Zapasy ujmuje się początkowo w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia. Na dzień bilansowy zapasy wycenia się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia, lecz nie wyższej od wartości netto możliwej do uzyskania.

Rozchód zapasów ustala się z zastosowaniem metody „pierwsze weszło, pierwsze wyszło” (FIFO).

Emitent i spółki Grupy prowadzą program wypłaty świadczeń z tytułu odpraw emerytalnych i rentowych. Koszty określonych świadczeń obejmują następujące składniki:

–koszty bieżącego i przeszłego zatrudnienia,

–odsetki netto od zobowiązań netto,

–zyski lub straty aktuarialne.

Dwa pierwsze składniki ujmowane są w rachunku zysków i strat, natomiast zyski lub straty aktuarialne w innych całkowitych dochodach niepodlegających przekwalifikowaniu do rachunku zysków i strat.

Umowy o budowę

Wycena umów o budowę dokonywana jest w oparciu o metodę stopnia zaawansowania polegająca na ustaleniu przychodu i związanego z nim kosztu wytworzenia z nie zakończonej usługi budowlanej proporcjonalnie do stopnia zaawansowania prac. Stopień zaawansowania mierzony jest stosunkiem kosztów poniesionych do wszystkich kosztów jakie mają być poniesione. Tak obliczony współczynnik odnoszony jest do umownej wartości sprzedaży. Jeżeli przychód wg współczynnika jest większy od zafakturowanej sprzedaży następuje doszacowanie przychodu, w przypadku odwrotnym następuje korekta przychodu.

Poza wyżej stosowaną metodą wyceny kontraktów, dla segmentu „Działalność w zakresie budownictwa ogólnego i inżynieryjnego”, w którym funkcjonuje spółka zależna MZ GPBP S.A., stosuję się metodę stopnia zaawansowania na podstawie obmiaru wykonanych prac. Metoda ta polega na ustaleniu przychodów związanych z realizacją całej umowy i poniesionych w tym celu kosztów wytworzenia w proporcji do „stopnia zaawansowania” realizacji umowy. Odmienna metoda pomiaru stopnia zaawansowania wynika z odmienności przedmiotu działalności tej spółki w stosunku do pozostałych spółek z Grupy i pozwala zdaniem Emitenta w sposób bardziej wiarygodny ustalić stan wykonania prac realizowanych w tym segmencie.

Rozliczenie w trakcie realizacji prac następuje zgodnie z postępem prac, najczęściej w okresach miesięcznych, w oparciu dokumenty rozliczeniowe potwierdzające wykonanie określonych robót lub dostawę (częściowe protokoły odbioru, faktury częściowe), po zakończeniu prac rozliczenie następuje na podstawie końcowych dokumentów rozliczeniowych potwierdzających zakończenie prac i dostaw (końcowy protokół odbioru, faktury końcowe). 

Przychody i koszty, wynik finansowy

Przychody ujmuje się w sprawozdaniu z całkowitych dochodów, jeżeli nastąpiło zwiększenie przyszłych korzyści ekonomicznych lub zmniejszenie stanu zobowiązań. Wysokość przychodu ustala się wg wartości godziwej zapłaty otrzymanej bądź należnej po uwzględnianiu rabatów.

Sprawozdanie z całkowitych dochodów sporządza się wg wariantu kalkulacyjnego.

Całkowite dochody ogółem obejmują:

–zysk lub stratę netto,

–każdy składnik innych całkowitych dochodów sklasyfikowanych według rodzaju.

Całkowite dochody ogółem to zmiana, która nastąpiła w kapitale własnym, w ciągu okresu na skutek transakcji oraz innych zdarzeń, inna niż zmiany wynikające z transakcji dokonywanych z właścicielami występującymi w charakterze udziałowców.

Inne całkowite dochody obejmują pozycje przychodów i kosztów (w tym korekty wynikające z przeklasyfikowania), które nie zostały ujęte, jako zyski lub straty zgodnie z tym, jak tego wymagają lub na co zezwalają inne MSSF.

