41.
Rozliczenia podatkowe
Obowiązki
i
uprawnienia
podatkowe
są
określone
w
Konstytucji,
ustawach
podatkowych
oraz
ratyfikowanych
umowach
międzynarodowych.
Zgodnie
z
ordynacją
podatkową
podatek
definiuje
się
jako
publicznoprawne,
nieodpłatne
przymusowe
oraz
bezzwrotne
świadczenie
pieniężne
na
rzecz
Skarbu
Państwa,
województwa,
powiatu
lub
gminy,
wynikające
z
ustawy
podatkowej.
Uwzględniając
kryterium
przedmiotowe,
obowiązujące
w Polsce
podatki
można
uszeregować
w
pięciu
grupach:
opodatkowanie
dochodów,
opodatkowanie
obrotu,
opodatkowanie majątku, opodatkowanie czynności oraz inne opłaty, nie zaklasyfikowane gdzie indziej.
Z
punktu
widzenia
działalności
podmiotów
gospodarczych
zasadnicze
znaczenie
ma
opodatkowanie
dochodów
(podatek
dochodowy
od
osób
prawnych),
opodatkowanie
obrotów
(podatek
od
towarów
i
usług
VAT,
podatek
akcyzowy)
oraz
opodatkowanie
majątku
(podatek
od
nieruchomości
i
od
środków
transportowych).
Nie można
pominąć
innych
opłat
i
wpłat,
które
zaklasyfikować
można
jako
quasi
–
podatki.
Wśród
nich
wymienić
należy
między innymi składki na ubezpieczenia społeczne.
Podstawowe
stawki
podatkowe
kształtują
się
następująco:
stawka
podatku
dochodowego
od
osób
prawnych
–
19%,
dla
małych
przedsiębiorców
możliwa
jest
stawka
9%,
podstawowa
stawka
podatku
VAT
-
23%,
obniżone:
8%, 5%, 0%, ponadto, niektóre towary i usługi są objęte zwolnieniem z podatku VAT.
System
podatkowy
w
Polsce
charakteryzuje
duża
zmienność
przepisów
podatkowych,
wysoki
stopień
ich
skomplikowania,
wysokie
potencjalne
kary
przewidziane
w
razie
popełnienia
przestępstwa
lub
wykroczenia
skarbowego.
Rozliczenia
podatkowe
oraz
inne
obszary
działalności,
podlegające
regulacjom
(kontroli
celnej,
czy
dewizowej)
mogą
być
przedmiotem
kontroli
odpowiednich
władz,
które
uprawnione
są
do
nakładania
kar
i sankcji
wraz
z
odsetkami
karnymi.
Kontrolą
mogą
być
objęte
rozliczenia
podatkowe
przez
okres
5
lat
od końca
roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Mechanizm
podzielonej
płatności
w
VAT,
obowiązek
dokonywania
płatności
na
rachunki
zgłoszone
w urzędach skarbowych
Spółki
Grupy
wykorzystują
środki
otrzymywane
od
kontrahentów
na
rachunkach
VAT
do
płatności
swoich
zobowiązań
zawierających
podatek
VAT.
Wysokość
środków
na
rachunkach
VAT
w
danym
dniu
zależy
od
tego,
jak
wielu
kontrahentów
korzysta
z
mechanizmu
oraz
relacji
między
terminami
płatności
należności
i zobowiązań.
Według
stanu
na
dzień
31
grudnia
2023
r.
saldo
środków
pieniężnych
na rachunkach
VAT
wynosiło 32 213 tys. zł.
Raportowanie schematów podatkowych
Od
2019
roku
obowiązują
nowe
przepisy
prawne,
które
wprowadziły
obowiązkowe
raportowanie
schematów
podatkowych
(tzw.
„MDR”,
ang.
Mandatory
Disclosure
Rules).
Co
do
zasady
jako
schemat
podatkowy
należy
rozumieć
czynność,
w
wyniku
której
osiągniecie
korzyści
podatkowej
jest
główną
lub
jedną
z
głównych
korzyści.
Ponadto
jako
schemat
podatkowy
wskazane
zostały
zdarzenia
posiadające
tzw.
szczególne
lub
inne
szczególne
cechy
rozpoznawcze,
zdefiniowane
w przepisach.
Obowiązkiem
raportowania
zostają
objęte
trzy
typy
podmiotów:
promotorzy,
wspomagający
i
korzystający.
Regulacje
MDR
są
w
wielu
obszarach
złożone
i nieprecyzyjne, co powoduje wątpliwości interpretacyjne odnośnie ich praktycznego stosowania.
Niepewność związana z rozliczeniami podatkowymi
Regulacje
dotyczące
podatku
od
towarów
i
usług,
podatku
dochodowego
od
osób
prawnych
oraz
obciążeń
związanych
z ubezpieczeniami
społecznymi
podlegają
częstym
zmianom.
Zmiany
te
powodują
brak
odpowiednich
punktów
odniesienia,
niespójne
interpretacje
oraz
nieliczne
ustanowione
precedensy,
które
mogłyby
mieć
zastosowanie.
Obowiązujące
przepisy
zawierają
również
niejasności,
które
powodują
różnice
w opiniach,
co
do
interpretacji
prawnej
przepisów
podatkowych,
zarówno
pomiędzy
organami
państwowymi
jak i organami państwowymi i przedsiębiorstwami.
Rozliczenia
podatkowe
oraz
inne
obszary
działalności
(na
przykład
kwestie
celne
czy
dewizowe)
mogą
być
przedmiotem
kontroli
organów,
które
uprawnione
są
do
nakładania
wysokich
kar
i
grzywien,
a
wszelkie
dodatkowe
zobowiązania
podatkowe,
wynikające
z
kontroli,
muszą
zostać
zapłacone
wraz
z
wysokimi
odsetkami.
Te
warunki
powodują,
że
ryzyko
podatkowe
w
Polsce
jest
większe
niż
w
krajach
o
bardziej
dojrzałym
systemie
podatkowym.
W
konsekwencji,
kwoty
prezentowane
i
ujawniane
w
sprawozdaniach
finansowych
mogą się zmienić w przyszłości w wyniku ostatecznej decyzji organu kontroli podatkowej.