P4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31P4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31P4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01pko:SecuringSharesInNetAssetsOfAForeignEntityifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:RetainedEarningsMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01pko:ProfitLossMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:NoncontrollingInterestsMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:IssuedCapitalMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:StatutoryReserveMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01pko:GeneralBankingRiskFundMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:OtherReservesMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:RetainedEarningsMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01pko:ProfitLossMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:NoncontrollingInterestsMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:IssuedCapitalMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:StatutoryReserveMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01pko:GeneralBankingRiskFundMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:OtherReservesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:RetainedEarningsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01pko:ProfitLossMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:NoncontrollingInterestsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31ifrs-full:OtherReservesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31pko:ProfitLossMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31pko:GeneralBankingRiskFundMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:IssuedCapitalMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:StatutoryReserveMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01pko:GeneralBankingRiskFundMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:OtherReservesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:RetainedEarningsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01pko:ReserveOfShareOfOtherComprehensiveIncomeOfAssociatesAndJointVenturesAccountedForUsingEquityMethodMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01pko:ProfitLossMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:NoncontrollingInterestsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31pko:GeneralBankingRiskFundMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31ifrs-full:OtherReservesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31pko:ProfitLossMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01pko:SecuringSharesInNetAssetsOfAForeignEntityifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31P4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01pko:ReserveOfShareOfOtherComprehensiveIncomeOfAssociatesAndJointVenturesAccountedForUsingEquityMethodMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01pko:SecuringSharesInNetAssetsOfAForeignEntityP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31pko:ReserveOfShareOfOtherComprehensiveIncomeOfAssociatesAndJointVenturesAccountedForUsingEquityMethodMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31P4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31pko:SecuringSharesInNetAssetsOfAForeignEntityP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-012022-12-31ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31pko:ReserveOfShareOfOtherComprehensiveIncomeOfAssociatesAndJointVenturesAccountedForUsingEquityMethodMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31pko:SecuringSharesInNetAssetsOfAForeignEntityP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-312021-12-31P4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-12-31ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01pko:ReserveOfShareOfOtherComprehensiveIncomeOfAssociatesAndJointVenturesAccountedForUsingEquityMethodMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01pko:SecuringSharesInNetAssetsOfAForeignEntityifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01pko:ReserveOfShareOfOtherComprehensiveIncomeOfAssociatesAndJointVenturesAccountedForUsingEquityMethodMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01P4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01pko:SecuringSharesInNetAssetsOfAForeignEntityifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMemberifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01pko:ReserveOfShareOfOtherComprehensiveIncomeOfAssociatesAndJointVenturesAccountedForUsingEquityMethodMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01pko:SecuringSharesInNetAssetsOfAForeignEntityP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01P4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31pko:ReserveOfShareOfOtherComprehensiveIncomeOfAssociatesAndJointVenturesAccountedForUsingEquityMethodMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31pko:SecuringSharesInNetAssetsOfAForeignEntityP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01pko:ReserveOfShareOfOtherComprehensiveIncomeOfAssociatesAndJointVenturesAccountedForUsingEquityMethodMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31pko:ReserveOfShareOfOtherComprehensiveIncomeOfAssociatesAndJointVenturesAccountedForUsingEquityMethodMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31pko:SecuringSharesInNetAssetsOfAForeignEntityP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31pko:GeneralBankingRiskFundMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31ifrs-full:OtherReservesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31pko:ProfitLossMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-012021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31pko:GeneralBankingRiskFundMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432022-01-01ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31ifrs-full:OtherReservesMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31pko:ProfitLossMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:IssuedCapitalMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:StatutoryReserveMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01pko:GeneralBankingRiskFundMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberP4GTT6GF1W40CVIMFR432021-01-01ifrs-full:OtherReservesMemberifrs-full:PreviouslyStatedMemberxbrli:sharesiso4217:PLNiso4217:PLNxbrli:shares

 

 

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. za rok zakończony 31 grudnia 2022 roku

WYBRANE DANE FINANSOWE DOTYCZĄCE SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

WYBRANE DANE FINANSOWE

 

w mln PLN

 

w mln EUR

 

2022

2021

Zmiana %

(A-B)/B

2022

2021

Zmiana %

(D-E)/E

A

B

C

D

E

F

Wynik z tytułu odsetek

11 813

9 882

19,54%

2 520

2 159

16,72%

Wynik z tytułu prowizji i opłat

4 951

4 377

13,11%

1 056

956

10,46%

Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe oraz wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych

(1 564)

(1 355)

15,42%

(334)

(296)

12,84%

Koszty działania

(7 850)

(6 117)

28,33%

(1 674)

(1 336)

25,30%

Zysk brutto

4 749

6 513

(27,08%)

1 013

1 423

(28,81%)

Zysk netto (z uwzględnieniem udziałowców niesprawujących kontroli)

3 333

4 873

(31,60%)

711

1 065

(33,24%)

Zysk netto przypadający na jednostkę dominującą

3 333

4 874

(31,62%)

711

1 065

(33,24%)

Zysk na jedną akcję - podstawowy z zysku za okres (w PLN/EUR)

2,67

3,90

(31,54%)

0,57

0,85

(32,94%)

Zysk na jedną akcję - rozwodniony z zysku za okres (w PLN/EUR)

2,67

3,90

(31,54%)

0,57

0,85

(32,94%)

Dochody całkowite netto

30

(2 218)

(101,35%)

6

(485)

(101,24%)

Przepływy pieniężne netto

11 220

11 074

(1,33%)

2 393

2 419

(1,07%)

 

WYBRANE DANE FINANSOWE

 

w mln PLN

 

w mln EUR

 

31.12.2022

31.12.2021

Zmiana %

(A-B)/B

31.12.2022

31.12.2021

Zmiana %

(D-E)/E

A

B

C

D

E

F

 

 

 

 

 

 

 

Suma aktywów

430 683

418 086

3,01%

91 832

90 900

1,03%

Kapitał własny ogółem

35 435

37 693

(5,99%)

7 556

8 195

(7,80%)

Kapitał zakładowy

1 250

1 250

 

267

272

(1,84%)

Liczba akcji (w mln)

1 250

1 250

 

1 250

1 250

 

Wartość księgowa na jedną akcję (w PLN/EUR)

28,35

30,15

(5,97%)

6,04

6,56

(7,93%)

Rozwodniona liczba akcji (w mln)

1 250

1 250

 

1 250

1 250

 

Rozwodniona wartość księgowa na jedną akcję (w PLN/EUR)

28,35

30,15

(5,97%)

6,04

6,56

(7,93%)

Łączny współczynnik kapitałowy (%)

17,78

18,73

(5,07%)

17,78

18,73

(5,07%)

Kapitał Tier 1

38 139

39 412

(3,23%)

8 132

8 569

(5,10%)

Kapitał Tier 2

2 584

2 700

(4,30%)

551

587

(6,13%)

 

WYBRANE POZYCJE SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO PRZELICZONO NA EUR WEDŁUG NASTĘPUJĄCYCH KURSÓW

2022

2021

średnia kursów NBP na koniec miesięcznych okresów (pozycje rachunku zysków i strat, sprawozdania z całkowitych dochodów i sprawozdania z przepływów pieniężnych)

4,6883

4,5775

 

31.12.2022

31.12.2021

kurs średni NBP na dzień (pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej)

4,6899

4,5994

 

SPIS TREŚCI

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

Informacje ogólne o grupie kapitałowej

1. Działalność Grupy Kapitałowej

2. Zmiany w Spółkach wchodzących w skład Grupy Kapitałowej

3. Informacje dotyczące składu osobowego Rady Nadzorczej oraz Zarządu

4. Zatwierdzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego

5. Oświadczenie Zarządu

6. Oświadczenie o zgodności

7. Kontynuacja działalności

8. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego

Opis ważniejszych zasad Rachunkowości

9. Waluta funkcjonalna, waluta prezentacji i waluty obce

10. Zasady konsolidacji

10.1. Jednostki zależne

10.2. Konsolidacja

10.3. nabycia jednostek zależnych (połączenia jednostek)

10.4. Jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia

11. Ogólne zasady rachunkowości dotyczące instrumentów finansowych

11.1. Ujmowanie transakcji w księgach

11.2. kompensowanie instrumentów finansowych

11.3. Wyłączenie ze sprawozdania z sytuacji finansowej instrumentów finansowych

11.4. Zasady klasyfikacji instrumentów finansowych

11.5. Kategoria wyceny aktywów finansowych według zamortyzowanego kosztu

11.6. Kategoria wyceny aktywów finansowych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

11.7. Kategoria wyceny aktywów finansowych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

11.8. Instrumenty kapitałowe

11.9. Zmiana klasyfikacji aktywów finansowych

11.10. Modyfikacje - Zmiana kontraktowych przepływów pieniężnych

11.11. Wycena aktywów finansowych nabytych lub udzielonych z utratą wartości (POCI)

11.12. Wycena zobowiązań finansowych

12. Kwestie środowiskowe

13. Zmiany zasad rachunkowości obowiązujące od 1 stycznia 2022 roku i objaśnienie różnic między wcześniej publikowanymi sprawozdaniami a niniejszym sprawozdaniem finansowym

14. MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe”

14.1. Harmonogram wdrożenia

14.2. Wycena i prezentacja produktów ubezpieczeniowych

14.3. Oszacowanie wpływu – klasyfikacja i wycena

14.4. Wpływ mssf 17 na fundusze własne i mierniki adekwatności kapitałowej

15. Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do nich

NOTY UZUPEŁNIAJĄCE DO RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT

16. Informacje dotyczące segmentów działalności

17. Przychody i koszty z tytułu odsetek

18. Przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat

19. Przychody z tytułu dywidend

20. Wynik na operacjach finansowych

21. Wynik z pozycji wymiany

22. Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych

23. Pozostałe przychody i koszty operacyjne

24. Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe

25. Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych

26. Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

27. Koszty działania

28. Podatek od niektórych instytucji finansowych

29. Podatek dochodowy

30. Zysk przypadający na jedną akcję

NOTY UZUPEŁNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ – INSTRUMENTY FINANSOWE

31. Kasa, środki w Banku Centralnym

32. Należności od banków

33. Rachunkowość zabezpieczeń i pozostałe instrumenty pochodne

33.1. Rachunkowość zabezpieczeń – informacje finansowe

33.2. Pozostałe instrumenty pochodne – informacje finansowe

34. Papiery wartościowe

35. Transakcje z przyrzeczeniem odkupu i sprzedaży

36. Kredyty i pożyczki udzielone klientom

37. Zobowiązania wobec banków

38. Zobowiązania wobec klientów

39. Otrzymane finansowanie

39.1. Otrzymane kredyty i pożyczki

39.2. Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

39.3. Zobowiązania podporządkowane

POZOSTAŁE NOTY UZUPEŁNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE

40. Aktywa i zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej

41. Wartości niematerialne

42. Rzeczowe aktywa trwałe

43. Aktywa przeznaczone do sprzedaży

44. Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia

44.1. Wspólne przedsięwzięcia:

44.2. Jednostki stowarzyszone

45. Inne aktywa

46. Pozostałe zobowiązania

47. Rezerwy

48. Zobowiązania warunkowe oraz pozabilansowe zobowiązania otrzymane i udzielone

49. Sprawy sporne

50. Kapitał własny i akcjonariat Banku

WARTOŚĆ GODZIWA INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH

51. Hierarchia wartości godziwej

52. Aktywa i zobowiązania finansowe, które w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie są prezentowane w wartości godziwej

ZARZĄDZANIA RYZYKIEM W GRUPIE KAPITAŁOWEJ

53. Zarządzanie ryzykiem w Grupie Kapitałowej

54. Specyficzne działania w zakresie zarządzania ryzykiem w grupie kapitałowej podjęte w 2022 roku

55. Zarządzanie ryzykiem kredytowym

56. Ryzyko kredytowe – informacje finansowe

56.1. Podział aktywów finansowych według faz

56.2. Zmiana wartości bilansowej brutto

56.3. Zmiany wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe

56.4. Pozostałe ujawnienia

57. Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych

58. Zarządzanie ryzykiem koncentracji kredytowej w grupie kapitałowej

59. Zabezpieczenia

60. Ekspozycja na ryzyko kredytowe kontrahenta

61. Praktyki forbearance

62. Informacje o sekurytyzacji portfela leasingowego i pakietowej sprzedaży wierzytelności

63. Zarządzanie ryzykiem walutowych kredytów hipotecznych dla osób prywatnych

64. Zarządzanie ryzykiem stopy procentowej

65. Zarządzanie ryzykiem walutowym

65.1. Struktura walutowa aktywów i zobowiązań finansowych

66. Zarządzanie ryzykiem płynności

66.1. Przepływy kontraktowe zobowiązań finansowych grupy kapitałowej, w tym pochodnych instrumentów finansowych

66.2. Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań oraz przeniesione aktywa finansowe

66.3. Aktywa i zobowiązania Krótkoterminowe i długoterminowe

67. Zarządzanie ryzykiem operacyjnym

68. Zarządzenie ryzykiem ESG

Zarządzanie kapitałem Grupy Kapitałowej

69. Adekwatność kapitałowa

70. Wskaźnik dźwigni

71. dywidendy i podział zysku z lat ubiegłych

POZOSTAŁE NOTY

72. Informacje uzupełniające do skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych

73. Transakcje ze Skarbem Państwa i jednostkami powiązanymi

74. Świadczenia dla kluczowego personelu kierowniczego PKO Banku Polskiego SA

75. Leasing

75.1. Leasing – Leasingodawca

75.2. Leasing – Leasingobiorca

75.3. Leasingobiorca

75.4. Leasingodawca - Leasing operacyjny

75.5. Leasingodawca - Leasing finansowy

76. Dotacje rządowe

77. Informacje dotyczące firmy audytorskiej przeprowadzającej badanie sprawozdań finansowych

78. Wpływ sytuacji geopolitycznej w Ukrainie na Grupę Kapitałową PKO Banku Polskiego S.A.

79.  Reforma wskaźników stóp procentowych

80. Zdarzenia, które wystąpiły po dniu, na który sporządzono sprawozdanie finansowe

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

Nota

2022

2021

Wynik z tytułu odsetek

17

11 813

9 882

 Przychody z tytułu odsetek i przychody o charakterze zbliżonym do odsetek

 

20 140

10 568

 w tym obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej

 

19 580

9 785

 Koszty z tytułu odsetek

 

(8 327)

(686)

Wynik z tytułu prowizji i opłat

 18

4 951

4 377

Przychody z tytułu prowizji i opłat

 

6 515

5 596

Koszty z tytułu prowizji i opłat

 

(1 564)

(1 219)

Wynik pozostały

 

508

774

Przychody z tytułu dywidend

 19

51

12

Wynik na operacjach finansowych

 20

358

64

Wynik z pozycji wymiany

 21 

(73)

436

Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych

 22

(26)

206

 w tym wycenianych wg zamortyzowanego kosztu

 

15

5

Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto

23

198

56

Wynik na działalności biznesowej

 

17 272

15 033

Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe

 24

(1 501)

(1 309)

Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych

 25

(63)

(46)

Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

 26

(1 914)

-

Koszty działania

 27

(7 850)

(6 117)

 w tym z tytułu obciążeń regulacyjnych

 

(1 889)

(642)

Podatek od niektórych instytucji finansowych

 28

(1 266)

(1 079)

Udział w zyskach i stratach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć

 44

71

31

Zysk brutto

 

4 749

6 513

Podatek dochodowy

 29

(1 416)

(1 640)

 

 

 

 

Zysk/(strata) netto (z uwzględnieniem udziałowców niesprawujących kontroli)

 

3 333

4 873

Zyski i straty udziałowców niesprawujących kontroli

 

-

(1)

Zysk/(strata) netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej

 

3 333

4 874

 

 

 

 

Zysk/(strata) na jedną akcję

 30

 

 

– podstawowy z zysku za okres (PLN)

 

2,67

3,90

– rozwodniony z zysku za okres (PLN)*

 

2,67

3,90

Średnia ważona liczba akcji zwykłych w okresie (w mln)*

 

1 250

1 250

*Zarówno w 2022 roku jak i w 2021 roku nie występowały instrumenty rozwadniające zysk przypadający na jedną akcję. W związku z powyższym wartość rozwodnionego zysku przypadającego na jedną akcję pokrywa się z wartością podstawowego zysku przypadającego na jedną akcję.

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

Nota

2022

2021

Zysk netto (z uwzględnieniem udziałowców niesprawujących kontroli)

 

3 333

4 873

 Inne  dochody całkowite

 

(3 303)

(7 091)

 Pozycje, które mogą być przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat

 

(3 296)

(7 098)

Zabezpieczenie przepływów pieniężnych, netto

 33

(1 519)

(4 054)

        Zabezpieczenie przepływów pieniężnych, brutto

 

(1 901)

(5 003)

Podatek odroczony

 29

382

949

Zabezpieczenie udziałów w aktywach netto podmiotu zagranicznego

 33

4

(4)

Wartość godziwa aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite, netto

 33

(1 676)

(3 078)

        Aktualizacja wartości godziwej, brutto

 

(2 112)

(3 601)

 Zyski/straty przeniesione do rachunku zysków i strat (z tytułu zbycia)

 

41

(201)

Podatek odroczony

 29

395

724

Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych

 

(87)

51

Udział w innych dochodach całkowitych jednostek stowarzyszonych

i wspólnych przedsięwzięć

 

(18)

(13)

Pozycje, które nie mogą być przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat

 

(7)

7

Zyski i straty aktuarialne, netto

 

(7)

7

        Zyski i straty aktuarialne, brutto

 

(9)

9

Podatek odroczony

29 

2

(2)

Dochody całkowite netto, razem

 

30

(2 218)

Dochody całkowite netto, razem przypadające na:

 

30

(2 218)

    akcjonariuszy jednostki dominującej

 

30

(2 217)

    udziałowców niesprawujących kontroli

 

-

(1)

 

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

 

Nota

31.12.2022

31.12.2021

AKTYWA

 

430 683

418 086

Kasa, środki w Banku Centralnym

31

15 917

11 587

Należności od banków

 32

16 101

9 010

Pochodne instrumenty zabezpieczające

 33

1 042

933

Pozostałe instrumenty pochodne

 33

13 162

10 903

Papiery wartościowe

 34

135 632

135 440

Transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży

 35

7

-

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

 36

231 721

234 300

Aktywa z tytułu działalności ubezpieczeniowej

40

555

911

Rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny

75

1 764

1 371

Rzeczowe aktywa trwałe

42

2 917

3 108

Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży

43

10

18

Wartości niematerialne

41

3 527

3 463

Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia

44

285

285

Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego

 

52

36

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

 29

5 187

4 116

Inne aktywa

 45

2 804

2 605

 

 

Nota

31.12.2022

31.12.2021

ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁ WŁASNY

 

430 683

418 086

Zobowiązania

 

395 248

380 393

Zobowiązania wobec Banku Centralnego

 

9

8

Zobowiązania wobec banków

37

3 011

3 821

Pochodne instrumenty zabezpieczające

33

7 469

4 806

Pozostałe instrumenty pochodne

33

12 978

11 008

Zobowiązania wobec klientów

38

339 582

322 296

Zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej

40

1 732

2 008

Otrzymane kredyty i pożyczki

39

2 294

2 461

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

39

15 510

23 872

Zobowiązania podporządkowane

39

2 781

2 716

Pozostałe zobowiązania

46

7 014

5 366

Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego

 

765

18

Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego

29

13

356

Rezerwy

47

2 090

1 657

 

 

 

 

KAPITAŁ WŁASNY

69

35 435

37 693

Kapitał zakładowy

 

1 250

1 250

Kapitały rezerwowe i skumulowane inne dochody całkowite

 

22 215

25 313

Niepodzielony wynik finansowy

 

8 651

6 270

Wynik roku bieżącego

 

3 333

4 874

Kapitał przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej

 

35 449

37 707

Udziały niekontrolujące

 

(14)

(14)

 

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM

ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2022 ROKU

Kapitał zakładowy

Kapitały rezerwowe i skumulowane inne dochody całkowite

Niepodzielony wynik finansowy

Wynik okresu bieżącego

Kapitał przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej, razem

Udziały niekontrolujące, razem

Kapitał własny ogółem

Kapitały rezerwowe

Skumulowane inne dochody całkowite

Kapitały rezerwowe i skumulowane inne dochody całkowite

Kapitał zapasowy

Fundusz ogólnego ryzyka bankowego

Pozostałe kapitały rezerwowe

Wartość na początek okresu

1 250

23 003

1 070

6 968

(5 728)

25 313

6 270

4 874

37 707

(14)

37 693

Przeniesienie wyniku z lat ubiegłych

-

-

-

-

-

-

4 874

(4 874)

-

-

-

Dywidenda

-

-

-

-

-

-

(2 288)

-

(2 288)

-

(2 288)

Dochody całkowite

-

-

-

-

(3 303)

(3 303)

-

3 333

30

-

30

Transfer zysku z przeznaczeniem na kapitał

-

82

-

123

-

205

(205)

-

-

-

-

Wartość na koniec okresu

1 250

23 085

1 070

7 091

(9 031)

22 215

8 651

3 333

35 449

(14)

35 435

 

ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2021 ROKU

Kapitał zakładowy

Kapitały rezerwowe i skumulowane inne dochody całkowite

 

Wynik okresu bieżącego

Kapitał przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej, razem

Udziały niekontrolujące, razem

Kapitał własny ogółem

Kapitały rezerwowe

Skumulowane inne dochody całkowite

Kapitały rezerwowe i skumulowane inne dochody całkowite

Niepodzielony wynik finansowy

Kapitał zapasowy

Fundusz ogólnego ryzyka bankowego

Pozostałe kapitały rezerwowe

Wartość na początek okresu

1 250

29 519

1 070

3 137

1 363

35 089

6 142

(2 557)

39 924

(13)

39 911

Przeniesienie wyniku z lat ubiegłych

-

-

-

-

-

-

(2 557)

2 557

-

-

-

Dochody całkowite

-

-

-

-

(7 091)

(7 091)

-

4 874

(2 217)

(1)

(2 218)

Pokrycie straty z lat ubiegłych

-

-

-

(2 944)

-

(2 944)

2 944

-

-

-

-

Transfer zysku z przeznaczeniem na kapitał

-

184

-

75

-

259

(259)

-

-

-

-

Utworzenie funduszu specjalnego z przeznaczeniem na pokrycie szczególnych strat bilansowych

-

(6 700)

-

6 700

-

-

-

-

-

-

-

Wartość na koniec okresu

1 250

23 003

1 070

6 968

(5 728)

25 313

6 270

4 874

37 707

(14)

37 693

 

ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2022 ROKU

Skumulowane inne dochody całkowite

Udział w innych dochodach całkowitych jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć

Wartość godziwa aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

Zabezpieczenie przepływów pieniężnych

Zabezpieczenie aktywów netto w podmiotach zagranicznych

Zyski i straty aktuarialne

Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych

Razem

Wartość na początek okresu

(17)

(1 785)

(3 699)

(4)

(14)

(209)

(5 728)

Dochody całkowite

(18)

(1 676)

(1 519)

4

(7)

(87)

(3 303)

Wartość na koniec okresu

(35)

(3 461)

(5 218)

-

(21)

(296)

(9 031)

 

ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2021 ROKU

Skumulowane inne dochody całkowite

Udział w innych dochodach całkowitych jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć

Wartość godziwa aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

Zabezpieczenie przepływów pieniężnych

Zabezpieczenie aktywów netto w podmiotach zagranicznych

Zyski i straty aktuarialne

Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych

Razem

Wartość na początek okresu

(4)

1 293

355

-

(21)

(260)

1 363

Dochody całkowite

(13)

(3 078)

(4 054)

(4)

7

51

(7 091)

Wartość na koniec okresu

(17)

(1 785)

(3 699)

(4)

(14)

(209)

(5 728)

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

 

Nota

31.12.2022

31.12.2021

Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej

 

 

 

Zysk brutto

 

4 749

6 513

Zapłacony podatek dochodowy

 

(1 429)

(1 744)

Korekty razem:

 

15 223

28 026

Amortyzacja

27, 18

1 278

1 211

(Zysk) strata z działalności inwestycyjnej

72 

(97)

(67)

Odsetki i dywidendy otrzymane

72 

(3 758)

(2 280)

Odsetki zapłacone

72 

581

417

Zmiana stanu:

 

 

 

należności od banków

72 

(213)

512

pochodnych instrumentów zabezpieczających

 

2 554

4 453

pozostałych instrumentów pochodnych

 

(289)

(499)

papierów wartościowych

72 

(4 288)

(888)

kredytów i pożyczek udzielonych klientom

72 

1 529

(11 565)

transakcji z przeznaczeniem sprzedaży

 

(7)

-

aktywa z tytułu działalności ubezpieczeniowej

 

356

(113)

rzeczowych aktywów trwałych oddanych w leasing operacyjny

 

(640)

(416)

aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży

72  

8

110

innych aktywów

72 

(216)

137

skumulowanych odpisów na oczekiwane straty kredytowe

72  

1 191

(36)

skumulowanych odpisów na aktywa niefinansowe i innych rezerw

72 

270

139

zobowiązań wobec Banku Centralnego

 

1

8

zobowiązań wobec banków

 

(810)

1 195

zobowiązań wobec klientów

 

17 286

39 941

zobowiązań z tytułu działalności ubezpieczeniowej

 

(276)

268

otrzymanych kredytów i pożyczek

72  

(35)

(34)

zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych

72 

742

(226)

zobowiązań podporządkowanych

72  

65

-

pozostałych zobowiązań

72  

1 903

896

Inne korekty

72 

(1 912)

(5 137)

Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej

 

18 543

32 795

 

 

Nota

31.12.2022

31.12.2021

Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej

 

 

 

Wpływy z działalności inwestycyjnej

 

102 154

63 263

Wykup papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

 

89 661

58 533

Wykup papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu

 

7 765

2 116

Odsetki otrzymane od papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

 

1 987

1 305

Odsetki otrzymane od papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu

 

1 720

964

Zbycie wartości niematerialnych, rzeczowych aktywów trwałych oraz aktywów do zbycia

 

255

195

Inne wpływy inwestycyjne (dywidendy)

72 

766

150

Wydatki z działalności inwestycyjnej

 

(97 116)

(76 562)

Podwyższenie kapitału wspólnych przedsięwzięć

 

-

(18)

Nabycie papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

 

(92 919)

(49 564)

Nabycie papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu

 

(2 452)

(25 950)

Nabycie wartości niematerialnych oraz  rzeczowych aktywów trwałych

 

(1 038)

(1 030)

Inne wydatki inwestycyjne

72 

(707)

-

Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej

 

5 038

(13 299)

 

 

Nota

31.12.2022

31.12.2021

Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej

 

 

 

Wypłata dywidendy

71

(2 288)

-

Wpływy z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych

72 

8 421

10 403

Wykup/umorzenie dłużnych papierów wartościowych

72  

(17 525)

(18 403)

Zaciągnięcie kredytów i pożyczek

72  

620

1 331

Spłata kredytów i pożyczek

72  

(753)

(1 103)

Płatności zobowiązań z tytułu leasingu

72  

(255)

(233)

Spłata odsetek od zobowiązań  długoterminowych

72  

(581)

(417)

Środki pieniężne netto z działalności finansowej

 

(12 361)

(8 422)

Przepływy pieniężne netto

 

11 220

11 074

w tym z tytułu różnic kursowych od środków pieniężnych i ich ekwiwalentów

 

100

38

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu

 

20 775

9 701

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu

72 

31 995

20 775

Informacje ogólne o grupie kapitałowej

1.      Działalność Grupy Kapitałowej

Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski Spółka Akcyjna (PKO Bank Polski S.A. albo Bank) został utworzony dekretem podpisanym 7 lutego 1919 roku przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego, premiera Ignacego Paderewskiego oraz ministra poczt i telegrafów i jednocześnie pierwszego prezesa Huberta Lindego jako Pocztowa Kasa Oszczędnościowa. W 1950 roku Bank rozpoczął działalność jako Powszechna Kasa Oszczędności bank państwowy. Rozporządzeniem Rady Ministrów z 18 stycznia 2000 roku przekształcono Powszechną Kasę Oszczędności bank państwowy w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa pod nazwą Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski Spółka Akcyjna.

12 kwietnia 2000 roku zarejestrowano Powszechną Kasę Oszczędności Bank Polski Spółkę Akcyjną i wpisano do Rejestru Handlowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawa, Sąd Gospodarczy XVI Wydział Rejestrowy. Obecnie właściwym sądem jest Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Bank został zarejestrowany pod numerem KRS 0000026438 oraz nadano mu numer statystyczny REGON 016298263.

Państwo rejestracji

Polska

Siedziba jednostki

Warszawa

Adres zarejestrowanego biura jednostki

ul. Puławska 15, 02-515 Warszawa

 

Zgodnie z Cedułą Giełdową Bank zaklasyfikowany jest do makrosektora „Finanse”, sektor „Banki”.

Grupa Kapitałowa Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego Spółki Akcyjnej (Grupa Kapitałowa PKO Banku Polskiego S.A., Grupa Kapitałowa Banku lub Grupa Kapitałowa) prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz poprzez podmioty zależne: na terytorium Ukrainy, Szwecji i Irlandii, a także w formie Oddziału w Republice Federalnej Niemiec (Oddział w Niemczech), Republice Czeskiej (Oddział w Czechach) i Republice Słowackiej (Oddział w Słowacji).

PKO Bank Polski S.A. jako jednostka dominująca jest uniwersalnym bankiem depozytowo-kredytowym obsługującym osoby fizyczne, prawne oraz inne podmioty będące osobami krajowymi i zagranicznymi. Bank może posiadać wartości dewizowe i dokonywać obrotu tymi wartościami, jak również wykonywać operacje walutowe i dewizowe oraz otwierać i posiadać rachunki bankowe w bankach za granicą, a także lokować środki dewizowe na tych rachunkach.

Poprzez podmioty zależne Grupa Kapitałowa oferuje kredyty hipoteczne, świadczy specjalistyczne usługi finansowe w zakresie leasingu, faktoringu, windykacji, funduszy inwestycyjnych, funduszy emerytalnych i ubezpieczeń oraz świadczy usługi zarządzania flotą pojazdów, agenta transferowego, dostarczania rozwiązań technologicznych, outsourcingu specjalistów IT i wsparcia w zakresie prowadzenia działalności przez inne podmioty, zarządza nieruchomościami.

W 2022 roku oraz w 2021 roku Bank nie zmieniał nazwy jednostki sprawozdawczej lub innych danych identyfikacyjnych.

 

 

 

 

W skład Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. wchodzą następujące jednostki zależne:

Lp.

NAZWA JEDNOSTKI

SIEDZIBA

DZIAŁALNOŚĆ

% UDZIAŁ W KAPITALE

JEDNOSTKI ZALEŻNE BEZPOŚREDNIO

31.12.2022

31.12.2021

1

PKO Bank Hipoteczny S.A.

Warszawa

działalność bankowa

100

100

2

PKO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.

Warszawa

zarządzanie funduszami inwestycyjnymi

100

100

3

PKO Leasing S.A.

Łódź

działalność leasingowa i udzielanie pożyczek

100

100

4

PKO BP BANKOWY PTE S.A.

Warszawa

zarządzanie funduszami emerytalnymi

100

100

5

PKO BP Finat sp. z o.o.

Warszawa

działalność usługowa, w tym usługi agenta transferowego oraz outsourcing specjalistów IT

100

100

6

PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń S.A.

Warszawa

ubezpieczenia na życie

100

100

7

PKO Towarzystwo Ubezpieczeń S.A.

Warszawa

pozostałe ubezpieczenia osobowe i ubezpieczenia majątkowe

100

100

8

PKO Finance AB

Sollentuna, Szwecja

usługi finansowe

100

100

9

KREDOBANK S.A.

Lwów, Ukraina

działalność bankowa

100

100

10

Merkury - fiz an1

Warszawa

lokowanie środków zebranych od uczestników funduszu

100

100

11

NEPTUN - fizan1

Warszawa

100

100

12

PKO VC - fizan1

Warszawa

100

100

1 PKO Bank Polski S.A. posiada certyfikaty inwestycyjne funduszu; w pozycji udział w kapitale prezentowany jest procent posiadanych certyfikatów inwestycyjnych funduszu.

Lp.

NAZWA JEDNOSTKI

SIEDZIBA

DZIAŁALNOŚĆ

% UDZIAŁ W KAPITALE *

JEDNOSTKI ZALEŻNE POŚREDNIO

31.12.2022

31.12.2021

 

GRUPA PKO Leasing S.A.

 

 

 

 

1

PKO Agencja Ubezpieczeniowa sp. z o.o.

Warszawa

działalność agencyjna w zakresie zawierania umów ubezpieczenia

100

100

1.1

   PKO Leasing Finanse sp. z o.o.

Warszawa

sprzedaż przedmiotów poleasingowych

100

100

2

PKO Leasing Sverige AB

Sztokholm, Szwecja

działalność leasingowa

100

100

3

Prime Car Management S.A.

Gdańsk

działalność leasingowa oraz usługi zarządzania flotą

100

100

3.1

   Futura Leasing S.A.

Gdańsk

działalność leasingowa oraz sprzedaż przedmiotów poleasingowych

100

100

3.2

   Masterlease sp. z o.o.

Gdańsk

działalność leasingowa

100

100

3.3

   MasterRent24 sp. z o.o.

Gdańsk

wynajem krótkoterminowy pojazdów

100

100

4

PKO Faktoring S.A.

Warszawa

działalność faktoringowa

100

100

 

ROOF Poland Leasing 2014 DAC1

Dublin, Irlandia

spółki celowe utworzone na potrzeby sekurytyzacji wierzytelności leasingowych

-

 -

5

Polish Lease Prime 1 DAC2

Dublin, Irlandia

 -

 -

 

GRUPA PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń S.A

 

 

6

Ubezpieczeniowe Usługi Finansowe sp. z o.o.

Warszawa

działalność usługowa

100

100

 

GRUPA KREDOBANK S.A.

 

 

 

 

7

„KREDOLEASING” sp. z o.o.

Lwów, Ukraina

w organizacji

100

100

 

Merkury - fiz an

 

 

 

 

8

„Zarząd Majątkiem Górczewska” sp. z o.o.

Warszawa

zarządzanie nieruchomościami

100

100

9

Molina sp. z o.o.

Warszawa

komplementariusz w spółkach komandytowo-akcyjnych funduszu

100

100

10

Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 1 S.K.A.

Warszawa

kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, zarządzanie nieruchomościami

100

100

11

Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 2 S.K.A.3

Warszawa

100

100

12

Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 4 S.K.A.3

Warszawa

100

100

 

Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 5 S.K.A. w likwidacji4

Warszawa

-

100

13

Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 6 S.K.A. w likwidacji

Warszawa

100

100

 

NEPTUN - fizan

 

 

 

 

14

Qualia sp. z o.o.

Warszawa

obsługa posprzedażowa produktów deweloperskich

100

100

15

Sarnia Dolina sp. z o.o.

Warszawa

działalność deweloperska

100

100

16

Bankowe Towarzystwo Kapitałowe S.A.

Warszawa

działalność usługowa

100

100

16.1

„Inter-Risk Ukraina" spółka z dodatkową odpowiedzialnością5

Kijów, Ukraina

działalność windykacyjna

99,90

99,90

 16.2

Finansowa Kompania „Prywatne Inwestycje” sp.z o.o.6

Kijów, Ukraina

usługi finansowe

95,4676

95,4676

16.2.1

Finansowa Kompania „Idea Kapitał” sp. z o.o.

Lwów, Ukraina

działalność usługowa

100

100

17

„Sopot Zdrój" sp. z o.o.

Sopot

zarządzanie nieruchomością

72,9769

72,9769

* udział podmiotu bezpośrednio dominującego w kapitale jednostki

1)        W czerwcu 2022 roku spółka  została wykreślona z irlandzkiego rejestru spółek, a  tym samym przestała wchodzić w skład Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. Według stanu na 31 grudnia 2021 roku PKO Leasing S.A., zgodnie z MSSF 10, sprawowała kontrolę nad spółką, mimo że nie posiadała w spółce zaangażowania kapitałowego.

2)        PKO Leasing S.A., zgodnie z MSSF 10, sprawuje kontrolę nad spółką, mimo że nie posiada w spółce zaangażowania kapitałowego.

3)        Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie spółki podjęło uchwałę o postawieniu spółki w stan likwidacji z dniem 1 grudnia 2022 roku - do dnia 31 grudnia 2022 roku zmiana nie została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym.

4)        W lipcu 2022 roku została zakończona likwidacja spółki - spółka  została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego.

5)        Drugim udziałowcem spółki jest Finansowa Kompania „Prywatne Inwestycje" sp. z o.o.

6)        Drugim udziałowcem spółki jest „Inter-Risk Ukraina" spółka z dodatkową odpowiedzialnością.

Grupa Kapitałowa posiada następujące jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia:

Lp.

NAZWA JEDNOSTKI

SIEDZIBA

DZIAŁALNOŚĆ

% UDZIAŁ W KAPITALE*

31.12.2022

31.12.2021

 

Wspólne przedsięwzięcia PKO Banku Polskiego S.A.

 

 

1

Operator Chmury Krajowej sp. z o.o.

Warszawa

usługi chmury obliczeniowej

50

50

2

Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService sp. z o.o.

Warszawa

działalność wspomagająca usługi finansowe, w tym obsługa transakcji dokonywanych przy użyciu instrumentów płatniczych

34

34

 

1 EVO Payments International s.r.o.

Praga, Czechy

działalność wspomagająca usługi finansowe

100

100

 

Wspólne przedsięwzięcie NEPTUN – fizan

 

 

 

 

 

2 „Centrum Obsługi Biznesu" sp. z o.o.

Poznań

zarządzanie nieruchomością

41,45

41,45

 

Wspólne przedsięwzięcie PKO VC – fizan

 

 

 

 

 

3 BSafer sp. z o.o.

Stalowa Wola

zarządzanie zgodami marketingowymi

35,06

35,06

 

Jednostki stowarzyszone PKO Banku Polskiego S.A.

 

 

1

Bank Pocztowy S.A.

Bydgoszcz

działalność bankowa

25,0001

25,0001

2

„Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych" sp. z o.o.

Poznań

poręczenia

33,33

33,33

3

System Ochrony Banków Komercyjnych S.A.

Warszawa

jednostka zarządzająca systemem ochrony, o której mowa w art. 130e prawa bankowego

21,11

 -

*udział podmiotu sprawującego współkontrolę/mającego znaczący wpływ/bezpośrednio dominującego w kapitale jednostki.

2.      Zmiany w Spółkach wchodzących w skład Grupy Kapitałowej

W 2022 roku w strukturze Grupy Kapitałowej Banku miały miejsca następujące zdarzenia:

•        zakończono likwidację spółki ROOF Poland Leasing 2014  (podmiotu z portfela PKO Leasing S.A.),

•        zakończono likwidacje spółki Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 5 S.K.A. w likwidacji (podmiotu z portfela Merkury fiz an).

Powyższe spółki przestały wchodzić w skład Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A.

1 sierpnia 2022 roku w Krajowym Rejestrze Sądowym roku została zarejestrowana spółka System Ochrony Banków Komercyjnych S.A. Spółka zarządza systemem ochrony, o którym  mowa w art. 4 ust. 1 pkt. 9a Prawa bankowego, utworzonym przez 8 banków komercyjnych, w tym PKO Bank Polski S.A. Bank objął 21 113 akcji wyżej wymienionej spółki o łącznej wartości nominalnej 211 130 PLN, co stanowi 21,1% kapitału zakładowego i uprawnia do 21,1% głosów na walnym zgromadzeniu spółki. Spółka została zaklasyfikowana jako podmiot stowarzyszony Banku.

Z dniem 1 grudnia 2022 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie spółek: Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 2 S.K.A i Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 4 S.K.A podjęły uchwały o postawieniu spółek w stan likwidacji. Spółki te wchodzą w skład Grupy Kapitałowej Banku i stanowią portfel MERKURY fiz an – funduszu bezpośrednio zależnego od PKO Banku Polskiego S.A. W styczniu 2023 roku powyższe zmiany zostały zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym.

