5.5Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie

Następujące standardy i interpretacje zostały wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości lub Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej, a nie weszły jeszcze w życie:

Zmiany do MSSF 16 „Leasing” - zobowiązanie leasingowe w transakcjach sprzedaży i leasingu zwrotnego (obowiązują dla okresów rocznych rozpoczynających się 1.01.2024 r.) ,

Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych: Klasyfikacja zobowiązań jako krótkoterminowe lub długoterminowe”(obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1.01.2024 r. lub po tej dacie).

Zmiany do MSR 7 „Sprawozdanie z przepływów pieniężnych” oraz MSSF 7 „Instrumenty finansowe” - ujawnienia: Umowy finansowe dostawców (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1.01.2024 r. lub po tej dacie).

Zmiany do MSR 21 „Skutki zmian kursów wymiany walut obcych” – brak wymienności (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1.01.2025 r. lub po tej dacie).

Zastosowanie powyższych zmian do standardów nie miałyby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy, jeżeli zostałyby zastosowane przez jednostkę na dzień bilansowy.

W przypadku sprzedaży, z którą wiązać się będzie utrata kontroli nad jednostką zależną, klasyfikuje się wszystkie aktywa i zobowiązania tej jednostki zależnej jako przeznaczone do sprzedaży jeśli wyżej wymienione kryteria zostały spełnione, niezależnie od tego czy po sprzedaży zostaną utrzymane niedające kontroli udziały tej jednostki zależnej.

Transakcje sprzedaży obejmują wymianę aktywów trwałych na inne aktywa trwałe, gdy wymiana ma treść ekonomiczną zgodnie z MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe.Aktywa trwałe lub grupa do zbycia są klasyfikowane jako przeznaczone do wydania właścicielom, jeżeli jednostka jest zdecydowana na ich wydanie właścicielom np. w przypadku podziału jednostki bądź wypłaty dywidendy rzeczowej. Sytuacja taka ma miejsce, gdy aktywa są dostępne do natychmiastowego wydania w ich aktualnym stanie, a wydanie jest wysoce prawdopodobne. Za wysoce prawdopodobne uznaje się wydanie, dla którego działania zostały rozpoczęte i należy oczekiwać, że zostaną zakończone w ciągu roku od dnia klasyfikacji.

5.15Wartość firmy

rachunkowości, co prowadzi do uzyskania informacji wiarygodnych (tzn. wiernie przedstawiających sytuację, odzwierciedlających ekonomiczną treść transakcji, a nie tylko formę prawną, obiektywnych, zgodnych z zasadą ostrożnej wyceny oraz kompletnych) oraz przydatnych dla użytkowników.

Przy kierowaniu się osądem Zarząd uwzględnia następujące źródła:

wymogi i wytyczne zawarte w standardach oraz interpretacjach dotyczących podobnych i powiązanych zagadnień;

definicje, kryteria ujmowania i wyceny aktywów, zobowiązań, przychodów i kosztów określone w Założeniach koncepcyjnych.

Przy kierowaniu się osądem zarząd może również uwzględniać najaktualniejsze regulacje innych podmiotów tworzących standardy na podstawie podobnych założeń koncepcyjnych

Spółka wybrała metodę przejęcia jako politykę rachunkowości do rozliczania połączeń jednostek pozostających pod wspólną kontrolą.

5.17Połączenie jednostek nie pozostających pod wspólną kontrolą

Połączenie jednostek nie pozostających pod wspólną kontrolą, to połączenie odrębnych jednostek w jedną jednostkę sprawozdawczą. Wynikiem połączenia jednostek gospodarczych jest objęcie kontroli przez jednostkę dominującą nad jednostkami przejmowanymi. Połączenia jednostek gospodarczych, nie pozostających pod wspólną kontrolą, rozlicza się metodą przejęcia. Metoda przejęcia postrzega połączenie jednostek gospodarczych z perspektywy tej jednostki, która identyfikuje się jako jednostkę przejmującą. Jednostka przejmująca ujmuje przejęte aktywa, zobowiązania i wzięte na siebie zobowiązania warunkowe, w tym te z nich, które nie były wcześniej ujęte przez jednostkę przejmowaną.