Inne całkowite dochody są prezentowane w podziale na:

–podlegające przekwalifikowaniu do rachunku zysków i strat,

–nie podlegające przekwalifikowaniu do rachunku zysków i strat.

Bieżący podatek obejmuje wszelkie krajowe i zagraniczne podatki pobierane od dochodów.

W przypadku niemożności wyliczenia bieżącego podatku od dochodu za granicą, kwota podatku jest szacowana i ujmowana jako obciążenie wyniku finansowego oraz jako zobowiązanie / rezerwa na podatek za granicą.

Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF wymaga przyjęcia pewnych założeń oraz dokonania szacunków i osądów, które wpływają na przyjęte zasady rachunkowości oraz wielkości wykazane w sprawozdaniu finansowym. Założenia i szacunki wynikają z dotychczasowych doświadczeń oraz innych czynników, w tym przewidywań odnośnie przyszłych zdarzeń, które w danej sytuacji wydają się zasadne. Uzyskane w ten sposób oszacowania księgowe z definicji rzadko pokrywać się będą z faktycznymi rezultatami. Oszacowania i osądy na podstawie dostępnych, wiarygodnych informacji podlegają regularnej ocenie Zarządu.

Składniki podlegające szacunkom a tym samym subiektywnym ocenom to w szczególności:

Przychody

Ujęcie przychodów realizowane jest zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie „Zasady stosowanej polityki rachunkowości” w punkcie Umowy z Klientami.

Utrata wartości ośrodka wypracowującego środki pieniężne oraz pojedynczych składników środków trwałych i wartości niematerialnych.

Główne założenia przyjęte w celu ustalenia wartości odzyskiwalnej to przesłanki wskazujące na: utratę wartości, modele, stopy dyskontowe, stopy wzrostu.

Leasing

Główne założenia przyjęte w celu wyceny zobowiązań z tytułu leasingu oraz aktywów z tytułu prawa do użytkowania: okres leasingu, stopa dyskonta, możliwości wcześniejszego zakończenia leasingu oraz wystąpienie w niedalekiej przyszłości znaczące i niekorzystne dla jednostki zmiany o charakterze technologicznym, rynkowym, gospodarczym lub prawnym w otoczeniu, w którym jednostka prowadzi działalność, lub też na rynkach, na które dany składnik aktywów jest przeznaczony. Szacowany okres użytkowania aktywów z tytułu praw do użytkowania jest określany w ten sam sposób jak w przypadku rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych, przy czym okres użytkowania aktywów z tytułu praw do użytkowania obejmuje nieodwoływalny okres leasingu oraz okres użytkowania rzeczowego składnika aktywów trwałych wynikający z wysoce prawdopodobnego wykorzystania z opcji jego wykupu.

Okres ekonomicznej użyteczności środków trwałych oraz wartości niematerialnych (z wyłączeniem wartości firmy).

Okres ekonomicznej użyteczności oraz metoda amortyzacji.

Środki trwałe

Emitent weryfikuje przewidywane okresy użytkowania składników rzeczowych aktywów trwałych na koniec każdego roku. Aktualizacja okresów użytkowania rzeczowych aktywów trwałych opiera się w głównej mierze na ocenie służb technicznych, odpowiedzialnych za ich eksploatację. W ramach weryfikacji w szczególności brane są pod uwagę:

Przesłanki pochodzące z zewnętrznych źródeł informacji:

–istnieją obserwowalne przesłanki, że wartość składnika aktywów spadła w danym okresie znacznie bardziej niż oczekiwano by wraz z upływem czasu lub w związku z normalnym użyciem,

–w ciągu okresu nastąpiły lub nastąpią w niedalekiej przyszłości znaczące i niekorzystne dla jednostki zmiany o charakterze technologicznym, rynkowym, gospodarczym lub prawnym w otoczeniu, w którym jednostka prowadzi działalność, lub też na rynkach, na które dany składnik aktywów jest przeznaczony,

–w ciągu okresu nastąpił wzrost rynkowych stóp procentowych lub innych rynkowych stóp zwrotu z inwestycji i prawdopodobne jest, że wzrost ten wpłynie na stopę dyskontową stosowaną do wyliczenia wartości użytkowej danego składnika aktywów i istotnie obniży wartość odzyskiwalną składnika aktywów,

–wartość bilansowa aktywów netto jednostki sporządzającej sprawozdanie finansowe jest wyższa od wartości ich rynkowej kapitalizacji.

Przesłanki pochodzące z wewnętrznych źródeł informacji:

–dostępne są dowody na to, że nastąpiła utrata przydatności danego składnika aktywów lub jego fizyczne uszkodzenie;

–w ciągu okresu nastąpiły lub też prawdopodobne jest, że w niedalekiej przyszłości nastąpią znaczące i niekorzystne dla jednostki zmiany dotyczące zakresu lub sposobu, w jaki dany składnik aktywów jest aktualnie użytkowany, lub zgodnie z oczekiwaniami, będzie użytkowany. Do takich zmian zalicza się niewykorzystywanie składnika aktywów, plany zaniechania działalności lub restrukturyzacji działalności, do której dany składnik należy, lub plany zbycia tego składnika aktywów przed uprzednio przewidzianym terminem oraz ponowna ocena okresu użytkowania danego składnika aktywów z nieokreślonego na okres określony.

Odpisy aktualizujące wartość aktywów finansowych

Główne założenia przyjęte w celu ustalenia odpisów aktualizujących wartość aktywów finansowych: stopa oczekiwanych strat kredytowych (włączając informacje dotyczące przyszłości), grupowanie aktywów finansowych, wykonanie prognoz przyszłych przepływów pieniężnych dla ośrodków wypracowujących zyski.

Do oceny ryzyka kredytowego i kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych dla posiadanych obligacji korporacyjnych wycenianych przez inne całkowite dochody wykorzystywane są oceny agencji Moody's. Przyjętą miarą ryzyka kredytowego związanego z obligacjami korporacyjnymi jest iloczyn prawdopodobieństwa niewypłacalności emitenta obligacji i części nieodzyskiwanej w przypadku zajścia zdarzenia niewypłacalności.

Oczekiwane straty kredytowe ujmowane są w horyzoncie:

12 miesięcy (w przypadku wszystkich składników aktywów finansowych dla których nie zidentyfikowano istotnego wzrostu ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia lub

w horyzoncie życia instrumentu finansowego w zależności od zmiany ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia instrumentu finansowego:

–istotny wzrost ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia,

–zidentyfikowana utrata wartości.

Rezerwy

Decyzja o utworzeniu rezerwy związanej ze sprawami sądowymi podejmowana jest na podstawie oceny stopnia prawdopodobieństwa, iż konieczne będzie wykonanie przez jednostkę ciążącego na niej obowiązku powstałego w wyniku przeszłych zdarzeń, a przede wszystkim, jeżeli istnieje duże prawdopodobieństwo przegrania sprawy i zasądzenia dochodzonej kwoty co zwykle skutkuje koniecznością wydatkowania środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne. Ustalając kwotę tej rezerwy związanej ze sprawami sądowymi brane są pod uwagę nie tylko kwoty roszczenia określonego w pozwie, ale również koszty postępowania sądowego, tj.: opłaty sądowe, koszty zastępstwa procesowego, odsetki naliczone od terminu płatności żądanej kwoty do dnia bilansowego oraz inne prawdopodobne i możliwe do oszacowania zobowiązania mogące być następstwem toczącego się postępowania sądowego.

Rezerwy na przyszłe koszty tworzone są na podstawie oceny ciążącego obowiązku wynikającego z przeszłych zdarzeń, oszacowania prawdopodobieństwa przegrania sporu, a co za tym idzie konieczności wydatkowania środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne, w celu wypełnienia ciążącego obowiązku, dokonania wiarygodnego szacunku kwoty ewentualnego obowiązku lub tworzone są w przypadku uznania, iż jest prawdopodobne, że ciąży obowiązek wynikający z przeszłych zdarzeń i jednocześnie prawdopodobnym jest, że konieczne będzie w przyszłości wydatkowanie środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne z tego tytułu a szacunki kwot tego obowiązku można w wiarygodny sposób określić.

Świadczenia pracownicze i świadczenia związane z rozwiązaniem stosunku pracy

Świadczenia pracownicze: szacunki w oparciu o stopy dyskontowe, wzrost płac, wiek emerytalny, wskaźnik rotacji pracowników oraz inne.

Rezerwy na koszty rozwiązania stosunku pracy: szacunki w oparciu o stopy dyskontowe, liczba pracowników, staż pracy pracowników, wynagrodzenie jednostkowe oraz inne założenia.

Podatek dochodowy

Założenia przyjęte w celu rozpoznania aktywów z tytułu podatku odroczonego.

Założenia przyjęte w celu ustalenia wyniku podatkowego i wartości podatkowej w przypadku, gdy występuje niepewność co do ujęcia podatkowego.

Wartości netto możliwe do uzyskania ze sprzedaży zapasów

W przypadku, gdy cena nabycia lub koszt wytworzenia zapasów nie są możliwe do odzyskania, ustalana jest wysokość odpisów wartości zapasów na bazie szacunków co do ich wartości netto możliwych do uzyskania. Przecenie do poziomu cen sprzedaży netto możliwych do uzyskania podlegają zapasy, które utraciły swoje cechy użytkowe i przydatność. Wartości materiałów przeznaczonych do wykorzystania w procesie produkcji nie odpisuje się poniżej ceny nabycia, jeżeli oczekuje się, że zapasy, do produkcji których będą wykorzystane, zostaną sprzedane za kwoty wyższe lub równe szacowanym kosztom wytworzenia ustalanym na podstawie danych historycznych.

Utrata wartości należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności

Za zdarzenie niewypłacalności (przyjęcie założenia, że kontrahent nie wywiąże się z zobowiązania) uznaje się wysokie prawdopodobieństwo upadłości, toczące się postępowanie upadłościowe/układowe kontrahenta, spór prawny względem wielkości lub zasadności roszczenia będącego podstawą danej należności o ile istnieje duże prawdopodobieństwo jego przegrania oraz inne informacje o charakterze jakościowym wskazujące na niemożność pełnego zaspokojenia wszystkich roszczeń finansowych ze strony kontrahenta. Dla celów oszacowania oczekiwanej straty kredytowej stosuje się model uproszczony wykorzystując matrycę rezerw oszacowaną na podstawie historycznych poziomów spłacalności oraz odzysków z należności od kontrahentów oraz model ogólny dla wybranych należności handlowych od kontrahentów.

Ujęte zmiany wartości szacunkowych w okresie sprawozdawczym zostały przedstawione w istotnych ujawnieniach.

Głównym zadaniem zarządzania ryzykiem w okresie sprawozdawczym było prawidłowe zdefiniowanie, przewidywanie i monitorowanie zmieniających się czynników zewnętrznych, które wywierają wpływ na działalność Grupy. Spółki Grupy w okresie od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku na bieżąco analizowały potencjalne ryzyka, w celu ograniczenia ich negatywnego działania poprzez stworzenie procedur elastycznego reagowania na zmieniające się warunki zewnętrzne.

Sytuacja makroekonomiczna wykazała, iż w okresie sprawozdawczym spółki Grupy narażone były na następujące obszary ryzyka:

–ryzyko kredytowe,

–ryzyko płynności,

–ryzyko rynkowe:

ryzyko walutowe,

ryzyko stopy procentowej i inflacji,

ryzyko cen towarów i usług,

–wojna w Ukrainie,

–ryzyko klimatyczne,

–ryzyko związane z prowadzonymi sporami, w tym sądowymi i arbitrażowymi.

Wszystkie zidentyfikowane ryzyka w okresie sprawozdawczym były analizowane ze względu na nietypową sytuację ogólnoświatową związaną z wojną w Ukrainie.

Weryfikacja i uzgadnianie zasad zarządzania ryzykiem należy do kompetencji Zarządu Spółki. Wpływ wymienionych wyżej ryzyk na działalność i wyniki Grupy przedstawia się następująco: