Szczegółowe informacje na temat przyjętych założeń zostały przedstawione w odpowiednich notach niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jak wskazano w tabeli poniżej.

Poniżej wykazano pozycje skonsolidowanego sprawozdania finansowego, z którymi związane jest ryzyko korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań.

*wyjaśnienie zaprezentowano w nocie nr 2.1.1

Oszacowanie okresu żywotności kopalni oraz zasobów węgla

Okres żywotności kopalni to okres, do którego zgodnie z osądem Zarządu Jednostka Dominująca jest w stanie funkcjonować i prowadzić działalność wydobywczą na podstawie aktualnie posiadanych, dostępnych do wykorzystania przez Grupę zasobów. Okres żywotności kopalni stanowi jeden z kluczowych osądów, wpływających na skonsolidowane sprawozdanie finansowe jako całość oraz na wycenę kluczowych pozycji aktywów i pasywów.

Przy ustalaniu okresu żywotności kopalni bierze się pod uwagę przede wszystkim następujące przesłanki (czynniki):

prawomocne koncesje na wydobycie i zezwolenia na prowadzenie działalności, posiadane przez Grupę;

plany Zarządu Jednostki Dominującej odnośnie sposobu prowadzenia eksploatacji posiadanych złóż;

formalne dokumenty w postaci zatwierdzonych planów, strategii Jednostki Dominującej;

zgody korporacyjne w sytuacjach, gdy jest to wymagane, np. zgoda Rady Nadzorczej, zgoda Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy;

aktualną sytuację gospodarczą w kraju i na świecie, która ma wpływ na sektor górnictwa i bieżącą działalność Jednostki Dominującej oraz na plany dotyczące przyszłego wydobycia;

model ekonomiczno-finansowy (prognoza) wyznaczający teoretyczny okres, na jaki Jednostce Dominującej wystarczy zasobów złoża, do prowadzenia wydobycia zgodnie z założonym średniorocznym poziomem wydobycia (produkcji).

Ocena aktualności przyjętego okresu żywotności kopalni przeprowadzana jest corocznie, w tym samym terminie co weryfikacja okresu użytkowania rzeczowych aktywów trwałych przeprowadzana zgodnie z MSR „16 Rzeczowe aktywa trwałe”.

Zmiana dotychczasowego okresu żywotności kopalni – skrócenie okresu lub jego wydłużenie - dokonywana jest wyłącznie w sytuacji, gdy wystąpią istotne zmiany w zakresie wymienionych powyżej przesłanek, tj. w szczególności wtedy, gdy:

Jednostka Dominująca pozyska nowe koncesje na nowe obszary wydobywcze i uwzględni te obszary w planie działalności;

w przypadku uzyskania koncesji na nowe obszary wydobywcze, sporządzony przez Jednostkę Dominującą plan inwestycji wykazuje ekonomiczne uzasadnienie projektu oraz

wysokie prawdopodobieństwo możliwości uzyskania finansowania projektu w celu jego realizacji;

Jednostka Dominująca uzyska niezbędne zgody korporacyjne na wejście w te obszary lub zmianę zakresu prowadzonej działalności;

model ekonomiczno-finansowy sporządzony i zaktualizowany przez Jednostkę Dominującą na podstawie aktualnego na moment prognozy, przewidywanego średniorocznego poziomu wydobycia, wskazuje na istotne (tj. co najmniej o 3 lata lub o 10% długości pozostałego okresu) skrócenie lub wydłużenie okresu żywotności kopalni;

Zarząd Jednostki Dominującej jest zdeterminowany do realizacji przedstawionego planu w zamierzonym kształcie (jego realizacja jest bardziej prawdopodobna, aniżeli mniej), przy czym przez powyższą determinację należy rozumieć w szczególności podjęcie/podejmowanie stosownych uchwał, publiczne ogłoszenie planu oraz uruchamianie działań operacyjnych i inwestycyjnych.

Aktualnie okres żywotności kopalni oszacowany jest na 2051 rok, i nie uległ on zmianie w porównaniu do ostatniego, rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za 2021 rok. Faktyczny termin likwidacji kopalni może jednak różnić się od szacowanego przez Jednostkę Dominującą. Wynika to z uwzględnienia w wyliczeniu szacowanego okresu żywotności kopalni wyłącznie zasobów operatywnych węgla dostępnych na dzień sprawozdawczy. Ewentualny spadek popytu na węgiel Jednostki Dominującej może powodować obniżenie wydobycia poniżej zdolności produkcyjnych co wpłynie na wydłużenie okresu żywotności kopalni.

Jednostka Dominująca ma na uwadze trwające prace dotyczące restrukturyzacji sektora górnictwa, ogłoszone w Polityce Energetycznej Polski do 2040 roku („PEP 2040”) jak również przewidywane w „Umowie Społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego”, zakończenie eksploatacji węgla kamiennego w Polsce do 2049 roku. Jednak w związku z istotną zmianą sytuacji geopolitycznej i gospodarczej w 2022 roku obecnie prowadzone są prace dotyczące aktualizacji PEP. Jednocześnie Grupa podejmuje działania zmierzające do dywersyfikacji obszarów jej działalności.

Wycena rezerw na świadczenia pracownicze

Założenia odnośnie wyceny aktuarialnej rezerw na świadczenia pracownicze

Wartość bieżąca zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych zależy od szeregu czynników określanych metodami aktuarialnymi przy wykorzystaniu pewnych założeń. Założenia wykorzystywane przy ustalaniu rezerwy oraz kosztów z tytułu świadczeń pracowniczych zawierają założenia dotyczące stóp dyskonta oraz wskaźnika wzrostu podstawy danego świadczenia. Główne założenia dotyczące rezerw z tytułu świadczeń pracowniczych ujawnione są w nocie 17. Wszelkie zmiany tych założeń wpływają na wartość bilansową rezerw z tytułu świadczeń pracowniczych.

Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz na dzień 31 grudnia 2021 roku została przeprowadzona analiza wrażliwości wyników wyceny na zmianę stopy dyskonta finansowego oraz na zmiany planowanych wzrostów podstaw w przedziale -1 p.p./+1 p.p.

Poniższe tabele prezentują wartość bilansową poszczególnych tytułów rezerw oraz prezentują jak zmieniłaby się wartość bilansowa przy innych założeniach:

Na dzień 31 grudnia 2022 roku

Na dzień 31 grudnia 2021 roku

Poniższa tabela prezentuje wyniki wyceny bilansowej na dzień 31 grudnia 2022 roku w podziale na okresy zapadalności:

*wartość świadczeń do wypłaty w roku 2023 uwzględnia wypłaty wynikające z nabytych praw emerytalnych oraz nagród jubileuszowych dla osób, które osiągnęły wiek emerytalny a które pozostają w stosunku pracy.

Rezerwa na koszty likwidacji zakładu górniczego i rekultywacji gruntów

Grupa tworzy rezerwę na koszty likwidacji zakładu górniczego i rekultywacji gruntów, do których poniesienia jest zobligowana istniejącymi przepisami prawa.

Wyliczenie kosztów likwidacji dotyczy obiektów infrastruktury powierzchniowej i podziemnej, możliwej do likwidacji na dzień bilansowy. Wyliczenie obejmuje także obiekty będące inwestycjami w toku. Szacunkowe koszty likwidacji nie uwzględniają spodziewanych przychodów z likwidacji, jak np. sprzedaż złomu czy też sprzedaż budynków i wyposażenia. Koszty likwidacji nie uwzględniają ponadto kosztów ogólnego zarządu, kosztów rekultywacji i usuwania szkód górniczych oraz kosztów likwidacji obiektów, co do których nie ma prawnego obowiązku likwidacji. Należy także zaznaczyć, że szacowanie kosztów likwidacji nie obejmuje kosztów ewentualnych odpraw dla pracowników zwalnianych grupowo.

Wykorzystane przez PAN, w kalkulacji kosztów likwidacji zakładu górniczego i rekultywacji gruntów, koszty jednostkowe – w tym w szczególności koszty likwidacji szybów (wraz z demontażem urządzeń), koszty likwidacji wyrobisk podziemnych jak również koszty utrzymania obiektów dołowych i powierzchniowych niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego – pochodzą z dokumentacji likwidowanych w ostatnich latach kopalni Górnośląskiego Zagłębia Węglowego (GZW) oraz danych Agencji Rozwoju Przemysłu. Główne założenia wykorzystywane przy ustalaniu kosztów z tytułu likwidacji zakładu górniczego i rekultywacji gruntów zawierają założenia odnośnie okresu żywotności kopalni, przewidywanej inflacji oraz długoterminowych stóp dyskontowych. Wszelkie zmiany tych założeń wpływają na wartość bilansową rezerwy.

Wrażliwość na zmianę okresu żywotności kopalni

Założenia odnośnie okresu żywotności kopalni opisane zostały powyżej. W przypadku gdyby przyjęty na dzień 31 grudnia 2022 roku okres żywotności kopalni został wydłużony o 1 rok, wartość bilansowa rezerwy na koszty likwidacji zakładu górniczego i rekultywacji gruntów byłaby niższa o

1.799 tys. złotych, natomiast gdyby okres żywotności kopalni został wydłużony o 10 lat, wartość bilansowa rezerwy byłaby niższa o 17.081 tys. złotych. Jednocześnie gdyby okres żywotności kopalni został skrócony o 1 rok, wartość bilansowa rezerwy na koszty likwidacji zakładu górniczego i rekultywacji gruntów byłaby wyższa o 1.819 tys. złotych, natomiast gdyby okres żywotności kopalni został skrócony o 10 lat, wartość bilansowa rezerwy byłaby wyższa o 19.189 tys. złotych.

Wrażliwość na zmianę inflacji oraz stopy dyskonta

Przyjęte do wyliczenia rezerwy wskaźniki inflacji za lata 2023-2051 wynoszą odpowiednio: 13,3% dla roku 2023, 7,75% dla roku 2024, 3,1% dla roku 2025 oraz 2,5% dla lat 2026-2051 (na dzień 31 grudnia 2021 roku wskaźnik inflacji wynosił 7,5% dla roku 2022, 4,05% dla roku 2023, 2,7% dla roku 2024 oraz 2,5% dla lat 2025-2051).

Na wyliczenie rezerwy istotne znaczenie wywarła wysokość stopy dyskontowej, która odzwierciedla zmianę wartości pieniądza w czasie. W założeniach przyjęto stopę dyskontową opartą głównie na rentowności obligacji skarbowych, i na dzień 31 grudnia 2022 roku została ona przyjęta w wysokości: 6,5% w latach 2023-2025, tzn. w okresach wysokiej prognozowanej inflacji, oraz 3,7% w kolejnych latach, gdy prognozowana inflacja powinna powrócić do poziomu celu inflacyjnego NBP (na dzień 31 grudnia 2021 roku: dyskonto wynosiło 3,7%).

Gdyby przyjęte stopy inflacji odbiegały od oszacowań Zarządu Jednostki Dominującej o 1 p.p., szacuje się, że wartość bilansowa rezerw byłaby o 50.253 tys. złotych wyższa (w przypadku stóp inflacji wyższych o 1 p.p.) lub o 38.297 tys. złotych niższa (w przypadku stóp inflacji niższych o 1 p.p.).

Wpływ zmiany stopy dyskonta finansowego na wartość bilansową rezerw na koszty likwidacji zakładu górniczego i rekultywacji gruntów na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku przedstawiają poniższe tabele:

Na dzień 31 grudnia 2022 roku

Na dzień 31 grudnia 2021 roku

Z analizy wynika, że wzrost stopy dyskonta finansowego na dzień 31 grudnia 2022 roku o 0,5 p.p. powoduje spadek wartości rezerwy na koszty likwidacji zakładu górniczego i rekultywację gruntów o 20.189 tys. złotych oraz wzrost stopy dyskonta finansowego o 1 p.p. powoduje spadek wartości rezerwy na koszty likwidacji zakładu górniczego i rekultywację gruntów o 37.678 tys. złotych. Natomiast spadek stopy dyskonta finansowego na dzień 31 grudnia 2022 roku o 0,5 p.p. powoduje wzrost wartości rezerwy na koszty likwidacji zakładu górniczego i rekultywację gruntów o 23.322 tys. złotych oraz spadek stopy dyskonta finansowego o 1 p.p. powoduje wzrost wartości rezerwy na koszty likwidacji zakładu górniczego i rekultywację gruntów o 50.281 tys. złotych.

Pozostałe istotne oszacowania i osądy od czasu publikacji rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za 2021 rok nie uległy zmianie.