Zastosowanie metody przejęcia polega na wykonaniu następujących czynności:

identyfikacji jednostki przejmującej,

ustaleniu dnia przejęcia

ujęciu i wycenie możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów , przejętych zobowiązań i wszelkich udziałów niedających kontroli w jednostce przejmowanej,

ujęciu i wycenie wartości firmy oraz zysku na okazyjnym nabyciu.

Wartość firmy z tytułu przejęcia jednostki jest początkowo ujmowana według ceny nabycia stanowiącej kwotę nadwyżki:

sumy:

przekazanej zapłaty,

kwoty wszelkich niekontrolujących udziałów w jednostce przejmowanej oraz

w przypadku połączenia jednostek realizowanego etapami wartości godziwej na dzień przejęcia udziału w kapitale jednostki przejmowanej, należącego poprzednio do jednostki przejmującej.

nad kwotą netto ustaloną na dzień przejęcia wartości możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów i przejętych zobowiązań.

Modele biznesowe

Grupa dokonuje ustalenia modelu biznesowego w taki sposób, aby odzwierciedlał on sposób, w jaki zarządza się łącznie grupami aktywów finansowych, aby zrealizować określony cel biznesowy.

Model biznesowy Grupy w zakresie zarządzania aktywami finansowymi wynika z działań, jakie Grupa podejmuje, aby zrealizować cel modelu biznesowego. Dokonując ww. analizy Grupa bierze pod uwagę przede wszystkim następujące elementy:

sposób oceny efektywności danej grupy aktywów, tj. określenie czy oczekiwaniem Grupy jest uzyskiwanie konkretnych przepływów pieniężnych wynikających z umowy, czy też celem Grupy jest osiągnięcie określonego poziomu zwrotu z grupy aktywów poprzez różnego rodzaju działania, w szczególności sprzedażowe,

rodzaje ryzyka oraz sposób zarządzania tymi ryzykami w odniesieniu do danej grupy aktywów,

ocena w jaki sposób wynagradzane są osoby zarządzające daną działalnością, tj. w szczególności określenie czy ich wynagrodzenie oparte jest na wartości godziwej zarządzanych aktywów czy na uzyskanych przepływów pieniężnych wynikających z umowy), oraz

sposób raportowania, tj. w jaki sposób wyniki modelu biznesowego i aktywów finansowych utrzymywanych w ramach tego modelu biznesowego są oceniane i przekazywane kluczowemu personelowi kierowniczemu Grupy.

Biorąc pod uwagę kryteria opisane powyżej Grupa wyróżnia trzy rodzaje modeli biznesowych:

1) Model biznesowy zakładający utrzymywanie aktywów celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy: Aktywa finansowe, które są utrzymywane w ramach tego modelu biznesowego, są zarządzane z zamiarem realizowania przepływów pieniężnych poprzez otrzymywanie płatności wynikających z umowy w całym okresie życia instrumentu.

2) Model biznesowy, którego cel jest realizowany zarówno poprzez uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i poprzez sprzedaż aktywów finansowych:

3) Inne modele biznesowe, które nie spełniają cech dwóch wcześniej wymienionych modeli: 

Charakterystyka umownych przepływów pieniężnych

Grupa klasyfikuje składnik aktywów finansowych na podstawie charakterystycznych dla tego składnika przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jeśli jest on utrzymywany w ramach modelu biznesowego zakładającego utrzymywanie aktywów w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy lub modelu biznesowego, którego cel jest realizowany zarówno poprzez uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i poprzez sprzedaż aktywów finansowych. Aby tego dokonać, Grupa musi ustalić, czy wynikające z umowy przepływy pieniężne z tego składnika aktywów są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty z uwzględnieniem szczegółowych wytycznych w tym zakresie określonych przez MSSF 9.

Przepływy pieniężne wynikające z umowy stanowią wyłącznie spłatę kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty w sytuacji gdy odsetki ustalane są w taki sposób, aby pokryć następujące elementy:

zapłatę za wartość pieniądza w czasie,

ryzyko kredytowe,

wynagrodzenie za ryzyko płynności,

wynagrodzenie za poniesione przez Grupę koszty administracyjne związane z utrzymywaniem składnika aktywów finansowych przez określony okres czasu,

marżę zysku.

Grupa dokonuje oceny umownych przepływów pieniężnych w celu potwierdzenia spełnienia przez te aktywa finansowe powyższych warunków każdorazowo dla każdego instrumentu finansowego zaklasyfikowanego do modelu biznesowego zakładającego utrzymywanie aktywów w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy lub modelu biznesowego, którego cel jest realizowany zarówno poprzez uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i poprzez sprzedaż aktywów finansowych.

Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie są to aktywa finansowe, dla których spełnione są oba poniższe warunki:

składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy;

warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.

Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie są wyceniane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej z uwzględnieniem odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych.

Naliczane odsetki wraz z wszelkimi płatnościami lub wpływami stanowiącymi integralną część efektywnej stopy procentowej ujmowane są w przychodach odsetkowych. Prowizje nie będące elementem przychodów odsetkowych rozliczane liniowo zaliczane są do przychodów prowizyjnych.

Odpisy z tytułu oczekiwanych strat są ujmowane w rachunku zysków i strat jako wynik z tytułu odpisów z aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów finansowych i rezerw na zobowiązania pozabilansowe.

Zamortyzowany koszt składnika aktywów finansowych to kwota, w jakiej składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe wycenia się w momencie początkowego ujęcia, pomniejszona o spłaty kwoty głównej oraz powiększona lub pomniejszona o ustaloną z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej skumulowaną amortyzację wszelkich różnic pomiędzy tą kwotą początkową a kwotą w terminie wymagalności, oraz – w przypadku składników aktywów finansowych – skorygowana o wszelkie odpisy na oczekiwane straty kredytowe.

Efektywna stopa procentowa to stopa, za pomocą której szacowane przyszłe płatności lub wpływy pieniężne w ciągu całego oczekiwanego okresu życia składnika aktywów finansowych dyskontowane są dokładnie do wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych.

Do kategorii aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie Grupa klasyfikowała następujące pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej: kasa i środki w Banku Centralnym, należności od banków i instytucji finansowych, kredyty i pożyczki udzielone klientom, dłużne inwestycyjne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu oraz pozostałe należności wyceniane wg zamortyzowanego kosztu.

Szczególnym rodzajem aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie są zakupione lub utworzone składniki aktywów finansowych dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (tzw. POCI). Takie instrumenty są wyceniane według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej skorygowanej o ryzyko kredytowe.

Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez Inne całkowite dochody są to aktywa finansowe, dla których spełnione są oba poniższe warunki:

składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych;

warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.

Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody wyceniane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej według wartości godziwej.

Zysk lub stratę na składniku dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmuje się w innych całkowitych dochodach, z wyjątkiem zysku lub straty z tytułu oczekiwanych strat kredytowych, zysków lub strat z tytułu różnic kursowych oraz przychodu i kosztu odsetkowego, do momentu zaprzestania ujmowania składnika aktywów finansowych lub jego przeklasyfikowania. Jeśli zaprzestano ujmowania składnika aktywów finansowych, skumulowane zyski lub straty poprzednio ujęte w innych całkowitych dochodach zostają przeklasyfikowane z pozycji kapitał własny do wyniku finansowego w formie korekty wynikającej z przeklasyfikowania. Dla instrumentów dłużnych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody przychód odsetkowy Grupa rozpoznaje z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej.

Grupa możedokonać ponadto w momencie początkowego ujęcia nieodwołalnego wyboru w stosunku do nieprzeznaczonych do obrotu inwestycji w instrumenty kapitałowe, które w przeciwnym wypadku byłyby wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, aby ujmować późniejsze zmiany ich wartości godziwej przez inne całkowite dochody. W przypadku instrumentów kapitałowych, w stosunku do których Grupa dokonała nieodwołalnego wyboru w sprawie prezentowania w innych całkowitych dochodach zmian ich wartości godziwej, kwot prezentowanych w innych całkowitych dochodach nie można później przenosić do wyniku finansowego. Grupa może jednak przenosić skumulowany zysk lub stratę w obrębie kapitału własnego.

Namoment przejścia Grupy na MSSF 9 Grupa zadecydowała, że udziały w Getin Noble Bank S.A., będą zaklasyfikowane do kategorii aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ze względu na długoterminowy charakter inwestycji.

Do kategorii aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Grupa zaklasyfikowała następujące pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej: dłużne inwestycyjne papiery wartościowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz kapitałowe inwestycyjne papiery wartościowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody.

Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie towszystkie zobowiązania finansowe za wyjątkiem zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, zobowiązań finansowych powstałych w wyniku przeniesienia składnika aktywów finansowych, który nie kwalifikuje się do zaprzestania ujmowania, lub wtedy, gdy ma zastosowanie podejście wynikające z utrzymania zaangażowania, umów gwarancji finansowych, zobowiązań do udzielenia pożyczki oprocentowanej poniżej rynkowej stopy procentowej oraz warunkowej zapłaty ujętej przez jednostkę przejmującą w ramach połączenia jednostek.

Do kategorii zobowiązań finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie Grupa zaklasyfikowała następujące pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej: zobowiązania wobec Banku Centralnego, zobowiązania wobec innych banków i instytucji finansowych, zobowiązania wobec klientów, zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych, pozostałe zobowiązania wyceniane wg zamortyzowanego kosztu.

jeżeli Grupa zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych to w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej,

jeżeli Grupa nie przenosi ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści związanych z posiadaniem składnika aktywów finansowych to Grupa ustala, czy zachowała kontrolę nad tym składnikiem aktywów finansowych. W przypadku zachowania kontroli składnik aktywów finansowych jest nadal ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy. Grupa zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych, gdy traci nad nim kontrolę, tzn. gdy zrealizuje swoje prawa do korzyści określonych w umowie, prawa takie wygasają lub Grupa zrzeknie się tych praw.

Jeśli Grupa dokonuje przeniesienia składnika aktywów finansowych, które kwalifikuje do zaprzestania ujmowania w całości, i zachowuje prawo do odpłatnej obsługi tego składnika aktywów finansowych, to ujmuje aktywa lub zobowiązania wynikające z umowy obsługi. Jeśli oczekuje się, że należne wynagrodzenie nie będzie wystarczającą kompensatą świadczonej przez Grupę obsługi, to ujmuje się zobowiązanie wynikające z umownego obowiązku obsługi w wysokości jego wartości godziwej. Jeśli oczekuje się, że należne wynagrodzenie będzie większe niż wystarczająca kompensata świadczonej przez Grupę obsługi, to ujmuje się składnik aktywów wynikający z prawa do obsługi w kwocie określonej na podstawie przypisania wartości bilansowej większego składnika aktywów finansowych.

Jeśli w wyniku przeniesienia zaprzestano ujmowania składnika aktywów finansowych w całości, lecz przeniesienie powoduje powstanie dla Grupy nowego składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego, albo zobowiązania z tytułu obsługi, Grupa ujmuje nowy składnik aktywów finansowych, zobowiązanie finansowe lub zobowiązanie z tytułu obsługi w wysokości jego wartości godziwej.

W momencie zaprzestania ujmowania składnika aktywów finansowych w całości, różnicę pomiędzy:

1)wartością bilansową (wycenioną na dzień zaprzestania ujmowania), oraz

2)otrzymaną zapłatą (z uwzględnieniem nowo powstałego składnika aktywów pomniejszonego o wszelkie nowo powstałe zobowiązania),

ujmuje się w wyniku finansowym.

Grupa wyłącza ze sprawozdania z sytuacji finansowej zobowiązanie finansowe (lub jego część), gdy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony, wygasł lub gdy zobowiązanie finansowe ulegnie istotnej modyfikacji.

Modyfikacje umownych warunków aktywów finansowych

Grupa przyjmuje następujące kryteria uznania modyfikacji warunków aktywa finansowego, jako istotne: