W pierwszych 3 kwartałach 2021 roku, stopy procentowe w Polsce utrzymywały się na historycznym
minimum (po trzech obniżkach stóp w 2020 roku – stopa referencyjna spadła do 0,10%; stopa
depozytowa do 0,0%; a stopa lombardowa do 0,50%). Maksymalne oprocentowanie portfela
kredytowego nie mogło przekroczyć 7,2% rocznie. W IV kwartale 2021 roku seria podwyżek stóp
procentowych spowodowana decyzjami Rady Polityki Pieniężnej przełożyła się na zmianę
oprocentowania kredytów z stopniowym lub natychmiastowym przeszacowaniem. Z drugiej strony,
oprocentowanie po stronie depozytów pozostaje ciągle w tyle za rosnącymi stawkami rynkowymi.
W zakresie ryzyka stopy procentowej w Księdze Bankowej, stosuje się następujące zasady:
▪ Ryzyko rynkowe wynikające z działalności bankowej jest zabezpieczane lub podlega
comiesięcznemu transferowi do obszarów, które aktywnie zarządzają ryzkiem rynkowym
i podlegają pomiarowi w kategoriach ekspozycji na ryzyko oraz rachunku wyników,
▪ W zarządzaniu ryzykiem stopy procentowej Bank stosuje głównie naturalne zabezpieczenie
między kredytami i depozytami, a także obligacje o stałym oprocentowaniu i instrumenty
pochodne, przy czym głównym celem jest ochrona wyniku z tytułu odsetek.
Wahania rynkowych stóp procentowych mają wpływ na zysk Grupy netto, zarówno w krótkim jak
i w średnim horyzoncie czasu, wpływając również na jego wartość ekonomiczną w perspektywie
długoterminowej. Pomiar obu wielkości jest komplementarny w rozumieniu pełnego zakresu
występowania ryzyka stopy procentowej w Księdze Bankowej.
Z tego względu, obok codziennego pomiaru ryzyka rynkowego metodą wartości zagrożonej, pomiar
ryzyka stopy procentowej obejmuje dodatkowo, zarówno miary dochodowe jak i miary oparte na
wartości ekonomicznej, to jest kwartalnie:
▪ Wpływ szokowych zmian w przesunięciu krzywej dochodowości w górę/dół na wartość
ekonomiczną kapitału (EVE), włączając scenariusze nadzorcze (standardowy test
nadzorczy zakładający nagłe równoległe przesunięcie krzywej dochodowości o +/- 200
punktów bazowych oraz nadzorczy test wartości odstających SOT z zestawem sześciu
scenariuszy dla ryzyka stopy procentowej)
oraz miesięcznie:
▪ analizę wrażliwości wartości pozycji na zmiany stóp procentowych mierzoną za pomocą
BPVx100, czyli pomnożoną przez 100 zmianę wartości portfela przy równoległym
przesunięciu krzywej rentowności o 1 punkt bazowy,
▪ wpływ jednorazowej zmiany stóp procentowych o 100 punktów bazowych na wynik z tytułu
odsetek w horyzoncie następnych 12 miesięcy.
Pomiaru ryzyka stopy procentowej dokonuje się dla wszystkich obszarów zarządzania ryzykiem
w Banku, ze szczególnym naciskiem na Księgę Bankową.
Dla potrzeb pomiaru ryzyka stopy procentowej dla aktywów i pasywów, które nie mają dokładnie
określonego terminu zapadalności/wymagalności lub instrumentów z wbudowaną opcją Klienta,
Grupa przyjmuje szczególne założenia, w tym:
▪ Termin wymagalności sald i odsetek dla depozytów bez ustalonego terminu został
określony na podstawie danych historycznych odnośnie zachowania Klientów, biorąc pod
uwagę stabilność wolumenu pozycji z założeniem maksymalnego terminu wymagalności
nieprzekraczającego 3 lat,
▪ Tendencje do szybszej spłaty należności, niż wynika to z pierwotnego (umownego)
harmonogramu poprzez wyznaczenie współczynnika wcześniejszej spłaty dla wszystkich
istotnych portfeli kredytowych Banku na podstawie obserwacji danych historycznych.
Należy jednak zauważyć, że kredyty hipoteczne, które stanowią w Grupie produkt
kredytowy o dominującym udziale, są indeksowane do zmiennej stopy procentowej.
Powoduje to, że tendencje do wcześniejszej spłaty mają mniejsze znaczenie dla ryzyka
stóp procentowych,
▪ Dla kapitału, aktywów trwałych i innych aktywów zakłada się termin przeszacowania równy
1 rok. Niemniej w celu zrozumienia wybranego profilu zapadalności pomiar ryzyka stopy
procentowej jest dokonywany z wyłączeniem kapitału własnego, aby wyodrębnić wpływ
zarówno na wartość ekonomiczna, jak i dochody.