3.      Informacje dotyczące składu osobowego Rady Nadzorczej oraz Zarządu

Skład Rady Nadzorczej Banku na 31 grudnia 2022 roku:

•      Maciej Łopiński - Przewodniczący Rady Nadzorczej

•      Wojciech Jasiński - Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej

•      Dominik Kaczmarski - Sekretarz Rady Nadzorczej

•      Mariusz Andrzejewski - Członek Rady Nadzorczej

•      Andrzej Kisielewicz - Członek Rady Nadzorczej

•      Rafał Kos - Członek Rady Nadzorczej

•      Tomasz Kuczur – Członek Rady Nadzorczej

•      Krzysztof Michalski - Członek Rady Nadzorczej

•      Robert Pietryszyn - Członek Rady Nadzorczej

•      Bogdan Szafrański - Członek Rady Nadzorczej

•      Agnieszka Winnik-Kalemba - Członek Rady Nadzorczej.

Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku zgodnie z Polityką dotyczącą oceny odpowiedniości kandydatów na członków i członków Rady Nadzorczej Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego S.A. przeprowadziło okresową ocenę odpowiedniości Rady Nadzorczej potwierdzając odpowiedniość indywidualną członków Rady Nadzorczej Banku i odpowiedniość zbiorową całego organu.

17 października 2022 roku Pan Grzegorz Chłopek złożył rezygnację z pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej Banku ze skutkiem na koniec dnia 17 października 2022 roku.

18 października Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Banku, powołało w skład Rady Nadzorczej Banku Pana Roberta Pietryszyna.

Skład Zarządu Banku na 31 grudnia 2022 roku:

•      Paweł Gruza - Wiceprezes Zarządu kierujący pracami Zarządu

•      Maciej Brzozowski - Wiceprezes Zarządu

•      Marcin Eckert - Wiceprezes Zarządu

•      Wojciech Iwanicki – Wiceprezes Zarządu

•      Maks Kraczkowski – Wiceprezes Zarządu

•      Mieczysław Król – Wiceprezes Zarządu

•      Artur Kurcweil - Wiceprezes Zarządu

•      Piotr Mazur – Wiceprezes Zarządu.

26 stycznia 2022 roku Komisja Nadzoru Finansowego jednogłośnie wyraziła zgodę na powołanie Pani Iwony Dudy na stanowisko Prezesa Zarządu Banku i tym samym 26 stycznia 2022 roku Pani Iwona Duda rozpoczęła pełnienie funkcji Prezesa Zarządu Banku.

24 marca 2022 roku Rada Nadzorcza Banku powołała Pana Macieja Brzozowskiego w skład Zarządu Banku na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku z dniem 25 marca 2022 roku, na bieżącą wspólną kadencję Zarządu Banku, która rozpoczęła się z dniem 3 lipca 2020 roku.

9 sierpnia 2022 roku Pani Iwona Duda złożyła rezygnację z funkcji Prezesa Zarządu Banku, jak również ze składu Zarządu Banku z końcem dnia 9 sierpnia 2022 roku. Jednocześnie Rada Nadzorcza Banku z dniem 10 sierpnia 2022 roku powołała Pana Pawła Gruzę na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku na bieżącą wspólną kadencję Zarządu Banku, która rozpoczęła się z dniem 3 lipca 2020 roku, a pod warunkiem wyrażenia zgody przez Komisję Nadzoru Finansowego oraz z dniem wydania tejże zgody, powołała Pana Pawła Gruzę na stanowisko Prezesa Zarządu Banku. Do czasu wydania zgody Komisji Nadzoru Finansowego Rada Nadzorcza powierzyła Panu Pawłowi Gruzie kierowanie pracami Zarządu.

15 grudnia 2022 roku Rada Nadzorcza Banku odwołała Pana Bartosza Drabikowskiego ze składu Zarządu Banku. Jednocześnie Rada Nadzorcza zdecydowała o powołaniu z dniem 1 stycznia 2023 roku w skład Zarządu Banku Pana Andrzeja Kopyrskiego na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku, na bieżącą wspólną kadencję Zarządu Banku, która rozpoczęła się z dniem 3 lipca 2020 roku.

4.      Zatwierdzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej (sprawozdanie finansowe), podlegające przeglądowi przez Komitet Audytu oraz przyjęciu przez Radę Nadzorczą Banku 9 marca 2023 roku, zostało zaakceptowane do publikacji przez Zarząd 9 marca 2023 roku.

5.      Oświadczenie Zarządu

Zarząd oświadcza, że, wedle jego najlepszej wiedzy, sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej i dane porównawcze zostały sporządzone zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości oraz że odzwierciedlają w sposób prawdziwy, rzetelny i jasny sytuację majątkową i finansową Grupy Kapitałowej oraz jej wynik finansowy.

6.      Oświadczenie o zgodności

Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) przyjętymi przez Unię Europejską (UE) według stanu na 31 grudnia 2022 roku, a w zakresie nieuregulowanym powyższymi standardami zgodnie z wymogami ustawy z 29 września 1994 roku o rachunkowości i wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi, jak również wymogami odnoszącymi się do emitentów papierów wartościowych dopuszczonych lub będących przedmiotem ubiegania się o dopuszczenie do obrotu na rynku oficjalnych notowań giełdowych.

7.      Kontynuacja działalności

Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Grupę Kapitałową Banku w okresie co najmniej 12 miesięcy od daty zaakceptowania przez Zarząd do publikacji, czyli od 9 marca 2023 roku. Zarząd Banku nie stwierdza na dzień podpisania sprawozdania finansowego istnienia faktów i okoliczności, które wskazywałyby na zagrożenia dla możliwości kontynuacji działalności przez Grupę Kapitałową Banku w okresie 12 miesięcy od daty publikacji na skutek zamierzonego lub przymusowego zaniechania bądź istotnego ograniczenia przez Grupę Kapitałową Banku dotychczasowej działalności

Zarząd Banku rozważył wpływ: obecnej sytuacji na Ukrainie, ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych oraz wakacji kredytowych wprowadzonych ustawą o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom i ocenił, że czynniki te nie powodują istotnej niepewności w zakresie zdolności Grupy Kapitałowej do kontynuacji działalności.

Zewnętrzne uwarunkowania działalności obejmujące otoczenie makroekonomiczne (m.in. stopniowe spowolnienie gospodarki wobec zewnętrznych szoków, inflacja, podwyżki stóp procentowych), sytuację na rynkach finansowych, sytuację polskiego sektora bankowego i pozabankowego, otoczenie regulacyjno – prawne a także czynniki, które będą miały wpływ na przyszłe wyniki finansowe zostały szczegółowo opisane w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. (nota 2 „Zewnętrzne uwarunkowania działalności”).

Ujawnienia dotyczące: sytuacji w Ukrainie zaprezentowane zostały w nocie „Wpływ sytuacji geopolitycznej w Ukrainie na Grupę Kapitałową PKO Banku Polskiego S.A.”, ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych w notach „Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych” oraz „Zdarzenia, które wystąpiły po dniu na który sporządzono sprawozdanie finansowe” oraz wakacji kredytowych w nocie „Kredyty i pożyczki udzielone klientom”.

8.      Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej PKO Bank Polski S.A. obejmuje rok zakończony 31 grudnia 2022 roku oraz zawiera dane porównawcze za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku. Dane finansowe prezentowane są w milionach złotych polskich (PLN), chyba że wskazano inaczej.

W sprawozdaniu finansowym Grupa Kapitałowa zastosowała koncepcję wartości godziwej dla aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym instrumentów pochodnych oraz aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite. Pozostałe składniki aktywów finansowych Grupa Kapitałowa wykazuje w wartości zamortyzowanego kosztu pomniejszonej o odpisy na oczekiwane straty kredytowe. Natomiast pozostałe zobowiązania finansowe Grupa Kapitałowa wykazuje w wartości zamortyzowanego kosztu. Składniki aktywów trwałych wykazywane są w cenie nabycia pomniejszonej o umorzenie oraz o odpisy z tytułu utraty wartości. Składniki aktywów trwałych lub grupy aktywów zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży Grupa Kapitałowa wykazuje w kwocie niższej z dwóch, tj. ich wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia.

Grupa Kapitałowa podczas sporządzania sprawozdania finansowego dokonuje szacunków i przyjmuje założenia, które bezpośrednio mają wpływ zarówno na sprawozdanie finansowe, jak i na ujętą w nim informację uzupełniającą. Szacunki i założenia, które Grupa Kapitałowa przyjmuje do wykazywania wartości aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów dokonywane są przy wykorzystaniu danych historycznych oraz innych czynników, które są dostępne oraz uznawane za właściwe w danych okolicznościach. Założenia co do przyszłości oraz dostępne dane służą do szacowania wartości bilansowych aktywów oraz zobowiązań, których nie można jednoznacznie określić przy wykorzystaniu innych źródeł. Przy dokonywaniu szacunków Grupa Kapitałowa uwzględnia przyczyny oraz źródła niepewności, które są przewidywane na koniec okresu sprawozdawczego. Wyniki rzeczywiste mogą się różnić od wartości szacunkowych.

Dokonywane przez Grupę Kapitałową szacunki oraz założenia poddaje się bieżącym przeglądom. Zmiany szacunków rozpoznaje się w tym okresie, którego dotyczą.

Opis ważniejszych zasad Rachunkowości 

Najważniejsze zasady rachunkowości oraz szacunki i oceny zastosowane przy sporządzaniu niniejszego sprawozdania finansowego przedstawione zostały w niniejszym rozdziale oraz w poszczególnych notach w dalszej części sprawozdania finansowego.

Zasady te stosowane były we wszystkich prezentowanych latach w sposób ciągły, z wyjątkiem kwestii opisanych w nocie „Zmiany zasad rachunkowości obowiązujące od 1 stycznia 2022 roku i objaśnienie różnic między wcześniej publikowanymi sprawozdaniami a niniejszym sprawozdaniem finansowym”.

9.      Waluta funkcjonalna, waluta prezentacji i waluty obce

Walutą funkcjonalną jednostki dominującej i innych jednostek uwzględnionych w niniejszym sprawozdaniu finansowym, z wyjątkiem Oddziału w Niemczech, Czechach, Słowacji i jednostek prowadzących swoją działalność poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest złoty polski. Walutą funkcjonalną jednostek działających na terenie Ukrainy jest hrywna ukraińska, walutą funkcjonalną Oddziału w Niemczech i Oddziału w Słowacji oraz jednostek działających na terenie Szwecji i Irlandii jest euro, a Oddziału w Czechach jest korona czeska.

•      Transakcje i salda w walutach obcych

Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na walutę funkcjonalną według kursu obowiązującego w dniu transakcji. Każdorazowo na koniec okresu sprawozdawczego Grupa Kapitałowa przelicza:

•        pozycje pieniężne w walucie obcej przy zastosowaniu kursu zamknięcia, tj. kursu średniego ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego,

•        pozycje niepieniężne wyceniane według historycznej ceny nabycia wyrażonej w walucie obcej przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia transakcji,

•        pozycje niepieniężne wyceniane do wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej przeliczane są przy zastosowaniu kursów wymiany, które obowiązywały w dniu, na który wartość godziwa została ustalona.

Zyski i straty kursowe z tytułu rozliczenia tych transakcji oraz wyceny aktywów i zobowiązań pieniężnych oraz niepieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmuje się w rachunku zysków i strat.

UAH/PLN

2022

2021

Kurs obowiązujący na ostatni dzień okresu

0,1258

0,1487

Kurs stanowiący średnią arytmetyczną kursów obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca danego okresu

0,1354

0,1422

Najwyższy kurs w okresie

0,1467

0,1517

Najniższy kurs w okresie

0,1258

0,1332

Do 9 września 2022 roku tj. do dnia zakończenia przez Bank skupu UAH w placówkach bankowych[1], Grupa Kapitałowa począwszy od 31 marca 2022 roku przyjmowała jako kurs zamknięcia kurs ustalony przez Narodowy Bank Ukrainy, po którym Grupa Kapitałowa prowadziła wymianę UAH na PLN. Na 31 grudnia 2022 roku Grupa Kapitałowa ponownie przyjęła jako kurs zamknięcia średni kurs UAH ogłoszony dla tej waluty przez Narodowy Bank Polski.

EUR/PLN

2022

2021

Kurs obowiązujący na ostatni dzień okresu

4,6899

4,5994

Kurs stanowiący średnią arytmetyczną kursów obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca danego okresu

4,6883

4,5775

Najwyższy kurs w okresie

4,8698

4,6834

Najniższy kurs w okresie

4,5756

4,4805

 

CZK/PLN

2022

2021

Kurs obowiązujący na ostatni dzień okresu

0,1942

0,1850

Kurs stanowiący średnią arytmetyczną kursów obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca danego okresu

0,1909

0,1785

Najwyższy kurs w okresie

0,1980

0,1850

Najniższy kurs w okresie

0,1851

0,1727

10.  Zasady konsolidacji

10.1.        Jednostki zależne

Jednostki zależne są to podmioty (w tym jednostki niebędące spółką kapitałową, jak np. spółka cywilna) kontrolowane przez jednostkę dominującą, co oznacza, iż jednostka dominująca w sposób bezpośredni lub pośredni wpływa na politykę finansową i operacyjną danej jednostki w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych z jej działalności. Definicja kontroli stanowi, że:

1.     inwestor sprawuje kontrolę nad jednostką, w której dokonano inwestycji, jeżeli z tytułu swojego zaangażowania w tę jednostkę podlega ekspozycji na zmienne zwroty lub gdy ma prawa do zmiennych zwrotów oraz ma możliwość wywierania wpływu na te zwroty poprzez sprawowanie władzy nad jednostką,

2.     inwestor sprawuje więc kontrolę nad jednostką w której dokonano inwestycji, wtedy i tylko wtedy, gdy inwestor ten jednocześnie:

•        posiada władzę nad jednostką, w której dokonano inwestycji,

•        podlega ekspozycji na zmienne zwroty lub posiada prawa do zmiennych zwrotów z tytułu swojego zaangażowania w jednostce, w której dokonano inwestycji, oraz

•        posiada możliwość wykorzystania władzy nad jednostką, w której dokonano inwestycji, do wywierania wpływu na kwotę zwrotów inwestora,

3.     aby mieć władzę nad jednostką, w której dokonano inwestycji, inwestor musi posiadać istniejące prawa, które dają mu bieżącą możliwość kierowania istotną działalnością; przy ocenie władzy rozważane są wyłącznie prawa znaczące i prawa, które nie są prawami chronionymi,

4.     ustalenie, czy dany inwestor posiada władzę, zależy od istotnej działalności, sposobu podejmowania decyzji o istotnej działalności oraz od praw posiadanych przez inwestora i inne podmioty w stosunku do jednostki, w której dokonano inwestycji.

Grupa Kapitałowa PKO Banku Polskiego S.A. nie spełnia definicji "jednostki inwestycyjnej".

10.2.        Konsolidacja

Wszystkie jednostki zależne Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. konsolidowane są metodą pełną. Proces konsolidacji sprawozdań finansowych jednostek zależnych metodą pełną polega na sumowaniu poszczególnych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej, rachunku zysków i strat oraz innych całkowitych dochodów jednostki dominującej oraz jednostek zależnych w pełnej wysokości oraz dokonaniu odpowiednich korekt i wyłączeń konsolidacyjnych. Wyłączeniu podlegają w całości:

•        wartość bilansowa udziałów posiadanych przez Bank w jednostkach zależnych oraz kapitał własny tych jednostek na moment ich nabycia,

•        wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze jednostek objętych konsolidacją,

•        przychody i koszty operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją,

•        zyski lub straty powstałe w wyniku operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją, zawarte w wartości aktywów jednostek podlegających konsolidacji, za wyjątkiem strat, które wskazują na występowanie utraty wartości,

•        dywidendy naliczone lub wypłacone przez jednostki zależne jednostce dominującej i innym jednostkom objętym konsolidacją,

•        wzajemne przepływy w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych.

Grupa Kapitałowa sporządza skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych na podstawie skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej i skonsolidowanego rachunku zysków i strat oraz dodatkowych objaśnień i informacji.

Jednostki zależne sporządzają swoje sprawozdania finansowe za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie jednostki dominującej. W celu wyeliminowania jakichkolwiek rozbieżności w stosowanych zasadach rachunkowości przez Bank oraz jednostki zależne Grupa Kapitałowa wprowadza korekty konsolidacyjne.

10.3.        nabycia jednostek zależnych (połączenia jednostek)

Grupa Kapitałowa rozlicza nabycia jednostek zależnych metodą przejęcia. Zgodnie z tą metodą w dniu nabycia ujmuje się, osobno od wartości firmy, możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa, przejęte zobowiązania oraz wszelkie niekontrolujące udziały w jednostce przejmowanej.  Możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa i przejęte zobowiązania wycenia się według ich wartości godziwych na dzień nabycia. W przypadku każdego połączenia, wszelkie niekontrolujące udziały w przejmowanym podmiocie wycenia się do wartości godziwej lub w wartości proporcjonalnego udziału niekontrolujących udziałów w możliwych do zidentyfikowania aktywach netto przejmowanego podmiotu.

Wartość firmy ujmuje się na dzień nabycia i wycenia w kwocie nadwyżki sumy:

1)      przekazanej zapłaty wycenianej do wartości godziwej na dzień nabycia,

2)      kwoty wszelkich niekontrolujących udziałów w podmiocie przejmowanym wycenionych zgodnie z zasadami opisanymi powyżej oraz

3)      w przypadku połączenia realizowanego etapami, wartości godziwej na dzień nabycia udziału w kapitale podmiotu przejmowanego, należącego poprzednio do Banku,

nad kwotę netto, ustaloną na dzień nabycia, wartości możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów i przejętych zobowiązań wycenionych do wartości godziwej na dzień nabycia.

Jeżeli kwota netto, ustalona na dzień nabycia, wartości możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów i przejętych zobowiązań wycenionych do wartości godziwej na dzień nabycia jest wyższa od sumy:

1)      przekazanej zapłaty wycenianej do wartości godziwej na dzień nabycia,

2)      kwoty wszelkich niekontrolujących udziałów w podmiocie przejmowanym wycenionych zgodnie z zasadami opisanymi powyżej oraz

3)      w przypadku połączenia realizowanego etapami, wartości godziwej na dzień nabycia udziału w kapitale podmiotu przejmowanego, należącego poprzednio do Banku,

różnicę ujmuje się bezpośrednio w rachunku zysków i strat.

W przypadku połączeń spółek Grupy Kapitałowej, czyli tzw. transakcji pod wspólną kontrolą, Grupa Kapitałowa stosuje metodę „wartości od poprzednika” („predecessor accounting”) czyli ujęcie przejmowanej jednostki zależnej według wartości bilansowej aktywów i zobowiązań ujętych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej w odniesieniu do tej spółki zależnej, włączając w to również wartość firmy powstałą w wyniku nabycia tej jednostki zależnej.

10.4.        Jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia

Jednostki stowarzyszone są to jednostki (w tym jednostki nie będące spółką kapitałową, jak np. spółka cywilna), na które Grupa Kapitałowa wywiera znaczący wpływ, lecz nie sprawuje kontroli nad polityką finansową i operacyjną, co zwykle towarzyszy posiadaniu od 20% do 50% ogólnej liczby głosów w organach stanowiących.

Wspólne przedsięwzięcia są to spółki handlowe lub inne jednostki, które są współkontrolowane przez jednostkę dominującą lub znaczącego inwestora i innych udziałowców lub wspólników na podstawie statutu, umowy spółki lub umowy zawartej na okres dłuższy niż rok.

Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach rozlicza się metodą praw własności i ujmuje początkowo według kosztu. Inwestycja Grupy Kapitałowej w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach obejmuje wartość firmy określoną na dzień nabycia, pomniejszoną o ewentualne skumulowane odpisy z tytułu utraty wartości.

Udział Grupy Kapitałowej w wyniku finansowym jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć od dnia nabycia ujmuje się w rachunku zysków i strat, zaś jej udział w zmianach stanu innych dochodów całkowitych od dnia nabycia – w innych dochodach całkowitych. Wartość inwestycji koryguje się o łączne zmiany stanu poszczególnych elementów kapitału od dnia ich nabycia. Gdy udział Grupy Kapitałowej w stratach tych podmiotów staje się równy lub większy od udziału w nich Grupy Kapitałowej, obejmującego ewentualne inne niż zabezpieczone należności, Grupa Kapitałowa zaprzestaje ujmować dalsze straty, chyba że wzięła na siebie obowiązki lub dokonała płatności w imieniu danej jednostki.

Każdorazowo na koniec okresu sprawozdawczego Grupa Kapitałowa ocenia istnienie przesłanek, które wskazują, czy wystąpiła utrata wartości inwestycji dokonanych w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach. W przypadku istnienia takiej przesłanki, Grupa Kapitałowa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej, tj. wartości użytkowej inwestycji lub wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży składnika aktywów, w zależności od tego która z nich jest wyższa. W przypadku gdy wartość bilansowa składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, Grupa Kapitałowa ujmuje w rachunku zysków i strat odpis z tytułu utraty wartości.

11.  Ogólne zasady rachunkowości dotyczące instrumentów finansowych

11.1.        Ujmowanie transakcji w księgach

Aktywa finansowe oraz zobowiązania finansowe, w tym transakcje terminowe i transakcje standaryzowane, z których wynika zobowiązanie lub prawo do nabycia lub sprzedaży w przyszłym terminie ustalonej ilości określonych instrumentów finansowych po ustalonej cenie, wprowadza się do ksiąg rachunkowych w dacie zawarcia kontraktu, bez względu na przewidziany w umowie termin rozliczenia transakcji.

11.2.        kompensowanie instrumentów finansowych

Grupa Kapitałowa kompensuje aktywa i zobowiązania finansowe i wykazuje w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej netto, jeżeli występuje możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej prawo do skompensowania ujętych kwot oraz zamiar rozliczenia ich w kwocie netto lub jednoczesnej realizacji danego składnika aktywów i uregulowania zobowiązania.

11.3.        Wyłączenie ze sprawozdania z sytuacji finansowej instrumentów finansowych

Grupa Kapitałowa usuwa składnik aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej, gdy wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych z aktywów finansowych lub gdy Grupa Kapitałowa nie ma uzasadnionych perspektyw na odzyskanie danego składnika aktywów finansowych w całości lub części lub gdy Grupa Kapitałowa przenosi składnik aktywów finansowych na inny podmiot. Przeniesienie to ma miejsce wtedy, gdy Grupa Kapitałowa:

•        przenosi umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych lub

•        zatrzymuje umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych, ale przyjmuje umowny obowiązek przekazania tych przepływów jednostce spoza Grupy Kapitałowej.

Przenosząc składniki aktywów finansowych, Grupa Kapitałowa ocenia, w jakim stopniu zachowuje ryzyko i korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych.

•        Jeżeli Grupa Kapitałowa przenosi zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to wyłącza składnik aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej,

•        Jeżeli Grupa Kapitałowa zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej,

•        Jeżeli Grupa Kapitałowa nie przenosi, ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści związanych z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to Grupa Kapitałowa ustala, czy zachowała kontrolę nad tym składnikiem aktywów finansowych. W przypadku zachowania kontroli Grupa Kapitałowa ujmuje składnik aktywów finansowych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy Kapitałowej do wysokości wynikającej z trwałego zaangażowania, odpowiednio w przypadku braku kontroli składnik aktywów finansowych jest ze sprawozdania z sytuacji finansowej wyłączany.

Grupa Kapitałowa wyłącza ze swojego sprawozdania z sytuacji finansowej zobowiązanie finansowe (lub jego część), gdy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł.

Grupa Kapitałowa wyłącza ze sprawozdania z sytuacji finansowej składniki aktywów finansowych m.in. w sytuacji, gdy podlegają one unieważnieniu na bazie prawomocnego wyroku sądu, umorzeniu przedawnieniu lub są nieściągalne. Wyłączanie ze sprawozdania z sytuacji finansowej ww. składników następuje w ciężar utworzonych na nie odpisów na oczekiwane straty kredytowe lub strat z tytułu ryzyka prawnego (w przypadku unieważnień kredytów CHF).

W przypadku, gdy nie utworzono odpisów lub ich wartość jest mniejsza od wartości składnika aktywów finansowych, przed jego odpisaniem zwiększa się odpis na oczekiwane straty kredytowe o różnicę pomiędzy wartością składnika, a dotychczas utworzoną kwotą odpisu.

11.4.        Zasady klasyfikacji instrumentów finansowych

Grupa Kapitałowa klasyfikuje aktywa finansowe do jednej z następujących kategorii:

•        wyceniane według zamortyzowanego kosztu,

•        wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite,

•        wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Grupa Kapitałowa klasyfikuje zobowiązania finansowe do jednej z następujących kategorii:

•        wyceniane według zamortyzowanego kosztu,

•        wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Klasyfikacja aktywów finansowych w dniu nabycia lub powstania zależy od modelu biznesowego przyjętego przez Grupę Kapitałową do zarządzania daną grupą aktywów oraz od charakterystyki umownych przepływów pieniężnych wynikających z pojedynczego aktywa lub grupy aktywów. Grupa Kapitałowa wyodrębnia następujące modele biznesowe:

•        model „utrzymywane dla przepływów pieniężnych” - model, w którym powstałe lub nabyte aktywa finansowe są utrzymywane w celu pozyskiwania korzyści z umownych przepływów pieniężnych – model typowy dla działalności kredytowej;

•        model „utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż” - model, w którym aktywa finansowe po powstaniu lub nabyciu są utrzymywane w celu pozyskiwania korzyści z umownych przepływów pieniężnych, ale mogą być również sprzedawane – często i w transakcjach o wysokim wolumenie – model typowy dla działalności zarządzania płynnością;

•        model rezydualny - inny niż model „utrzymywane dla przepływów pieniężnych” oraz „utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż”.

•      model biznesowy

Grupa Kapitałowa dokonuje wyznaczenia modelu biznesowego przy początkowym ujęciu aktywów finansowych. Grupa Kapitałowa określa model biznesowy na poziomie poszczególnych grup aktywów, w kontekście obszaru działalności, w związku z którą aktywa finansowe powstały lub zostały nabyte, między innymi w oparciu o:

•        sposób oceny i raportowania wyników portfela aktywów finansowych,

•        sposób zarządzania ryzykiem związanym z tymi aktywami oraz zasad wynagradzania osób zarządzających tymi portfelami.

W modelu biznesowym „utrzymywane dla przepływów pieniężnych” sprzedaż aktywów jest incydentalna i możliwa do realizacji w przypadku wzrostu poziomu ryzyka kredytowego, zmiany prawa lub regulacji - realizowana w celu utrzymania zakładanego poziomu kapitału regulacyjnego, na zasadach opisanych w strategii zarządzania takimi portfelami lub przy założeniu, iż następuje ona blisko daty zapadalności aktywa, w przypadku spadku ratingu kredytowego poniżej poziomu zakładanego dla danego portfela, istotnej wewnętrznej restrukturyzacji lub przejęcia innego biznesu, realizacji planu kryzysowego lub naprawy oraz innego niedającego się przewidzieć czynnika, na który Grupa Kapitałowa nie ma wpływu.

•      Ocena charakterystyk wynikających z umowy przepływów pieniężnych

Ocena charakterystyk wynikających z umowy przepływów pieniężnych polega na ustaleniu, poprzez przeprowadzenie testu umownych przepływów pieniężnych (test SPPI, z ang. Solely Payments of Principal and Interest test), czy wynikające z umowy przepływy pieniężne z tego składnika aktywów są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Odsetki obejmują zapłatę za wartość pieniądza w czasie, za ryzyko kredytowe związane z kwotą główną pozostałą do spłaty w określonym czasie i za inne podstawowe ryzyka i koszty związane z udzieleniem finansowania, a także marżę zysku.

Charakterystyka wynikająca z umownych przepływów pieniężnych pozostaje bez wpływu na klasyfikację składnika aktywów finansowych, jeśli:

•        mogłaby mieć tylko niewielki wpływ na wynikające z umowy przepływy pieniężne z tytułu tego składnika (cecha de minimis),

•        nie jest prawdziwa, tj. jeżeli wpływa na wynikające z umowy przepływy pieniężne z tytułu instrumentu tylko w przypadku wystąpienia zdarzenia niezwykle rzadkiego, wyjątkowo nietypowego i bardzo mało prawdopodobnego (cecha non genuine).

W celu dokonania wyżej wymienionego ustalenia Grupa Kapitałowa uwzględnia potencjalny wpływ charakterystyki wynikającej z umowy przepływów pieniężnych w każdym okresie sprawozdawczym i łącznie w całym okresie życia instrumentu finansowego.

Test SPPI jest przeprowadzany dla każdego aktywa finansowego w modelu „utrzymywane dla przepływów pieniężnych” lub „utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż” na dzień początkowego ujęcia (w tym dla modyfikacji istotnej po ponownym ujęciu aktywa finansowego).

W odniesieniu do aktywów finansowych posiadających cechy związane ze zrównoważonym rozwojem (tzw. zielone pożyczki – dla których dostarczenie przez klienta świadectwa charakterystyki energetycznej umożliwia skorzystanie z obniżonej marży na kredycie), podczas oceny zmienności przepływów brany jest pod uwagę możliwy wpływ cechy związanej ze zrównoważonym rozwojem w każdym okresie sprawozdawczym i łącznie przez cały okres kredytowania oraz czy wpływ tej cechy na umowne przepływy pieniężne jest powiązany z ryzykiem kredytowym. W przypadku, gdy wraz ze wzrostem lub spadkiem ryzyka kredytowego oprocentowanie ulega podwyższeniu lub obniżeniu, co wskazuje na dodatnią relację pomiędzy marżą kredytu a poziomem ryzyka kredytowego, kryteria SPPI nie są naruszone a tym samym kryterium testu SPPI zostaje spełnione.

Grupa Kapitałowa analizuje m.in. następujące cechy aktywów finansowych, które skutkują brakiem zdania testu SPPI:

•        dźwignia w konstrukcji oprocentowania rozumianej jako mnożnik większy niż 1,

•        prawo do udziału w zysku wierzyciela - przepływy pieniężne wynikające z umowy nie są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.

•        ograniczenie odpowiedzialności dłużnika (skutkujące powstaniem aktywa typu non recourse),

•        opcja wcześniejszej spłaty i wydłużenia (prolongaty) warunkowana przyszłym zdarzeniem ekonomicznym niezwiązanym z umową, w szczególności niezwiązanym ze zmianą poziomu ryzyka kredytowego kredytobiorcy,

•        kowenanty umowne skutkujące tym, że wraz ze wzrostem lub spadkiem ryzyka kredytowego oprocentowanie ulega obniżeniu lub podwyższeniu, co wskazuje na ujemną relację pomiędzy marżą kredytu a poziomem ryzyka kredytowego,

•        stopy jednostronnie ustalane przez Grupę Kapitałową (stopy administrowane), o ile nie stanowią przybliżenia rynkowej stopy zmiennej.

Jeżeli na podstawie oceny jakościowej w ramach testu SPPI nie można ustalić, czy przepływy pieniężne wynikające z umowy stanowią jedynie spłatę kwoty głównej i odsetek, przeprowadzany jest test porównawczy (ocena ilościowa), tzw. test benchmarkowy w celu ustalenia jak różniłyby się (niezdyskontowane) przepływy pieniężne wynikające z umowy od (niezdyskontowanych) przepływów pieniężnych, które powstałyby, gdyby wartość pieniądza w czasie nie została zmieniona (poziom referencyjny przepływów pieniężnych). 

11.5.        Kategoria wyceny aktywów finansowych według zamortyzowanego kosztu

Składnik aktywów finansowych (dotyczy dłużnych aktywów finansowych) wycenia się według zamortyzowanego kosztu, jeśli spełnione są oba poniższe warunki:

•        składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym „utrzymywane dla przepływów pieniężnych”,

•        warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty (zdany test SPPI).

W momencie początkowego ujęcia Grupa Kapitałowa wycenia te aktywa finansowe do wartości godziwej. Wartość początkową składnika aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu korygują wszelkie prowizje i opłaty mające wpływ na jego efektywny zwrot i stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej tego aktywa (prowizje i opłaty zaistniałe w związku z realizacją czynności wykonywanych przez Grupę Kapitałową i prowadzących do powstania aktywów).

Wartość bilansową tej kategorii aktywów Grupa Kapitałowa ustala przy użyciu efektywnej stopy procentowej, opisanej w nocie „Przychody i koszty z tytułu odsetek”, służącej do bieżącego ustalenia (naliczenia) przychodu odsetkowego wygenerowanego przez aktywo w danym okresie, korygując ją o odpisy na oczekiwane straty kredytowe.

Nie podlegają wycenie według zamortyzowanego kosztu aktywa, dla których nie można ustalić harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych niezbędnych dla obliczenia efektywnej stopy procentowej. Aktywa te wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty obejmującej również odsetki od należności, z uwzględnieniem odpisów na oczekiwane straty kredytowe. Prowizje i opłaty związane z powstaniem lub decydujące o cechach finansowych tych aktywów podlegają obowiązkowi rozliczenia w czasie w okresie życia aktywa metodą liniową i są zaliczane do przychodów prowizyjnych.

W przypadku należności, dla których nie można ustalić harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych, a więc także ustalić efektywnej stopy procentowej, należność wycenia się według kwoty wymaganej zapłaty.

11.6.        Kategoria wyceny aktywów finansowych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

Składnik aktywów finansowych (dotyczy dłużnych aktywów finansowych) Grupa Kapitałowa wycenia do wartości godziwej przez inne dochody całkowite, jeżeli spełnione są oba poniższe warunki:

•        składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych, oraz

•        warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty (zdany test SPPI).

Wartość godziwa to cena, którą otrzymano by za sprzedaż składnika aktywów lub zapłacono by za przeniesienie zobowiązania w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach na głównym (lub najkorzystniejszym) rynku na dzień wyceny w aktualnych warunkach rynkowych (tj. ceną wyjścia) bez względu na to, czy cena  ta jest bezpośrednio obserwowalna lub oszacowana przy użyciu innej techniki wyceny. Metody ustalania wartości godziwej opisane zostały w nocie „Hierarchia wartości godziwej”.

Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite Grupa wycenia do wartości godziwej. Skutki zmiany wartości godziwej tych aktywów finansowych do momentu zaprzestania ujmowania składnika aktywów finansowych lub jego przeklasyfikowania Grupa odnosi do innych dochodów całkowitych, z wyjątkiem przychodów o zbliżonym charakterze do odsetkowych, zysku lub straty z tytułu odpisu na oczekiwane straty kredytowe oraz zysków lub strat z tytułu różnic kursowych, które ujmuje się w wyniku finansowym.

Zysk lub stratę odnoszoną do innych dochodów całkowitych stanowi różnica między ustaloną na dzień wyceny wartością godziwą składnika aktywów finansowych a wartością tego składnika według zamortyzowanego kosztu.

Zyski i straty powstałe w wyniku zbycia instrumentów finansowych zaliczonych do aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat oraz efekt ich wyceny do wartości godziwej ujmowane są w wyniku finansowym w pozycji Wynik na operacjach finansowych.

Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od instrumentów wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat ujmowane są w wyniku finansowym w pozycji Przychody i koszty z tytułu odsetek

Jeśli zaprzestano ujmowania składnika aktywów finansowych, skumulowane zyski lub straty poprzednio ujęte w innych dochodach całkowitych zostają przeklasyfikowane z pozycji inne dochody całkowite do wyniku finansowego w formie korekty wynikającej z przeklasyfikowania.

11.7.        Kategoria wyceny aktywów finansowych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

Jeśli aktywa finansowe nie spełniają wymienionych powyżej kryteriów kwalifikacji do wyceny według zamortyzowanego kosztu albo do wyceny do wartości godziwej przez inne dochody całkowite, Grupa klasyfikuje je jako aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Dodatkowo, w momencie początkowego ujęcia, można nieodwołalnie wyznaczyć składnik aktywów finansowych jako wyceniany do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat (opcja wyceny do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat), jeśli w ten sposób eliminuje się lub znacząco zmniejsza niespójność wyceny lub ujęcia jaka w przeciwnym razie powstałaby na skutek wyceny aktywów lub zobowiązań bądź ujęcia związanych z nimi zysków lub strat według różnych zasad (niedopasowanie księgowe). Opcja ta dostępna jest dla instrumentów dłużnych zarówno w modelu „utrzymywane dla przepływów pieniężnych”, jak i „utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż”.

W sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej prezentacja aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat jest następująca:

•          przeznaczone do obrotu - składniki aktywów finansowych które:

•        nabyto głównie w celu sprzedaży lub odkupienia w bliskim terminie,

•        w momencie początkowego ujęcia stanowią część portfela określonych instrumentów finansowych, którymi zarządza się łącznie i dla których istnieją dowody bieżącego faktycznego trybu generowania krótkoterminowych zysków lub

•        są instrumentem pochodnym (z wyjątkiem instrumentów pochodnych będących umowami gwarancji finansowej lub wyznaczonymi i skutecznymi instrumentami zabezpieczającymi),

•          aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat - aktywa finansowe dla których test charakterystyki umownych przepływów pieniężnych nie został zdany (niezależnie od modelu biznesowego) lub aktywa finansowe zaklasyfikowane do modelu rezydualnego,

•          aktywa finansowe desygnowane do wyceny do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat przy początkowym ujęciu (opcja wyceny do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat).

Zysk lub stratę na aktywach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat ujmuje się w wyniku finansowym. Zysk lub stratę z wyceny tego składnika aktywów finansowych do wartości godziwej stanowi różnica między jego wartością godziwą a wartością tego składnika według zamortyzowanego kosztu ustaloną na dzień wyceny.

11.8.        Instrumenty kapitałowe

Inwestycje w instrumenty kapitałowe wycenia się do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

W przypadku inwestycji kapitałowych Grupa Kapitałowa nie skorzystała z opcji wyceny do wartości godziwej przez inne dochody całkowite.

11.9.        Zmiana klasyfikacji aktywów finansowych

Reklasyfikacja aktywów finansowych następuje jedynie w przypadku zmiany modelu biznesowego odnoszącego się do aktywa lub grupy aktywów wynikającej z rozpoczęcia lub zakończenia istotnej części działalności. Zmiany takie mają charakter incydentalny. Zmiana klasyfikacji jest ujmowana prospektywnie, tj. bez zmiany ujętych dotychczas skutków wyceny do wartości godziwej, odpisów czy naliczonych odsetek.

Za zmianę modelu biznesowego nie uważa się:

•        zmiany zamiarów związanych z konkretnymi aktywami finansowymi (nawet w przypadku znacznych zmian warunków rynkowych),

•        tymczasowego zaniku określonego rynku aktywów finansowych,

•        przeniesienia aktywów finansowych między obszarami działalności stosującymi różne modele biznesowe.

Nie dokonuje się przeklasyfikowania żadnych zobowiązań finansowych.

11.10.    Modyfikacje - Zmiana kontraktowych przepływów pieniężnych

Modyfikacja rozumiana jako zmiana przepływów kontraktowych składnika aktywów finansowych na podstawie aneksu do umowy może być istotna lub nieistotna. Nie stanowi modyfikacji zmiana przepływów kontraktowych wynikająca z realizacji warunków umownych.

Jeśli wynikające z umowy przepływy pieniężne związane ze składnikiem aktywów finansowych podlegają renegocjacji lub jakiejkolwiek innej modyfikacji na podstawie aneksu do umowy lub na podstawie ogólnych aktów prawnych, a renegocjacja lub modyfikacja nie prowadzą do zaprzestania ujmowania danego składnika aktywów finansowych („Modyfikacja nieistotna”) dokonuje się ponownego obliczenia wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych i ujmuje zysk lub stratę z tytułu modyfikacji w wyniku finansowym (w przychodach lub kosztach odsetkowych).

Korekta wartości bilansowej aktywa finansowego z tytułu modyfikacji podlega rozliczeniu w czasie w wynik odsetkowy metodą efektywnej stopy procentowej. Wartość bilansową brutto składnika aktywów finansowych oblicza się jako obecną wartość renegocjowanych lub zmodyfikowanych przepływów pieniężnych wynikających z umowy, dyskontowanych według pierwotnej efektywnej stopy procentowej składnika aktywów finansowych (lub efektywnej stopy procentowej skorygowanej o ryzyko kredytowe w przypadku nabytych lub udzielonych składników aktywów finansowych z utratą wartości) bądź, w stosownych przypadkach (np. dla zysku lub straty z tytułu zabezpieczenia pozycji zabezpieczanej), według zaktualizowanej efektywnej stopy procentowej. Wszelkie poniesione koszty i opłaty korygują wartość bilansową zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych i są amortyzowane w okresie pozostającym do daty wymagalności zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych.

W pewnych okolicznościach renegocjacja lub modyfikacja wynikających z umowy przepływów pieniężnych związanych ze składnikiem aktywów finansowych może prowadzić do zaprzestania ujmowania istniejącego składnika aktywów finansowych. Jeżeli modyfikacja składnika aktywów finansowych powoduje zaprzestanie ujmowania istniejącego składnika aktywów finansowych, a następnie ujęcie zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych, zmodyfikowany składnik aktywów uznaje się za „nowy” składnik aktywów finansowych („Modyfikacja istotna”). Następuje ujęcie nowego aktywa do wartości godziwej oraz kalkulacja nowej efektywnej stopy procentowej zastosowanej do nowego aktywa. W przypadku gdy charakterystyka zmodyfikowanego nowego aktywa finansowego (po zawarciu aneksu) odpowiada warunkom rynkowym, wartość bilansowa tego aktywa finansowego stanowi wartość godziwą.

Ocena czy dana modyfikacja aktywów finansowych jest modyfikacją istotną czy nieistotną zależy od spełnienia kryteriów ilościowych oraz jakościowych.

Przyjęte kryteria jakościowe są następujące:

•        przewalutowanie,

•        zmiana dłużnika, za wyjątkiem zmiany wynikającej ze śmierci dłużnika,

•        wprowadzenie do umowy cechy umownej powodującej naruszenie testu charakterystyk przepływów pieniężnych (testu SPPI) lub usunięcie tej cechy,

Wystąpienie przynajmniej jednego z tych kryteriów skutkuje wystąpieniem modyfikacji istotnej.

•        Przyjęte kryterium ilościowe stanowi test 10% polegający na analizie zmiany warunków umownych składnika aktywów finansowych skutkującej powstaniem różnicy między wartością przyszłych przepływów pieniężnych wynikających ze zmienionego aktywa finansowego zdyskontowanych pierwotną efektywną stopą procentową a wartością analogicznych przyszłych przepływów wynikających z pierwotnego składnika aktywa finansowego zdyskontowanych tą samą stopą procentową. Drugim kryterium ilościowym jest zwiększenie zaangażowania dłużnika, które obejmuje wartość zwiększenia kapitału i udzielonych zobowiązań pozabilansowych powyżej 10% w stosunku do kapitału i zobowiązań pozabilansowych sprzed podwyższenia dla każdej pojedynczej ekspozycji. Trzecim kryterium jest wydłużenie pierwotnego okresu kredytowania pożyczek gotówkowych, kredytów gospodarczych obsługiwanych w oddziale o więcej niż 1 rok oraz o więcej niż dwukrotne zwiększenie okresu rezydualnego; pożyczek gotówkowych, kredytów gospodarczych obsługiwanych przez jednostki windykacyjne więcej niż 1 rok; kredytów mieszkaniowych obsługiwanych w oddziale oraz obsługiwanych przez jednostki windykacyjne o więcej niż 4 lata.

Wystąpienie kryterium ilościowego (różnicy) powyżej 10% skutkuje uznaniem modyfikacji za istotną, natomiast wystąpienie kryterium ilościowego co najwyżej 10% skutkuje uznaniem modyfikacji za nieistotną.

Zaprzestanie ujmowania instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite oraz według zamortyzowanego kosztu dotyczy najczęściej przypadków ich sprzedaży lub modyfikacji istotnej.

11.11.    Wycena aktywów finansowych nabytych lub udzielonych z utratą wartości (POCI)

MSSF 9 wyodrębnia kategorię aktywów finansowych nabytych lub udzielonych z utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (dalej „POCI” - ang. purchased or originated credit-impaired asset).

Aktywa POCI dotyczą aktywów finansowych o charakterze dłużnym, wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite, tj. kredytów oraz dłużnych papierów wartościowych.

Ujęcie początkowe tych aktywów następuje w wartości netto (tj. bez odpisów aktualizujących) odpowiadającej wartości godziwej. Przychody odsetkowe od aktywów POCI oblicza się od wartości bilansowej netto przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej, skorygowanej o ryzyko kredytowe rozpoznane dla całego okresu życia aktywa. Skorygowaną o ryzyko kredytowe efektywną stopę procentową liczy się poprzez uwzględnienie przyszłych przepływów pieniężnych skorygowanych o efekt ryzyka kredytowego rozpoznawanego w całym okresie życia aktywa. Zmiana szacunków w zakresie przyszłych odzysków w kolejnych okresach sprawozdawczych odnoszona jest jako strata lub zysk z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe.

11.12.    Wycena zobowiązań finansowych

Zobowiązania z tytułu krótkiej pozycji w papierach wartościowych oraz część zobowiązań z tytułu produktów ubezpieczeniowych wyceniane są do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Jeżeli dla zobowiązania finansowego nie można ustalić harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych, a więc także ustalić efektywnej stopy procentowej, zobowiązanie to wycenia się według kwoty wymaganej zapłaty.

12. Kwestie środowiskowe

Ze względu na charakter działalności gospodarczej bezpośrednie oddziaływanie Banku i Grupy Kapitałowej na środowisko naturalne jest ograniczone do zużycia zasobów naturalnych. Pośredni wpływ na środowisko dotyczy finansowania udzielanego przez Bank oraz oferty produktowej Banku. Grupa Kapitałowa ogranicza swój bezpośredni wpływ na środowisko i dostosowuje swoje polityki kredytowe dla poszczególnych sektorów gospodarki tak, aby motywować do tego także swoich klientów.

Zagadnienia związane z oddziaływaniem Grupy Kapitałowej na środowisko oraz podejmowane przez Grupę Kapitałową inicjatywy pro-środowiskowe zostały opisane w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. za 2022 rok w rozdziałach:

•        13.4 „Czynniki niefinansowe w Strategii Banku”,

•        13.5 „Kluczowe niefinansowe wskaźniki wyników”,

•        13.7 „Istotne tematy: zarządzanie i ryzyka”, w tym: 13.7.6 „Środowisko”, 13.7.7 „Klimat” i 13.7.8 „Zrównoważony rozwój”.

Począwszy od 2021 roku ryzyko ESG zostało uwzględnione w strategii zarządzania ryzykiem w Grupie Kapitałowej. Kwestie zarządzania ryzykiem ESG opisane zostały w nocie „Zarządzanie ryzykiem ESG”.

W niniejszej nocie zaprezentowano wpływ czynników klimatycznych na poszczególne elementy niniejszego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej, w tym w szczególności wpływ ryzyka klimatycznego na pomiar oczekiwanych strat kredytowych oraz koncentrację ryzyka kredytowego. 

•      Źródła niepewności szacunków i znaczące osądy oraz możliwość kontynuacji działalności

Grupa Kapitałowa jest narażona na ryzyko klimatyczne, w tym:

•        ryzyko fizyczne (np. ryzyko wynikające z częstszych/poważniejszych zdarzeń pogodowych); oraz

•        ryzyko związane z transformacją gospodarczą oraz zmianą klimatu (np. ryzyko związane z przejściem na mniej zanieczyszczającą i niskoemisyjną gospodarkę, ekstremizacją pór roku).

Ryzyko klimatyczne może mieć potencjalny wpływ na szacunki i oceny stosowane przez Grupę Kapitałową (w tym stosowane w kalkulacji odpisów na oczekiwane straty kredytowe).

Jak opisano poniżej w Grupie Kapitałowej nie wystąpiły istotne szacunki i osądy związane z czynnikami klimatycznymi, które znacząco wpływałyby na wartości rozpoznane w niniejszym sprawozdaniu finansowym.

Kwestie związane z klimatem nie stanowią zagrożenia dla możliwości kontynuacji działalności przez Grupę Kapitałową w okresie 12 miesięcy od daty zatwierdzenia przez Zarząd do publikacji sprawozdania finansowego.

•      klasyfikacja i wycena do wartości godziwej oraz utrata wartości instrumentów finansowych

Ryzyko związane z klimatem może mieć wpływ na oczekiwane przepływy pieniężne z udzielonych kredytów, a tym samym na narażenie Grupy Kapitałowej na straty kredytowe. Atrybuty specyficzne dla kredytobiorcy, ryzyko fizyczne i ryzyko związane z przejściem, pojedynczo lub w połączeniu, mogą wpływać na oczekiwane przepływy pieniężne, jak również na zakres potencjalnych przyszłych scenariuszy ekonomicznych uwzględnianych przy pomiarze oczekiwanych strat kredytowych.

Wpływ czynników ryzyka związanych z klimatem na oczekiwane straty kredytowe będzie się różnić w zależności od dotkliwości i czasu przewidywanych zagrożeń klimatycznych, ich bezpośredniego i pośredniego wpływu na kredytobiorcę i portfel kredytowy kredytodawcy oraz czas trwania portfela kredytowego.

Wpływ czynników ryzyka związanych z klimatem na oczekiwane straty kredytowe w Grupie Kapitałowej jest potencjalnie ograniczony, ponieważ Grupa Kapitałowa, biorąc pod uwagę stosunkowo krótkoterminowy okres trwania wielu portfeli kredytów bankowych, oczekuje, że najbardziej znaczące skutki zmian klimatu pojawią się w perspektywie średnio- i długoterminowej potencjalnie ograniczając dzisiejszy wpływ na ECL. Równocześnie ważne jest monitorowanie szybkości i skali tych zmian oraz ich możliwego wpływu na pomiar odpisów na oczekiwane straty kredytowe. W procesie kredytowym dla klientów segmentu korporacyjnego oraz klientów segmentu firm i przedsiębiorstw ocenianych z wykorzystaniem metody ratingowej Grupa Kapitałowa każdorazowo ocenia wpływ czynników środowiskowych, społecznych oraz związanych z zarządzaniem (tzw. czynniki ESG) na zdolność kredytową Klienta oraz identyfikuje transakcje kredytowe z podwyższoną dźwignią finansową (tzw. transakcje lewarowane). Grupa Kapitałowa bada też wpływ transakcji kredytowych na kwestie ESG i klasyfikuje je do czterech kategorii, począwszy od transakcji z pozytywnym wpływem na kwestie ESG, a skończywszy na tych z istotnie negatywnym wpływem. W ocenie czynników ESG Grupa Kapitałowa uwzględnia m.in. ryzyko zmiany klimatu i wpływu na działalność klienta, możliwy wpływ klienta na zmianę klimatu, czynniki związane z kapitałem ludzkim czy dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa oraz czynniki związane z aspektami zarządzania (w tym kultury organizacji i nadzoru wewnętrznego).

Grupa Kapitałowa w pomiarach wartości godziwej instrumentów finansowych sklasyfikowanych na poziomie 3 wartości godziwej nie stosuje danych nieobserwowalnych dotyczących ryzyka związanego z klimatem:

•        papiery dłużne klasyfikowane na poziomie 3 - zasadniczo stanowią finansowanie podmiotów gospodarczych z branż nie narażonych na znaczące ryzyko klimatyczne (np. spółki ubezpieczeniowe, developerzy),

•        udzielone kredyty klasyfikowane na poziomie 3 - zasadniczo stanowią finansowanie dla gospodarstw domowych, ich wartość godziwa jest szacowana metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych z wykorzystaniem efektywnej marży kredytowej,

•        udziały i akcje w innych jednostkach nienotowane na giełdach klasyfikowane na poziomie 3 - nie obejmują spółek z sektorów narażonych na znaczące ryzyko klimatyczne.

•      Rzeczowe aktywa trwałe, rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny i wartości niematerialne

Kwestie dotyczące klimatu nie mają wpływu na amortyzację rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych w Grupie Kapitałowej według stanu na 31 grudnia 2022 i 2021 roku. Ponadto czynniki klimatyczne nie spowodowały wystąpienia przesłanek utraty wartości aktywów niefinansowych oraz nie miały wpływu na ich wartość odzyskiwalną według stanu na 31 grudnia 2022 i 2021 roku.

Należy jednak zauważyć że potencjalny wpływ ryzyka zmian klimatu w rozumieniu nagłej, tj. skokowej transformacji gospodarki na bardziej niskoemisyjną (skokowa zmiana generacyjna istotnej klasy aktywów w finansowaniu) może być docelowo istotny dla podmiotów leasingowych Grupy Kapitałowej.

•      Zapasy - Kwestie związane z klimatem nie mają wpływu na wartość bilansową zapasów posiadanych przez Grupę Kapitałową według stanu na 31 grudnia 2022 i 2021 roku.

•      Podatki  Kwestie dotyczące klimatu nie mają wpływu na realizację aktywa z tytułu podatku odroczonego w Grupie Kapitałowej według stanu na 31 grudnia 2022 i 2021 roku.

•      rezerwy i sprawy sporne Na 31 grudnia 2022 roku oraz na 31 grudnia 2021 roku w Grupie Kapitałowej nie występowały postępowania dotyczące jakichkolwiek kwestii związanych z klimatem lub ochroną środowiska. W latach 2022-2021 roku w Grupie Kapitałowej nie toczyły się postępowania administracyjne związane z naruszeniem przepisów ochrony środowiska oraz dotyczące wpływu na klimat, które zakończyły się nałożeniem kar finansowych.

•      działalność ubezpieczeniowa

Szczególnym przejawem ryzyka fizycznego dla działalności ubezpieczeniowej jest nasilenie ekstremalnych zjawisk pogodowych, a w szczególności ryzyko powodzi. Wpływ niniejszego ryzyka na wyniki finansowe oraz wypłacalność jest mitygowany przede wszystkim poprzez selekcję ryzyka oraz poprzez odpowiednio skonstruowany program reasekuracyjny. Spółki ubezpieczeniowe kalkulują wymóg kapitałowy na ryzyko katastroficzne oraz przeprowadzają analizę scenariusza warunków skrajnych dla ryzyka powodzi.

Obecnie spółki ubezpieczeniowe nie posiadają taksonomii środowiskowej dla aktywów inwestycyjnych z uwagi na brak oferowania nowych produktów o charakterze inwestycyjnym.

Dla działalności ubezpieczeniowej (ubezpieczenia majątkowe) ryzyko klimatyczne jest uwzględnione w wycenie zobowiązań poprzez uwzględnienie wskazanego ryzyka w wycenie składki. Rezerwa składki tworzona jest bowiem w wysokości składki przypadającej na przyszłe okresy. W szczególności rezerwy z tytułu ryzyka powodzi według stanu na 31 grudnia 2022 roku można oszacować na kwotę 8,2 milionów PLN (na 31 grudnia 2021 roku – 3 miliony PLN). Istotny wzrost w ciągu roku wynika z dynamicznego wzrostu portfela ubezpieczeń mieszkaniowych. W momencie zajścia zdarzenia, będącego realizacją ryzyka klimatycznego, spółki ubezpieczeniowe tworzą również rezerwy szkodowe.

Dla działalności ubezpieczeniowej (ubezpieczenia na życie) wskazane ryzyko nie jest na tyle materialnym, żeby umożliwić kwantyfikację wyceny zobowiązań – te dokonywane są na bazie oceny łącznego prawdopodobieństwa zajść zdarzeń ubezpieczeniowych

Działania podejmowane w zakresie ESG przez spółki ubezpieczeniowe Grupy Kapitałowej opisane zostały w nocie „Zarządzanie ryzykiem ESG”.

13.  Zmiany zasad rachunkowości obowiązujące od 1 stycznia 2022 roku i objaśnienie różnic między wcześniej publikowanymi sprawozdaniami a niniejszym sprawozdaniem finansowym

Grupa Kapitałowa, w celu lepszego odzwierciedlenia swej działalności i zapewnienia porównywalności z sektorem bankowym, dokonała następujących zmian w zakresie:

1.       Rachunku zysków i strat

•        reklasyfikacja kosztów związanych z kartami (1)

Począwszy od 1 kwartału 2022 roku Grupa Kapitałowa prezentuje koszty związane z kartami jako element wyniku z tytułu prowizji i opłat w kosztach dotyczących kart. Wcześniej koszty prezentowane były w kosztach działania jako element kosztów rzeczowych.

•        reklasyfikacja kosztów transportu wartości pieniężnych na rzecz klientów Grupy Kapitałowej (2)

Począwszy od 1 kwartału 2022 roku Grupa Kapitałowa prezentuje koszty związane z transportem wartości pieniężnych jako element wyniku z tytułu prowizji i opłat w kosztach rachunków bankowych dotyczących usług rozliczeniowych. Wcześniej koszty prezentowane były w kosztach działania jako element kosztów rzeczowych dotyczących usług informatycznych.

•        reklasyfikacja kosztów opłat członkowskich o charakterze dobrowolnym (3)

Począwszy od 1 kwartału 2022 roku Grupa Kapitałowa prezentuje koszty opłat członkowskich o charakterze dobrowolnym jako element pozostałych kosztów operacyjnych. Wcześniej koszty prezentowane były w kosztach działania.

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT GRUPY KAPITAŁOWEJ – WYBRANE DANE

01.01-31.12.2021 przed przekształceniem

(1)

(2)

(3)

01.01-31.12.2021 przekształcone

Wynik z tytułu prowizji i opłat

4 431

(50)

(4)

-  

4 377

Koszty z tytułu prowizji i opłat

(1 165)

(50)

(4)

-  

(1 219)

Wynik pozostały

777

-  

-  

(3)

774

Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto

59

-  

-  

(3)

56

Wynik na działalności biznesowej

15 090

(50)

(4)

(3)

15 033

Koszty działania

(6 174)

50

4

3

(6 117)

 w tym, wynik z tytułu obciążeń regulacyjnych

(645)

-  

-  

3

(642)

Zysk netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej

4 874

-  

-  

-  

4 874

 

2.       Sprawozdania z sytuacji finansowej

W skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej zmianie uległa nazwa linii „Należności z tytułu działalności ubezpieczeniowej” na „Aktywa z tytułu działalności ubezpieczeniowej”.

3.       Sprawozdania z przepływów pieniężnych

Począwszy od sprawozdań finansowych za rok 2022:

•        w części przepływów środków pieniężnych z działalności operacyjnej pozycję „odsetki i dywidendy” podzielono na „odsetki i dywidendy otrzymane” oraz „odsetki zapłacone” (1)

•        przepływy z aktywów rzeczowych oddanych w leasing operacyjny zostały przeklasyfikowane z działalności inwestycyjnej do działalności operacyjnej (2).

PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH – WYBRANE DANE

01.01-31.12.2021 przed przekształceniem

(1)

(2)

01.01-31.12.2021 przekształcone

Odsetki i dywidendy (stara pozycja)

(1 863)

-

-

-

Odsetki i dywidendy otrzymane (nowa pozycja)

-

(2 280)

-

(2 280)

Odsetki zapłacone (nowa pozycja)

-

417

-

417

rzeczowych aktywów trwałych oddanych w leasing operacyjny (nowa pozycja)

-

-

(416)

(416)

Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej

33 211

-

(416)

32 795

Wpływy z działalności inwestycyjnej

63 534

-

(271)

63 263

Zbycie wartości niematerialnych oraz  rzeczowych aktywów trwałych

466

-

(271)

195

Wydatki z działalności inwestycyjnej

(77 249)

-

687

(76 562)

Nabycie wartości niematerialnych oraz  rzeczowych aktywów trwałych

(1 717)

-

687

(1 030)

Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej

(13 715)

-

416

(13 299)

14. MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe”

Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej 17 Umowy ubezpieczeniowe (dalej „MSSF 17”) został opublikowany przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości w maju 2017 roku i zmieniony przez nią w czerwcu 2020 roku oraz 9 grudnia 2021 roku[2]. MSSF 17 został zatwierdzony do stosowania w krajach Unii Europejskiej 19 listopada 2021 roku Rozporządzeniem Unii Europejskiej 2021/2036.

Celem nowego standardu jest wprowadzenie nowych, jednolitych zasad wyceny umów ubezpieczenia oraz reasekuracji, zapewniających większą porównywalność sprawozdań pomiędzy podmiotami oferującymi produkty ubezpieczeniowe, a także dostarczenie szeregu nowych ujawnień na użytek odbiorców sprawozdań finansowych.

Standard ten ma obligatoryjne zastosowanie od dnia 1 stycznia 2023 roku. MSSF 17 zastąpi dotychczasowy Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej 4 „Umowy ubezpieczeniowe”, umożliwiający ujmowanie umów ubezpieczeniowych według zasad rachunkowości obowiązujących w krajowych standardach.

MSSF 17 zmieni sposób ujmowania, wyceny, prezentacji i ujawniania umów ubezpieczenia dystrybuowanych przez spółki Grupy Kapitałowej, zarówno jako produkty powiązane między innymi z udzielanymi kredytami hipotecznymi, gotówkowymi oraz produktami leasingowymi, jak również jako produkty samodzielne.

Grupa wdrożyła standard w podejściu retrospektywnym pełnym oraz zmodyfikowanym dla części portfela.

Wdrożenie MSSF 17 na datę 1 stycznia 2022 roku spowodowało zwiększenie aktywów o 557 milionów PLN, zobowiązań o 273 miliony PLN oraz kapitałów własnych o 284 miliony PLN. Szczegółowy opis wpływu korekt z tytułu wdrożenia MSSF 17 został w opisany w pkt. 14.3. Oszacowanie wpływu – klasyfikacja i wycena.

Zaprezentowany wpływ korekt z tytułu wdrożenia MSSF17 na aktywa i zobowiązania oraz kapitały własne Grupy, zgodnie z naszą najlepszą wiedzą, jest najlepszym szacunkiem na moment publikacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

14.1.        Harmonogram wdrożenia

Począwszy od 2020 roku spółki ubezpieczeniowe Grupy Kapitałowej prowadzą projekt wdrożenia MSSF 17, przy czym ze wsparciem Doradcy Zewnętrznego od roku 2021. Zakres projektu obejmuje przede wszystkim opracowanie metodyki oraz wdrożenie dedykowanego narzędzia do przeprowadzenia obliczeń aktuarialnych zgodnych z wymogami MSSF 17.

W drugim kwartale 2022 roku rozpoczęto projekt koordynowany przez Bank i wspierany przez Doradcę Zewnętrznego, gdzie zakres prac związanych z wdrożeniem MSSF 17 uległ rozszerzeniu na Grupę Kapitałową, w tym Bank oraz spółki leasingowe Grupy Kapitałowej. W projekt koordynowany przez Departament Rachunkowości i Sprawozdawczości, zaangażowani są również pracownicy Departamentu Podatków, Departamentu Planowania i Kontrolingu, Departamentu Zarządzania Ryzykiem Kredytowym a także pracownicy z departamentów biznesowych, rozliczeniowych i informatycznych. Dodatkowo w projekcie biorą udział przedstawiciele spółek zależnych PKO Leasing S.A., PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń S.A i PKO Towarzystwo Ubezpieczeń S.A..

W ramach prac prowadzonych na projektach:

•        przygotowano analizę luki dotychczasowych przepisów (MSSF 15, MSSF 9, MSSF 4, Rekomendacja U) versus wymogi MSSF 17;

•        wypracowano koncepcję sposobu wdrożenia MSSF 17 i jego wpływu na sposób konsolidacji, strukturę bilansu oraz rachunku zysków i strat, z uwzględnieniem kwestii podatkowych oraz adekwatności kapitałowej;

•        opracowano szczegółową metodologię wyceny poszczególnych typów umów;

•        dokonano kalkulacji korekt na bilans otwarcia na 1 stycznia 2022 oraz na okresy porównywalne 2022 roku, wynikających z implementacji MSSF 17;

•        opracowano polityki rachunkowości Grupy Kapitałowej w zakresie MSSF 17;

•        przygotowano wzory ujawnień w sprawozdaniach finansowych począwszy od 1 stycznia 2023 roku;

•        wypracowano koncepcję rozwiązań informatycznych (identyfikacja źródeł danych, budowa repozytoriów danych wejściowych i wyjściowych ułatwiających automatyzację przeliczeń, budowa narzędzia do przeliczeń aktuarialnych, operacjonalizacja procesu ich generowania).

14.2.        Wycena i prezentacja produktów ubezpieczeniowych

Poniżej zaprezentowano kluczowe różnice w wycenie i prezentacji produktów ubezpieczeniowych, które mają zastosowanie do Grupy Kapitałowej, a które wejdą w życie po wdrożeniu MSSF 17.

14.2.1. MSSF 17 główne założenia

MSSF 17, jako nowy standard rachunkowości, zmieni sposób ujmowania, wyceny, prezentacji i ujawniania umów ubezpieczenia. Standard ma zastosowanie do umów ubezpieczenia, umów reasekuracji oraz umów inwestycyjnych z uznaniowym udziałem w zyskach.

Nowy standard definiuje  umowę ubezpieczenia jako umowę, w której jedna strona przyjmuje znaczące ryzyko ubezpieczeniowe od posiadacza polisy i zobowiązuje się do zrekompensowania ubezpieczonemu niekorzystnego efektu wynikającego z, niepewnego przyszłego zdarzenia. Definicja ta jest co do zasady spójna z definicją obowiązującą w MSSF 4

Poza zakresem standardu pozostaną m.in. umowy inwestycyjne, gwarancje na produkt wydane przez producenta, gwarancje kredytowe, obligacje katastroficzne i tzw. pogodowe instrumenty pochodne (umowy, które wymagają płatności w oparciu o czynnik klimatyczny, geologiczny lub inną zmienną fizyczną, która nie jest specyficzna dla strony umowy).

Największy wpływ na wystąpienie różnic względem obowiązującego MSSF 4 będą miały:

•        wycena zobowiązań i aktywów z tytułu umów ubezpieczenia, która będzie:

o        oparta o wartość najlepszego oszacowania przyszłych przepływów pieniężnych;

o        uwzględniała wartość pieniądza w czasie;

o        obejmowała korektę ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego;

o        uwzględniała oczekiwaną wartość przyszłych zysków;

•        rozpoznawanie spodziewanych zysków dla grupy umów ubezpieczenia w czasie, proporcjonalnie do tzw. jednostek świadczonych usług, odpowiadających poziomowi świadczonych usług przez zakład ubezpieczeń w poszczególnych okresach sprawozdawczych;

•        rozpoznanie całej spodziewanej straty z tytułu umów ubezpieczenia w momencie, w którym jednostka oceni, że zawarta umowa rodzi obciążenie, co może mieć miejsce na dzień początkowego ujęcia tej umowy lub przy późniejszej wycenie;

•        odrębna (od umów z działalności bezpośredniej) wycena zobowiązań i aktywów z tytułu reasekuracji biernej.

Dla celów wyceny umowy ubezpieczeniowe agreguje się w grupy umów. Grupy umów są określane poprzez zidentyfikowanie w pierwszej kolejności portfeli obejmujących umowy podlegające podobnym rodzajom ryzyka ubezpieczeniowego i zarządzane wspólnie. Każdy portfel jest następnie dzielony na kwartalne kohorty (tj. według daty rozpoznania polisy), a każda kwartalna kohorta na następujące trzy grupy:

•        grupę umów rodzących obciążenia w momencie początkowego ujęcia;

•        grupę umów, w przypadku których w momencie początkowego ujęcia nie istnieje znaczące prawdopodobieństwo, że w późniejszym okresie staną się one umowami rodzącymi obciążenia, oraz

•        grupę pozostałych umów należących do portfela, o ile takie umowy występują (w ramach kwartalnej kohorty).

Przepływami pieniężnymi w granicach umowy ubezpieczenia są przepływy pieniężne Grupy Kapitałowej, które są bezpośrednio związane z wykonaniem umowy, w tym przepływy pieniężne, w odniesieniu do których jednostka ma swobodę uznania co do kwoty lub terminu.

Przepływy pieniężne w granicach umowy obejmują m.in:

•        składki (łącznie z korektami składek i składkami ratalnymi) od ubezpieczonego oraz wszelkie dodatkowe przepływy pieniężne wynikające z tych składek;

•        płatności na rzecz (lub w imieniu) ubezpieczonego, łącznie z roszczeniami, które zostały już zgłoszone, ale nie zostały jeszcze wypłacone (tj. roszczeniami zgłoszonymi), szkodami, które wystąpiły, ale w odniesieniu do których roszczenia nie zostały jeszcze zgłoszone oraz wszystkimi przyszłymi, w odniesieniu do których jednostka ma istotny obowiązek;

•        alokację przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia do portfela, do którego należy umowa;

•        koszty likwidacji szkód;

•        koszty, które jednostka poniesie w związku z realizacją świadczeń rzeczowych wynikających z umowy;

•        koszty administrowania polisami ubezpieczeniowymi i obsługi polis;

•        podatki od transakcji.

W ramach nowego standardu wymagana jest odrębna prezentacja umów reasekuracji biernej oraz umów ubezpieczenia i reasekuracji czynnej.

W ramach każdej z tych dwóch grup wymagana jest odrębna prezentacja po stronie aktywów i zobowiązań portfeli w zależności od tego czy suma pozycji bilansowych składających się na wycenę portfela ubezpieczeń jest aktywem bądź zobowiązaniem netto.

Dodatkowo na bilansie prezentowana będzie jedynie zagregowana pozycja aktywów i pasywów z tytułu umów ubezpieczenia bez wyodrębnienia takich pozycji jak należności i zobowiązania składkowe, saldo kosztów akwizycji czy rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe.

Standard wymaga także ujawnień ilościowych i jakościowych, ze szczególnym uwzględnieniem zastosowanych ocen eksperckich i profilu ryzyka jednostki.

14.2.2.    obecny model wyceny i ujęcia produktów ubezpieczeniowych, w tym  powiązanych z kredytami i pożyczkami

Grupa Kapitałowa ujmuje wynik na działalności ubezpieczeniowej w pozycji przychody z tytułu prowizji linia „oferowanie produktów ubezpieczeniowych”, który obejmuje przychody z tytułu składki, koszty działalności ubezpieczeniowej, odszkodowania wraz ze zmianą rezerw techniczno-ubezpieczeniowych oraz wpływ udziału reasekuratora w przedmiotowych pozycjach.

Z uwagi na fakt, iż Grupa Kapitałowa oferuje produkty ubezpieczeniowe wraz z kredytami i pożyczkami oraz produktami leasingowymi i brak jest możliwości zakupu w Grupie Kapitałowej identycznego co do formy prawnej, warunków i treści ekonomicznej produktu ubezpieczeniowego bez zakupu kredytu, pożyczki czy produktu leasingowego, opłaty uzyskiwane przez Grupę Kapitałową z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych traktowane są jako integralna część wynagrodzenia z tytułu oferowanych instrumentów finansowych. Cała składka otrzymana przez Grupę dzielona zgodnie z Rekomendacją U na podstawie modelu względnej wartości godziwej na część dotyczącą:

•        produktu ubezpieczeniowego – wycenianą modelem aktuarialnym zgodnie z wymogami MSSF 4 (rozpoznawanego w przychodach z tytułu prowizji, linia „oferowanie produktów ubezpieczeniowych”)

•        oraz część dotyczącą produktu kredytowego – rozliczaną metodą efektywnej stopy procentowej i ujmowaną w przychodzie odsetkowym oraz, w części odpowiadającej za wykonanie usługi pośrednictwa, jeżeli ubezpieczycielem jest spółka z Grupy Kapitałowej, rozliczaną liniowo w okresie trwania produktu ubezpieczeniowego i ujmowaną w przychodzie prowizyjnym (linia: oferowanie produktów ubezpieczeniowych). 

Koszty bezpośrednio związane ze sprzedażą produktów ubezpieczeniowych są rozliczane w analogiczny sposób do rozliczania przychodów, tj. jako element zamortyzowanego kosztu instrumentu finansowego lub jednorazowo. Rezerwa na przyszłe zwroty alokowana jest do instrumentu finansowego oraz do usługi ubezpieczeniowej zgodnie z modelem względnej wartości godziwej.

Na dzień dzisiejszy Grupa Kapitałowa prezentuje działalność ubezpieczeniową w następujących pozycjach sprawozdania z sytuacji finansowej (szczegóły patrz nota „Aktywa i zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej”:

•        aktywa z tytułu działalności ubezpieczeniowej są to należności z tytułu reasekuracji i udział reasekuratora w rezerwach techniczno – ubezpieczeniowych.

•        Zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej obejmują rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe na pokrycie bieżących i przyszłych roszczeń oraz kosztów, jakie mogą wynikać z zawartych umów ubezpieczenia, tj.: z tytułu składek, na ryzyka niewygasłe, na niewypłacone odszkodowania lub świadczenia, na premie i rabaty dla ubezpieczonych, ubezpieczeń na życie oraz inne, a także odroczone prowizje reasekuracyjne oraz zobowiązania z tytułu reasekuracji.

•        Zobowiązania wobec klientów – „Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych”: zobowiązania z tytułu produktów unit-linked, produktu „bezpieczny kapitał", produktów strukturyzowanych oraz polisolokat.

14.2.3.      wycena i ujęcia produktów ubezpieczeniowych oferowanych przez Grupę Kapitałową, w tym  powiązanych z kredytami i pożyczkami zgodnie z MSSF 17

Zgodnie z MSSF 17, wszystkie produkty ubezpieczeniowe oferowane przez Grupę Kapitałową są ujmowane i wyceniane zgodnie z tym standardem jako produkty ubezpieczeniowe. Na poziomie skonsolidowanym Grupy Kapitałowej, składka otrzymana przez Grupę nie jest już dzielona zgodnie z Rekomendacją U na podstawie modelu względnej wartości godziwej (ten model zostanie utrzymany dla jednostkowych sprawozdań finansowych Banku).

Składniki wyniku ubezpieczeniowego, łącznie z tą częścią, stanowiąca część przychodów odsetkowych, prowizyjnych lub kosztów działania Banku, a dotycząca w bezpośredni sposób umów ubezpieczeniowych wyceniany jest zgodnie z modelem aktuarialnym i prezentowane w „Wyniku z działalności ubezpieczeniowej”.  

Wdrożenie MSSF 17 na poziomie skonsolidowanym wpływa również na wartość bilansową kredytów i pożyczek udzielonych klientom. Element składki rozpoznawanej zgodnie z modelem względnej wartości godziwej, korygujący wartość bilansową brutto kredytów na poziomie Banku, na poziomie skonsolidowanym stanowi element aktywów i zobowiązań z działalności ubezpieczeniowej, wycenianych zgodnie z zasadami MSSF 17.

Począwszy od 1 stycznia 2023 roku produkty tj. zobowiązania z tytułu produktów unit-linked, „bezpieczny kapitał", wcześniej ujmowane zgodnie z MSSF 9,  są wyceniane zgodnie z MSSF 17 jako element zobowiązań z działalności ubezpieczeniowej (dotyczy pozycji „Zobowiązania wobec klientów” - „Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych”). Produkty strukturyzowane i polisolokaty zaś, jako produkty o charakterze inwestycyjnym, w dalszym ciągu są ujmowane zgodnie z MSSF 9 w linii „Zobowiązania wobec klientów”.

14.2.4.    Zasady wyceny umów ubezpieczeniowych

Zgodnie z MSSF 17 umowy mogą być wyceniane zgodnie z poniższymi metodami:

1)      GMM – Model ogólny (ang. general measurement model) – podstawowy model wyceny, gdzie łączną wartość zobowiązania ubezpieczeniowego kalkuluje się jako sumę:

a)      zdyskontowanej wartości najlepszego oszacowania przyszłych przepływów pieniężnych – oczekiwanych (ważonych prawdopodobieństwem) przepływów pieniężnych ze składek, roszczeń, świadczeń, wydatków i kosztów akwizycji;

b)      korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego (ang. risk adjustment for non-financial risk – „RA”) – indywidualnego oszacowania wartości finansowej kompensaty z tytułu niepewności związanej z wartością oraz czasem przyszłych przepływów pieniężnych oraz

c)       marży kontraktowej (ang. contractual service margin – „CSM”) – reprezentującej oszacowanie przyszłych zysków rozpoznawanych w czasie trwania polisy. Wartość CSM jest wrażliwa na zmiany oszacowań przepływów pieniężnych, wynikających np. ze zmian założeń nieekonomicznych. CSM nie może być wartością ujemną – wszelkie straty z umowy rozpoznaje się natychmiast w rachunku zysków i strat (wyjątek stanowią umowy reasekuracji biernej, dla których CSM może przyjmować wartości ujemne);

2)      PAA - Metoda wyceny oparta na alokacji składki (ang. premium allocation approach)

Podejście oparte na alokacji składki  jest podejściem uproszczonym, gdzie wycena zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług (ang. liability for remaining coverage – „LRC”) jest analogiczna do mechanizmu wyznaczania rezerwy składki w ramach MSSF 4 (bez oddzielnej prezentacji RA i CSM). Metodę PAA stosuje się dla umów krótkoterminowych do 1 roku oraz dłuższych, o ile spełnione są odpowiednie kryteria kwalifikacyjne pozwalające na stosowanie uproszczenia, określone w pkt. 53 lub 69 MSSF 17. Wycenę zobowiązania z tytułu zaistniałych szkód (ang. liability for incurred claims – „LIC”) przeprowadza się za pomocą modelu GMM (bez kalkulacji CSM). Na moment wdrożenia MSSF 17 metoda PAA nie jest wykorzystywana do wyceny zobowiązań/aktywów ubezpieczeniowych;

3)      VFA - Metoda zmiennej opłaty (ang. variable fee approach)

Metoda wyceny zobowiązań stosowana na potrzeby raportowania wg MSSF 17 umów ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zysku, gdzie wycena zobowiązań dokonywana jest analogicznie jak w podejściu GMM z tą różnicą, że zmiany składnika marży kontraktowej CSM w kolejnych okresach obejmują również wpływ zmian czynników ekonomicznych, a nie tylko ubezpieczeniowych.

Z uwagi na specyficzny charakter umów ubezpieczenia i reasekuracji w ubezpieczeniach majątkowych i osobowych oferowanych w ramach Grupy Kapitałowej (ubezpieczenia kilkuletnie), na dzień przejścia nie są spełnione kryteria zastosowania uproszczonej metody wyceny opartej na alokacji składki – PAA. W związku z powyższym, zarówno umowy ubezpieczeń na życie, jak również umowy ubezpieczeń majątkowych oraz reasekuracji będą wyceniane będą modelem ogólnym – GMM. Wyjątek stanowią umowy ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zysku, dla których Grupa Kapitałowa stosować będzie model VFA.

14.2.5.      Identyfikacja oraz agregacja umów ubezpieczenia

W celu identyfikacji umów ubezpieczenia będących w zakresie MSSF 17, Grupa weryfikuje, czy w ramach danej umowy jednostka przyjmuje znaczące ryzyko ubezpieczeniowe od posiadacza polisy i zobowiązuje się do zrekompensowania posiadaczowi polisy niekorzystnego efektu określonego jako niepewne przyszłe zdarzenie ubezpieczeniowe.

Na potrzeby wyceny, umowy ubezpieczenia powinny być agregowane do tzw. grup umów ubezpieczenia opisanych w pkt.14.2.1 MSSF 17 główne założenia. Grupowanie umów powinno być dokonywane z uwzględnieniem następujących trzech wymiarów:

•        wymiar portfela – umowy o podobnej charakterystyce ryzyka i zarządzane wspólnie;

•        wymiar rentowności – umowy przynależące do tej samej grupy rentowności (jednej z trzech zdefiniowanych przez standard);

•        wymiar kohorty – umowy wystawione w odstępie nie dłuższym niż jeden rok.

Celem tej agregacji jest zapewnienie, aby zyski z poszczególnych portfeli były rozpoznawane w czasie proporcjonalnie do świadczonych usług ubezpieczeniowych, a straty były ujmowane niezwłocznie w momencie, w którym jednostka oceni, że zawarta umowa rodzi obciążenie.

Powyższa agregacja uniemożliwia jednocześnie kompensowanie zysków i strat pomiędzy zidentyfikowanymi grupami umów ubezpieczenia, nawet w ramach pojedynczego portfela.

Grupowanie umów ubezpieczenia będzie następować w momencie początkowego ujęcia i Grupa Kapitałowa nie będzie dokonywać ponownej oceny grup w kolejnych okresach, chyba że zajdą przesłanki do zaprzestania ujmowania określone w MSSF 17.

W Grupie podział portfela na grupy umów ubezpieczenia ustalony zostanie z uwzględnieniem powyższych wymiarów:

•        wymiar portfela – na podstawie charakterystyki ryzyka poszczególnych umów ubezpieczenia oraz na podstawie istniejących procesów zarządzania portfelem ubezpieczeniowym;

•        wymiar rentowności:

o        dla ubezpieczeń życiowych – na poziomie pojedynczej umowy poprzez dokonanie wyceny danej umowy ubezpieczenia;

o        dla ubezpieczeń majątkowych i osobowych – wszystkie umowy będą traktowane jako zyskowne, chyba że zaistnieją fakty lub okoliczności, które będą wskazywały na ich nierentowność. Ocena rentowności będzie dokonywana na poziomie portfela MSSF 17, przy czym dopuszczane jest przeniesienie oceny na poziom kohort z danego kwartału lub roku;

•        wymiar kohorty – Grupa podjęła decyzję o zastosowaniu kohort kwartalnych zarówno dla ubezpieczeń życiowych jak i ubezpieczeń majątkowych oraz reasekuracji. Grupa nie przewiduje stosowania zwolnienia z obowiązku raportowania zgodnie z wymogiem odnośnie kohort rocznych.

14.2.6.    Główne elementy wyceny wg MSSF 17

Poniżej przedstawiono najistotniejsze elementy wyceny zgodnej z MSSF 17 oraz główne decyzje metodologiczne podjęte przez Grupę.

14.2.6.1.                     Granice umowy

Na potrzeby wyceny zobowiązań szacuje się wartość przepływów finansowych w granicach umów. Granice umowy obejmują okres, w którym Grupa zobowiązana jest do świadczenia usług objętych umową ubezpieczenia. Okres ten może wynikać ze składek już opłaconych lub składek, w zakresie których istnieje możliwość zobowiązania ubezpieczonego do ich zapłaty. Przepływy pieniężne traktowane są jako przepływy w ramach granic kontraktu jeżeli wynikają one z ochrony ubezpieczeniowej świadczonej w powyższym okresie, nawet jeżeli fizyczna płatność wykracza poza granice kontraktu.

Obowiązek świadczenia usług określający granice umowy wygasa w momencie gdy istnieje realna możliwość ponownej oceny ryzyka oraz zmiany taryfy. Jeśli nie istnieje taka praktyczna możliwość, to w wycenie zobowiązań uwzględnione są wszystkie przyszłe spodziewane składki.

W Grupie podejście do granicy umowy jest w znacznej mierze spójne z dotychczas stosowanym do wyceny wg Wypłacalności II. Wyjątkiem są granice umowy zastosowane w produktach typu unit-linked, gdzie do wyceny na potrzeby Wypłacalności II stosowane są wytyczne dotyczące przyszłych przepływów wynikające ze „Stanowiska UKNF dotyczącego granicy umowy dla celów wyznaczania zobowiązań ubezpieczeniowych lub reasekuracyjnych”. Natomiast na potrzeby MSSF 17 w produktach typu unit-linked ze składką regularną przyszła składka modelowana jest zgodnie ze zobowiązaniami ubezpieczającego opisanymi w ogólnych warunkach ubezpieczenia oraz na polisie.

14.2.6.2.                     Dyskontowanie i korekta z tytułu ryzyka niefinansowego

Grupa używa krzywych stóp dyskontowych wyznaczonych w podejściu oddolnym (MSSF 17 pkt B80), które zakłada, że krzywe dyskontowe zostaną wyznaczone jako płynne krzywe stóp wolnych od ryzyka.

Bazowe krzywe dyskontowe są ustalane na poziomie stóp dyskontowych wolnych od ryzyka publikowanych przez EIOPA. W ramach przyjętego uproszczenia, nie została zastosowana premia za niepłynność.

Grupa uwzględnia w wycenie umów ubezpieczenia korektę ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego. Ze względu na różne charakterystyki ryzyka dla portfela ubezpieczeń życiowych i majątkowych, a także dla przyszłych przepływów wynikających z zobowiązań z tytułu należnych odszkodowań oraz zobowiązań wynikających z pozostałego okresu ubezpieczeniowego, korekta z tytułu ryzyka niefinansowego dla tych portfeli i zobowiązań szacowana jest niezależnie.

Dla ubezpieczeń majątkowych i osobowych korekta dla przyszłej ochrony wyznaczana jest przy zastosowaniu metody wartości narażonej na ryzyko (VaR), przy wykorzystaniu zmodyfikowanego wyliczenia SCR wg formuły standardowej Wypłacalność II. Na cele wyznaczenie korekty dla rezerwy szkodowej stosowane są dwa podejścia: metoda VaR analogiczna do podejścia dla przyszłej ochrony oraz metoda bootstrap.

Dla ubezpieczeń życiowych, w zakresie zobowiązań wynikających z pozostałego okresu ubezpieczeniowego korekta wyznaczana jest przy zastosowaniu metody kosztu kapitału (CoC), a w zakresie zobowiązań z tytułu należnych odszkodowań przy zastosowaniu metody bootstrap. Korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego na poziomie jednostki jest wyznaczana jako prosta suma korekt wyznaczonych na poziomie pojedynczych grup umów lub linii biznesowych, a dywersyfikacja jest uwzględniana przy wyznaczaniu poziomu istotności na poziomie jednostki (podejście bottom-up). Na poziomie Grupy  korekta z tytułu ryzyka niefinansowego jest wyznaczana jako suma prosta korekt dla poszczególnych jednostek, a dywersyfikacja pomiędzy jednostkami nie jest uwzględniana.

14.2.6.3.                     Marża kontraktowa

Marża kontraktowa stanowi część zobowiązań (lub aktywów) z tytułu umów ubezpieczenia oraz umów reasekuracji. Marża kontraktowa odzwierciedla nierozliczony zysk dla grupy umów ubezpieczenia i z tego powodu jest uwalniana w kolejnych okresach jako przychód w rachunku zysków i strat. Kwota uwolnienia marży w danym okresie sprawozdawczym jest wyznaczana jako wartość nierozpoznanego oczekiwanego przyszłego zysku, przypadająca na dany okres zgodnie ze schematem tzw. jednostek świadczonych usług (ang. coveraqe units), które określają wielkość świadczonej usługi ubezpieczeniowej w poszczególnych okresach.

Schemat jednostek świadczonych usług został oszacowany na podstawie sum ubezpieczenia (ubezpieczenia życiowe) lub składki zarobionej przy założeniu podejścia pro rata (ubezpieczenia majątkowe)

14.2.6.4.                     Koszty finansowe działalności ubezpieczeniowej

Zgodnie z MSSF 17 Grupa ma możliwość dokonania podziału kosztów finansowych działalności ubezpieczeniowej na części ujmowane w rachunku zysków i strat oraz innych całkowitych dochodach. Grupa planuje skorzystać z tej możliwości dla wszystkich portfeli MSSF 17. Zgodnie z MSSF 4 rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe nie były wyliczane w oparciu o bieżące założenia ekonomiczne. Jest to więc nowy element wprowadzony przez MSSF 17.

14.2.6.5.                     Dzień przejścia

Grupa zastosuje MSSF 17 po raz pierwszy w okresie zaczynającym się 1 stycznia 2023 roku. Ze względu na konieczność przygotowania danych porównawczych, przyjmuje się jako dzień przejścia na nowy standard 1 stycznia 2022 roku.

Standard umożliwia zastosowanie 3 metod na potrzeby dokonania wycen pozycji finansowych na dzień przejścia:

•        pełne podejście retrospektywne (ang. full retrospective approach – „FRA”) – metoda, w której jednostka dokonuje wyceny grup umów ubezpieczenia tak, jakby standard był stosowany od początku dla tych umów;

•        zmodyfikowane podejście retrospektywne (ang. modified retrospective approach – „MRA”) – metoda, która pozwala stosować uproszenia w metodzie FRA, jeśli pełne jej zastosowanie jest niewykonalne w praktyce;

•        podejście oparte na wartości godziwej (ang. fair value approach) – metoda, która jest dozwolona, jeśli niewykonalna w praktyce jest metoda MRA lub gdy jednostka podjęła decyzję, że nie będzie stosowała metody MRA.

Zgodnie z zapisami MSSF17 pkt C3, o ile nie jest to niewykonalne w praktyce, Grupa stosuje do wyceny umów ubezpieczeniowych pełne podejście retrospektywne. W przypadkach, gdy zastosowanie pełnego podejścia retrospektywnego zostało ocenione jako niewykonalne w praktyce, Grupa wykorzystuje zmodyfikowane podejście retrospektywne lub podejście oparte na wartości godziwej, a wybór podejścia dokonywany jest indywidualnie dla każdej grupy umów. Przy wyborze brane pod uwagę są takie czynniki jak charakterystyka grupy, dostępność danych historycznych, materialność oraz to czy grupa umów należy do portfela oferowanego w sprzedaży przez Grupę na dzień przejścia.

Grupa planuje dla większości grup umów wykorzystać pełne podejście retrospektywne, a w nielicznych przypadkach metodę MRA. Przy wycenie nie będzie natomiast stosowane podejście oparte na wartości godziwej.

14.2.7.  ujawnienia

W raportach kwartalnych i sprawozdaniach finansowych za poszczególne okresy 2023 roku Grupa wyodrębni i zaprezentuje osobno wynik z tytułu ubezpieczeń, który będzie obejmował całość przychodów i kosztów związanych z działalnością ubezpieczeniową Grupy.

MSSF 17 wymaga również opracowania obszernych ujawnień dotyczących kwot ujętych w rocznym sprawozdaniu finansowym, w tym szczegółowych uzgodnień w zakresie zawieranych umów ubezpieczenia, wpływu nowo ujętych umów ubezpieczenia oraz informacji na temat oczekiwanego schematu powstawania marży kontraktowej, a także ujawnień dotyczących istotnych szacunków dokonanych w ramach stosowania MSSF 17. Zostaną również rozszerzone ujawnienia dotyczące charakteru i zakresu ryzyka wynikającego z umów ubezpieczeniowych i umów reasekuracji. Ujawnienia będą prezentowane na bardziej szczegółowym poziomie i będą dostosowane do istotności poszczególnych informacji.

14.3.        Oszacowanie wpływu – klasyfikacja i wycena

Łączny wpływ korekt z tytułu wdrożenia MSSF 17 na aktywa i zobowiązania oraz kapitały własne Grupy z uwzględnieniem wpływu podatkowego prezentuje tabela poniżej:

 

31.12.2021 (przy zastosowaniu MSSF 4)

Korekty z tyt. wdrożenia MSSF 17

01.01.2022 (przy zastosowaniu MSSF 17)

AKTYWA, w tym:

418 086

557

418 643

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

234 300

1 397

235 697

Aktywa z tytułu działalności ubezpieczeniowej

911

(783)

128

Wartości niematerialne

3 463

(20)

3 443

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

4 116

(23)

4 093

Inne aktywa

2 605

(14)

2 591

 

 

31.12.2021 (przy zastosowaniu MSSF 4)

Korekty z tyt. wdrożenia MSSF 17

01.01.2022 (przy zastosowaniu MSSF 17)

ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁ WŁASNY

418 086

557

418 643

Zobowiązania, w tym:

380 393

273

380 666

Zobowiązania wobec klientów

322 296

(1 030)

321 266

Zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej

2 008

1 309

3 317

Pozostałe zobowiązania

5 366

(6)

5 360

KAPITAŁ WŁASNY, w tym:

37 693

284

37 977

Kapitały rezerwowe i skumulowane inne dochody całkowite

25 313

9

25 313

Niepodzielony wynik finansowy (z uwzględnieniem wyniku za rok 2021)

11 144

275

11 419

Kapitał przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej

37 707

284

37 991

Zaprezentowany wpływ korekt z tytułu wdrożenia MSSF17 na aktywa i zobowiązania oraz kapitały własne Grupy, zgodnie z naszą najlepszą wiedzą, jest najlepszym szacunkiem na moment publikacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

•        Wzrost wartości kapitałów własnych o 284 miliony PLN wynika z retrospektywnej zmiany rozpoznawania  historycznie pobranej składki ubezpieczeniowej oraz zmiany metodyki wyceny zobowiązań ubezpieczeniowych. Do momentu wdrożenia MSSF 17, jak opisano w pkt 14.2.2 obecny model wyceny i ujęcia produktów ubezpieczeniowych, w tym  powiązanych z kredytami i pożyczkami, cała składka otrzymana przez Grupę dzielona była zgodnie z Rekomendacją U na podstawie modelu względnej wartości godziwej na część dotyczącą produktu ubezpieczeniowego – wycenianą modelem aktuarialnym zgodnie z wymogami MSSF 4 oraz część dotyczącą produktu kredytowego – rozliczaną metodą efektywnej stopy procentowej. Wraz z wdrożeniem MSSF 17 składka ubezpieczeniowa w całości rozpoznana została jako element ubezpieczeniowy wyceniany modelem GMM. W konsekwencji zmieniło się tempo rozpoznawania przychodów, a tym samym historycznie rozpoznanego zysku ujętego w niepodzielonym wyniku finansowym.

•        Wartość kredytów i pożyczek udzielonych klientom wzrosła o 1 397 milionów PLN, co wynika z zaprzestania ujmowania elementu składki rozliczanej metodą efektywnej stopy procentowej i korygującej wartość bilansową brutto kredytów. Wartość tej składki ujmowana dotychczas jako składnik wartości bilansowej brutto kredytów i pożyczek udzielonych klientom stanowi obecnie element działalności ubezpieczeniowej wycenianej wg nowej metodologii zgodnie z MSSF 17, tym samym przekładając się na wzrost salda zobowiązań z tytułu działalności ubezpieczeniowej.

•        Zgodnie z MSSF 17 wartość zobowiązań z działalności ubezpieczeniowej na dzień 1 stycznia 2022 wzrosła o 1 309 milionów PLN i wynosi 3 317 milionów z czego z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług (ang. liability for remaining coverage – „LRC”) – 3 143 miliony PLN a  z tytułu zaistniałych szkód (ang. liability for incurred claims – „LIC”) – 174 miliony PLN.

•        Zmniejszenie o 783 miliony PLN uległa również pozycja aktywów z działalności, co przede wszystkim jest wynikiem przyjęcia innej metody wyznaczania aktywów i zobowiązań ubezpieczeniowych na udziale reasekuratora. Zgodnie z MSSF 17 wartość aktywów z działalności ubezpieczeniowej na dzień 1 stycznia 2022 wynosi 128 milionów z czego z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług -107 milionów PLN a  z tytułu zaistniałych szkód– 21 milionów PLN.

•        W wartościach niematerialnych Grupa Kapitałowa rozpoznała przyszłe zyski z zawartych umów ubezpieczenia  (dalej Value in force, VIF) będące efektem rozliczenia nabycia 1 kwietnia 2014 roku spółki „Nordea Polska Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie” SA (obecnie PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń S.A). W wyniku wdrożenia MSSF 17, wartość VIF na 1 stycznia 2022 wynosi 2 miliony PLN (wartość korekty in minus 20 milionów PLN). Zmiana wyceny wynika z faktu, że istotna część produktów, dla których został rozpoznany VIF, podlega pod wymogi MSSF 17, w związku czym VIF dla tej części portfela jest zastąpiony przez marżę kontraktową (CSM). Wysokość marży kontraktowej z przejętego portfela podlegającego pod wycenę zgodnie z MSSF 17 jest wyższa niż wartość rozpoznanego VIF-a, ze względu na ostrożnościową wycenę, która była przyjęta na cele wyceny zobowiązań przy transakcji. Nowa wartość VIF ograniczona została do polis podlegających pod wycenę zgodnie z MSSF 9 i skalkulowana została zgodnie z oryginalnym ujęciem wartości VIF (tj. wycena VIF na moment transakcji i przyjęcie schematu amortyzacji w oparciu o rozkładu prognozowanych przyszłych zysków).

•        Począwszy od 1 stycznia 2023 roku znaczna część produktów tj. zobowiązania z tytułu większości produktów unit-linked oraz produktu „bezpieczny kapitał" będzie wyceniana zgodnie z MSSF 17 jako element zobowiązań z tytułu działalności ubezpieczeniowej (dotyczy pozycji „Zobowiązania wobec klientów” - „Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych”). Pozostała część wyceniana będzie zgodnie z MSSF 9. Wartość korekty pozycji „Zobowiązań wobec klientów” wyniosła in minus 1 030 milionów PLN. Wartość bilansowa zobowiązań z tytułu produktów ubezpieczeniowych prezentowana w pozycji „Zobowiązania wobec klientów” po korektach wynosi 175 milionów PLN.

14.4.        Wpływ mssf 17 na fundusze własne i mierniki adekwatności kapitałowej

Zgodnie z Rozporządzeniem CRR, na potrzeby adekwatności kapitałowej stosuje się konsolidację ostrożnościową, która, w odróżnieniu od konsolidacji zgodnej z MSSF, obejmuje tylko podmioty zależne spełniające definicję instytucji, instytucji finansowej lub przedsiębiorstwa usług pomocniczych. W związku z powyższym z konsolidacji ostrożnościowej wyłączone są spółki ubezpieczeniowe Grupy Kapitałowej: PKO Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. i PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. Spółki ubezpieczeniowe wyceniane są metodą praw własności. Zgodnie z tą inwestycją Grupy Kapitałowej w spółki ubezpieczeniowe początkowo ujmowana była według kosztu po dniu nabycia a następnie jej wartość korygowana jest odpowiednio o zmianę udziału Grupy Kapitałowej w aktywach netto spółek ubezpieczeniowych. Zysk lub strata Grupy Kapitałowej obejmuje jej udział w zysku lub stracie spółek ubezpieczeniowych Grupy Kapitałowej (pozycja „Udział w zyskach i stratach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć), a inne całkowite dochody  obejmują jej udział w innych całkowitych dochodach spółek ubezpieczeniowych Grupy Kapitałowej (pozycja „Udział w innych dochodach całkowitych jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć). Wpływ transakcji wzajemnych pomiędzy jednostkami Grupy Kapitałowej jest eliminowany.

Tym samym wdrożenie MSSF 17 na datę bilansu otwarcia wpłynie na wartość ujmowanych inwestycji kapitałowych (wymogi w zakresie funduszy własnych z tyt. ryzyka kredytowego) oraz na niepodzielony wynik finansowy i skumulowane inne dochody całkowite z tytułu zmiany wyceny spółek ubezpieczeniowych wycenianych metodą praw własności. 

Łączny wpływ korekt na łączny współczynnik kapitałowy wynosi in plus  0,03 p.b. Zaprezentowany wpływ korekt z tytułu wdrożenia MSSF 17 na adekwatność kapitałową, zgodnie z naszą najlepszą wiedzą, jest najlepszym szacunkiem na moment publikacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

15.  Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do nich

•        standardy i interpretacje oraz zmiany do nich obowiązujące od 1 stycznia 2022 roku

Standardy i interpretacje*

Opis zmian i wpływu

zmiany do MSSF 3 „Połączenia jednostek” (1.01.2022/28.06.2021)

Zmiany do MSSF 3 zastąpiły odniesienia do zasad ramowych poprzez odniesienia do ram koncepcyjnych z 2018 roku. Dodano również wymóg, że w odniesieniu do transakcji i innych zdarzeń objętych zakresem MSR 37 lub KIMSF 21, jednostka przejmująca stosuje MSR 37 lub KIMSF 21 (zamiast ram koncepcyjnych) w celu zidentyfikowania zobowiązań, które zaciągnęła w ramach połączenia jednostek. Zgodnie z wprowadzonymi zmianami jednostka przejmująca nie rozpoznaje aktywów warunkowych nabytych w ramach połączenia jednostek.

Zmiany nie miały zastosowania do Grupy w roku 2022.

Zmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe” (1.01.2022/28.06.2021)

Zmiany wskazały m.in., że przychody uzyskane przy wykorzystaniu środka trwałego nie oddanego jeszcze do użytkowania powinny zostać ujęte w  rachunku zysków i strat a nie pomniejszać kosztu środka trwałego.

Brak istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe.

Zmiany do MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe” (1.01.2022/28.06.2021)

Zmiany doprecyzowała, że przy ocenie, czy umowa jest umową rodzącą obciążenia, koszty wykonania umowy obejmują zarówno bezpośrednie koszty inkrementalne jak i alokację innych kosztów bezpośrednich.

Brak istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe.

cykliczne ulepszenia MSSF 2018-2020 (1.01.2022/28.06.2021)

•      Zmiany do MSSF 1 dotyczą sytuacji gdy jednostka zależna stosuje MSSF po raz pierwszy w dacie późniejszej niż jednostka dominująca; w tym przypadku jednostka zależna może zdecydować się na wycenę skumulowanych różnic kursowych dla wszystkich operacji zagranicznych w kwotach zawartych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym jednostki dominującej na datę przejścia jednostki dominującej na standardy MSSF.

•      Zmiany do MSR 41 dostosowują wymogi dotyczące wyceny do wartości godziwej określone w MSR 41 do założeń MSSF 13.

Powyższe zmiany nie dotyczą Grupy Kapitałowej.

•      Zmiana do MSSF 9 wyjaśnia, które opłaty należy uwzględnić do celów testu „10 procent” w przypadku zaprzestania ujmowania zobowiązań finansowych.

•      Zmiany do przykładów zastosowania MSSF 16 dotyczące identyfikowania zachęt leasingowych.

Brak istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe.

* W nawiasie data wejścia w życie w UE /data zatwierdzenia przez UE

•         NOWE STANDARDY I INTERPRETACJE ORAZ ZMIANY DO NICH, KTÓRE ZOSTAŁY OPUBLIKOWANE A TAKŻE ZOSTAŁY ZATWIERDZONE PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ, A NIE WESZŁY JESZCZE W ŻYCIE I NIE ZOSTAŁY JESZCZE ZASTOSOWANE PRZEZ BANK

Standardy i interpretacje*

Opis zmian i wpływu

MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe (1.01.2023/ 19.11. 2021)

oraz zmiany do MSSF 17 (1.01.2023/ 19.11. 2021)

Szczegóły patrz rozdział MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe”

Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” oraz MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów” (1.01.2023/2.03.2022))

Zmiany do MSR 1 zawierają wytyczne dotyczące stosowania pojęcia istotności w zakresie ujawnień dotyczących zasad rachunkowości. Zamiast znaczących zasad rachunkowości zmiany wprowadzają wymóg ujawniania istotnych informacji o polityce rachunkowości, wraz z wyjaśnieniami i przykładami w jaki sposób jednostka może zidentyfikować istotne informacje dotyczące zasad rachunkowości.

Zmiany do MSR 8 wprowadzają nową definicję szacunków księgowych. Zgodnie z nową definicją szacunki księgowe to kwoty pieniężne w sprawozdaniach finansowych, które są objęte niepewnością wyceny. Wprowadzenie definicji szacunków księgowych oraz innych poprawek do MSR 8 ma na celu pomóc jednostkom odróżnić zmiany zasad rachunkowości od zmian w szacunkach księgowych.

Grupa uważa, że zmiany te będą miały wpływ na zakres informacji prezentowanych w jego sprawozdaniach.  

Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy” (1.01.2023/11.08.2022)

Zmiany do MSR 12 wprowadzają wymóg ujęcia w sprawozdaniu finansowym aktywów i zobowiązań z tytułu różnic przejściowych także w przypadku transakcji innych niż połączenia jednostek gospodarczych, które w momencie początkowego ujęcia generują dodatnie i ujemne różnice przejściowe o identycznej wartości.

Grupa Kapitałowa nie oczekuje, że wpływ na skonsolidowane sprawozdanie finansowe tych zmian będzie istotny.

* W nawiasie oczekiwana data wejścia w życie w UE /data zatwierdzenia przez UE

•        Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do nich, które zostały opublikowane i nie są zatwierdzone przez Unię Europejską

Standardy i interpretacje*

Opis zmian i wpływu

zmiany do MSR 1 – klasyfikacja zobowiązań (1.01.2023/ brak danych)

Zmiany dotyczą klasyfikacji zobowiązań w sprawozdaniu z sytuacji finansowej do krótkoterminowych lub długoterminowych. Doprecyzowują one, że klasyfikacja zobowiązań jako krótkoterminowe lub długoterminowe powinna uwzględniać na datę klasyfikacji istnienie prolongaty zobowiązania bez względu na intencję podmiotu do skorzystania z niej na okres dłuższy niż 12 miesięcy oraz powinna uwzględniać spełnienie na dzień przeprowadzenia oceny  warunków takiej prolongaty, jeżeli jest ona warunkowa. 

Grupa Kapitałowa jest w trakcie szacowania wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe.

Zmiany do MSSF 16 „Leasing” (1.01.2024/ brak danych)

Zmiany objaśniają, w jaki sposób sprzedawca-leasingobiorca powinien wyceniać transakcje sprzedaży i leasingu zwrotnego, które spełniają wymogi MSSF 15 dotyczące ujęcia składnika aktywów jako sprzedaż. W szczególności wycena zobowiązania leasingowego nie powinna uwzględniać zysków i strat związanych z zachowanym prawem do użytkowania. Sprzedający-leasingodawca nadal może ujmować w wyniku finansowym zyski i straty związane z częściowym albo całkowitym wypowiedzeniem leasingu. Do zmian obowiązywać będzie podejście retrospektywne.

Grupa Kapitałowa jest w trakcie szacowania wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe.

* W nawiasie oczekiwana data wejścia w życie w UE /data zatwierdzenia przez UE

NOTY UZUPEŁNIAJĄCE DO RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT

16.  Informacje dotyczące segmentów działalności

ZASADY RACHUNKOWOŚCI:

Nota segmentacyjna została sporządzona na bazie wewnętrznego systemu sprawozdawczego, tj. informacji przekazywanych Zarządowi PKO Banku Polskiego S.A., które służą do oceny osiąganych wyników oraz alokacji zasobów.

Zasady identyfikacji przychodów i kosztów oraz aktywów i zobowiązań stosowane w raporcie segmentacyjnym są zgodne z zasadami rachunkowości opisanymi w niniejszym sprawozdaniu. Prezentowane aktywa i zobowiązania segmentu są aktywami i zobowiązaniami operacyjnymi wykorzystywanymi przez segment w działalności operacyjnej. Wartości aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów dla poszczególnych segmentów oparte są o wewnętrzne informacje zarządcze. W wynikach, aktywach i zobowiązaniach segmentów wykazywane są także pozycje, które da się przypisać na podstawie racjonalnych przesłanek. Na tej podstawie w segmentach ujmowany jest wpływ istotnych zdarzeń o charakterze jednorazowym, takich jak ujemna wartości firmy powstała na nabyciu spółki, odpisy z tytułu utraty wartości firmy, odpisy z tytułu utraty wartości jednostek stowarzyszonych, koszt ryzyka prawnego portfela kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych.

Udział w zyskach i stratach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć, zyski i straty udziałowców niesprawujących kontroli, obciążenie z tytułu podatku dochodowego w zakresie prezentacji wyniku oraz aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego, zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego oraz rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego w zakresie prezentacji sprawozdania z sytuacji finansowej zostały ujęte na poziomie Grupy (aktywa i zobowiązania niealokowane).

Grupa Kapitałowa rozlicza transakcje między segmentami w taki sposób, jakby dotyczyły one podmiotów niepowiązanych, przy zastosowaniu wewnętrznych stawek rozliczeniowych opartych na stawkach rynkowych dla danej waluty oraz terminie wymagalności/zapadalności z uwzględnieniem marż płynności. Transakcje pomiędzy segmentami odbywają się na normalnych, komercyjnych warunkach.

W związku z wprowadzonymi od 1 stycznia 2022 roku zmianami zasad rachunkowości, które zostały szczegółowo opisane w nocie Zmiany zasad rachunkowości obowiązujące od 1 stycznia 2022 roku i objaśnienie różnic między wcześniej publikowanymi sprawozdaniami a niniejszym sprawozdaniem finansowym dokonano analogicznych zmian w danych porównawczych za 2021 rok w zakresie reklasyfikacji kosztów związanych z kartami, kosztów transportu wartości pieniężnych na rzecz klientów Grupy Kapitałowej, kosztów opłat członkowskich o charakterze dobrowolnym.

Grupa Kapitałowa prowadzi działalność biznesową w ramach segmentów oferujących określone produkty i usługi adresowane do określonych grup klientów. Sposób podziału segmentów działalności zapewnia spójność z modelem zarządzania sprzedażą i oferowania klientom kompleksowej oferty produktowej, która obejmuje zarówno tradycyjne produkty bankowe, jak również bardziej złożone produkty o charakterze inwestycyjnym oraz usługi świadczone przez spółki Grupy Kapitałowej.

Przedstawiona poniżej nota segmentacyjna jest ujmowana w wewnętrznym systemie sprawozdawczym, tj. informacjach przekazywanych Zarządowi PKO Banku Polskiego S.A. służących do oceny osiąganych wyników oraz alokacji zasobów.

Prezentowane poniżej zestawienie wyników segmentów odzwierciedla wewnętrzną strukturę organizacyjną Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A.

Działalność Grupy Kapitałowej obejmuje trzy podstawowe segmenty sprawozdawcze:

Segment detaliczny

Segment detaliczny oferuje pełen zakres obsługi osób prywatnych w ramach bankowości detalicznej i prywatnej oraz bankowości hipotecznej. Ponadto obejmuje transakcje dokonywane z osobami prawnymi, tj. firmami i przedsiębiorstwami. Do produktów i usług oferowanych klientom tego segmentu należą m.in.: rachunki bieżące, rachunki oszczędnościowe, lokaty terminowe, usługi private banking, produkty ubezpieczeniowe i inwestycyjno-ubezpieczeniowe, fundusze inwestycyjne, karty kredytowe i debetowe, usługi bankowości elektronicznej i mobilnej. W zakresie finansowania segment obejmuje kredyty konsumpcyjne, kredyty hipoteczne, w tym oferowane przez PKO Bank Hipoteczny SA, a także kredyty gospodarcze dla firm i przedsiębiorstw, deweloperów, spółdzielni i zarządców nieruchomości oraz leasing i faktoring oferowany przez Grupę Kapitałową PKO Leasing SA. Wyniki segmentu detalicznego obejmują ponadto wyniki spółek: PKO TFI SA, PKO BP BANKOWY PTE SA, PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA, PKO Towarzystwo Ubezpieczeń SA, PKO BP Finat sp. z o.o..

Segment korporacyjny i inwestycyjny

Segment korporacyjny i inwestycyjny obejmuje transakcje dokonywane z dużymi klientami korporacyjnymi i instytucjami finansowymi. Segment ten obejmuje m.in. następujące produkty i usługi: prowadzenie rachunków bieżących i lokat terminowych, usługi cash management i trade finance, przechowywanie papierów wartościowych, produkty walutowe i pochodne, kredyty gospodarcze oraz leasing i faktoring oferowany przez Grupę Kapitałową PKO Leasing SA. W ramach tego segmentu PKO Bank Polski S.A. zawiera również samodzielnie lub w konsorcjum z innymi bankami umowy finansowania dużych projektów w formie kredytów oraz emisji nieskarbowych papierów wartościowych. Ponadto segment obejmuje działalność własną, tj. działalność inwestycyjną, działalność maklerską, transakcje międzybankowe, instrumentami pochodnymi i dłużnymi papierami wartościowymi. Wyniki segmentu korporacyjnego i inwestycyjnego obejmują także wyniki Grupy KREDOBANK SA działającej na Ukrainie, spółek prowadzących usługi technologiczne, działalność deweloperską i świadczące usługi zarządzania nieruchomościami oraz fundusze zajmujące się lokowaniem środków zebranych od uczestników.

Centrum transferowe i pozostały

Centrum transferowe i pozostały obejmuje wynik z tytułu wewnętrznych rozliczeń cen transferowych funduszy, wynik na inwestycyjnym portfelu dłużnych papierów wartościowych Banku, wynik z długoterminowych źródeł finansowania, wynik pozycji zaklasyfikowanych do rachunkowości zabezpieczeń oraz wyniki nieprzypisane do pozostałych segmentów. Wewnętrzny transfer funduszy oparty jest o stawki transferowe bazujące na stopach rynkowych. Długoterminowe finansowanie zewnętrzne obejmuje emisje papierów wartościowych, w tym emisje listów zastawnych, zobowiązania podporządkowane oraz kredyty otrzymane od instytucji finansowych. W ramach tego segmentu prezentowane są wyniki spółki PKO Finance AB.

 

informacje finansowe

W poniższych tabelach przedstawione zostały dane dotyczące przychodów, kosztów, zysków/strat oraz aktywów i zobowiązań poszczególnych segmentów sprawozdawczych Grupy Kapitałowej za okresy zakończone 31 grudnia 2022 roku i 31 grudnia 2021 roku.

Rachunek zysków i strat wg segmentów

Działalność kontynuowana

Segment detaliczny

Segment korporacyjny i inwestycyjny

Centrum transferowe i pozostały

Działalność ogółem Grupy Kapitałowej

2022

Wynik z tytułu odsetek

8 096

3 896

(179)

11 813

Wynik z tytułu prowizji i opłat

3 688

1 270

(7)

4 951

Wynik pozostały

413

476

(381)

508

Przychody z tytułu dywidend

-

51

-

51

Wynik na operacjach finansowych

172

200

(14)

358

Wynik z pozycji wymiany

87

196

(356)

(73)

Zyski lub straty z tytułu zaprzestania instrumentów finansowych

(1)

(23)

(2)

(26)

Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto

129

78

(9)

198

Przychody/koszty na rzecz klientów wewnętrznych

26

(26)

-

-

Wynik na działalności biznesowej

12 197

5 642

(567)

17 272

Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe

(959)

(542)

-

(1 501)

Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych

(41)

(1)

(21)

(63)

Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

(1 914)

-

-

(1 914)

Koszty działania, w tym:

(6 484)

(1 334)

(32)

(7 850)

amortyzacja

(892)

(138)

-

(1 030)

    z tytułu obciążeń regulacyjnych

(1 478)

(379)

(32)

(1 889)

Podatek od niektórych instytucji finansowych

(737)

(382)

(147)

(1 266)

Udział w zyskach i stratach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć

-

-

-

71

Wynik segmentu (brutto)

2 062

3 383

(767)

4 749

Podatek dochodowy (obciążenie podatkowe)

 

 

 

(1 416)

Zysk netto (z uwzględnieniem udziałowców niesprawujących kontroli)

 

 

 

3 333

Zysk/(strata) netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej

 

 

 

3 333

 

Rachunek zysków i strat wg segmentów

Działalność kontynuowana

Segment detaliczny

Segment korporacyjny i inwestycyjny

Centrum transferowe i pozostały

Działalność ogółem Grupy Kapitałowej

2021

Wynik z tytułu odsetek

6 994

1 679

1 209

9 882

Wynik z tytułu prowizji i opłat

3 310

1 080

(13)

4 377

Wynik pozostały

(1)

349

426

774

Przychody z tytułu dywidend

-

12

-

12

Wynik na operacjach finansowych

(77)

148

(7)

64

Wynik z pozycji wymiany

4

110

322

436

Zyski lub straty z tytułu zaprzestania instrumentów finansowych

2

104

100

206

Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto

44

1

11

56

Przychody/koszty na rzecz klientów wewnętrznych

26

(26)

-

-

Wynik na działalności biznesowej

10 303

3 108

1 622

15 033

Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe

(994)

(315)

-

(1 309)

Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych

(26)

7

(27)

(46)

Koszty działania, w tym:

(5 048)

(1 040)

(29)

(6 117)

amortyzacja

(852)

(146)

-

(998)

z tytułu obciążeń regulacyjnych

(488)

(126)

(28)

(642)

Podatek od niektórych instytucji finansowych

(783)

(335)

39

(1 079)

Udział w zyskach i stratach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć

-

-

-

31

Wynik segmentu (brutto)

3 452

1 425

1 605

6 513

Podatek dochodowy (obciążenie podatkowe)

 

 

 

(1 640)

Zysk netto (z uwzględnieniem udziałowców niesprawujących kontroli)

 

 

 

4 873

Zyski i straty udziałowców niesprawujących kontroli

 

 

 

(1)

Zysk/(strata) netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej

 

 

 

4 874

 

PRZYCHODY Z TYTUŁU ODSETEK WEDŁUG SEGMENTÓW

2022

Segment detaliczny

Segment korporacyjny i inwestycyjny

Centrum transferowe i pozostały

Razem

Kredyty i inne należności od banków

11

586

560

1 157

Dłużne papiery wartościowe

56

2 046

1 734

3 836

Kredyty i pożyczki udzielone klientom (z wyłączeniem należności z tytułu leasingu finansowego)

10 299

3 506

-

13 805

Należności z tytułu leasingu finansowego

978

335

-

1 313

Zobowiązania wobec klientów (z wyłączeniem kredytów i pożyczek otrzymanych)

-

29

-

29

 

 

 

 

 

Razem

11 344

6 502

2 294

20 140

 

PRZYCHODY Z TYTUŁU ODSETEK WEDŁUG SEGMENTÓW

2021

Segment detaliczny

Segment korporacyjny i inwestycyjny

Centrum transferowe i pozostały

Razem

Kredyty i inne należności od banków

-

19

11

30

Pochodne instrumenty zabezpieczające

-

-

384

384

Dłużne papiery wartościowe

8

509

1 325

1 842

Kredyty i pożyczki udzielone klientom (z wyłączeniem należności z tytułu leasingu finansowego)

6 316

1 331

-

7 647

Należności z tytułu leasingu finansowego

474

172

-

646

Zobowiązania wobec klientów (z wyłączeniem kredytów i pożyczek otrzymanych)

-

19

-

19

 

 

 

 

 

Razem

6 798

2 050

1 720

10 568

 

PRZYCHODY Z TYTUŁU PROWIZJI I OPŁAT WEDŁUG SEGMENTÓW

2022

 

 

Segment detaliczny

Segment korporacyjny i inwestycyjny

Razem

Kredyty, ubezpieczenia, leasing operacyjny i zarządzanie flotą

1 195

389

1 584

udzielanie kredytów i pożyczek

517

323

840

oferowanie produktów ubezpieczeniowych

555

19

574

leasing operacyjny i zarządzanie flotą

123

47

170

Fundusze inwestycyjne, emerytalne i działalność maklerska

490

305

795

obsługa funduszy inwestycyjnych oraz OFE (w tym opłaty za zarządzanie)

380

8

388

obsługa i sprzedaż produktów inwestycyjno-ubezpieczeniowych

26

-

26

prowadzenie działalności maklerskiej

84

297

381

Karty

1 906

83

1 989

Marże na transakcjach wymiany walut

521

290

811

Rachunki bankowe i pozostałe

1 016

320

1 336

obsługa rachunków bankowych

808

149

957

operacje kasowe

32

52

84

obsługa masowych operacji zagranicznych

59

43

102

zlecenia klientowskie

27

36

63

usługi powiernicze

-

9

9

Inne

90

31

121

 

 

 

 

Razem

5 128

1 387

6 515

 

PRZYCHODY Z TYTUŁU PROWIZJI I OPŁAT WEDŁUG SEGMENTÓW

2021

 

 

Segment detaliczny

Segment korporacyjny i inwestycyjny

Razem

Kredyty, ubezpieczenia, leasing operacyjny i zarządzanie flotą

1 023

331

1 354

udzielanie kredytów i pożyczek

498

298

796

oferowanie produktów ubezpieczeniowych

444

12

456

leasing operacyjny i zarządzanie flotą

81

21

102

Fundusze inwestycyjne, emerytalne i działalność maklerska

555

258

813

obsługa funduszy inwestycyjnych oraz OFE (w tym opłaty za zarządzanie)

433

37

470

obsługa i sprzedaż produktów inwestycyjno-ubezpieczeniowych

36

-

36

prowadzenie działalności maklerskiej

86

221

307

Karty

1 469

53

1 522

Marże na transakcjach wymiany walut

389

193

582

Rachunki bankowe i pozostałe

975

350

1 325

obsługa rachunków bankowych

793

198

991

operacje kasowe

31

40

71

obsługa masowych operacji zagranicznych

48

40

88

zlecenia klientowskie

27

30

57

usługi powiernicze

-

10

10

inne

76

32

108

 

 

 

 

Razem

4 411

1 185

5 596

Aktywa i zobowiązania wg segmentów

Segment detaliczny

Segment korporacyjny i inwestycyjny

Centrum transferowe i pozostały

Działalność ogółem Grupy Kapitałowej

31.12.2022

Aktywa

175 906

157 834

91 419

425 159

Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia

-

285

-

285

Aktywa niealokowane

-

-

-

5 239

Suma aktywów

175 906

158 119

91 419

430 683

Zobowiązania

288 290

79 423

26 757

394 470

Zobowiązania niealokowane

-

-

-

778

Suma zobowiązań

288 290

79 423

26 756

395 248

 

Aktywa i zobowiązania wg segmentów

Segment detaliczny

Segment korporacyjny i inwestycyjny

Centrum transferowe i pozostały

Działalność ogółem Grupy Kapitałowej

31.12.2021

Aktywa

186 401

130 908

96 341

413 650

Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia

-

285

-

285

Aktywa niealokowane

-

-

-

4 151

Suma aktywów

186 401

131 193

96 341

418 086

Zobowiązania

267 713

79 132

33 175

380 020

Zobowiązania niealokowane

-

-

-

373

Suma zobowiązań

267 713

79 132

33 175

380 393

informacja o obszarach geograficznych

Jako uzupełniający, Grupa PKO Banku Polskiego S.A. stosuje podział na obszary geograficzne.

Działalność Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. prowadzona jest na terenie Rzeczypospolitej Polskiej oraz na terenie Ukrainy przez Grupę Kapitałową KREDOBANK SA, „Inter-Risk Ukraina” spółkę z dodatkową odpowiedzialnością, Finansową Kompanię „Prywatne Inwestycje" sp. z o.o. i Finansową Kompanię „Idea Kapitał” sp. z o.o, jak również na terenie Szwecji przez PKO Finance AB oraz PKO Leasing Sverige AB, na terenie Irlandii przez Polish Lease Prime 1 DAC1. Dodatkowo PKO Bank Polski S.A. posiada zagraniczne oddziały korporacyjne na terenie Republiki Federalnej Niemiec, Republiki Czeskiej i Republiki Słowackiej.

Dla celów prezentacyjnych wyniki spółek prowadzących działalność na terenie Szwecji i Irlandii oraz wyniki oddziałów Banku działających na terenie Niemiec, Czech i Słowacji, ze względu na ich wpływ na skalę działalności Grupy Kapitałowej, ujęto w segmencie „Polska”.

Wyniki spółek ujętych w obszarze „Ukraina” uwzględniają transakcje wzajemne realizowane z innymi spółkami Grupy Kapitałowej działającymi na terenie Ukrainy. Transakcje wzajemne z pozostałymi spółkami Grupy Kapitałowej oraz korekty konsolidacyjne zaprezentowane zostały w wynikach obszaru „Polska”.

 

2022

Polska

Ukraina

Razem

Wynik z tytułu odsetek

11 538

275

11 813

Wynik z tytułu prowizji i opłat

4 803

148

4 951

Wynik pozostały

501

7

508

Przychody z tytułu dywidend

51

-

51

Wynik na operacjach finansowych

358

-

358

Wynik z pozycji wymiany

(75)

2

(73)

Zyski lub straty z tytułu zaprzestania instrumentów finansowych

(27)

1

(26)

Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto

194

4

198

Wynik na działalności biznesowej

16 842

430

17 272

Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe

(1 276)

(225)

(1 501)

Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych

(63)

-

(63)

Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

(1 914)

-

(1 914)

Koszty działania, w tym:

(7 664)

(186)

(7 850)

amortyzacja

(989)

(41)

(1 030)

z tytułu obciążeń regulacyjnych

(1 876)

(13)

(1 889)

Podatek od niektórych instytucji finansowych

(1 266)

-

(1 266)

Udział w zyskach i stratach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć

71

-

71

Wynik segmentu (brutto)

4 730

19

4 749

Podatek dochodowy (obciążenie podatkowe)

 

 

(1 416)

Zysk netto (z uwzględnieniem udziałowców niesprawujących kontroli)

 

 

3 333

Zysk netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej

 

 

3 333

 

31.12.2022

Polska

Ukraina

Razem

Aktywa, w tym:

425 519

4 879

430 398

    Kredyty i pożyczki udzielone klientom

230 144

1 577

231 721

Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia

285

-

285

Suma aktywów

425 804

4 879

430 683

Zobowiązania, w tym:

390 883

4 365

395 248

     Zobowiązania wobec klientów

335 443

4 139

339 582

Suma zobowiązań

390 883

4 365

395 248

 

2021

Polska

Ukraina

Razem

Wynik z tytułu odsetek

9 599

283

9 882

Wynik z tytułu prowizji i opłat

4 304

73

4 377

Wynik pozostały

750

24

774

Przychody z tytułu dywidend

12

-

12

Wynik na operacjach finansowych

64

-

64

Wynik z pozycji wymiany

424

12

436

Zyski lub straty z tytułu zaprzestania instrumentów finansowych

202

4

206

Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto

48

8

56

Wynik na działalności biznesowej

14 653

380

15 033

Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe

(1 278)

(31)

(1 309)

Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych

(46)

-

(46)

Koszty działania, w tym:

(5 904)

(213)

(6 117)

amortyzacja

(952)

(46)

(998)

z tytułu obciążeń regulacyjnych

(630)

(12)

(642)

Podatek od niektórych instytucji finansowych

(1 079)

-

(1 079)

Udział w zyskach i stratach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć

31

-

31

Wynik segmentu (brutto)

6 377

136

6 513

Podatek dochodowy (obciążenie podatkowe)

 

 

(1 640)

Zysk netto (z uwzględnieniem udziałowców niesprawujących kontroli)

 

 

4 873

Zyski i straty udziałowców niesprawujących kontroli

 

 

(1)

Zysk netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej

 

 

4 874

 

31.12.2021

Polska

Ukraina

Razem

Aktywa, w tym:

412 872

4 929

417 801

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

231 795

2 505

234 300

Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia

285

-

285

Suma aktywów

413 157

4 929

418 086

Zobowiązania, w tym:

376 063

4 330

380 393

Zobowiązania wobec klientów

318 670

3 626

322 296

Suma zobowiązań

376 063

4 330

380 393

17.  Przychody i koszty z tytułu odsetek

Zasady rachunkowości

Przychody i koszty z tytułu odsetek obejmują odsetki, w tym premię i dyskonto z tytułu instrumentów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, a także przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od instrumentów wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym przychody odsetkowe od pochodnych instrumentów zabezpieczających. W przychodach i kosztach odsetkowych ujmowane są również rozliczane w czasie z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej opłaty i prowizje otrzymane i zapłacone, wchodzące w skład wyceny instrumentu finansowego, w tym koszty wynagrodzeń agentów i pośredników za sprzedaż instrumentu finansowego, koszty premii pracowników w części dotyczącej bezpośrednio sprzedaży produktów kredytowych.

Przychody i koszty z tytułu odsetek ujmowane są na zasadzie memoriałowej i z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej, która dyskontuje oszacowane przyszłe przepływy pieniężne w ciągu całego oczekiwanego okresu życia składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego do wartości bilansowej brutto składnika aktywów lub do zamortyzowanego kosztu zobowiązania finansowego, za wyjątkiem:

•        aktywów finansowych nabytych lub udzielonych z utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (tzw. aktywa POCI). Przychody odsetkowe od tych aktywów oblicza się od wartości bilansowej netto przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej, skorygowanej o ryzyko kredytowe rozpoznane dla całego cyklu życia aktywa, przy czym kalkulacja przychodu odsetkowego za dany miesiąc dokonywana jest w odniesieniu do aktywów finansowych zaklasyfikowanych jako aktywa POCI na koniec poprzedniego miesiąca w oparciu o wartość bilansową netto skalkulowaną przy zastosowaniu relacji wartości netto i wartości brutto z poprzedniego miesiąca;

•        składników aktywów finansowych niebędących nabytymi lub udzielonymi składnikami aktywów finansowych z utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe, które następnie stały się składnikami aktywów finansowych z utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe. Przychody odsetkowe od tych aktywów oblicza się od wartości bilansowej netto przy zastosowaniu pierwotnej efektywnej stopy procentowej z momentu rozpoznania przesłanki utraty wartości tego aktywa, przy czym kalkulacja przychodu odsetkowego za dany miesiąc dokonywana jest w odniesieniu do aktywów finansowych zaklasyfikowanych do fazy 3 na koniec poprzedniego miesiąca w oparciu o wartość bilansową netto skalkulowaną przy zastosowaniu relacji wartości netto i wartości brutto z poprzedniego miesiąca.  

Wyliczenie efektywnej stopy procentowej obejmuje wszelkie płacone i otrzymywane przez strony umowy prowizje, koszty transakcji oraz wszelkie inne premie i dyskonta stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej.

W przychodach odsetkowych ujęty został również:

•        efekt rozliczenia wyceny do wartości godziwej aktywów finansowych przejętych w ramach połączeń jednostek zależnych

•        wpływ orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego prawa konsumenta do obniżenia kosztu kredytu w przypadku spłaty kredytu przed terminem określonym w umowie kredytowej poprzez pomniejszenie przychodów odsetkowych, jako szacowana różnica pomiędzy wartością nierozliczonej prowizji według efektywnej stopy procentowej na dzień przewidywanej wcześniejszej spłaty kredytu oraz rozliczenia liniowego prowizji zgodnie, z którym Bank dokonuje zwrotu prowizji. Oszacowanie opiera się na historycznych terminach przedpłat oraz ich prawdopodobieństwach

•        efekt ustawowych wakacji kredytowych wprowadzonych ustawą o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom, ujęty w drugiej połowie 2022 roku w korespondencji z wartością bilansową brutto kredytów hipotecznych udzielonych w PLN (nota „Kredyty i pożyczki udzielone klientom”).

•        wpływ zmiany Ustawy z dnia 23 marca 2017 roku o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (Dz. U. z 2020 roku poz. 1027 i 2320 oraz z 2022 roku poz. 872 i 1488), dotyczącej zwrotu dodatkowego kosztu hipotecznego związanego z oczekiwaniem na wpis hipoteki do księgi wieczystej, ponoszonego przez klienta do czasu dokonania wpisu hipoteki do księgi wieczystej poprzez pomniejszenie przychodów odsetkowych, jako wartość szacowanego zwrotu marży dla klientów skalkulowanej do daty wpisu hipoteki do księgi wieczystej.

•        Przychody i koszty z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami i pożyczkami

Z uwagi na fakt, iż Grupa Kapitałowa oferuje produkty ubezpieczeniowe wraz z kredytami i pożyczkami oraz produktami leasingowymi i brak jest możliwości zakupu w Grupie Kapitałowej identycznego co do formy prawnej, warunków i treści ekonomicznej produktu ubezpieczeniowego bez zakupu kredytu, pożyczki czy produktu leasingowego, opłaty uzyskiwane przez Grupę Kapitałową z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych traktowane są jako integralna część wynagrodzenia z tytułu oferowanych instrumentów finansowych.

Otrzymane oraz należne Grupie Kapitałowej wynagrodzenie z tytułu oferowania produktów ubezpieczeniowych dla produktów bezpośrednio powiązanych z instrumentami finansowymi jest rozliczane metodą efektywnej stopy procentowej i ujmowane w przychodzie odsetkowym oraz, w części odpowiadającej za wykonanie usługi pośrednictwa, jeżeli ubezpieczycielem jest spółka z Grupy Kapitałowej, jest rozliczane liniowo w okresie trwania produktu ubezpieczeniowego i ujmowane w przychodzie prowizyjnym w momencie sprzedaży produktu ubezpieczeniowego lub jego odnowienia. 

Podział wynagrodzenia na część prowizyjną oraz odsetkową dokonywany jest w proporcji wartości godziwej instrumentu finansowego oraz wartości godziwej usługi pośrednictwa w stosunku do sumy obu tych wartości zgodnie z modelem względnej wartości godziwej uwzględniającym szereg parametrów, w tym m.in. średnią efektywną stopę procentową instrumentu finansowego, średni kontraktowy i ekonomiczny (rzeczywisty) okres kredytowania lub leasingu, średnią wysokość składki ubezpieczeniowej, okres polisy ubezpieczeniowej, prowizję niezależnego agenta ubezpieczeniowego.

Wycena wartości godziwej instrumentu finansowego opiera się na podejściu dochodowym, opartym na przeliczeniu przyszłych przepływów pieniężnych na ich wartość bieżącą przy zastosowaniu stopy dyskonta, składającej się ze stopy wolnej od ryzyka ustalonej w odniesieniu do średniej z ostatniego roku kalendarzowego stopy rentowności obligacji skarbowych o 5-letnich i 10-letnich okresach zapadalności, premii z tytułu ryzyka ustalonej w odniesieniu do rocznych kosztów ryzyka kredytowego oraz pozostałej ponad premię za ryzyko kredytowe, odzwierciedlającej wszystkie inne czynniki, które uczestnicy rynku uwzględniliby w danych okolicznościach w wycenie do wartości godziwej.

Natomiast wycena wartości godziwej usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego opiera się na podejściu rynkowym polegającym na wykorzystaniu cen i innych informacji generowanych przez identyczne lub porównywalne transakcje rynkowe.

Koszty bezpośrednio związane ze sprzedażą produktów ubezpieczeniowych są rozliczane w analogiczny sposób do rozliczania przychodów, tj. jako element zamortyzowanego kosztu instrumentu finansowego lub jednorazowo.

Grupa Kapitałowa dokonuje okresowego oszacowania kwoty wynagrodzenia, które będzie w przyszłości podlegało zwrotowi w związku z wcześniejszym zakończeniem umowy ubezpieczeniowej na podstawie danych historycznych dotyczących pobranych składek i dokonanych zwrotów. Rezerwa na przyszłe zwroty, zgodnie z modelem względnej wartości godziwej alokowana jest do instrumentu finansowego i ujmowana jako pomniejszenie jego wartości bilansowej brutto oraz do usługi ubezpieczeniowej – ujmowana w pozycji rezerw.

Grupa Kapitałowa dokonuje weryfikacji prawidłowości przyjętych parametrów wykorzystywanych w modelu względnej wartości godziwej oraz wysokości współczynnika rezerwy na zwroty każdorazowo po powzięciu informacji o istotnych zmianach w tym zakresie, nie rzadziej niż raz w roku.

informacje finansowe:

PRZYCHODY Z TYTUŁU ODSETEK I PRZYCHODY O CHARAKTERZE ZBLIŻONYM DO ODSETEK

2022

2021

Kredyty i inne należności od banków1

1 157

 

30

 

Pochodne instrumenty zabezpieczające

-

384

Dłużne papiery wartościowe:

3 836

1 842

    wyceniane według zamortyzowanego kosztu

1 486

884

    wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

2 315

947

    wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

35

11

Kredyty i pożyczki udzielone klientom (z wyłączeniem należności z tytułu leasingu finansowego)2

13 805

7 647

    wyceniane według zamortyzowanego kosztu

13 282

7 259

    wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

523

388

Należności z tytułu leasingu finansowego

1 313

646

Zobowiązania wobec klientów (z wyłączeniem kredytów i pożyczek otrzymanych)

29

19

Razem

20 140

10 568

w tym: przychody z tytułu odsetek od instrumentów finansowych z utratą wartości

438

246

 

 

 

Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej od instrumentów finansowych wycenianych

19 580

9 785

    według zamortyzowanego kosztu

17 265

8 838

    do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

2 315

947

Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od instrumentów wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

560

783

Razem

20 140

10 568

1  W pozycji kredyty i inne należności od banków Grupa ujęła na 31 grudnia 2022 roku przychody z tytułu odsetek od środków na rachunkach typu call (centralne rozliczenia za pośrednictwem clearing brokera) w wysokości 297 milionów PLN (na 31 grudnia 2021 roku 4 miliony PLN) oraz przychody odsetkowe od środków na rachunku bieżącym w NBP w wysokości 560 milionów PLN (na 31 grudnia 2021 roku 11 milionów PLN).

2  W pozycji kredyty i pożyczki udzielone klientom uwzględniono wpływ efektu ustawowych wakacji kredytowych, ujęty w drugiej połowie 2022 roku na kwotę 3 111 mln PLN (nota „Kredyty i pożyczki udzielone klientom”).

KOSZTY Z TYTUŁU ODSETEK

2022

2021

Pochodne instrumenty zabezpieczające

(3 580)

-

Zobowiązania wobec banków

(134)

(23)

Lokaty międzybankowe

(6)

(7)

Kredyty i pożyczki otrzymane

(83)

(43)

Leasing

(19)

(12)

Zobowiązania wobec klientów

(3 720)

(204)

Emisja papierów wartościowych

(621)

(349)

Zobowiązania podporządkowane

(164)

(48)

 

 

 

Razem

(8 327)

(686)

 

31.12.2022

31.12.2021

Oprocentowanie środków na rachunku rezerwy obowiązkowej

6,75%

1,75%

Grupa Kapitałowa może wykorzystywać w ciągu dnia środki na rachunkach rezerwy obowiązkowej do bieżących rozliczeń pieniężnych na podstawie dyspozycji złożonej do Narodowego Banku Polskiego, musi jednak zapewnić utrzymanie średniego miesięcznego salda na tym rachunku w odpowiedniej wysokości wynikającej z deklaracji rezerwy obowiązkowej.

18.  Przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat

zasady rachunkowości:

Przychody z tytułu prowizji i opłat niepodlegających rozliczeniu metodą efektywnej stopy procentowej ujmuje się w taki sposób, aby odzwierciedlić przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz klienta w kwocie, która odzwierciedla wynagrodzenie, do którego – zgodnie z oczekiwaniem Grupy Kapitałowej– będzie uprawniona w zamian za te dobra lub usługi, zgodnie z pięciostopniowym modelem ujmowania przychodów.

Do przychodów prowizyjnych zaliczane są jednorazowo opłaty pobierane przez Grupę Kapitałową za wykonanie czynności niezwiązane bezpośrednio z powstaniem składnika aktywów finansowych, a także rozliczane liniowo opłaty za świadczenie usług przez Grupę Kapitałową. Do przychodów prowizyjnych zalicza się także opłaty i prowizje rozliczane w czasie metodą liniową, otrzymane od udzielonych kredytów i pożyczek o nieustalonych harmonogramach przyszłych przepływów pieniężnych, dla których nie można ustalić efektywnej stopy procentowej.

Dla każdego zobowiązania do wykonania świadczenia Grupa Kapitałowa ustala w momencie zawarcia umowy, czy będzie spełniać zobowiązanie do wykonania świadczenia w miarę upływu czasu czy też spełni je w określonym momencie.

W pozycji przychody z tytułu prowizji ujmowany jest również:

•      wynik na działalności ubezpieczeniowej w linii „oferowanie produktów ubezpieczeniowych” patrz „Aktywa i zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej”; 

•      wynik z tytułu leasingu operacyjnego, najmu krótkoterminowego, wynik na świadczeniu usług zarzadzania flotą w linii „leasing operacyjny i zarządzanie flotą” - patrz nota „Leasing”;

•      marża kursowa uwzględniona w kursach walut oferowanych klientom Banku w ramach świadczenia usług kupna/sprzedaży walut obcych w linii „marże na transakcjach wymiany walut”.

informacje finansowe

PRZYCHODY Z TYTUŁU PROWIZJI I OPŁAT

2022

2021

Kredyty, ubezpieczenia, leasing operacyjny i zarządzanie flotą

1 584

1 354

udzielanie kredytów i pożyczek

840

796

oferowanie produktów ubezpieczeniowych

574

456

leasing operacyjny i zarządzanie flotą

170

102

Fundusze inwestycyjne, emerytalne i działalność maklerska

795

813

obsługa funduszy inwestycyjnych oraz OFE (w tym opłaty za zarządzanie)

388

470

obsługa i sprzedaż produktów inwestycyjno-ubezpieczeniowych

26

36

prowadzenie działalności maklerskiej

381

307

Karty

1 989

1 522

Marże na transakcjach wymiany walut

811

582

Rachunki bankowe i pozostałe

1 336

1 325

obsługa rachunków bankowych

957

991

operacje kasowe

84

71

obsługa masowych operacji zagranicznych

102

88

zlecenia klientowskie

63

57

usługi powiernicze

9

10

Inne

121

108

 

 

 

Razem, w tym:

6 515

5 596

z tytułu przychodów od instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

5 607

4 776

Działalność powiernicza

Podmiot dominujący jest bezpośrednim uczestnikiem Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych oraz Rejestru Papierów Wartościowych (NBP). Podmiot dominujący prowadzi rachunki papierów wartościowych oraz obsługuje transakcje na rynku krajowym i rynkach zagranicznych, świadczy usługi powiernictwa i pełni funkcję depozytariusza dla funduszy emerytalnych i inwestycyjnych. Aktywa przechowywane przez Podmiot dominujący w ramach świadczenia usług powierniczych, ze względu na niespełnienie definicji składnika aktywów Podmiotu dominującego, nie zostały wykazane w niniejszym sprawozdaniu finansowym.

KOSZTY Z TYTUŁU PROWIZJI I OPŁAT

2022

2021

Kredyty i ubezpieczenia

(100)

(116)

prowizje poniesione na rzecz podmiotów zewnętrznych za sprzedaż produktów

(20)

(22)

kontrola inwestycji budowlanych i wycena nieruchomości

(28)

(42)

opłaty na rzecz Biura Informacji Kredytowej 

(23)

(18)

obsługa kredytów

(29)

(34)

Fundusze inwestycyjne, emerytalne i działalność maklerska

(47)

(56)

Karty

(1 257)

(905)

Rachunki bankowe i pozostałe

(160)

(142)

usługi rozliczeniowe

(56)

(42)

prowizje za usługi operacyjne banków

(16)

(16)

wysyłka SMS

(50)

(54)

sprzedaż produktów bankowych

(1)

(2)

obsługa masowych operacji zagranicznych

(22)

(15)

inne

(15)

(13)

 

 

 

Razem

(1 564)

(1 219)

WYNIK Z TYTUŁU LEASINGU OPERACYJNEGO ORAZ ZARZĄDZANIA FLOTĄ

2022

2021

Przychody z tytułu leasingu operacyjnego oraz zarządzania flotą

513

393

Koszty z tytułu leasingu operacyjnego oraz zarządzania flotą

(95)

(78)

Koszty amortyzacji rzeczowego majątku trwałego oddanego w leasing operacyjny

(248)

(213)

Wynik z tytułu leasingu operacyjnego oraz zarządzania flotą

170

102

19.  Przychody z tytułu dywidend

Zasady rachunkowości:

Przychody z tytułu dywidend są ujmowane w dniu ustalenia praw udziałowców/akcjonariuszy do ich otrzymania, jeżeli Grupa Kapitałowa jest uprawniona do otrzymania dywidendy, istnieje prawdopodobieństwo, że Grupa uzyska korzyści ekonomiczne związane z dywidendą oraz wysokość dywidendy można wycenić w wiarygodny sposób.

informacje finansowe

PRZYCHODY Z TYTUŁU DYWIDEND

2022

2021

od aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu

1

1

od instrumentów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

50

11

 

 

 

Razem

51

12

20.  Wynik na operacjach finansowych

Zasady rachunkowości:

Wynik na operacjach finansowych zawiera zyski i straty powstałe w wyniku zbycia instrumentów finansowych zaliczonych do aktywów/zobowiązań finansowych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat oraz efekt ich wyceny do wartości godziwej. W pozycji ujmowana jest również część nieefektywna zabezpieczenia zmienności przepływów pieniężnych dla strategii zabezpieczających, w których instrumentem zabezpieczającym są kontrakty IRS, a także zyski i straty na instrumencie zabezpieczającym oraz na pozycji zabezpieczanej związane z zabezpieczanym ryzykiem (zabezpieczenie wartości godziwej).

Noty powiązane: „Rachunkowość zabezpieczeń i pozostałe instrumenty finansowe”, „Papiery wartościowe”, „Kredyty i pożyczki udzielone klientom”

informacje finansowe

WYNIK NA OPERACJACH FINANSOWYCH

2022

2021

Instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu, w tym:

400

221

   Instrumenty pochodne1

400

219

   Instrumenty kapitałowe

(2)

4

   Dłużne papiery wartościowe

2

(2)

Instrumenty finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym:

(26)

(126)

   Instrumenty kapitałowe

11

-

   Dłużne papiery wartościowe

8

(15)

   Kredyty i pożyczki udzielone klientom

(45)

(111)

Rachunkowość zabezpieczeń

(16)

(31)

Razem

358

64

1  W tym z tytułu opcji na akcje i indeksy giełdowe 212 milionów PLN (w 2021 roku 25 milionów PLN).

 

21.  Wynik z pozycji wymiany

Zasady rachunkowości:

Wynik z pozycji wymiany obejmuje dodatnie i ujemne różnice kursowe, zarówno zrealizowane, jak i niezrealizowane, wynikające z wyceny aktywów i zobowiązań walutowych oraz z wyceny do wartości godziwej walutowych instrumentów pochodnych (FX forward, FX swap, CIRS oraz opcje walutowe). W pozycji tej ujmowana jest również część nieefektywna zabezpieczenia zmienności przepływów pieniężnych dla strategii zabezpieczających, w których instrumentem zabezpieczającym są kontrakty CIRS (szczegóły patrz nota „Rachunkowość zabezpieczeń i pozostałe instrumenty finansowe”).  

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe dla kredytów, pożyczek i innych należności wyrażonych w walutach obcych, które są tworzone w złotych, podlegają aktualizacji wraz ze zmianą wartości wyceny aktywów walutowych, na które są tworzone. Efekt tej aktualizacji wynikający z różnic kursowych ujmowany jest w wyniku z pozycji wymiany.

 

 

2022

2021

Wynik z pozycji wymiany

(73)

436

Spadek wyniku z pozycji wymiany wynika przede wszystkim z rozpoznania w 2021 roku wyniku na pozycji walutowej w kwocie około 328 mln PLN w następstwie decyzji Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Banku z 23 kwietnia 2021 roku w sprawie oferowania ugód klientom, pogorszenia wyniku na transakcjach wymiany walut w związku ze wzrostem stóp procentowych w PLN oraz wzrostu kosztu zamiany walut w 2022 roku, przy poprawie wyniku na działalności klientowskiej.

22.  Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych

Zasady rachunkowości: nota „Modyfikacje - zmiana kontraktowych przepływów pieniężnych”

noty powiązane: „Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów”,

informacje finansowe

ZYSKI LUB STRATY Z TYTUŁU ZAPRZESTANIA UJMOWANIA INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH

2022

2021

Wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

(41)

201

Wycenianych według zamortyzowanego kosztu

15

5

Razem

(26)

206

23. Pozostałe przychody i koszty operacyjne

Zasady rachunkowości:

Do pozostałych przychodów operacyjnych zalicza się przychody niezwiązane bezpośrednio z działalnością bankową. Pozostałe przychody operacyjne obejmują głównie zyski ze sprzedaży inwestycji mieszkaniowych, sprzedaży/likwidacji składników rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych i aktywów do zbycia otrzymanych odszkodowań, kar, grzywien, przychodów z tytułu dzierżawy/najmu nieruchomości.

Do pozostałych przychodów operacyjnych zalicza się również w spółkach Grupy Kapitałowej odpowiednio przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów. W pozostałych przychodach operacyjnych ujmowane są również rozwiązania rezerw na sprawy sporne z wyłączeniem spraw spornych dotyczących kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych oraz przychody związane z wyceną i sprzedażą uprawnień do emisji CO2.

Pozostałe koszty operacyjne obejmują głównie koszty utworzenia rezerwy na zwroty kosztów dla klientów z tytułu dokonanych przedterminowych spłat kredytów konsumenckich i hipotecznych przed wyrokiem TSUE (nota „Rezerwy”), straty ze sprzedaży/likwidacji rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych i aktywów przejętych za długi oraz koszty przekazanych darowizn. Do pozostałych kosztów operacyjnych zalicza się również w spółkach Grupy Kapitałowej koszty wytworzenia produktów, towarów i materiałów. W pozostałych kosztach operacyjnych ujmowane są również utworzenia rezerw na sprawy sporne z wyłączeniem spraw spornych dotyczących kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych oraz koszty związane z wyceną i sprzedażą uprawnień do emisji CO2.

Noty powiązane: Rezerwy

informacje finansowe

POZOSTAŁE PRZYCHODY OPERACYJNE

2022

2021

Przychody netto ze sprzedaży produktów i usług

118

97

Zyski ze sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych, rzeczowych aktywów trwałych oddanych w leasing operacyjny, wartości niematerialnych oraz aktywów do zbycia

108

101

Otrzymane odszkodowania, kary i grzywny

47

46

Przychody uboczne

11

15

Odzyskane należności przedawnione, umorzone, nieściągalne

2

4

Rozwiązanie rezerwy na przyszłe płatności

2

4

Rozwiązanie rezerwy na sprawy sporne z wyłączeniem spraw spornych dotyczących spłaconych kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

7

3

Przychody z tytułu sprzedaży uprawnień do emisji CO2

43

54

Inne1

90

64

 

 

 

Razem

428

388

1  w tym w zakresie działalności leasingowej przychody z tytułu przedterminowego zakończenia umów w wysokości 15 milionów PLN (w 2021 roku – 10 milionów PLN), przychody z tytułu sprzedaży monet na cele kolekcjonerskie w wysokości 10 milionów PN (w 2021 roku 8 milionów PLN).

POZOSTAŁE KOSZTY OPERACYJNE

2022

2021

Koszty sprzedanych produktów i usług

(1)

(3)

Straty na sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych rzeczowych aktywów trwałych oddanych w leasing operacyjny, wartości niematerialnych oraz aktywów do zbycia

(11)

(33)

Przekazane odszkodowania, kary i grzywny

(1)

(1)

Koszty przekazanych darowizn

(54)

(44)

Koszty uboczne

(15)

(17)

Utworzenie rezerwy na potencjalny zwrot klientom prowizji i opłat

(13)

(27)

Utworzenie rezerwy na przyszłe płatności

(2)

(3)

Utworzenie rezerwy na sprawy sporne z wyłączeniem spraw spornych dotyczących spłaconych kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

(12)

(10)

Koszty z tytułu sprzedaży uprawnień do emisji CO2

(25)

(114)

Inne1

(96)

(80)

 

 

 

Razem

(230)

(332)

1   w tym koszty usług zewnętrznych ponoszone w związku z dochodzeniem wierzytelności w wysokości 20 milionów PLN (w 2021 – 15 milionów), koszty remarketingu w wysokości 24 miliony PLN (w 2021 roku – 15 milionów PLN).

 

24.  Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe

Zasady rachunkowości:

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe są ujmowane w sprawozdaniu finansowym w następujący sposób:

•        Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu: odpis pomniejsza wartość bilansową brutto aktywa finansowego; zmiany wysokości odpisów odnoszone są do rachunku zysków i strat;

•        Zobowiązania pozabilansowe o charakterze finansowym oraz gwarancje finansowe: odpis prezentowany jest jako rezerwa po stronie zobowiązań; zmiany wysokości rezerw odnoszone są do rachunku zysków i strat;

•        Instrumenty finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite: wartość bilansowa aktywa ujętego do wartości godziwej nie jest dodatkowo pomniejszana o wysokość odpisów; zmiana wyceny jest każdorazowo rozdzielana jednak na komponent związany z utratą wartości – ujmowany w rachunku wyników i komponent związany z pozostałymi zmianami wyceny do wartości godziwej – ujmowany w innych dochodach całkowitych;

•        Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat: nie rozpoznaje się odpisów na oczekiwane straty kredytowe.

Szacunki i osądy:

Grupa przeprowadza przegląd swojego portfela kredytowego pod kątem utraty wartości przynajmniej raz na kwartał. Aby ustalić, czy należy wykazać utratę wartości w rachunku zysków i strat, Grupa ocenia czy istnieją jakiekolwiek dane wskazujące na możliwe do zmierzenia zmniejszenie szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych dotyczących portfela kredytowego. Metodologia i założenia, na podstawie których określa się szacunkowe kwoty przepływów pieniężnych i okresy, w których one nastąpią, są poddawane regularnym przeglądom.

•        pomiar i ocena ryzyka kredytowego: oczekiwane straty oczekiwane kredytowe

W obszarze utraty wartości Grupa Kapitałowa opiera się na koncepcji strat oczekiwanych.

Model utraty wartości ma zastosowanie do aktywów finansowych, które nie są wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, obejmujących:

•        dłużne instrumenty finansowe obejmujące zaangażowania o charakterze kredytowym oraz papiery wartościowe,

•        należności leasingowe,

•        inne aktywa finansowe,

•        zobowiązania pozabilansowe finansowe oraz gwarancyjne.

Dla inwestycji kapitałowych nie są rozpoznawane oczekiwane straty kredytowe.

Utrata wartości jest mierzona jako 12 miesięczne albo dożywotnie oczekiwane straty kredytowe dla danego aktywa finansowego.

Horyzont pomiaru oczekiwanej straty zależy od tego, czy od momentu początkowego ujęcia aktywa nastąpił znaczący wzrost ryzyka kredytowego. Ze względu na to kryterium, aktywa finansowe alokowane są do 3 faz (ang. stage):

•        Faza 1 – ekspozycje, dla których ryzyko kredytowe nie jest istotnie wyższe niż na moment początkowego ujęcia i nie rozpoznaje się w odniesieniu do nich przesłanek utraty wartości,

•        Faza 2 – ekspozycje których ryzyko kredytowe jest istotnie wyższe od poziomu ryzyka kredytowego na moment początkowego ujęcia ekspozycji, ale nie rozpoznaje się w odniesieniu do nich przesłanki utraty wartości,

•        Faza 3 – aktywa w odniesieniu do których rozpoznaje się przesłankę utraty wartości (w tym aktywa udzielone lub zakupione z rozpoznaną przesłanką utraty wartości).

•      Istotny wzrost ryzyka kredytowego

Istotny wzrost ryzyka kredytowego określa się z uwzględnieniem poziomu prawdopodobieństwa niewypłacalności oraz jego zmian w stosunku do poziomu z momentu początkowego ujęcia kredytu.

•        Ekspozycje hipoteczne oraz pozostałe ekspozycje detaliczne

W celu oceny istotnego wzrostu ryzyka kredytowego dla ekspozycji hipotecznych oraz pozostałych ekspozycji detalicznych Grupa Kapitałowa stosuje model oparty na kalkulacji marginalnego PD, czyli prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania w określonym miesiącu. Prawdopodobieństwo to uzależnione zostało od czasu, który upłynął od momentu uruchomienia ekspozycji. Dzięki temu możliwe jest odwzorowanie charakterystycznego dla ekspozycji wobec osób fizycznych zróżnicowania jakości kredytowej w czasie życia ekspozycji. Krzywe marginalnego PD wyznaczone zostały na podstawie danych historycznych na poziomie homogenicznych portfeli, wydzielonych z uwzględnieniem m.in. rodzaju produktu, roku udzielenia, waluty kredytu oraz jakości kredytowej na moment udzielenia. Indywidualne przypisanie marginalnego PD do poszczególnych ekspozycji uzyskiwane jest poprzez skalowanie krzywej wyznaczonej na poziomie portfela do indywidualnej oceny ekspozycji/klienta uzyskiwanej z modeli aplikacyjnych (wykorzystujących dane z wniosków kredytowych) oraz behawioralnych. Grupa Kapitałowa identyfikuje przesłankę istotnego wzrostu ryzyka kredytowego dla danej ekspozycji w oparciu o porównanie indywidualnych krzywych prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania w horyzoncie trwania ekspozycji na datę początkowego ujęcia oraz na datę raportową. Dla każdej daty raportowej porównywane są tylko te części oryginalnej i obecnej krzywej prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania, które odpowiadają okresowi począwszy od daty raportowej do zapadalności ekspozycji. Porównanie opiera się na wartościach średniego prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania w horyzoncie życia kredytu w analizowanym okresie korygowanego o bieżące oraz prognozowane wskaźniki makroekonomiczne.

Rezultat tego porównania, określany mianem statystyki α, odnoszony jest do wartości progowej, powyżej której wzrost ryzyka kredytowego uznaje się za istotny. Wartość progowa ustalana jest w oparciu o historyczne powiązania pomiędzy wartościami statystyki α, a wystąpieniem stanu niewykonania zobowiązania (default). W procesie tym minimalizuje się prawdopodobieństwo:

•           zaklasyfikowania do zbioru ekspozycji kredytowych ze znaczącym wzrostem poziomu ryzyka kredytowego (na podstawie statystyki) ekspozycji kredytowej, w przypadku której w badanym okresie nie wystąpiło zdarzenie niewykonania zobowiązania (błąd typu I);

•           niezaklasyfikowania do zbioru ekspozycji kredytowych ze znaczącym wzrostem poziomu ryzyka kredytowego (na podstawie statystyki) ekspozycji kredytowej, w przypadku której w badanym okresie wystąpiło zdarzenie niewykonania zobowiązania (błąd typu II).

Według danych obowiązujących na koniec 2022 roku przesłanką istotnego pogorszenia jakości kredytowej jest co najmniej 2,6-krotny wzrost parametru PD w porównaniu do wartości na moment rozpoznania w księgach Grupy Kapitałowej w przypadku ekspozycji hipotecznych oraz co najmniej 2,5-krotny wzrost w przypadku pozostałych ekspozycji detalicznych.

W odniesieniu do ekspozycji kredytowych, w przypadku których aktualne ryzyko niewypłacalności nie przekracza poziomu uwzględnionego w cenie udzielonego finansowania, wyniki porównania krzywych prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania na datę początkowego ujęcia oraz na datę raportową nie stanowią o rozpoznaniu znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego.

•        Ekspozycje Klientów instytucjonalnych

W celu oceny znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego dla klientów instytucjonalnych Grupa Kapitałowa stosuje model oparty na łańcuchach Markowa. Na podstawie danych historycznych konstruowane są macierze prawdopodobieństw migracji klientów pomiędzy poszczególnymi klasami ryzyka określonymi na podstawie modeli ratingowych oraz scoringowych Grupy. Migracje te wyznaczane są w obrębie homogenicznych portfeli, wydzielonych z uwzględnieniem m.in. metodyki oceny klienta oraz segmentu klienta.

W dacie początkowego ujęcia ekspozycji kredytowej ustala się indywidualną dla każdej klasy ryzyka oraz portfela najwyższą akceptowalną wartość prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania, której przekroczenie identyfikowane jest jako istotny wzrost ryzyka kredytowego. Wartość ta wyznaczana jest na podstawie średniego prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania dla gorszych klas ryzyka niż klasa ryzyka z daty początkowego ujęcia eskpozycji kredytowej, ważonego prawdopodobieństwem przejścia do tych klas ryzyka w danym horyzoncie czasowym.

Według danych obowiązujących na koniec 2022 roku i 2021 roku minimalne wartości pogorszenia klasy ryzyka będącego przesłanką istotnego wzrostu ryzyka kredytowego w relacji do aktualnej klasy ryzyka prezentowały się następująco:

Klasy ryzyka

Zakres PD

Minimalny zakres pogorszenia klasy ryzyka będący przesłanką istotnego ryzyka wzrostu ryzyka kredytowego1

A-B

0,0 – 0,90%

3 klasy

C

0,90 – 1,78%

3 klasy

D

1,78 – 3,55%

2 klasy

E

3,55-7,07%

1 klasa

F

7,07-14,07%

1 klasa

G

14,07-99,99%

nie dotyczy2

1 wartości uśrednione (zakresy ustalane osobno na homogenicznych grupach klientów)

2 pogorszenie klasy ryzyka jest bezpośrednią przesłanką utraty wartości

W celu identyfikacji pozostałych przesłanek istotnego wzrostu ryzyka kredytowego Grupa Kapitałowa wykorzystuje pełną dostępną informację jakościową i ilościową, w tym:

•        oznaczenie ekspozycji kredytowej statusem POCI bez przesłanki utraty wartości,

•        działania restrukturyzacyjne wprowadzające dla dłużnika udogodnienia wymuszone jego trudną sytuacją finansową (ang. forbearance),

•        opóźnienie w spłacie materialnie istotnej kwoty kapitału lub odsetek lub opłat (rozumianej jako kwota przekraczająca 400 PLN oraz 1% w odniesieniu do całkowitego łącznego kredytowego zaangażowania bilansowego dłużnika w Banku oraz pozostałych podmiotach Grupy Kapitałowej Banku) dłuższe niż 30 dni,

•        zidentyfikowane sygnały wczesnego ostrzegania w ramach procesu monitoringu świadczące o istotnym wzroście ryzyka kredytowego (w tym zmiany zabezpieczenia, modyfikacji warunków umowy z klientem, w szczególności w zakresie harmonogramu wykorzystania lub spłaty kredytu, ograniczania zaangażowania Banku wobec klienta,),

•        istotne podwyższenie wskaźnika LTV,

•        kwarantanna w Fazie 2 ekspozycji, dla których w ciągu minionych 3 miesięcy ustała przesłanka utraty wartości,

•        złożenie wniosku o upadłość konsumencką przez któregokolwiek z współkredytobiorców,

•        transfer ekspozycji kredytowej do zarządzania przez jednostki restrukturyzacyjno-windykacyjne Banku,

•        korzystanie przez kredytobiorcę kredytu hipotecznego z ustawowego wsparcia w spłacie kredytu.

•      Kredyty z utratą wartości i definicja niewykonania zobowiązania

Przesłanką utraty wartości ekspozycji kredytowej jest w szczególności:

•        opóźnienie w spłacie materialnie istotnej kwoty kapitału lub odsetek lub opłat dłuższe (rozumianej jako kwota przekraczająca 400 PLN oraz 1% w odniesieniu do całkowitego łącznego kredytowego zaangażowania bilansowego dłużnika w Banku oraz pozostałych podmiotach Grupy Kapitałowej) niż 90 dni,

•        pogorszenie się w okresie kredytowania sytuacji ekonomiczno-finansowej dłużnika lub zagrożenie realizacji finansowanego projektu inwestycyjnego, wyrażające się zaklasyfikowaniem do klasy ratingowej lub klasy ryzyka wskazującej na istotne zagrożenie dla spłaty zadłużenia (rating H),

•        zawarcie umowy restrukturyzacyjnej lub zastosowanie ulgi w spłacie wierzytelności wymuszone względami ekonomicznymi lub prawnymi wynikającymi z trudności finansowych klienta (do czasu uznania wierzytelności za uzdrowioną),

•        wnioskowanie o ogłoszenie upadłości dłużnika, postawienie go w stan likwidacji lub wszczęcie wobec niego postępowania egzekucyjnego,

•        ogłoszenie upadłości konsumenckiej przez któregokolwiek z współkredytobiorców,

•        informacja o śmierci wszystkich kredytobiorców, będących osobami fizycznymi lub przedsiębiorcami prowadzącymi działalność gospodarczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej albo spółki cywilnej (nie dotyczy sytuacji gdy działalność gospodarcza przedsiębiorcy jest kontynuowana przez zarządcę sukcesyjnego),

•        wystąpienie innych zdarzeń wskazujących na brak możliwości spłacenia przez dłużnika w całości zobowiązania wynikającego z umowy.

Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych nr 575/2013 (rozporządzenie CRR) Grupa Kapitałowa definiuje stan niewykonania zobowiązania (ang. default) jeżeli ocenia, że dłużnik nie jest w stanie spłacić zobowiązania kredytowego bez sięgania do realizacji zabezpieczeń lub materialne przeterminowanie ekspozycji przekracza 90 dni. Przesłanki stanu niewykonania zobowiązania są tożsame z przesłankami utraty wartości ekspozycji.

Zarówno proces oceny istotnego wzrostu ryzyka kredytowego, jak i proces kalkulacji straty oczekiwanej realizowany jest w trybie miesięcznym na poziomie indywidualnej ekspozycji. Wykorzystuje się w nim dedykowane środowisko obliczeniowe umożliwiające dystrybucję wyników do jednostek wewnętrznych Grupy.

Grupa Kapitałowa wyodrębniła portfel aktywów finansowych o niskim ryzyku kredytowym, klasyfikując do niego instrumenty finansowe, dla których średnia długoterminowa stopa niewypłacalności nie przekracza prawdopodobieństwa niewypłacalności ustalonego przez agencję ratingową dla najgorszej klasy ratingu inwestycyjnego. Do portfela tego zalicza w szczególności ekspozycje wobec banków, rządów, jednostek samorządu terytorialnego oraz wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych.

•      Obliczanie oczekiwanej straty kredytowej

Model kalkulacji oczekiwanej straty kredytowej oparty jest na zastosowaniu szczegółowej segmentacji portfela kredytowego uwzględniającej następujące charakterystyki na poziomie produktu oraz klienta:

•        rodzaj produktu kredytowego,

•        waluta produktu,

•        rok udzielenia,

•        ocena ryzyka niewypłacalności klienta,

•        segment biznesowy klienta,

•        metoda oceny ryzyka klienta.

W celu obliczenia oczekiwanej straty kredytowej Grupa Kapitałowa stosuje metodę zindywidualizowaną oraz metodę portfelową.

Metoda zindywidualizowana jest stosowana w przypadku identyfikacji przesłanki utraty wartości ekspozycji znaczących indywidualnie. Oczekiwaną stratę kredytową z ekspozycji ustala się jako różnicę pomiędzy jej wartością bilansową brutto (w przypadku pozabilansowej ekspozycji kredytowej - wartością jej równoważnika bilansowego), a wartością bieżącą oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych, ustalonych z uwzględnieniem możliwych scenariuszy dotyczących realizacji umowy i zarządzania ekspozycją kredytową ważonych prawdopodobieństwem ich realizacji.

Metoda portfelowa jest stosowana dla ekspozycji, które nie są indywidualnie znaczące oraz w przypadku braku identyfikacji przesłanki utraty wartości.

W metodzie portfelowej strata oczekiwana wyznaczana jest jako iloczyn parametrów ryzyka kredytowego: prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania (PD), poziomu straty w momencie niewykonania zobowiązania (LGD) oraz wartości ekspozycji w momencie niewykonania zobowiązania (EAD), przy czym każdy z powyższych parametrów ma postać wektora o wymiarze liczby miesięcy pokrywających horyzont szacowania straty kredytowej.

W odniesieniu do ekspozycji detalicznych bez harmonogramu spłat Grupa Kapitałowa wyznacza ten horyzont w oparciu o dane behawioralne na podstawie historycznych obserwacji. Strata oczekiwana zarówno w całym okresie trwania ekspozycji, jak i w okresie 12 miesięcy jest sumą strat oczekiwanych w poszczególnych okresach zdyskontowanych efektywną stopą procentową. W celu wyznaczenia wartości aktywa na moment niewykonania zobowiązania w danym okresie Grupa Kapitałowa koryguje parametr określający wielkość ekspozycji na moment niewykonania zobowiązania o przyszłe spłaty wynikające z harmonogramu oraz potencjalne nadpłaty i niedopłaty.

W obliczeniach oczekiwanych strat kredytowych uwzględnia się szacunki dotyczące przyszłych warunków makroekonomicznych. W zakresie analizy portfelowej, wpływ scenariuszy makroekonomicznych jest uwzględniany w wysokości poszczególnych parametrów ryzyka. Metodyka kalkulacji parametrów ryzyka obejmuje badanie zależności wysokości tych parametrów od warunków makroekonomicznych w oparciu o dane historyczne. Na potrzeby kalkulacji straty oczekiwanej wykorzystuje się trzy scenariusze makroekonomiczne opracowane na podstawie własnych prognoz:

•           bazowy z prawdopodobieństwem 75%

•           oraz dwa scenariusze alternatywne, z prawdopodobieństwem odpowiednio 20% oraz 5%.

Zakres prognozowanych wskaźników obejmuje:

•           wskaźnik dynamiki PKB,

•           stopę bezrobocia,

•           stopę WIBOR 3M,

•           stopę LIBOR CHF 3M (od 1 stycznia 2022 roku SARON 3M),

•           kurs CHF/PLN,

•           indeks cen nieruchomości

•           oraz stopę referencyjną NBP.

Ostateczna strata oczekiwana jest średnią ważoną prawdopodobieństwem scenariuszy ze strat oczekiwanych odpowiadających poszczególnym scenariuszom.

Grupa Kapitałowa zapewnia zgodność scenariuszy makroekonomicznych stosowanych na potrzeby kalkulacji parametrów ryzyka ze scenariuszami makroekonomicznymi wykorzystywanymi w procesach budżetowania ryzyka kredytowego.

Scenariusz bazowy opiera się na bazowych prognozach makroekonomicznych. Prognozy są przygotowywane na podstawie modeli ilościowych przy uwzględnieniu korekt z tytułu występowania zdarzeń jednorazowych.

Scenariusze skrajne dotyczą przypadków tzw. szoku wewnętrznego, w związku z czym tzw. zmienne zewnętrzne (stopy procentowe za granicą) nie ulegają zmianie względem scenariusza bazowego. Scenariusze skrajne opracowywane są na podstawie analizy statystycznej i ekonometrycznej, tj. nie odzwierciedlają podlegających opisowi zdarzeń, ale prognozowaną ścieżkę. Identyfikowane są dwa scenariusze: optymistyczny i pesymistyczny.

Udział scenariuszy dla ścieżki PKB (wskaźnik dynamiki PKB), który mieści się między scenariuszem optymistycznym i pesymistycznym określony jest jako prawdopodobieństwo scenariusza bazowego. Przyjmując takie założenie prognozowana jest dynamika PKB przy założeniu zmiennego w czasie potencjalnego tempa wzrostu polskiej gospodarki obliczanego przy wykorzystaniu danych kwartalnych dostarczanych przez Główny Urząd Statystyczny. Po wyznaczeniu skrajnych ścieżek dynamiki PKB estymowane są wartości innych zmiennych makroekonomicznych wykorzystywanych w scenariuszach (stopa bezrobocia, indeks cen nieruchomości).

Stopa bezrobocia obliczana jest na podstawie wyznaczonej ilościowo zależności od różnicy między dynamiką PKB, a potencjalnym tempem wzrostu gospodarczego. Wynik podlega korekcie ze względu na zachodzące w polskiej gospodarce istotne zmiany strukturalne, których nie obejmuje model ilościowy, w szczególności:

•        starzenia się polskiego społeczeństwa (i pojawienia się niezaspokojonego popytu na pracę, co ograniczać będzie skalę wzrostu stopy bezrobocia w sytuacji spowolnienia wzrostu gospodarczego),

•        osiągnięcia przez polski rynek pracy stanu bliskiego pełnemu zatrudnieniu (ze względu na ograniczenia podażowe przestrzeń do dalszego spadku stopy bezrobocia jest coraz mniejsza),

•        napływu migrantów (tylko częściowo uwzględnionego w oficjalnych statystykach).

Poziom indeksu cen nieruchomości wyznaczany jest na podstawie zmian PKB przy uwzględnieniu uwarunkowań podażowych i popytowych na rynku w oparciu o dane i trendy prezentowane przez NBP w ramach publikacji „Informacja o cenach mieszkań i sytuacji na rynku nieruchomości mieszkaniowych i komercyjnych w Polsce” oraz własne analizy Banku.

Prognozy dla stawek depozytowych opracowywane są głównie w oparciu o założenia dotyczące kształtowania się stóp procentowych banków centralnych.

Kurs CHF/PLN jest kursem krzyżowym kursów EUR/PLN i EUR/CHF. Jego prognozy są kombinacją prognoz tych dwóch kursów. Prognozy EUR/PLN i EUR/CHF są przygotowywane w oparciu o analizę makroekonomiczną (bieżącą i historyczną) bazującą na metodach ekonometrycznych, a także w oparciu o analizę techniczną rynków finansowych.

W 2022 roku w modelu makroekonomicznym zrezygnowano z rozwiązań wynikających wprost z podejścia w trakcie pandemii tj. uwzględnienia 2-letniej średniej prognoz PKB i bezrobocia z okresu pandemii jako podstawy szacunku wskaźników makroekonomicznych oraz uwzględnienia wpływu wakacji kredytowych na obniżoną materializację ryzyka kredytowego. Jednocześnie uwzględniono w modelu czynniki, które mają odzwierciedlić bieżące wydarzenia w kraju i na świecie - wpływ bieżącej sytuacji makroekonomicznej (wysoka inflacja) na zdolność do regulowania zobowiązań przez klientów, jak również wpływ inwazji Rosji na Ukrainę na ceny paliw a w konsekwencji na kondycję przedsiębiorstw. Dodatkowe czynniki w modelu obejmują: 

●      uwzględnienie wzrostu stopy procentowej na jakość portfela kredytowego oraz  wzrostu cen energii na kondycje przedsiębiorstw, wykorzystując obserwowaną historycznie zależność jakości portfela od poziomu stóp procentowych i cen energii,

•        uwzględnienie wzrostu cen energii na kondycje przedsiębiorstw, wykorzystując obserwowaną historycznie zależność, 

•        uwzględnienie zmienności kursu walutowego na jakość portfela kredytów mieszkaniowych walutowych, w wyniku eskalacji działań wojennych na Ukrainie. 

Dodatkowo ze względu na istotny napływ uchodźców oraz niewiadomą co do jego wpływu na rynek pracy w modelu we wszystkich portfelach nie uwzględnia się spadku bezrobocia jako czynnika poprawiającego jakość portfela kredytowego.

Stosowane podejście do wpływu prognoz makroekonomicznych na parametry ryzyka opisuje sytuację jednocześnie we wszystkich gałęziach gospodarki i może nie uwzględniać wywołanych przez pandemię problemów poszczególnych branż, dlatego Grupa Kapitałowa przeprowadziła dodatkowe analizy portfela kredytowego, w tym leasingowego. Analizy te wykonane przez ekspertów ryzyka objęły przede wszystkim ocenę wpływu specyficznych warunków makroekonomicznych nieuwzględnionych w podejściu portfelowym i pozwoliły na identyfikację klientów i branż szczególnie dotkniętych obecną sytuacją gospodarczą.

W przypadku portfela kredytów i pożyczek dotyczy to w szczególności branży budowlanej, hotelarskiej, motoryzacyjnej, wynajmu powierzchni biurowych i handlowych, a także branż charakteryzujących się wysoką energochłonnością. Ekspozycje z najwyższymi wartościami PD (rating na poziomie D lub gorszym), które należą do zidentyfikowanych branż oznaczono przesłanką „istotnego wzrostu ryzyka kredytowego” i które objęto podwyższonymi odpisami. W IV kwartale 2022 roku uwzględniono w oszacowaniach istotnie pogorszone prognozy wskaźników makroekonomicznych i tym samym odpis dla tych klientów wyznaczono w oparciu o PD dla najgorszej klasy ratingowej. W wyniku tych analiz Grupa zwiększyła odpisy na oczekiwane straty kredytowe o ok. 399 milionów  PLN, co stanowi ok. 25% wartości odpisów na całym portfelu kredytów gospodarczych klasyfikowanych do Fazy 2.

W przypadku portfela należności z tytułu leasingu finansowego dotyczy to branż: transportowej, budowlanej, hotelarskiej, wykończeniowej, meblowej, motoryzacyjnej, papierniczej. Dla tych sektorów Grupa dokonała podziału portfela na portfel klientów z podwyższonym poziomem ryzyka i portfel klientów standardowych, następnie dla obu tych grup wprowadziła korekty modelowego PD w celu zwiększenia pokrycia odpisem na tym portfelu, przy czym w przypadku klientów standardowych korekta była niższa niż w przypadku klientów z podwyższonym poziomem ryzyka. Wśród zidentyfikowanych grup najbardziej liczna jest branża transportowa, która stanowi 22% zdrowego portfela (w tym 2% zdrowego portfela ma podwyższony poziom ryzyka), pozostałe branże razem stanowią 16% zdrowego portfela (w tym 1% ma podwyższony poziom ryzyka). Wprowadzone zmiany spowodowały zwiększenie odpisów o 11 milionów PLN dla branży transportowej oraz 27 milionów PLN dla pozostałych branż.

Poniższe tabele prezentują przyjęte prognozy głównych wskaźników makroekonomicznych wraz z przyjętymi dla nich prawdopodobieństwami realizacji.

scenariusz na 31.12.2022

Bazowy

optymistyczny

pesymistyczny

prawdopodobieństwo

75%

5%

20%

 

2023

2024

2025

2023

2024

2025

2023

2024

2025

Dynamika PKB r/r

(0,3)

2,8

2,9

5,2

8,2

6,2

(5,8)

(2,5)

(0,4)

Stopa bezrobocia

3,9

4,7

3,9

2,9

3,4

3,1

4,3

5,3

4,3

Indeks cen nieruchomości

97,0

96,1

98,2

103,9

110,8

114,9

90,6

83,1

83,6

WIBOR 3M (%)

6,8

5,8

4,6

7,3

6,1

4,7

6,2

4,6

3,8

CHF/PLN

4,6

4,2

4,1

4,4

4,1

4,0

5,1

5,3

4,9

 

scenariusz na 31.12.2021

Bazowy

optymistyczny

pesymistyczny

prawdopodobieństwo

75%

5%

20%

 

2021

2022

2023

2021

2022

2023

2021

2022

2023

Dynamika PKB r/r

5,2

3,7

3,0

10,9

6,6

3,0

(0,5)

0,9

3,0

Stopa bezrobocia

3,0

2,6

2,5

2,0

1,7

2,5

4,0

3,5

2,5

Indeks cen nieruchomości

109,4

106,6

102,5

116,3

112,8

102,5

102,4

100,8

102,5

CHF/PLN

4,0

3,9

3,9

3,8

3,7

3,7

4,5

4,3

4,0

 

Poniższa tabela prezentuje oszacowanie wrażliwości poziomu odpisów na oczekiwane straty na warunki makroekonomiczne, wyliczone jako zmiana poziomu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla ekspozycji bez utraty wartości w wyniku realizacji poszczególnych scenariuszy makroekonomicznych na 31 grudnia 2022 roku i na 31 grudnia 2021 roku.

 

31.12.2022

31.12.2021

 

optymistyczny

pesymistyczny

optymistyczny

pesymistyczny

szacunkowa zmiana poziomu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla ekspozycji bez utraty wartości na skutek realizacji poszczególnych scenariuszy makroekonomicznych (w mln zł)

(290)

527

(317)

233

 

Poniższa tabela prezentuje oszacowanie wrażliwości poziomu odpisów na oczekiwane straty na skutek realizacji scenariuszy pogorszenia lub poprawy parametrów ryzyka na 31 grudnia 2022 roku i na 31 grudnia 2021 roku.

SZACUNKOWA ZMIANA POZIOMU ODPISÓW OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE NA SKUTEK REALIZACJI SCENARIUSZY POGORSZENIA BĄDŹ POPRAWY PARAMETRÓW RYZYKA, W TYM:1

scenariusz +10%

scenariusz (10%)

scenariusz +10%

Scenariusz (10%)

 

31.12.2022

31.12.2021

zmiany wartości bieżącej szacowanych przepływów pieniężnych dla portfela kredytów i pożyczek Banku z rozpoznaną indywidualnie utratą wartości ocenianych metodą zindywidualizowaną

PAPIERY WARTOŚCIOWE

(37)

49

(33)

46

Faza 1

-

12

-

12

Faza 3

(37)

37

(33)

34

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM

(92)

138

(120)

153

Faza 3

(92)

138

(120)

153

Zmiany prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania

PAPIERY WARTOŚCIOWE

8

(8)

6

(6)

Faza 1

8

(8)

5

(5)

Faza 2

1

(1)

1

(1)

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM

201

(237)

170

(195)

Faza 1

101

(107)

75

(82)

Faza 2

100

(130)

95

(113)

Zmiany stóp odzysku

PAPIERY WARTOŚCIOWE

(9)

9

(8)

8

Faza 1

(8)

8

(6)

6

Faza 2

(1)

1

(2)

2

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM

(545)

547

(484)

487

Faza 1

(163)

163

(132)

132

Faza 2

(215)

216

(206)

207

Faza 3

(167)

167

(145)

149

1 „()” spadek odpisów, „+” wzrost odpisów

Noty powiązane: „Należności od banków, „Papiery wartościowe”, „Kredyty i pożyczki udzielone klientom”, „Ryzyko kredytowe – informacje finansowe”, „Inne aktywa”, „Rezerwy”

informacje finansowe

WYNIK Z TYTUŁU ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE

2022

2021

Należności od banków

(2)

-

Dłużne papiery wartościowe

19

(63)

    wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

34

(46)

    wyceniane według zamortyzowanego kosztu

(15)

(17)

Kredyty i pożyczki udzielone klientom1

(1 347)

(1 202)

    wyceniane według zamortyzowanego kosztu

(1 347)

(1 202)

Inne aktywa finansowe

(14)

1

Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancje

(157)

(45)

 

 

 

Razem

(1 501)

(1 309)

1 w tym z tytułu kredytów konsumpcyjnych w wysokości 684 miliony PLN (w 2021 roku 496 milionów PLN) i kredytów gospodarczych w wysokości 391 milionów PLN (w 2021 roku 401 milionów PLN).

25.  Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych

Zasady rachunkowości:

Odpisy aktualizujące z tytułu wartości w przypadku ośrodków wypracowujących środki pieniężne w pierwszej kolejności redukują wartość firmy przypadającą na te ośrodki wypracowujące środki pieniężne (grupę ośrodków), a następnie obniżają proporcjonalnie wartość bilansową innych aktywów w ośrodku (grupie ośrodków). Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w odniesieniu do wartości firmy nie podlega odwróceniu. Dla pozostałych aktywów odpis podlega odwróceniu, jeżeli nastąpiła zmiana w szacunkach służących do określenia wartości możliwej do odzyskania. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości może być odwrócony tylko do poziomu, przy którym wartość bilansowa aktywa nie przekracza wartości bilansowej, która pomniejszona o kwotę amortyzacji, zostałaby wyznaczona, jeżeli nie zostałby ujęty odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości.

W przypadku, gdy istnieją przesłanki, że nastąpiła utrata wartości majątku wspólnego, czyli aktywów, które nie wypracowują środków pieniężnych niezależnie od innych aktywów lub zespołów aktywów oraz nie można ustalić wartości odzyskiwalnej pojedynczego składnika aktywów zaliczanego do majątku wspólnego, Grupa Kapitałowa ustala wartość odzyskiwalną na poziomie ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego dany składnik należy.

Szacunki i osądy:

Każdorazowo na koniec okresu sprawozdawczego Grupa Kapitałowa ocenia istnienie przesłanek, które wskazują, czy nastąpiła utrata wartości któregoś ze składników niefinansowych aktywów trwałych, aktywów z tytułu prawa do użytkowania (lub ośrodków wypracowujących środki pieniężne).

Do przesłanek mogących świadczyć o utracie wartości składnika aktywów trwałych należą:

1) utrata wartości rynkowej danego składnika aktywów odnotowana w ciągu przyjętego do oceny okresu, jest znacznie wyższa od utraty wartości spowodowanej upływem czasu i zwykłym użytkowaniem,

2) wystąpienie niekorzystnych dla Banku zmian (które już nastąpiły w ciągu okresu lub nastąpią) spowodowanych czynnikami technologicznymi, rynkowymi, gospodarczymi lub prawnymi w otoczeniu lub na rynkach, na które dany składnik jest przeznaczony,

3) wzrost rynkowych stóp procentowych (który już nastąpił w ciągu okresu lub nastąpi) i prawdopodobne jest, że wzrost ten wpłynie na stopę dyskontową stosowaną do wliczenia wartości użytkowej danego składnika aktywów i istotnie obniży wartość odzyskiwalną składnika aktywów,

4) wystąpienie dowodów świadczących o utracie przydatności danego składnika aktywów w prowadzonej działalności lub jego fizycznym uszkodzeniu,

5) wystąpienie znacznych niekorzystnych zmian (lub prawdopodobieństwo ich wystąpienia w niedalekiej przyszłości) dotyczących zakresu lub sposobu używania danego składnika, np. plany zaniechania lub restrukturyzacja działalności, której dany składnik służy, plany jego wcześniejszej likwidacji, zmiana oceny czasu użytkowania danego składnika z nieokreślonego na określony,

6) wystąpienie dowodów świadczących o tym, że ekonomiczne wyniki danego składnika aktywów są lub w przyszłości będą gorsze od oczekiwanych,

7) wystąpienie niekorzystnych zmian klimatycznych wpływających na zmianę oczekiwań co do dalszego wykorzystania danego składnika,

8) inne kryteria wskazujące na możliwość utraty wartości.

W momencie rozpoznania takich przesłanek oraz corocznie w przypadku wartości niematerialnych niepodlegających amortyzacji, a także składników wartości niematerialnych nie przekazanych jeszcze do użytkowania i wartości firmy dokonuje się oszacowania wartości odzyskiwalnej, stanowiącej wyższą z dwóch kwot: wartość godziwą pomniejszoną o koszty sprzedaży lub wartość użytkową składnika aktywów trwałych (lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne), a w przypadku gdy wartość bilansowa składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, Grupa Kapitałowa ujmuje w rachunku zysków i strat odpis z tytułu utraty wartości. Oszacowanie powyższych wartości wymaga przyjęcia założeń dotyczących m.in. przyszłych prognozowanych przepływów pieniężnych, które Grupa Kapitałowa może uzyskać z tytułu dalszego użytkowania lub sprzedaży danego składnika aktywów trwałych (lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne). Przyjęcie odmiennych założeń dotyczących wyceny przyszłych przepływów pieniężnych może mieć wpływ na wartość bilansową niektórych składników aktywów trwałych.

Noty powiązane: „Wartości niematerialne”, „Rzeczowe aktywa trwałe”, „Aktywa przeznaczone do sprzedaży”, „Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia”, „Inne aktywa”, „Leasing”

informacje finansowe

WYNIK Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI AKTYWÓW NIEFINANSOWYCH

NOTA

2022

2021

Rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny

75

-

(1)

Rzeczowe aktywa trwałe

42

(3)

(1)

Aktywa przeznaczone do sprzedaży

43

-

(2)

Wartości niematerialne1

41

(21)

(11)

Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia

44

-

12

Inne aktywa niefinansowe, w tym zapasy

45

(39)

(43)

 

 

 

 

Razem

 

(63)

(46)

1 Grupa ujęła odpis  tytułu utraty wartości niematerialnych – relacje z klientami w wysokości 21 milionów PLN (w 2021 roku 9 milionów PLN)

ZMIANY STANU SKUMULOWANYCH ODPISÓW Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI AKTYWÓW NIEFINANSOWYCH

Stan na początek okresu

Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych

Inne

Stan na koniec okresu

2022

 

 

 

 

Rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny

(3)

-

(1)

(4)

Rzeczowe aktywa trwałe

(100)

(3)

1

(102)

Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży

(1)

-

-

(1)

Wartości niematerialne

(396)

(21)

35

(382)

Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia

(264)

-

-

(264)

Inne aktywa niefinansowe, w tym zapasy

(354)

(39)

56

(337)

 

 

 

 

 

Razem

(1 118)

(63)

91

(1 090)

 

ZMIANY STANU SKUMULOWANYCH ODPISÓW Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI AKTYWÓW NIEFINANSOWYCH

Stan na początek okresu

Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych

Inne

Stan na koniec okresu

2021

 

 

 

 

Rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny

(1)

(1)

(1)

(3)

Rzeczowe aktywa trwałe

(101)

(1)

2

(100)

Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży

(3)

(2)

4

(1)

Wartości niematerialne

(415)

(11)

30

(396)

Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia

(276)

12

-

(264)

Inne aktywa niefinansowe, w tym zapasy

(292)

(43)

(19)

(354)

 

 

 

 

 

Razem

(1 088)

(46)

16

(1 118)

26.  Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych 

Zasady rachunkowości oraz szacunki i osądy:

Grupa, w związku z toczącymi się sporami sądowymi dotyczącymi kredytów w walucie wymienialnej zidentyfikowała ryzyko, że planowane na bazie harmonogramów przepływy pieniężne z portfela kredytów hipotecznych denominowanych i indeksowanych w walutach obcych mogą być nie w pełni odzyskiwalne i/ lub powstanie zobowiązanie skutkujące przyszłym wypływem środków pieniężnych. Grupa pomniejsza wartość bilansową brutto kredytów hipotecznych denominowanych i indeksowanych w walutach obcych i/lub tworzy rezerwy na ryzyko prawne zgodnie z wymogami MSSF 9 Instrumenty finansowe oraz MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe. Koszt ryzyka prawnego został oszacowany z uwzględnieniem szeregu założeń, które istotnie wpływają na kwotę szacunku ujętą w sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej.

Grupa Kapitałowa ujmuje jako pomniejszenie wartości bilansowej brutto kredytów hipotecznych wpływ ryzyka prawnego dotyczącego potencjalnych spraw spornych dla portfela kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych oraz istniejących spraw spornych dotyczących ekspozycji kredytowych ujętych na datę bilansową w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. W przypadku, gdy szacowana strata z tytułu ryzyka prawnego przewyższa wartość brutto kredytu oraz dla kredytów rozliczonych, Grupa Kapitałowa ujmuje rezerwy na ryzyko prawne jako zobowiązanie Grupy, zgodnie MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe.

Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych, zostały oszacowane przy zastosowaniu metody statystycznej, uwzględniającej wpływ charakterystyk klientów, jako suma iloczynów: 

•        prawdopodobieństw wystąpienia określonych rozstrzygnięć sporów sądowych i kwoty straty dla różnych scenariuszy rozstrzygnięć sporów przy uwzględnieniu aktualnej oraz oczekiwanej liczby spraw sądowych w horyzoncie dożywotnim, w którym Grupa Kapitałowa narażona jest na takie ryzyko, oraz

•        prawdopodobieństwa zaakceptowania ugody przez klienta i kwoty straty z tytułu ugody. 

Grupa Kapitałowa szacuje również prawdopodobieństwa negatywnych rozstrzygnięć dla zgłoszonych i potencjalnych roszczeń. Prawdopodobieństwa te różnią się odpowiednio dla kredytów hipotecznych indeksowanych oraz denominowanych walutach obcych. Przy ocenie tych prawdopodobieństw Grupa Kapitałowa korzysta ze wsparcia zewnętrznych kancelarii prawnych. W opinii Grupy Kapitałowej na poziom szacowanych kosztów ryzyka prawnego mają wpływ również takie czynniki jak: czas prowadzenia postępowań sądowych (również oszacowany w oparciu o relatywnie krótką, niespełniającą warunków stosowania metod ilościowych, statystykę) oraz rosnące koszty niezbędne dla rozpoczęcia postępowania sądowego i wsparcia procesowego.

Grupa Kapitałowa wzięła także pod uwagę, jako wpływ na prawdopodobieństwo zawierania ugód, preferencje podatkowe klientów objętych zakresem Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 roku w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, zmienionego Rozporządzeniem z dnia 20 grudnia 2022 roku, które obowiązuje do 31 grudnia 2024 roku.

Z uwagi na krótki horyzont dostępnych danych historycznych oraz istotną niepewność w odniesieniu do kierunku kształtowania się rozwiązań prawnych, przyjęta metodyka szacowania strat z tytułu ryzyka prawnego, będzie podlegać okresowej weryfikacji w kolejnych okresach sprawozdawczych. Niepewność szacunków dotyczy zarówno liczby przyszłych pozwów oraz rozstrzygnięć sądów w tym zakresie, w tym dotyczących wynagrodzenia przysługującego Bankowi z tytułu bezumownego korzystania z kapitału przez klienta w przypadku scenariusza unieważnienia umowy (obecnie w modelu uwzględniono prawdopodobieństwo nieodzyskania kosztu kapitału na poziomie 70%, tym samym prawdopodobieństwo odzyskania kosztu kapitału wynosi 30%) jak i spodziewanej liczby ugód, na co wpływ mogą mieć w szczególności zmiany w linii orzeczniczej w zakresie kredytów hipotecznych denominowanych lub indeksowanych do walut obcych, wzrost bazowych stóp procentowych lub też zmiana kursu PLN/CHF.

W 2022 i 2021 roku w okresach kwartalnych Grupa Kapitałowa prowadziła regularny monitoring adekwatności modelu, porównując rzeczywistą realizację kluczowych parametrów modelu z wartościami kalkulowanymi. Dodatkowo, wraz z pozyskiwaniem kolejnych danych empirycznych, bardziej aktualnych lub wydłużających okres obserwacji, modyfikowały one lub zastępowały wcześniejsze założenia. Model był dostosowany również do nowych procesów uruchomionych przez Grupę Kapitałową w obszarze udzielonych w przeszłości kredytów hipotecznych denominowanych lub indeksowanych w walutach obcych. Do najważniejszych zmian wprowadzonych do modelu należały:

•        aktualizacja prawdopodobieństw rozstrzygnięć sporów sądowych – na podstawie aktualnej informacji od doradców prawnych Grupy;

•        aktualizacja, w oparciu o dane empiryczne, prawdopodobieństwa podpisania ugody oraz złożenia pozwu;

•        wyznaczenie współczynnika konwersji pozwów na ugodę w horyzoncie dożywotnim na podstawie empirycznych danych;

•        uwzględnienie niezerowego prawdopodobieństwa pozytywnego dla Grupy rozstrzygnięcia, według którego klient będzie zobowiązany zwrócić wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału – w przypadku wyroku stwierdzającego nieważność umowy kredytowej.

Grupa Kapitałowa przeprowadziła analizę wrażliwości modelu na zmianę kluczowych parametrów:

ANALIZA WRAŻLIWOŚCI MODELU NA ZMIANĘ KLUCZOWYCH PARAMETRÓW

Wzrost/spadek kosztów ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

 

31.12.2022

 

31.12.2021

wzrost o 1 p.p liczby pozwów (kosztem klientów bezczynnych)

64

92

spadek o 1 p.p. prawdopodobieństwa wygranej Banku w sądzie (kosztem wzrostu o 1 p.p. prawdopodobieństwa unieważnienia)

63

42

wzrost o 1 % średniej ważonej straty

57

35

spadek o 1 p.p. liczby ugód kosztem wzrostu liczby pozwów

22

37

spadek o 1 p.p. prawdopodobieństwa rekompensaty kosztu kapitału1

40

12

wzrost o 1 p.p. współczynnika konwersji pozwów na ugodę

(26)

(11)

1Grupa przy oszacowaniu kosztu ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych uwzględnia prawdopodobieństwo odzyskania kosztu kapitału na poziomie 30%. Eliminacja tego szczególnego założenia, przy zachowaniu pozostałych parametrów modelu, powodowałaby wzrost kosztu ryzyka prawnego o 1 200 milionów PLN.

 

W powyższej analizie wrażliwości uwzględniono analizowane przez Grupę scenariusze rozstrzygnięć sądowych oraz kredyty, dla których Grupa szacuje niezerowe prawdopodobieństwo złożenia pozwu przez klienta.

Począwszy od 2022 roku Grupa Kapitałowa ujmuje skutki prawomocnych wyroków, stwierdzających nieważność umów kredytowych w walutach wymienialnych. W konsekwencji ww. wyroków Grupa Kapitałowa zaprzestała ujmowania w aktywach Grupy Kapitałowej (w pozycji „Kredyty i pożyczki udzielone klientom”), należności z aktywnych umów kredytowych. Jednocześnie Grupa Kapitałowa rozpoznała w pozycji „Inne aktywa” należności z tytułu wypłaconego klientom kapitału oraz roszczenia Banku o zwrot kosztów za bezumowne korzystanie z kapitału, a także zobowiązania, dotyczące zwrotu wpłaconych przez klientów rat kapitałowo-odsetkowych (pozycja „Pozostałe zobowiązania”).

Noty powiązane: Kredyty i pożyczki udzielone klientom”, „Inne aktywa”, „Rezerwy” „Sprawy sporne” i „Zarządzanie ryzykiem walutowych kredytów hipotecznych dla osób prywatnych”, „Zdarzenia, które wystąpiły po dniu na który sporządzono sprawozdanie finansowe”.

informacje finansowe

Począwszy od 4 października 2021 roku, po decyzji z 23 kwietnia 2021 roku Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia PKO Banku Polskiego S.A., Grupa Kapitałowa zawiera ugody z konsumentami, którzy zawarli z Bankiem umowy kredytu lub pożyczki zabezpieczone hipotecznie indeksowane do walut obcych lub denominowane w walutach obcych (dalej: ugody z konsumentami).

Na 31 grudnia 2022 roku zostało zarejestrowanych prawie 37,5 tys. wniosków o mediacje (na 31 grudnia 2021 - ponad 19 tys. wniosków). Łączna liczba ugód zawartych na 31 grudnia 2022 roku wyniosła 20 396, z czego 19 786 zawartych w postępowaniu mediacyjnym oraz 610 w toku postępowań sądowych. Na 31 grudnia 2021 roku łączna liczba zawartych ugód wynosiła 5 887, z czego 5 754 zawartych w postępowaniu mediacyjnym oraz 133 w toku postępowań sądowych. Począwszy od 20 czerwca 2022 roku Bank umożliwił zawieranie ugód dotyczących kredytów hipotecznych MIX udzielonych w walucie CHF przeznaczonych na zaspokojenie celów mieszkaniowych.

WPŁYW RYZYKA PRAWNEGO DOTYCZĄCEGO KREDYTÓW HIPOTECZNYCH W WALUTACH WYMIENIALNYCH

Wartość bilansowa brutto kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych przed uwzględnieniem kosztu ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

Skumulowany koszt ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

Wartość bilansowa brutto kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych uwzględniająca koszt ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

na 31.12.2022

 

 

 

Kredyty i pożyczki udzielone klientom - korekta pomniejszająca wartość bilansową kredytów, w tym:

19 015

7 378

11 637

 - dotycząca portfela kredytów hipotecznych w CHF

16 731

7 378

9 353

Rezerwy (nota 47) oraz korekta wartości brutto innych aktywów

 

945

 

Razem

 

8 323

 

na 31.12.2021

Kredyty i pożyczki udzielone klientom - korekta pomniejszająca wartość bilansową kredytów

22 038

6 428

15 610

- dotycząca portfela kredytów hipotecznych w CHF

19 528

6 428

13 100

Rezerwy (nota 47)

 

595

 

Razem

 

7 023

 

 

Zmiana w okresie skumulowanego kosztu ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

01.01-31.12.2022

01.01-31.12.2021

Wartość bilansowa na początek okresu

7 023

7 043

rewaluacja straty za okres

864

590

wykorzystanie straty na rozliczenie ugód oraz wyroków za okres

(1 478)

(622)

zwiększenie korekty wartości bilansowej brutto kredytów i pożyczek udzielonych klientom oraz innych aktywów, zwiększenie rezerw z tytułu ryzyka prawnego

1 914

-

inne zmiany

-

12

Wartość bilansowa na koniec okresu

8 323

7 023

 

Rewaluacja straty z tytułu ryzyka prawnego związana jest z wpływem zmiany kursu walutowego na część straty, ujmowanej w walucie wymienialnej jako korekta wartości brutto kredytów.

 

27.  Koszty działania

Zasady rachunkowości:

Świadczenia pracownicze

Świadczenia pracownicze obejmują obok kosztów wynagrodzeń i ubezpieczeń społecznych (w tym z tytułu rezerw na świadczenia emerytalno – rentowe, które szczegółowo opisano w nocie „Rezerwy”) także koszty z tytułu pracowniczego programu emerytalnego stanowiącego program określonych składek oraz programu zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze, którego część ujmowana jest jako zobowiązanie z tytułu płatności na bazie akcji rozliczonych w środkach pieniężnych zgodnie z MSSF 2 Płatności w formie akcji (szczegółowo program zmiennych wynagrodzeń został poniżej „Świadczenia dla kluczowego personelu kierowniczego PKO Banku Polskiego S.A.”).

Grupa Kapitałowa tworzy również w ciężar kosztów wynagrodzeń rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu odszkodowań i odpraw pieniężnych wypłacanych pracownikom, z którymi zostaje rozwiązany stosunek pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, a także rozliczenia okresowe z tytułu kosztów przypadających na bieżący okres, które poniesione zostaną w przyszłym okresie, w tym z tytułu premii oraz z tytułu niewykorzystanych urlopów wypoczynkowych po uwzględnieniu wszystkich pozostających do wykorzystania zaległych dni urlopów.

Dodatkowe informacje dostępne również w nocie „Rezerwy”

Koszty rzeczowe - Koszty rzeczowe obejmują koszty utrzymania majątku trwałego, koszty obsługi informatycznej i telekomunikacyjnej, koszty działalności administracyjnej, koszty promocji i reklamy, ochrony mienia oraz koszty szkoleń.

Opłaty leasingowe w odniesieniu do umów leasingu krótkoterminowego i niskocennego ujmowane są jako koszty w rachunku zysków i strat metodą liniową w okresie trwania leasingu.

Amortyzacja i umorzenie

Koszty amortyzacji rzeczowych aktywów trwałych, w tym aktywów z tytułu prawa do użytkowania ujmowane są w pozycji „Koszty działania”, pozycja „Amortyzacja”.

Koszty amortyzacji aktywów trwałych oddanych w leasing operacyjny ujmowane są w przychodach z tytułu prowizji i opłat w linii „leasing operacyjny i zarządzanie flotą” jako część składowa wyniku z tytułu leasingu operacyjnego oraz zarządzania flotą.

Rozpoczęcie amortyzacji rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych oraz nieruchomości inwestycyjnych następuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dany środek przyjęto do użytkowania, z zastrzeżeniem aktywów z tytułu prawa do użytkowania, dla których rozpoczęcie amortyzacji następuje w tym samym miesiącu, w którym je przyjęto, a jej zakończenie nie później niż z chwilą:

•        zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych z wartością początkową danego składnika aktywów, lub

•        zakończenia okresu leasingu, lub

•        przeznaczenia go do likwidacji, lub

•        sprzedaży, lub

•        stwierdzenia jego niedoboru, lub

•        ustalenia w wyniku weryfikacji, że przewidywana wartość końcowa składnika aktywa przewyższa jego wartość bilansową (netto) z uwzględnieniem przewidywanej przy likwidacji wartości końcowej składnika aktywów (wartości „rezydualnej”), tj. kwoty netto, którą Grupa Kapitałowa spodziewa się uzyskać na zakończenie okresu użytkowania, po odliczeniu oczekiwanych kosztów zbycia.

Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się metodą liniową, polegającą na systematycznym, równomiernym rozłożeniu wartości początkowej środka trwałego, prawa do użytkowania oraz wartości niematerialnej na ustalony okres amortyzacji, bez względu na możliwość wystąpienia okresów ich niewykorzystywania.

Dla niefinansowych aktywów trwałych przyjmuje się, że wartość końcowa wynosi zero, chyba że istnieje zobowiązanie strony trzeciej do ich odkupienia lub gdy będzie istniał pod koniec użytkowania składnika aktywny rynek i można określić jego wartość na tym rynku.

Koszty związane z nabyciem lub wytworzeniem budynków dzieli się na istotne części składowe tego budynku (komponenty) w przypadku, gdy części składowe posiadają różne okresy użytkowania lub gdy każda z nich dostarcza Grupie Kapitałowej korzyści w inny sposób. Każda część składowa budynku amortyzowana jest odrębnie. Nie amortyzuje się wartości niematerialnych o nieokreślonym okresie użytkowania, które podlegają corocznemu testowi na utratę wartości.

koszty z tytułu obciążeń regulacyjnych – Grupa Kapitałowa prezentuje w tej pozycji przede wszystkim opłaty ponoszone przez Grupę Kapitałową, wynikające z przepisów prawnych regulujących działalność Grupy Kapitałowej, wnoszone na rzecz podmiotów tj. Komisja Nadzoru Finansowego (KNF), Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG), Fundusz Wsparcia Kredytobiorców a także na fundusz pomocowy prowadzony przez System Ochrony Banków Komercyjnych S.A. (SOBK). W pozycji tej Grupa Kapitałowa ujmuje również pozostałe podatki inne niż obciążenia z tytułu podatku dochodowego oraz podatku od niektórych instytucji finansowych, który prezentowany jest w oddzielnej pozycji:

•         składki i wpłaty na bfg - Zgodnie z KIMSF 21 „Opłaty publiczne” - opłaty ponoszone przez Grupę Kapitałową na rzecz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego są ujmowane w rachunku zysków i strat w momencie zajścia zdarzenia obligującego. Grupa Kapitałowa wnosi składki na fundusz gwarancyjny banków (kwartalnie) i fundusz przymusowej restrukturyzacji banków (raz do roku). Składki na fundusz gwarancyjny i przymusowej restrukturyzacji nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

•         Opłaty na rzecz knf - Opłaty ponoszone przez Grupę Kapitałową na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego zgodnie z KIMSF 21 „Opłaty publiczne” ujmowane są w rachunku zysków i strat w momencie zajścia zdarzenia obligującego. Obie opłaty (opłata na pokrycie kosztów nadzoru bankowego oraz opłata na pokrycie kosztów nadzoru nad rynkiem kapitałowym) wnoszone są raz do roku. Opłaty na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego stanowią koszt uzyskania przychodu.

•         Zryczałtowany podatek dochodowy - Ustawą z 23 października 2018 roku o zmianie m.in. ustaw o podatkach dochodowych wprowadzono możliwość alternatywnego do poboru podatku u źródła opodatkowania 3% podatkiem niektórych odsetek wypłacanych na rzecz nierezydentów. W związku z powyższym, 29 marca 2019 roku Bank złożył w urzędzie skarbowym zawiadomienie o wyborze 3% formy opodatkowania w odniesieniu do:

•        odsetek od pożyczek, które wypłacane są przez Bank na rzecz PKO Finance AB z siedzibą w Szwecji (wybór opodatkowania zgodnie z ustawą dotyczy lat 2014-2022) oraz

•        odsetek od euroobligacji wyemitowanych przez Bank przed 1 stycznia 2019 roku.

•         Pozostałe podatki i opłaty - Podatek od nieruchomości, wpłaty dokonywane na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, podatek od środków transportowych, akcyza, opłaty sądowe i skarbowe, opłaty związane z mediacjami przy KNF, składka na finansowanie działalności Rzecznika Finansowego i jego Biura oraz opłaty komunalne i administracyjne.

Szacunki i osądy:

Przy szacowaniu długości okresu użytkowania poszczególnych rodzajów rzeczowych aktywów trwałych, w tym oddanych w leasing operacyjny wartości niematerialnych oraz nieruchomości inwestycyjnych uwzględniane są następujące czynniki:

•        oczekiwane zużycie fizyczne szacowane w oparciu o dotychczasowe przeciętne okresy użytkowania, odzwierciedlające tempo zużycia fizycznego, intensywność wykorzystania, itp.,

•        utrata przydatności z przyczyn technologicznych lub rynkowych,

•        prawne i inne ograniczenia dotyczące wykorzystania składnika aktywów,

•        oczekiwane wykorzystanie składnika aktywów,

•        kwestie związane z klimatem, tj. czynniki klimatyczne mające potencjalny wpływ na zmianę okresu użytkowania składnika aktywów (np. starzenie się, ograniczenia prawne lub niedostępność aktywów),

•        inne okoliczności mające wpływ na okres użytkowania tego rodzaju aktywów.

W przypadku, gdy okres korzystania ze składnika aktywów wynika z tytułów umownych, okres użytkowania odpowiada okresowi wynikającemu z tych tytułów umownych. W sytuacji, gdy szacowany okres użytkowania jest krótszy niż okres wynikający z tytułów umownych, przyjmuje się szacowany okres użytkowania. Co najmniej raz w roku weryfikowana jest przyjęta metoda amortyzacji oraz okresy użytkowania.

Okresy amortyzacyjne stosowane w Grupie Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A.:

Środki trwałe

Okresy użytkowania

Budynki, lokale, spółdzielcze prawa do lokalu (w tym nieruchomości inwestycyjne)

od 25 do 60 lat 

Ulepszenia w obcych środkach trwałych (budynkach, lokalach)

od 1 do 11 lat (lub okres najmu, jeśli jest krótszy) 

Maszyny, urządzenia techniczne, narzędzia i przyrządy

od 2 do 15 lat 

Zespoły komputerowe

od 2 do 10 lat 

Środki transportu

od 3 do 5 lat  

Wartości niematerialne

Okresy użytkowania

Oprogramowanie

od 1 do 24 lat

Pozostałe wartości niematerialne

od 2 do 20 lat 

Wpływ zmiany długości okresu użytkowania dla składników majątkowych podlegających amortyzacji z grupy grunty i budynki przedstawia poniższa tabela:

ZMIANA DŁUGOŚCI OKRESU UŻYTKOWANIA DLA SKŁADNIKÓW MAJĄTKOWYCH PODLEGAJĄCYCH AMORTYZACJI Z GRUPY GRUNTY I BUDYNKI

31.12.2022

31.12.2021

scenariusz +10 lat

scenariusz -10 lat

scenariusz +10 lat

scenariusz -10 lat

Koszty amortyzacji

(30)

165

(29)

178

Noty powiązane:  „Wartości niematerialne”, „Rzeczowe aktywa trwałe”, „Rezerwy”, „Świadczenia dla kluczowego personelu kierowniczego PKO Banku Polskiego S.A.”, „Leasing”

informacje finansowe

KOSZTY DZIAŁANIA

2022

2021

 

 

 

Świadczenia pracownicze

(3 451)

(3 199)

Koszty rzeczowe, w tym:

(1 480)

(1 278)

Wynajmu

(99)

(97)

Informatyczne

(389)

(396)

Amortyzacja

(1 030)

(998)

rzeczowe aktywa trwałe, w tym:

(530)

(534)

    aktywa z tytułu prawa do użytkowania

(232)

(234)

    Informatyczne

(120)

(102)

nieruchomości inwestycyjne

(1)

(1)

wartości niematerialne, w tym:

(500)

(464)

Informatyczne

(483)

(440)

Koszty z tytułu obciążeń regulacyjnych

(1 889)

(642)

 

 

 

Razem

(7 850)

(6 117)

ŚWIADCZENIA PRACOWNICZE

2022

2021

Wynagrodzenia, w tym:

(2 883)

(2 697)

    koszty składek pracowniczego programu emerytalnego

(76)

(71)

koszty restrukturyzacji

-

(19)

Ubezpieczenia, w tym:

(478)

(431)

składki na świadczenia emerytalne i rentowe

(414)

(365)

Inne świadczenia na rzecz pracowników

(90)

(71)

 

 

 

Razem

(3 451)

(3 199)

 

KOSZTY Z TYTUŁU OBCIĄŻEŃ REGULACYJNYCH

2022

2021

Składka i wpłaty na BFG, w tym:

(409)

(481)

na fundusz przymusowej restrukturyzacji

(291)

(253)

na fundusz gwarancyjny banków

(118)

(228)

Opłaty na rzecz KNF

(50)

(48)

Fundusz Wsparcia Kredytobiorców

(314)

-

Opłata na fundusz pomocowy prowadzony przez SOBK

(956)

-

Zryczałtowany podatek dochodowy

(5)

(7)

Pozostałe podatki i opłaty

(155)

(106)

 

 

 

Razem

(1 889)

(642)

 

•        Opłata na fundusz pomocowy prowadzony przez System Ochrony Banków Komercyjnych S.A.:

14 czerwca 2022 roku PKO Bank Polski S.A. wspólnie z 7 bankami komercyjnymi tj. Alior Bank S.A., BNP Paribas Bank Polska S.A., ING Bank Śląski S.A., mBank S.A., Millennium Bank S.A., Bank Polska Kasa Opieki S.A. oraz Santander Bank Polska S.A. (Banki-Uczestnicy) utworzył system ochrony banków komercyjnych, o którym mowa w rozdziale 10a ustawy Prawo bankowe i który podlega nadzorowi KNF.

Zadaniem systemu ochrony jest zapewnienie płynności i wypłacalności Banków-Uczestników na warunkach i w zakresie określonym w umowie systemu ochrony, a także wspieranie przymusowej restrukturyzacji prowadzonej przez BFG. Banki-Uczestnicy utworzyły System Ochrony Banków Komercyjnych S.A. jako Jednostkę Zarządzającą systemem, której kapitał zakładowy wynosi 1 milion PLN. SOBK utworzył fundusz pomocowy w celu zapewnienia środków na finansowanie zadań systemu ochrony, który jest zasilany z wpłat banków – uczestników systemu. Każdy z Banków - Uczestników został zobowiązany do wpłaty kwoty odpowiadającej wysokości 0,40% kwoty środków gwarantowanych na koniec pierwszego kwartału 2022 roku. Wartość wpłaty Banku do funduszu pomocowego wynosiła 872 miliony PLN i została wniesiona 2 sierpnia 2022 roku. W III kwartale 2022 roku, Grupa w celu zapewnienia środków na finansowanie zadań systemu ochrony, dokonała kolejnej wpłaty na rzecz funduszu pomocowego, zarządzanego przez SOBK, w wysokości 84 miliony PLN. Łącznie w 2022 roku Grupa wpłaciła do funduszu pomocowego 956 milionów PLN.

Opłata na fundusz wsparcia kredytobiorców:

Ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom z 14 lipca 2022 roku wprowadziła zmiany w zakresie działania Funduszu Wsparcia Kredytobiorców, który oferować będzie wsparcie kredytobiorcom maksymalnie do 2 000 PLN miesięcznie, wypłacane nawet przez 36 miesięcy. Spłata wsparcia rozpocznie się po dwóch latach w równych i nieoprocentowanych 144 ratach. Część wsparcia może zostać umorzona tym klientom, którzy terminowo spłacą 100 pierwszych rat. Klient może skorzystać ze wsparcia gdy spełniony jest jeden z poniższych warunków:

•        co najmniej jeden z kredytobiorców ma status bezrobotnego;

•        miesięczne koszty obsługi kredytu mieszkaniowego przekraczają 50 procent miesięcznych dochodów;

•        miesięczny dochód po odjęciu kosztów kredytu nie przekracza w 2022 roku 1 552 PLN /osobę w gospodarstwie jednoosobowym oraz 1 200 PLN /osobę w gospodarstwach wieloosobowych.

Z tego tytułu Fundusz został zasilony dodatkowymi środkami w kwocie ok. 1,4 mld PLN do końca 2022 roku. Grupa Kapitałowa ujęła w 2022 roku koszt z tytułu dodatkowych wpłat na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców w wysokości 314 milionów PLN.

28.  Podatek od niektórych instytucji finansowych

zasady rachunkowości:

1 lutego 2016 roku weszła w życie ustawa z 15 stycznia 2016 roku o podatku od niektórych instytucji finansowych, która objęła m.in. banki oraz zakłady ubezpieczeń. Podstawę opodatkowania tym podatkiem stanowi nadwyżka sumy aktywów Banku ponad 4 miliardy PLN, wynikająca z zestawienia obrotów i sald na koniec każdego miesiąca. W przypadku zakładów ubezpieczeń w ramach jednej grupy kapitałowej, podstawę opodatkowania ustala się dla tych zakładów łącznie jako nadwyżkę sumy aktywów ponad 2 miliardy PLN. Banki są uprawnione do pomniejszenia podstawy opodatkowania m.in. o wartość funduszy własnych, a także o wartość skarbowych papierów wartościowych. Dodatkowo banki obniżają podstawę opodatkowania o wartość aktywów nabytych od NBP, stanowiących zabezpieczenie kredytu refinansowego udzielonego przez NBP. Zakłady ubezpieczeń natomiast są uprawnione do obniżenia podstawy opodatkowania o wartość aktywów zgromadzonych w ramach umów o prowadzenie Pracowniczego Programu Kapitałowego, o których mowa w ustawie z dnia 4 października 2018 roku o pracowniczych planach kapitałowych. W związku z obowiązującą od 7 maja 2022 roku zmianą ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych, zarówno banki jaki i zakłady ubezpieczeń mogą pomniejszyć podstawę opodatkowania o wartość nabytych obligacji oraz kredytów lub pożyczek, odpowiednio wyemitowanych lub udzielonych przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny lub podmiot zarządzający aktywami, o którym mowa w ustawie z dnia 10 czerwca 2016 roku o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji.

Stawka podatku dla wszystkich podatników wynosi 0,0366% miesięcznie, a podatek jest płacony miesięcznie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy.

Zapłacony podatek nie stanowi kosztu uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych.

informacje finansowe

PODATEK OD NIEKTÓRYCH INSTYTUCJI FINANSOWYCH

2022

2021

 

 

 

PKO Bank Polski S.A.

(1 190)

(986)

PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń S.A.

(3)

(5)

PKO Bank Hipoteczny S.A.

(70)

(84)

PKO Towarzystwo Ubezpieczeń S.A.

(3)

(4)

Razem

(1 266)

(1 079)

29. Podatek dochodowy

zasady rachunkowości:

Podatek dochodowy ujmowany jest jako podatek bieżący oraz podatek odroczony. Podatek dochodowy bieżący ujmowany jest w rachunku zysków i strat. Podatek dochodowy odroczony w zależności od źródła pochodzenia różnic przejściowych ujmowany jest w rachunku zysków i strat lub w innych dochodach całkowitych.

•        Podatek bieżący

Podatek dochodowy bieżący obliczany jest na podstawie zysku księgowego brutto skorygowanego o przychody, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie są zaliczane do przychodów podatkowych, przychody podatkowe niebędące przychodami księgowymi, koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów i koszty podatkowe niebędące kosztami księgowymi, zgodnie z właściwymi przepisami prawa podatkowego. Pozycje te obejmują głównie przychody i koszty z tytułu odsetek naliczonych do otrzymania i zapłacenia, odpisy na oczekiwane straty kredytowe oraz rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe.

Spółki Grupy Kapitałowej są podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych. Wartość ustalonego bieżącego zobowiązania Spółek przekazywana jest na rzecz właściwych dla nich miejscowo urzędów administracji podatkowej.

Ostateczne uregulowanie zobowiązania poszczególnych Spółek Grupy Kapitałowej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2022 rok nastąpi z zachowaniem terminów przewidzianych przepisami właściwego dla nich prawa podatkowego.

W myśl zasad dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, kontrola prawidłowości rozliczeń z tytułu podatków może być przeprowadzona w okresie 5 lat licząc od końca roku, w którym upłynął termin złożenia odpowiedniej deklaracji podatkowej.

•        Podatek dochodowy odroczony

Podatek dochodowy odroczony ujmowany jest w wysokości różnicy pomiędzy wartością podatkową aktywów i zobowiązań a ich wartością bilansową dla celów raportowania finansowego. Grupa tworzy rezerwy oraz aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Zmiana stanu rezerw oraz aktywów z tytułu podatku dochodowego odroczonego zaliczana jest do obowiązkowych obciążeń wyniku finansowego z wyjątkiem skutków wyceny aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite oraz wyceny instrumentów zabezpieczających odnoszonych na inne dochody całkowite, w przypadku których zmiany stanu rezerw oraz aktywów z tytułu podatku dochodowego odroczonego są ujmowane w innych dochodach całkowitych. Przy ustalaniu odroczonego podatku dochodowego uwzględnia się wartość aktywów i rezerw na odroczony podatek na początek i koniec okresu sprawozdawczego.

Wartość bilansowa składników aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana każdorazowo na koniec okresu sprawozdawczego i ulega stosownemu obniżeniu, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy na podatek odroczony wyceniane są z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą obowiązywać w okresie, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa wykorzystana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe) obowiązujące na koniec okresu sprawozdawczego lub takie, których obowiązywanie w przyszłości jest pewne na koniec okresu sprawozdawczego.

Grupa Kapitałowa dla spółek działających na terytorium Polski stosuje dla odroczonego podatku dochodowego stawkę podatkową w wysokości 19%, dla spółek działających na terytorium Ukrainy w wysokości 18%, a dla spółek działających na terytorium Szwecji w wysokości 20,6%.

Grupa Kapitałowa kompensuje ze sobą aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego z rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego wtedy i tylko wtedy, gdy posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzenia kompensat należności ze zobowiązaniami z tytułu bieżącego podatku i odroczony podatek dochodowy ma związek z tym samym podatnikiem i tym samym organem podatkowym.

informacje finansowe:

•        obciążenie podatkowe

 OBCIĄŻENIE PODATKOWE

2022

2021

Obciążenie podatkowe wykazane w rachunku zysków i strat

(1 416)

(1 640)

Bieżące obciążenie podatkowe

(2 051)

(1 558)

Odroczony podatek dochodowy z tytułu różnic przejściowych

635

(82)

Obciążenie podatkowe wykazane w innych dochodach całkowitych z tytułu różnic przejściowych

779

1 671

 

 

 

Razem

(637)

31

 

•        uzgodnienie efektywnej stopy podatkowej

UZGODNIENIE EFEKTYWNEJ STOPY PODATKOWEJ

2022

2021

Wynik finansowy brutto przed opodatkowaniem

4 749

6 513

Podatek według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce wynoszącej 19%

(902)

(1 237)

Efekt innych stawek podatkowych jednostek zagranicznych

1

1

Wpływ trwałych różnic pomiędzy wynikiem finansowym brutto a dochodem do opodatkowania podatkiem dochodowym, w tym:

(514)

(403)

odpisy aktualizujące wartość inwestycji w jednostki podporządkowane niestanowiące kosztów uzyskania przychodów

(10)

-

odpisy na oczekiwane straty kredytowe od ekspozycji kredytowych i papierów wartościowych niestanowiące kosztów uzyskania przychodów

(44)

(45)

składka i wpłaty na BFG

(78)

(91)

podatek od niektórych instytucji finansowych

(240)

(205)

koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

(143)

(25)

podatek z tytułu różnic kursowych na terytorium Szwecji

27

(9)

3% zryczałtowany podatek dochodowy od odsetek na rzecz nierezydentów

-

(1)

    przychody z tytułu dywidend

3

3

    Fundusz Wsparcia Kredytobiorców

(60)

-

    pozostałe różnice trwałe

31

(30)

 

 

 

Podatek dochodowy wykazany w rachunku zysków i strat

(1 416)

(1 640)

 

 

 

Efektywna stopa podatkowa (w %)

29,82

25,18

•        aktywa z tytułu podatku odroczonego netto

REZERWA i AKTYWA Z TYTUŁU PODATKU ODROCZONEGO

2022

Wartość na początek okresu

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

INNE DOCHODY CAŁKOWITE

Wartość na koniec okresu

Odsetki naliczone od należności (kredytów)

235

133

-

368

Odsetki od papierów wartościowych

159

63

-

222

Wycena papierów wartościowych

20

(19)

(1)

-

Wycena pochodnych instrumentów finansowych

33

24

(17)

40

Różnica pomiędzy wartością bilansową i podatkową rzeczowego majątku trwałego i wartości niematerialnych

206

17

-

223

Przychód do opodatkowania z tytułu rozwiązania odpisu IBNR stanowiącego w przeszłości koszty uzyskania przychodów w związku z wdrożeniem MSSF 9

39

(13)

-

26

Koszty zapłacone z góry

59

(30)

-

29

Podatek z tytułu różnic kursowych na terytorium Szwecji

288

(288)

-

-

Pozostała wartość dodatnich różnic przejściowych

26

59

-

85

 

 

 

 

 

Rezerwa brutto z tytułu podatku odroczonego

1 065

(54)

(18)

993

 

 

 

 

 

Odsetki naliczone od zobowiązań

40

174

-

214

Wycena pochodnych instrumentów finansowych

952

75

362

1 389

Wycena papierów wartościowych

459

17

396

872

Rezerwa na świadczenia pracownicze

102

(2)

3

103

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

1 341

136

-

1 477

Wycena kredytów do wartości godziwej

146

11

-

157

Prowizje do rozliczenia w czasie metodą liniową i efektywną stopą procentową

877

284

-

1 161

Pozostała wartość ujemnych różnic przejściowych

36

2

-

38

Rezerwa na koszty do poniesienia

61

12

-

73

Strata podatkowa z lat ubiegłych

6

(5)

-

1

Wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych 

342

(21)

-

321

Premia od papierów wartościowych

76

46

-

122

Różnica pomiędzy wartością bilansową i podatkową rzeczowego majątku trwałego i wartości niematerialnych, w tym przedmiotów leasingu

387

(148)

-

239

 

 

 

 

 

Aktywo brutto z tytułu podatku odroczonego

4 825

581

761

6 167

 

 

 

 

 

Łączny efekt różnic przejściowych

3 760

635

779

5 174

Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego (prezentowana w sprawozdaniu z sytuacji finansowej)

356

(325)

(18)

13

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego (prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej)

4 116

310

761

5 187

 

Grupa Kapitałowa uwzględniła prawo do rozpoznania aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, w związku uprawnieniem do zastosowania preferencji podatkowej w odniesieniu do ugód objętych zakresem, Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 roku w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe,  zmienionego Rozporządzeniem z dnia 20 grudnia 2022 roku, które obowiązuje do 31 grudnia 2024 roku.

REZERWA i AKTYWA Z TYTUŁU PODATKU ODROCZONEGO

2021

Wartość na początek okresu

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

INNE DOCHODY CAŁKOWITE

Wartość na koniec okresu

Odsetki naliczone od należności (kredytów)

257

(22)

-

235

Odsetki od papierów wartościowych

149

10

-

159

Wycena papierów wartościowych

302

14

(296)

20

Wycena pochodnych instrumentów finansowych

90

33

(90)

33

Różnica pomiędzy wartością bilansową i podatkową rzeczowego majątku trwałego i wartości niematerialnych

178

28

-

206

Przychód do opodatkowania z tytułu rozwiązania odpisu IBNR stanowiącego w przeszłości koszty uzyskania przychodów w związku z wdrożeniem MSSF 9

52

(13)

-

39

Koszty zapłacone z góry

103

(44)

-

59

Podatek z tytułu różnic kursowych na terytorium Szwecji

279

9

-

288

Pozostała wartość dodatnich różnic przejściowych

32

(6)

-

26

 

 

 

 

 

Rezerwa brutto z tytułu podatku odroczonego

1 442

9

(386)

1 065

 

 

 

 

 

Odsetki naliczone od zobowiązań

45

(5)

-

40

Wycena pochodnych instrumentów finansowych

6

85

861

952

Wycena papierów wartościowych

1

32

426

459

Rezerwa na świadczenia pracownicze

86

18

(2)

102

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

1 283

58

-

1 341

Wycena kredytów do wartości godziwej

131

15

-

146

Prowizje do rozliczenia w czasie metodą liniową i efektywną stopą procentową

840

37

-

877

Pozostała wartość ujemnych różnic przejściowych

53

(17)

-

36

Rezerwa na koszty do poniesienia

54

7

-

61

Strata podatkowa z lat ubiegłych

5

1

-

6

Wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych 

476

(134)

-

342

  

40

36

-

76

Różnica pomiędzy wartością bilansową i podatkową rzeczowego majątku trwałego i wartości niematerialnych, w tym przedmiotów leasingu

593

(206)

-

387

 

 

 

 

 

Aktywo brutto z tytułu podatku odroczonego

3 613

(73)

1 285

4 825

 

 

 

 

 

Łączny efekt różnic przejściowych

2 171

(82)

1 671

3 760

Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego (prezentowana w sprawozdaniu z sytuacji finansowej)

372

370

(386)

356

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego (prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej)

2 543

288

1 285

4 116

•        Podatkowa grupa kapitałowa

Na podstawie umowy z 3 listopada 2021 roku PKO Bank Polski S.A., PKO Bank Hipoteczny S.A. oraz PKO Leasing S.A. przedłużyły na kolejne 3 lata podatkowe (2022 - 2024) funkcjonowanie Podatkowej Grupy Kapitałowej Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego Spółki Akcyjnej („PGK PKO Banku Polskiego S.A.”), która została utworzona na podstawie umowy z dnia 5 listopada 2018 roku. Wymienione umowy zostały zarejestrowane przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Podatkowa grupa kapitałowa jest instytucją prawa podatkowego przewidzianą przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Jej utworzenie oznacza konsolidację dochodów spółek wchodzących w jej skład dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym oraz umożliwia skorzystanie z innych zapewniających w szczególności ułatwienia operacyjne, przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, które dedykowane są podatkowym grupom kapitałowym.

PKO Bank Polski S.A. jest w PGK PKO Banku Polskiego S.A. spółką dominującą. Rozrachunki z tytułu bieżącego podatku dochodowego prezentowane są w podziale na należności i zobowiązania PKO Banku Polskiego S.A. oraz należności i zobowiązania jednostek zależnych wchodzących w skład Podatkowej Grupy Kapitałowej.

•        Polityka podatkowa

Bank posiada Strategię podatkową PKO Banku Polskiego S.A., przyjętą uchwałą Zarządu nr 392/C/2021 z dnia 5 października 2021 roku i zatwierdzoną uchwałą Rady Nadzorczej nr 154/2021 z dnia 14 października 2021 roku. 17 grudnia 2021 roku Strategia została opublikowana na stronie internetowej Banku pod adresem: https://www.pkobp.pl/grupa-pko-banku-polskiego/pko-bank-polski/strategia-podatkowa/.

Celem wykonania ustawowego, corocznego obowiązku wynikającego z art. 27c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych Podatkowa Grupa Kapitałowa Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego Spółki Akcyjnej przygotowała w 2022 roku Informację o realizowanej strategii podatkowej za rok 2021, która jest opublikowana na stronie internetowej Banku pod adresem: https://www.pkobp.pl/grupa-pko-banku-polskiego/pko-bank-polski/strategia-podatkowa/ lub: https://www.pkobp.pl/informacja-o-realizowanej-strategii-podatkowej/. Bank 20 grudnia 2022 roku poinformował właściwego naczelnika urzędu skarbowego o adresie strony internetowej, na której została zamieszczona Informacja.

Podatek dochodowy od osób prawnych zapłacony od dochodów osiągniętych przez Grupę Kapitałową PKO Banku Polskiego S.A. w latach 2022 i 2021 roku według kraju prowadzenia działalności operacyjnej:

Podatek dochodowy od osób prawnych

2022

2021

Grupa Kapitałowa

2 053

1 558

Polska

1 791

1 526

Szwecja

259

6

Ukraina

3

26

Systemy podatkowe krajów, w których Bank i podmioty Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. mają siedzibę lub oddziały, podlegają częstym zmianom legislacyjnym, m.in. w związku z działaniami służącymi uszczelnieniu systemu podatkowego na poziomie zarówno krajowym, jak i międzynarodowym.

Ponadto, rozumienie niektórych przepisów prawa podatkowego, z uwagi na ich niejednoznaczny charakter, może skutkować w praktyce indywidualnymi, niejednolitymi interpretacjami organów podatkowych, różniącymi się od interpretacji dokonywanej przez podatników, a spory w tym zakresie mogą być rozstrzygane wyłącznie w drodze orzecznictwa krajowych lub europejskich sądów. W związku z powyższym nie można wykluczyć, iż organy podatkowe zastosują interpretację przepisów prawa podatkowego, która będzie odmienna od zaimplementowanej w praktyce przez Bank lub podmioty Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A., co może wywrzeć znaczący, niekorzystny wpływ na ich działalność i sytuację finansową, pomimo systematycznie podejmowanych przez nie różnorodnych, dopuszczalnych prawem, działań na rzecz zminimalizowania tego ryzyka.

23 grudnia 2021 roku, w związku ze długoletnim sporem dotyczącym wątpliwości co do opodatkowania na terytorium Szwecji różnic kursowych od udzielonych Bankowi pożyczek oraz zobowiązań z tytułu emisji, PKO Finance AB (dalej „Spółka”) otrzymało od szwedzkich władz skarbowych negatywną decyzję, na mocy której Spółka musiała zapłacić kwotę 160 726 808 SEK z tytułu dodatkowego podatku dochodowego i odsetek za rok podatkowy 2019.

Spółka nie dysponowała środkami pieniężnymi na pokrycie tego zobowiązania podatkowego, które należało uregulować najpóźniej do 26 stycznia 2022 roku. W związku z zawartą 15 maja 2020 roku umową gwarancji między Bankiem a PKO Finance AB, Spółka zwróciła się do Banku z prośbą o wpłatę kwoty 160 726 808 SEK na jej rachunek bieżący w szwedzkim urzędzie skarbowym. Pomimo dokonania powyższej wpłaty Spółka nie zgadza się z rozstrzygnięciem szwedzkiego urzędu skarbowego i zamierza wykorzystać dostępną jej drogę odwoławczą w celu odzyskania powyższej kwoty. W tym celu została zaangażowana spółka doradztwa podatkowego na terenie Szwecji.

W związku z przedawnieniem się potencjalnych zobowiązań podatkowych PKO Finance AB za lata 2015-2016, w 2022 roku Grupa Kapitałowa podjęła decyzję o rozwiązaniu rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego za lata 2015-2016 w wysokości 74 mln PLN.

Jednocześnie, w związku z realizacją w 2022 roku różnic kursowych od udzielonych Bankowi pożyczek oraz zobowiązań z tytułu emisji, Spółka wykazała zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego za 2022 roku w wysokości 188 milionów PLN (446 milionów SEK, na 31 grudnia 2021 roku wartość rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynosiła 288 milionów PLN). 13 lutego 2022 roku Spółka dokonała płatności podatku (po otrzymaniu przelewu z Banku, z tytułu gwarancji) postępując zgodnie z interpretacją szwedzkich organów podatkowych w celu uniknięcia potencjalnych odsetek karnych w kwocie 3.75 p.a. Jednakże Spółka nie zgadza się z tą interpretacją i będzie dochodzić swoich roszczeń w drodze postępowania o stwierdzenie nadpłaty.

30. Zysk przypadający na jedną akcję

Podstawowy zysk przypadający na jedną akcję obliczany jest w oparciu o zysk przypadający na zwykłych akcjonariuszy Banku poprzez podzielenie zysku, który na nich przypada przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych występujących w ciągu danego okresu.

Rozwodniony zysk przypadający na jedną akcję, obliczany jest na podstawie zysku przypadającego na zwykłych akcjonariuszy poprzez podzielenie zysku, który na nich przypada przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych występujących w ciągu danego okresu, skorygowaną o wpływ wszystkich rozwadniających potencjalnych akcji zwykłych.

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

2022

2021

Zysk/(strata) netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej

3 333

4 874

Średnia ważona liczba akcji zwykłych w okresie (w mln)

1 250

1 250

Zysk na jedną akcję

 

 

– podstawowy z zysku za okres (PLN)

2,67

3,90

– rozwodniony z zysku za okres (PLN)

2,67

3,90

 

W latach zakończonych odpowiednio dnia 31 grudnia 2022 roku oraz dnia 31 grudnia 2022 roku nie wystąpiła działalność zaniechana.

Zarówno w 2022 roku jak i w 2021 roku nie występowały instrumenty rozwadniające zysk przypadający na jedną akcję.

NOTY UZUPEŁNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ – INSTRUMENTY FINANSOWE

31. Kasa, środki w Banku Centralnym

Zasady rachunkowości:

Klasyfikacja do kategorii wyceny jest dokonywana zgodnie z zasadami określenia modelu biznesowego i oceny charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych, o których mowa w nocie „Ogólne zasady rachunkowości dotyczące instrumentów finansowych”.

Pozycja „Kasa, środki w Banku Centralnym” obejmuje gotówkę ujmowaną w wartości nominalnej oraz środki na rachunku bieżącym i lokaty w Banku Centralnym wyceniane według zamortyzowanego kosztu, a w przypadku braku harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych w kwocie wymaganej zapłaty obejmującej również ewentualne odsetki od tych środków.

informacje finansowe:

KASA, ŚRODKI W BANKU CENTRALNYM

31.12.2022

31.12.2021

Rachunek bieżący w Banku Centralnym

7 750

8 006

Gotówka

4 215

3 581

Lokaty w Banku Centralnym

3 951

-

Inne

1

-

Razem

15 917

11 587

32. Należności od banków

Zasady rachunkowości:

Klasyfikacja i wycena do kategorii jest dokonywana zgodnie z zasadami określenia modelu biznesowego i oceny charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych, o których mowa w nocie „Ogólne zasady rachunkowości dotyczące instrumentów finansowych”.

informacje finansowe

Informacje w zakresie ekspozycji na ryzyko kredytowe zostały szerzej opisane w nocie „Ryzyko kredytowe – informacje finansowe”.

NALEŻNOŚCI OD BANKÓW

31.12.2022

31.12.2021

Wyceniane według zamortyzowanego kosztu

16 103

9 010

    Lokaty w bankach

13 374

7 218

    Rachunki bieżące

2 215

1 243

    Udzielone kredyty i pożyczki

513

546

Środki pieniężne w drodze

1

3

Wartość brutto

16 103

9 010

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

(2)

-

Wartość netto

16 101

9 010

 

NALEŻNOŚCI OD BANKÓW WEDŁUG TERMINÓW ZAPADALNOŚCI

31.12.2022

31.12.2021

do 1 miesiąca

15 935

8 808

od 1 miesiąca do 3 miesięcy

102

191

od 3 miesięcy do 1 roku

56

6

od 1 roku do 5 lat

8

5

 

 

 

Razem

16 101

9 010

33. Rachunkowość zabezpieczeń i pozostałe instrumenty pochodne

Zasady rachunkowości:

W ramach swojej działalności Grupa Kapitałowa wykorzystuje pochodne instrumenty finansowe służące do celów zarządzania ryzykiem związanym z prowadzoną działalnością.

Najczęściej wykorzystywanymi instrumentami pochodnymi w działalności Grupy Kapitałowej są: IRS, CIRS, FX Swap, opcje, commodity swap, FRA, Forward i Futures.

Pochodne instrumenty finansowe ujmowane są do wartości godziwej począwszy od dnia zawarcia transakcji.

Instrument pochodny jest prezentowany w pozycji „Pochodne instrumenty zabezpieczające” (jeśli instrument jest zakwalifikowany do rachunkowości zabezpieczeń) lub „Pozostałe instrumenty pochodne” (jeśli instrument nie jest zakwalifikowany do rachunkowości zabezpieczeń) - jako aktywo, jeśli jego wartość godziwa jest dodatnia, albo zobowiązanie, jeżeli jego wartość godziwa jest ujemna.

W przypadku pozostałych instrumentów pochodnych (niezakwalifikowanych do rachunkowości zabezpieczeń) Grupa Kapitałowa zalicza zmiany wartości godziwej oraz wynik z rozliczenia tych instrumentów do wyniku na instrumentach finansowych albo do wyniku z pozycji wymiany, w zależności od rodzaju instrumentu.

Grupa Kapitałowa stosuje rachunkowość zabezpieczeń do zabezpieczania ryzyka stopy procentowej i ryzyka walutowego. Transakcje zabezpieczające zawiera się w celu ograniczenia ryzyka poniesienia strat w wyniku niekorzystnych zmian kursów walut i stóp procentowych. Zabezpieczaniu podlegają przepływy pieniężne związane z zawartymi transakcjami, wartość godziwa posiadanych aktywów oraz udziały w aktywach netto podmiotu zagranicznego.

Ryzyko stopy procentowej obejmuje w szczególności:

•        ryzyko związane z niedopasowaniem częstotliwości i terminów zmiany oprocentowania (przeszacowania) aktywów i zobowiązań oraz pozycji pozabilansowych (ryzyko niedopasowania terminów przeszacowania),

•        ryzyko wynikające ze zmian nachylenia i kształtu krzywej dochodowości (ryzyko krzywej dochodowości),

•        ryzyko wynikające z niedoskonałego dopasowania stawek referencyjnych stosowanych w produktach bankowych do zmian stóp rynkowych lub niedoskonałych mechanizmów transmisji zmian stóp rynkowych na oprocentowanie tych produktów (ryzyko bazowe),

•        ryzyko wynikające z opcji, w tym opcji wbudowanych dotyczących np. ograniczenia oprocentowania kredytów (ryzyko opcji).

Ryzyko walutowe w Grupie Kapitałowej powstaje w wyniku operacji przeprowadzanych w ramach:

•        podstawowej działalności biznesowej,

•        działalności handlowej,

•        zawieranych przez Grupę Kapitałową umów generujących ryzyko walutowe.

Ryzykiem walutowym powstającym w działalności Grupy Kapitałowej, w spółkach, w których jest to niezbędne, zarządzają wyspecjalizowane jednostki, na podstawie otrzymanych danych na temat otwartych pozycji walutowych w ramach własnej działalności.

W Grupie Kapitałowej funkcjonuje system wartości progowych i limitów przypisanych poszczególnym rodzajom ryzyka stopy procentowej i ryzyka walutowego, których celem jest określenie maksymalnego, dopuszczalnego poziomu ryzyka, zapewniającego niedopuszczenie do przekroczenia strategicznych limitów tolerancji.

Grupa Kapitałowa podjęła decyzję o dalszym stosowaniu przepisów MSR 39 i nie zastosowała standardu MSSF 9 w zakresie rachunkowości zabezpieczeń.

•        Zabezpieczenie przepływów pieniężnych

Zmiany wartości godziwej pochodnego instrumentu zabezpieczającego wyznaczonego jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych ujmowane są bezpośrednio w innych dochodach całkowitych w części stanowiącej efektywną część zabezpieczenia. Część nieefektywną zabezpieczenia ujmuje się w rachunku zysków i strat w pozycji „Wynik na operacjach finansowych” lub „Wynik z pozycji wymiany”.

Kwoty odniesione bezpośrednio na inne dochody całkowite przenoszone są do rachunku zysków i strat w tym samym okresie lub okresach, w których zabezpieczana planowana transakcja wywiera wpływ na rachunek zysków i strat. Odsetki i różnice kursowe wykazywane są w rachunku zysków i strat odpowiednio w pozycjach „Wynik z tytułu odsetek” oraz „Wynik z pozycji wymiany”.

Grupa Kapitałowa zabezpiecza zarówno pozycje aktywów generujące przychody odsetkowe, jak również pozycje zobowiązań generujące koszty odsetkowe, wykorzystując transakcje IRS lub CIRS.

Grupa Kapitałowa konsekwentnie stosuje metodę prezentacji łącznego wyniku netto z tytułu odsetek na instrumentach zabezpieczających dla wszystkich strategii zabezpieczających w linii „pochodne instrumenty zabezpieczające” w ramach pozycji „Wynik z tytułu odsetek” - dodatni łączny wynik odsetkowy danego okresu prezentowany jest w pozycji „Przychody z tytułu odsetek”, a ujemny łączny wynik odsetkowy danego okresu prezentowany jest w pozycji „Koszty z tytułu odsetek”.

Testy efektywności obejmują wycenę transakcji zabezpieczających po pomniejszeniu o wartość odsetek naliczonych oraz różnice kursowe od nominału transakcji zabezpieczających (w przypadku transakcji CIRS).

Efektywność zabezpieczenia jest weryfikowana poprzez zastosowanie prospektywnych i retrospektywnych testów efektywności. Testy wykonywane są z częstotliwością miesięczną.

 

•        zabezpieczenie udziałów w aktywach netto podmiotu zagranicznego

Zmiany wartości godziwej pochodnego instrumentu zabezpieczającego wyznaczonego jako zabezpieczenie udziałów w aktywach netto podmiotu zagranicznego, którego walutą funkcjonalną jest waluta obca ujmowane są bezpośrednio w innych dochodach całkowitych w części stanowiącej efektywną część zabezpieczenia. Część nieefektywną zabezpieczenia ujmuje się w rachunku zysków i strat w pozycji „Wynik z pozycji wymiany”.

Zyski i straty związane z instrumentem zabezpieczającym, odnoszące się do efektywnej części zabezpieczenia, które zostały ujęte w innych dochodach całkowitych przenosi się do rachunku zysków i strat jako korektę z przeklasyfikowania zgodnie z paragrafami 48-49 MSR 21 „Skutki zmian kursów wymiany walut obcych” w momencie zbycia lub częściowego zbycia podmiotu zagranicznego.

Efektywność zabezpieczenia jest weryfikowana poprzez zastosowanie prospektywnych i retrospektywnych testów efektywności.

•        Zabezpieczenie wartości godziwej

Zmiany wartości godziwej pochodnego instrumentu zabezpieczającego wyznaczonego jako zabezpieczenie wartości godziwej ujmowane są w pozycji „Wynik na operacjach finansowych” z wyłączeniem komponentu odsetkowego. Komponent odsetkowy prezentuje się w tej samej linii, co przychody odsetkowe z tytułu pozycji zabezpieczanej, tj. w pozycji „Wynik z tytułu odsetek”.

Grupa Kapitałowa zabezpiecza zarówno pozycje aktywów generujące przychody odsetkowe, jak również pozycje zobowiązań generujące koszty odsetkowe, wykorzystując transakcje IRS lub CIRS. Grupa Kapitałowa konsekwentnie stosuje metodę prezentacji łącznego wyniku netto z tytułu odsetek na instrumentach zabezpieczających dla wszystkich strategii zabezpieczających w linii „pochodne instrumenty zabezpieczające” w ramach pozycji „Wynik z tytułu odsetek” - dodatni łączny wynik odsetkowy danego okresu prezentowany jest w pozycji „Przychody z tytułu odsetek”, a ujemny łączny wynik odsetkowy danego okresu prezentowany jest w pozycji „Koszty z tytułu odsetek”.

Zmianę korekty wyceny do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej ujmuje się w pozycji „Wynik na operacjach finansowych”.

Część korekty wyceny do wartości godziwej niepodlegającą zabezpieczeniu rozpoznaje się:

•        w przypadku pozycji zabezpieczanej będącej składnikiem aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych, kwalifikowanych jako wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy, ujmuje się w przychodach lub kosztach w wyniku z operacji finansowych;

•        w przypadku pozycji zabezpieczanej będącej składnikiem aktywów finansowych, wycenianym do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, ujmuje się w innych dochodach całkowitych, gdzie prezentowana jest zmiana wartości godziwej instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody.

Testy efektywności obejmują wycenę transakcji zabezpieczających po pomniejszeniu o wartość odsetek naliczonych.

Efektywność zabezpieczenia jest weryfikowana poprzez zastosowanie prospektywnych i retrospektywnych testów efektywności. Testy wykonywane są z częstotliwością miesięczną.

W pozycji papiery wartościowe, kredyty i pożyczki udzielone klientom oraz zobowiązania wobec klientów zaprezentowano korektę z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej dla odpowiednio papierów wartościowych, kredytów i pożyczek udzielonych klientom oraz zobowiązań wobec klientów stanowiących pozycję zabezpieczaną.

Szacunki i osądy

Wartość godziwą nieopcyjnych instrumentów pochodnych wyznacza się stosując modele wyceny bazujące na zdyskontowanych przepływach pieniężnych możliwych do otrzymania z danego instrumentu finansowego. Stosowane przez Grupę Kapitałową techniki wyceny nieopcyjnych instrumentów pochodnych opierają się na krzywych dochodowości konstruowanych na podstawie dostępnych danych rynkowych (stawki depozytów na rynku międzybankowym, kwotowania transakcji IRS). Opcje wyceniane są przy użyciu modeli wyceny opcji. Zmienne oraz założenia używane do wyceny obejmują, w miarę dostępności, dane pochodzące z możliwych do obserwacji rynków.

Wartość godziwa instrumentów pochodnych uwzględnia własne ryzyko kredytowe DVA (debit value adjustment), jak i ryzyko kredytowe kontrahenta CVA (credit value adjustment). Proces kalkulacji korekt CVA i DVA obejmuje wybór metody wyznaczenia spreadu na ryzyko kredytowe kontrahenta lub Grupy Kapitałowej (np. metoda ceny rynkowej oparta na płynnych notowaniach cen instrumentów dłużnych wyemitowanych przez kontrahenta, metoda spreadu implikowanego z kontraktów Credit Default Swap), oszacowanie prawdopodobieństwa niewypłacalności kontrahenta lub Grupy Kapitałowej oraz stopy odzysku, a także wyliczenie wysokości korekt CVA i DVA.

Grupa Kapitałowa przeprowadziła symulację w celu ustalenia możliwego wpływu zmian krzywych dochodowości na wycenę transakcji.

SZACUNKOWA ZMIANA WYCENY NIEOPCYJNYCH POCHODNYCH INSTRUMENTÓW ZABEZPIECZAJĄCYCH PRZY PRZESUNIĘCIU RÓWNOLEGŁYM KRZYWYCH DOCHODOWOŚCI:

31.12.2022

31.12.2021

scenariusz +50bp

scenariusz -50bp

scenariusz +50bp

scenariusz -50bp

IRS

(741)

755

(844)

859

CIRS

(5)

5

(20)

20

pozostałe instrumenty

(5)

5

-

-

 

 

 

 

 

Razem

(751)

765

(864)

879

 

SZACUNKOWA ZMIANA WYCENY NIEOPCYJNYCH INSTRUMENTÓW POCHODNYCH PRZY PRZESUNIĘCIU RÓWNOLEGŁYM KRZYWYCH DOCHODOWOŚCI O:

31.12.2022

31.12.2021

scenariusz +50bp

scenariusz -50bp

scenariusz +50bp

scenariusz -50bp

IRS

(723)

737

(829)

844

CIRS

(33)

33

(85)

86

pozostałe instrumenty

(7)

7

(13)

13

 

 

 

 

 

Razem

(763)

777

(927)

943

33.1.    Rachunkowość zabezpieczeń – informacje finansowe

rodzaje strategii zabezpieczających stosowanych przez Grupę Kapitałową

Na 31 grudnia 2022 roku Grupa Kapitałowa posiadała aktywne powiązania w ramach:

•        6 strategii zabezpieczających zmienność przepływów pieniężnych,

•        5 strategii zabezpieczających zmienność wartości godziwej.

W 2022 roku Grupa Kapitałowa rozwiązała powiązania zabezpieczające:

•        w ramach strategii zabezpieczającej „Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych kredytów w PLN o zmiennym oprocentowaniu, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych, z wykorzystaniem transakcji IRS” na skutek zaprzestania stosowania rachunkowości zabezpieczeń. Wpływ zaprzestania stosowania rachunkowości zabezpieczeń w ramach ww. powiązań na rachunek wyników wyniósł (-17,8) miliona PLN,

•        w ramach strategii zabezpieczającej „Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych kredytów w walutach wymienialnych o zmiennym oprocentowaniu, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych, z wykorzystaniem transakcji IRS” na skutek braku spełnienia testu prospektywnego efektywności. Wpływ zaprzestania stosowania rachunkowości zabezpieczeń w ramach ww. powiązań na rachunek wyników wyniósł 1,1 mln PLN,

•        w ramach strategii zabezpieczającej „Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej kredytu w walucie wymienialnej o stałym oprocentowaniu, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych, z wykorzystaniem transakcji IRS” na skutek braku spełnienia testu prospektywnego efektywności. Wpływ zaprzestania stosowania rachunkowości zabezpieczeń w ramach ww. powiązań na rachunek wyników wyniósł 2,6 mln PLN,

•        w ramach strategii zabezpieczającej „Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej papieru wartościowego w walucie wymienialnej o stałym oprocentowaniu, wycenianego do wartości godziwej przez inne dochody całkowite, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych, z wykorzystaniem transakcji IRS” na skutek braku spełnienia testu prospektywnego efektywności. Wpływ zaprzestania stosowania rachunkowości zabezpieczeń w ramach ww. powiązań na rachunek wyników wyniósł 3 mln PLN.

W 2022 roku Grupa Kapitałowa na skutek wygaśnięcia transakcji zaprzestała stosowania następujących strategii zabezpieczających:

•        Zabezpieczenie udziałów w aktywach netto podmiotu zagranicznego, dla którego walutą funkcjonalną jest waluta obca, z tytułu ryzyka walutowego, wynikającego z przeliczenia wyników i pozycji finansowej podmiotu na PLN, w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA, z wykorzystaniem transakcji Forward lub NDF,

•        Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych kredytów w PLN o zmiennym oprocentowaniu, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych oraz zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych zobowiązań finansowych w walucie wymienialnej, wynikającej z ryzyka walutowego, z wykorzystaniem dwóch transakcji CIRS,

•         Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych depozytów w PLN, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych, z wykorzystaniem transakcji IRS.

W 2022 roku w odniesieniu do pozostałych aktywnych strategii zabezpieczających nie wprowadzono innych zmian.

W 2021 roku Grupa Kapitałowa wprowadziła jedną strategię zabezpieczającą stanowiącą zabezpieczenie udziałów w aktywach netto podmiotu zagranicznego oraz trzy strategie zabezpieczające stanowiące zabezpieczenie przepływów pieniężnych.

W poniższych tabelach zaprezentowano podsumowanie rodzajów strategii stosowanych przez Grupę Kapitałową.

Rodzaj strategii zabezpieczającej

Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych (nr strategii: 1,2,3,4,5,6,7,9,14,15,16)

Zabezpieczane ryzyko

ryzyko walutowe i ryzyko stopy procentowej

ryzyko stopy procentowej

Instrument zabezpieczający

transakcje CIRS float – float

transakcje CIRS fixed - float

transakcje IRS fixed - float

Pozycja zabezpieczana

• portfel kredytów o zmiennym oprocentowaniu w walutach obcych i

• portfel krótkoterminowych lokat negocjowanych w PLN łącznie z ich odnawianiem w przyszłości. Grupa desygnując pozycję zabezpieczaną zastosowała rozwiązania MSR 39 WS 99C w wersji przyjętej przez Unię Europejską lub

• zobowiązanie finansowe o stałym oprocentowaniu w walutach obcych lub

• portfel produktów bankowych regularnego oszczędzania o zmiennym oprocentowaniu w PLN lub

• zobowiązanie finansowe w walutach obcych

portfel kredytów w PLN lub innych walutach indeksowanych do stopy zmiennej

źródła nieefektywności zabezpieczenia

• marża na instrumencie zabezpieczającym

• różnice w dyskoncie pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego

• korekta CVA/DVA instrumentu zabezpieczającego

• zmiana parametrów rynkowych pomiędzy momentem zawarcia transakcji zabezpieczającej a zawiązaniem powiązania zabezpieczającego

• różnice w dyskoncie pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego

• korekta CVA/DVA instrumentu zabezpieczającego

 

Okres, w którym oczekuje się wystąpienia przepływów pieniężnych oraz kiedy należy oczekiwać wywarcia przez nie wpływu na wyniki: styczeń 2022 – sierpień 2024

Okres, w którym oczekuje się wystąpienia przepływów pieniężnych oraz kiedy należy oczekiwać wywarcia przez nie wpływu na wyniki: styczeń 2023 – grudzień 2032

 

Rodzaj strategii zabezpieczającej

Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej (nr strategii: 8,10,11,12,17,18)

Zabezpieczane ryzyko

ryzyko stopy procentowej

Instrument zabezpieczający

transakcje IRS fixed - float

Pozycja zabezpieczana

komponent ryzyka stopy procentowej kredytu lub papieru wartościowego w walucie wymienialnej lub w PLN o stałym oprocentowaniu odpowiadający rynkowej stopie IRS

komponent ryzyka stopy procentowej portfela zobowiązań finansowych replikowanych portfelem instrumentów o stałym oprocentowaniu, wycenianych według zamortyzowanego kosztu, odpowiadający rynkowej stopie IRS

źródła nieefektywności zabezpieczenia

•      zmiana parametrów rynkowych pomiędzy momentem ustalenia warunków pozycji zabezpieczanej a momentem zawarcia transakcji zabezpieczającej

•      korekta CVA/DVA instrumentu zabezpieczającego

•      różnica pomiędzy wartością bieżącą zmiennej nogi transakcji IRS a wartością bieżącą nominału papieru wartościowego

 

Rodzaj strategii zabezpieczającej

Zabezpieczenie udziałów w aktywach netto podmiotu zagranicznego (nr strategii: 13)

Zabezpieczane ryzyko

ryzyko walutowe

Instrument zabezpieczający

komponent ceny spot transakcji Forward lub NDF

Pozycja zabezpieczana

kwota udziałów w aktywach netto podmiotu zagranicznego równa lub mniejsza od całkowitej wartości bilansowej aktywów netto podmiotu zagranicznego wykazanej w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej

źródła nieefektywności zabezpieczenia

brak

 

POZYCJA ZABEZPIECZANA

WARTOŚĆ BILANSOWA POZYCJI ZABEZPIECZANEJ

POZYCJA W SPRAWOZDANIU Z SYTUACJI FINANSOWEJ

ZMIANA WARTOŚCI GODZIWEJ POZYCJI ZABEZPIECZANEJ

NR STRATEGII

31.12.2022

Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych

Kredyty w CHF

225

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

19

5

Zobowiązanie finansowe w USD

249

Zobowiązania wobec klientów

Kredyty w PLN

74 721

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

5 969

2

Kredyty w EUR

1 314

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

64

3; 4

Kredyty w PLN

2 101

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

(195)

9

Zobowiązanie finansowe w EUR

499

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

Kredyty w PLN

4 622

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

(8)

14

Zobowiązanie finansowe w EUR

999

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej

Papier wartościowy w EUR

30

Papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu

(6)

10

Papier wartościowy w EUR

202

Papiery wartościowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

(8)

11

Papier wartościowy w USD

81

Papiery wartościowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

(3)

11

Kredyty w EUR

13

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

(1)

8

Papier wartościowy w PLN

-

Papiery wartościowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

(21)

12

Portfel zobowiązań finansowych w PLN

2 841

Zobowiązania wobec klientów

(38)

17

Portfel zobowiązań finansowych w EUR

729

Zobowiązania wobec klientów

20

18

Razem

 

 

5 792

 

 

POZYCJA ZABEZPIECZANA

WARTOŚĆ BILANSOWA POZYCJI ZABEZPIECZANEJ

POZYCJA W SPRAWOZDANIU Z SYTUACJI FINANSOWEJ

ZMIANA WARTOŚCI GODZIWEJ POZYCJI ZABEZPIECZANEJ

NR STRATEGII

31.12.2021

Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych

Kredyty w CHF

265

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

8

 5

Zobowiązanie finansowe w USD

293

Zobowiązania wobec klientów

Kredyty w PLN

92 480

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

4 454

 2

Kredyty w EUR

663

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

(1)

 3; 4

Kredyty w PLN

2 530

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

(250)

 9

Zobowiązanie finansowe w EUR

599

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

Kredyty w PLN

4 883

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

17

 14

Zobowiązanie finansowe w EUR

1 053

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

Kredyty w PLN

3 393

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

(186)

15

Zobowiązanie finansowe w USD

875

 Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

Depozyty w PLN

200

Zobowiązania wobec klientów

(1)

 16

Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej

Papier wartościowy w EUR

30

Papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu

-  

 10

Papier wartościowy w EUR

202

Papiery wartościowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

(1)

 11

Papier wartościowy w USD

130

Papiery wartościowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

1

 11

Kredyty w EUR

15

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

-

 8

Kredyty w USD

75

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

-  

 8

Papier wartościowy w PLN

-  

Papiery wartościowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

(25)

 12

Zabezpieczenie aktywów netto w podmiocie zagranicznym

Udziały w podmiocie zagranicznym, dla którego waluta funkcjonalną jest waluta obca (UAH)

544

Aktywa netto podmiotu zagranicznego

5

 13

Razem

 

 

4 021

 

 

Instrument pochodny zabezpieczający

31.12.2022

Wartość nominalna instrumentów pochodnych zabezpieczających

Średnia marża ważona nominałem/ Średnia stała stopa procentowa ważona nominałem

Wartość bilansowa (wartość godziwa instrumentów zabezpieczających)

Nieefektywna część zabezpieczenia przepływów pieniężnych rozpoznana w rachunku zysków i strat/Korekta wyceny do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej

Zmiana wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego od momentu desygnacji

Numer strategii

Aktywa

Zobowiązania

Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych

 

 

 

IRS PLN

PLN

74 721

2,5090%

31

6 331

-  

(5 928)

 2; 16

IRS EUR

EUR

1 314

1,6952%

-  

176

-   

 (65)

 3; 4

CIRS PLN-CHF

float PLN

4 622

0,4614%

677

-  

(8)

671

 14; 15

float CHF

1 112

0,3555%

CIRS CHF/USD

float CHF

225

-  

-  

32

(3)

(21)

 5; 15

fixed USD

249

0,3871%

CIRS CHF/EUR

float CHF

1 112

-  

-  

797

5

(656)

 14

fixed EUR

999

0,6970%

CIRS PLN/EUR

float PLN

2 101

0,0000%

181

-  

-  

199

 9

fixed EUR

499

0,7690%

Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej

IRS EUR

EUR

974

1,5789%

75

91

25

(6)

 8; 10; 11; 18

IRS USD

USD

81

1,5128%

14

-  

(18)

3

 8; 11

IRS PLN

PLN

2 841

6,2990%

64

42

(58)

30

 12; 17

 

 

 

Razem

 

 

 

1 042

7 469

(57)

(5 773)

 

 

Instrument pochodny zabezpieczający

31.12.2021

Wartość nominalna instrumentów pochodnych zabezpieczających

Średnia marża ważona nominałem/ Średnia stała stopa procentowa ważona nominałem

Wartość bilansowa (wartość godziwa instrumentów zabezpieczających)

Nieefektywna część zabezpieczenia przepływów pieniężnych rozpoznana w rachunku zysków i strat/Korekta wyceny do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej

Zmiana wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego od momentu desygnacji

Numer strategii

Aktywa

Zobowiązania

Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych

 

 

 

IRS PLN

PLN

92 680

2,2587%

55

4 361

(6)

 (4 433)

 2; 16

IRS CHF

CHF

-  

-  

-  

-  

(1)

-  

 3

IRS EUR

EUR

663

0,0865%

9

2

-  

3

 3; 4

CIRS PLN-CHF

float PLN

8 276

0,3093%

588

-  

16

541

 14; 15

float CHF

1 993

0,2362%

CIRS CHF/USD

float CHF

1 083

-  

-  

56

-  

(52)

 5; 15

fixed USD

1 168

1,8581%

CIRS CHF/EUR

float CHF

1 175

  

-  

374

(10)

(322)

 14

fixed EUR

1 053

0,6852%

CIRS PLN/EUR

float PLN

2 530

0,0000%

271

-  

2

255

 9

fixed EUR

599

0,6879%

Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej

IRS EUR

EUR

247

(0,2178)%

7

1

(3)

1

8; 10; 11

IRS USD

USD

205

0,9993%

2

8

3

(1)

8; 11

IRS PLN

PLN

-  

-  

-  

-  

(25)

-  

12

Zabezpieczenie aktywów netto w podmiocie zagranicznym

FWD

PLN

74

 

1

3

-  

(5)

13

UAH

544

 

Razem

 

 

 

933

4 805

(24)

(4 013)

 

 

WARTOŚĆ BILANSOWA INSTRUMENTÓW ZABEZPIECZAJĄCYCH

31.12.2022

31.12.2021

Aktywa

Zobowiązania

Aktywa

Zobowiązania

Zabezpieczenie przepływów pieniężnych

888

7 336

924

4 794

ryzyka stopy procentowej - IRS

31

6 507

65

4 363

ryzyka walutowego i ryzyka stopy procentowej - CIRS

857

829

859

431

Zabezpieczenie wartości godziwej

154

133

8

9

ryzyka stopy procentowej - IRS

154

133

8

9

Zabezpieczenie udziałów w aktywach netto podmiotu zagranicznego

-

-

1

3

ryzyka walutowego - Forward

-

-

1

3

 

 

 

 

 

Razem

1 042

7 469

933

4 806

•        Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych

ZMIANA INNYCH DOCHODÓW CAŁKOWITYCH Z TYTUŁU ZABEZPIECZEŃ PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ORAZ NIEEFEKTYWNA CZĘŚĆ ZABEZPIECZENIA PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

2022

2021

Inne dochody całkowite na początek okresu netto

(3 699)

355

Wpływ w okresie na inne dochody całkowite brutto

(1 901)

(5 003)

Zyski/straty odniesione na inne dochody całkowite w okresie

(6 525)

(4 112)

Kwota przeniesiona z innych dochodów całkowitych do rachunku zysków i strat:

4 624

(891)

- wynik odsetkowy

3 588

(399)

- wynik z pozycji wymiany

1 036

(492)

Efekt podatkowy

382

949

Inne dochody całkowite na koniec okresu netto

(5 218)

(3 699)

 

 

 

Nieefektywna część zabezpieczenia przepływów pieniężnych rozpoznana w rachunku zysków i strat, w tym kwota odniesiona na:

(5)

1

Wynik z pozycji wymiany

(5)

8

Wynik na operacjach finansowych

-

(7)

•        Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej i udziałów w aktywach netto podmiotu zagranicznego

ZABEZPIECZENIE RYZYKA STOPY PROCENTOWEJ I RYZYKA WALUTOWEGO

31.12.2022

31.12.2021

Wycena do wartości godziwej instrumentu pochodnego zabezpieczającego

20

(3)

Zabezpieczenie ryzyka stopy procentowej – IRS fixed - float

20

(1)

Zabezpieczenie ryzyka walutowego - forward

-

(2)

Korekta do wartości godziwej instrumentu zabezpieczanego z tytułu zabezpieczanego ryzyka

(51)

(25)

Zabezpieczenie ryzyka stopy procentowej, w tym:

(51)

(25)

Papiery wartościowe

(30)

(2)

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

(8)

(1)

Korekta wartości godziwej ujęta w innych dochodach całkowitych

(69)

(22)

Zobowiązania wobec klientów

56

-

Zabezpieczenie ryzyka walutowego – udziały w podmiocie zagranicznym, dla którego waluta funkcjonalną jest waluta obca

-

(4)

 

•        Zabezpieczenie udziałów w aktywach netto podmiotu zagranicznego

ZMIANA INNYCH DOCHODÓW CAŁKOWITYCH Z TYTUŁU ZABEZPIECZENIA UDZIAŁU W AKTYWACH NETTO PODMIOTU ZAGRANICZNEGO

31.12.2022

 31.12.2021

Inne dochody całkowite na początek okresu netto

(4)

-

Wpływ w okresie na inne dochody całkowite brutto

4

(4)

Zyski/straty odniesione na inne dochody całkowite w okresie

4

(4)

Inne dochody całkowite na koniec okresu netto

-

(4)

 

 

WARTOŚĆ NOMINALNA INSTRUMENTÓW ZABEZPIECZAJĄCYCH W PODZIALE NA TERMINY DO REALIZACJI (w walutach oryginalnych)

do 1 miesiąca

powyżej 1 miesiąca do

3 miesięcy

powyżej 3 miesięcy do

1 roku

powyżej

1 roku do 5 lat

Powyżej 5 lat

Razem

31.12.2022

 

 

 

 

 

 

Typ zabezpieczenia: Zabezpieczenie przepływów pieniężnych

Zabezpieczane ryzyko: ryzyka stopy procentowej 

IRS PLN fixed - float

 -

 1 501

 29 674

 42 269

 1 278

 74 722

IRS EUR fixed – float

 -

 -

 150

 1 110

 54

 1 314

Zabezpieczane ryzyko: ryzyka walutowego i ryzyka stopy procentowej 

CIRS float CHF/float PLN

float CHF

 535

 -

 -

 577

 -

 1 112

float PLN

 2 204

 -

 -

 2 418

 -

 4 622

CIRS fixed USD/float CHF

fixed USD

 -

 -

 133

 116

 -

 249

float CHF

 -

 -

 120

 105

 -

 225

CIRS float PLN/fixed EUR

float PLN

 -

 -

 -

 2 101

 -

 2 101

fixed EUR

 -

 -

 -

 499

 -

 499

CIRS fixed EUR/float CHF

fixed EUR

 500

 -

 -

 500

 -

 1 000

float CHF

 535

 -

 -

 577

 -

 1 112

Typ zabezpieczenia: Zabezpieczenie wartości godziwej

Zabezpieczane ryzyko: ryzyka stopy procentowej 

IRS PLN fixed – float

 -

 -

 -

 -

 2 841

 2 841

IRS USD fixed – float

 -

 -

 -

 81

 -

 81

IRS EUR fixed – float

 -

 -

 100

 748

 126

 974

 

WARTOŚĆ NOMINALNA INSTRUMENTÓW ZABEZPIECZAJĄCYCH W PODZIALE NA TERMINY REALIZACJI (w walutach oryginalnych)

do 1 miesiąca

powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy

powyżej 3 miesięcy do 1 roku

powyżej 1 roku do 5 lat

Powyżej 5 lat

Razem

31.12.2021

 

 

 

 

 

 

Typ zabezpieczenia: Zabezpieczenie przepływów pieniężnych

Zabezpieczane ryzyko: ryzyka stopy procentowej 

IRS PLN fixed - float

1 800

1 800

21 078

60 949

7 053

92 680

IRS EUR fixed - float

-

-

569

90

4

663

Zabezpieczane ryzyko: ryzyka walutowego i ryzyka stopy procentowej 

CIRS float CHF/float PLN

float CHF

-

-

881

1 112

-

1 993

float PLN

-

-

3 654

4 622

-

8 276

CIRS fixed USD/float CHF

fixed USD

-

-

919

249

-

1 168

float CHF

-

-

858

225

-

1 083

CIRS float PLN/fixed EUR

float PLN

-

-

428

2 101

-

2 529

fixed EUR

-

-

99

499

-

598

CIRS fixed EUR/float CHF

 

 

 

 

fixed EUR

 

 

54

999

 

1 053

float CHF

 

 

63

1 112

 

1 175

Typ zabezpieczenia: Zabezpieczenie wartości godziwej

Zabezpieczane ryzyko: ryzyka stopy procentowej

IRS USD fixed - float

-

-

-

205

-

205

IRS EUR fixed - float

-

-

-

217

30

247

Typ zabezpieczenia: Zabezpieczenie udziałów w aktywach netto podmiotu zagranicznego

Zabezpieczane ryzyko: ryzyko walutowe

 

 

 

 

Forward PLN/UAH – zakup walut

-

27

46

-

-

73

Forward PLN/UAH – Sprzedaż walut

-

186

358

-

-

544

 

33.2.        Pozostałe instrumenty pochodne – informacje finansowe

POZOSTAŁE INSTRUMENTY POCHODNE - RODZAJ KONTRAKTU

31.12.2022

31.12.2021

Aktywa

Zobowiązania

Aktywa

Zobowiązania

IRS

8 275

8 101

4 640

4 791

CIRS

408

350

694

602

FX Swap

1 245

1 039

586

312

Opcje

842

926

520

665

Commodity swap1

1 380

1 384

2 812

2 807

FRA

24

24

44

44

Forward

577

799

321

497

Commodity Forward2

404

355

1 286

1 276

Inne

7

-

-

14

 

 

 

 

 

Razem

13 162

12 978

10 903

11 008

1  Pozycja obejmuje wycenę kontraktów na udział w rynku paliw gazowych aktywa w kwocie 1 229 milionów PLN (na 31 grudnia 2021 roku 2 574 miliony PLN ) - i zobowiązania w kwocie 1 237 milionów PLN (na 31 grudnia 2021 roku 2 574 miliony PLN ).

2  Pozycja obejmuje wycenę kontraktów z tytułu uprawnień do emisji CO2.

 

 

31.12.2022

31.12.2021

wartość korekty z tytułu CVA i DVA

146

(10)

 

WARTOŚCI NOMINALNE INSTRUMENTÓW BAZOWYCH (RAZEM KUPNO I SPRZEDAŻ) pozostałe instrumenty pochodne

31.12.2022

do 1 miesiąca

powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy

powyżej 3 miesięcy do 1 roku

powyżej 1 roku do 5 lat

powyżej 5 lat

Razem

IRS

6 730

16 972

88 148

236 010

53 496

401 356

    Zakup

3 365

8 486

44 074

118 005

26 748

200 678

    Sprzedaż

3 365

8 486

44 074

118 005

26 748

200 678

CIRS

14 124

-

2 870

31 020

2 168

50 182

    Zakup

7 025

-

1 435

15 362

1 084

24 906

    Sprzedaż

7 099

-

1 435

15 658

1 084

25 276

FX Swap

34 144

32 795

36 739

29 127

-

132 805

    Zakup walut

17 045

16 362

18 356

14 769

-

66 532

    Sprzedaż walut

17 099

16 433

18 383

14 358

-

66 273

Opcje

21 765

46 129

62 797

29 681

1 787

162 159

    Zakup

10 817

22 857

31 486

14 871

892

80 923

    Sprzedaż

10 948

23 272

31 311

14 810

895

81 236

FRA

-

-

38 913

1 910

-

40 823

        Zakup

-

-

20 016

932

-

20 948

    Sprzedaż

-

-

18 897

978

-

19 875

Forward

7 492

25 761

30 224

6 519

-

69 996

    Zakup walut

3 752

12 891

15 150

3 120

-

34 913

        Sprzedaż walut

3 740

12 870

15 074

3 399

-

35 083

Inne, w tym commodity swap, commodity forward i futures

1 091

2 171

6 877

251

-

10 390

       Zakup

546

1 108

3 431

126

-

5 211

    Sprzedaż

545

1 063

3 446

125

-

5 179

 

 

 

 

 

 

 

Razem

85 346

123 828

266 568

334 518

57 451

867 711

 

WARTOŚCI NOMINALNE INSTRUMENTÓW BAZOWYCH (RAZEM KUPNO I SPRZEDAŻ) pozostałe instrumenty pochodne

31.12.2021

do 1 miesiąca

powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy

powyżej 3 miesięcy do 1 roku

powyżej 1 roku do 5 lat

powyżej 5 lat

Razem

IRS

12 202

21 092

75 924

253 584

70 590

433 392

Zakup

6 101

10 546

37 962

126 792

35 295

216 696

    Sprzedaż

6 101

10 546

37 962

126 792

35 295

216 696

CIRS

-

-

4 723

41 005

7 438

53 166

    Zakup

-

-

2 345

20 321

3 718

26 384

    Sprzedaż

-

-

2 378

20 684

3 720

26 782

FX Swap

35 949

25 886

18 396

24 898

-

105 129

    Zakup walut

17 988

12 959

9 196

12 477

-

52 620

    Sprzedaż walut

17 961

12 927

9 200

12 421

-

52 509

Opcje

27 076

27 666

58 663

29 268

1 203

143 876

    Zakup

13 518

13 835

29 296

14 616

601

71 866

    Sprzedaż

13 558

13 831

29 367

14 652

602

72 010

FRA

-

-

13 457

-

-

13 457

    Zakup

-

-

6 126

-

-

6 126

    Sprzedaż

-

-

7 331

-

-

7 331

Forward

12 809

11 284

19 068

20 888

-

64 049

    Zakup walut

6 401

5 638

9 510

10 398

-

31 947

    Sprzedaż walut

6 408

5 646

9 558

10 490

-

32 102

Inne, w tym commodity swap, commodity forward i futures

2 132

1 321

4 970

1 499

23

9 945

    Zakup

1 067

668

2 481

750

9

4 975

    Sprzedaż

1 065

653

2 489

749

14

4 970

 

 

 

 

 

 

 

Razem

90 168

87 249

195 201

371 142

79 254

823 014

34. Papiery wartościowe

Zasady rachunkowości

Klasyfikacja i wycena do kategorii jest dokonywana zgodnie z zasadami określenia modelu biznesowego i oceny charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych, o których mowa w nocie „Ogólne zasady rachunkowości dotyczące instrumentów finansowych”.

W pozycji papiery wartościowe zaprezentowano również korektę z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej dla papierów wartościowych stanowiących pozycję zabezpieczaną (nota „Rachunkowość zabezpieczeń i pozostałe instrumenty finansowe”).

informacje finansowe

Informacje w zakresie ekspozycji na ryzyko kredytowe zostały szerzej opisane w nocie „Ryzyko kredytowe – informacje finansowe”.

PAPIERY WARTOŚCIOWE

przeznaczone do obrotu

nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

wyceniane według zamortyzowanego kosztu

Razem

31.12.2022

 

 

 

 

 

Dłużne papiery wartościowe

164

578

65 211

68 556

134 509

   bony pieniężne NBP

-

-

80

-

80

   obligacje skarbowe PLN

89

191

43 066

45 893

89 239

   obligacje skarbowe walutowe

2

321

4 397

713

5 433

   obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa

3

-

9 373

12 100

21 476

   obligacje komunalne PLN

14

-

5 054

6 182

11 250

   obligacje korporacyjne PLN1

56

66

2 852

1 989

4 963

   obligacje korporacyjne walutowe

-

-

389

1 679

2 068

Kapitałowe papiery wartościowe

29

1 124

-

-

1 153

   udziały i akcje w innych jednostkach – nienotowane na giełdach

-

358

-

-

358

   akcje w innych jednostkach – notowane na giełdach

27

115

-

-

142

   jednostki uczestnictwa w fundusze inwestycyjne oraz certyfikaty inwestycyjne, prawa do akcji, prawa poboru

2

651

-

-

653

 

 

 

 

 

 

Razem (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

193

1 702

65 211

68 556

135 662

Korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej (nota „Rachunkowość zabezpieczeń i pozostałe instrumenty finansowe”)

-

-

-

(30)

(30)

 

 

 

 

 

 

Razem

193

1 702

65 211

68 526

135 632

1 Pozycja obejmuje obligacje międzynarodowych organizacji finansowych w kwocie 3 550 milionów PLN.

PAPIERY WARTOŚCIOWE

przeznaczone do obrotu

nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

wyceniane według zamortyzowanego kosztu

Razem

31.12.2021

 

 

 

 

 

Dłużne papiery wartościowe

216

785

61 863

71 282

134 146

   bony pieniężne NBP

-

-

810

-

810

   obligacje skarbowe PLN

69

261

39 613

50 816

90 759

   obligacje skarbowe walutowe

2

350

3 169

-

3 521

obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa

4

-

9 894

12 092

21 990

   obligacje komunalne PLN

16

-

4 135

5 022

9 173

   obligacje korporacyjne PLN1

125

174

3 810

1 937

6 046

       obligacje korporacyjne walutowe

-

-

432

1 415

1 847

Kapitałowe papiery wartościowe

32

1 264

-

-

1 296

   udziały i akcje w innych jednostkach – nienotowane na giełdach

-

326

-

-

326

   akcje w innych jednostkach – notowane na giełdach

31

144

-

-

175

   jednostki uczestnictwa w fundusze inwestycyjne oraz certyfikaty inwestycyjne, prawa do akcji, prawa poboru

1

794

-

-

795

Razem  (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

248

2 049

61 863

71 282

135 442

Korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej (nota „Rachunkowość zabezpieczeń i pozostałe instrumenty finansowe”)

-

-

-

(2)

(2)

 

 

 

 

 

 

Razem

248

2 049

61 863

71 280

135 440

1 Pozycja obejmuje obligacje międzynarodowych organizacji finansowych w kwocie 3 652 miliony PLN.

W pozycji obligacje skarbowe PLN i walutowe ujmuje się obligacje Skarbu Państwa Rzeczypospolitej Polskiej. Na 31 grudnia 2022 roku i 31 grudnia 2021 roku pozycja obligacje skarbowe walutowe obejmuje również obligacje Skarbu Państwa Ukrainy odpowiednio w kwocie 420 milionów PLN (na 31 grudnia 2021 roku  1 162 miliony PLN) oraz obligacje Skarbu Państwa Stanów Zjednoczonych w kwocie 640 milionów PLN (brak na 31 grudnia 2021 roku).

 

31.12.2022

31.12.2021

odpis nieobniżający wartości godziwej papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

62

39

 

PAPIERY WARTOŚCIOWE WEDŁUG TERMINÓW ZAPADALNOŚCI (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

przeznaczone do obrotu

nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

wyceniane według zamortyzowanego kosztu

Razem

31.12.2022

 

 

 

 

 

bez określonego terminu - kapitałowe papiery wartościowe

29

1 124

-

-

1 153

do 1 miesiąca

19

46

3 222

1 514

4 801

od 1 miesiąca do 3 miesięcy

-

-

278

211

489

od 3 miesięcy do 1 roku

17

28

3 729

1 275

5 049

od 1 roku do 5 lat

104

465

37 935

37 705

76 209

powyżej 5 lat

24

39

20 047

27 851

47 961

 

 

 

 

 

 

Razem

193

1 702

65 211

68 556

135 662

 

PAPIERY WARTOŚCIOWE WEDŁUG TERMINÓW ZAPADALNOŚCI (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

przeznaczone do obrotu

nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

wyceniane według zamortyzowanego kosztu

Razem

31.12.2021

 

 

 

 

 

bez określonego terminu - kapitałowe papiery wartościowe

32

1 264

-

-

1 296

do 1 miesiąca

8

2

954

-

964

od 1 miesiąca do 3 miesięcy

3

-

371

18

392

od 3 miesięcy do 1 roku

70

60

1 587

5 019

6 736

od 1 roku do 5 lat

92

541

35 656

38 185

74 474

powyżej 5 lat

43

182

23 295

28 060

51 580

 

 

 

 

 

 

Razem

248

2 049

61 863

71 282

135 442

35. Transakcje z przyrzeczeniem odkupu i sprzedaży

Transakcje zakupu papierów wartościowych z przyrzeczeniem odsprzedaży są wyceniane według zamortyzowanego kosztu. Różnica między ceną zakupu i odkupu (sprzedaży) stanowi przychód odsetkowy i podlega rozliczaniu w czasie według efektywnej stopy procentowej przez okres trwania umowy.

Transakcje z przyrzeczeniem odkupu są to transakcje sprzedaży papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu w umownym terminie i po określonej cenie. Papiery wartościowe będące składnikiem transakcji z przyrzeczeniem odkupu nie są wyłączane ze sprawozdania z sytuacji finansowej i podlegają wycenie według zasad określonych dla poszczególnych kategorii papierów wartościowych. Różnica między ceną sprzedaży i odkupu stanowi koszt odsetkowy i rozliczana jest w czasie trwania umowy z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej.

Na dzień 31 grudnia 2022 roku wartość transakcji z przyrzeczeniem odsprzedaży wyniosła 7 milionów PLN (na 31 grudnia 2021 roku – 0). Na dzień 31 grudnia 2022 i 2021 roku Grupa nie zawarła transakcji z przyrzeczeniem odkupu.

 

36. Kredyty i pożyczki udzielone klientom

Zasady rachunkowości:

Klasyfikacja i wycena kredytów i pożyczek udzielonych klientom do poszczególnych kategorii wyceny jest dokonywana zgodnie z zasadami określenia modelu biznesowego i oceny charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych, o których mowa w nocie „Ogólne zasady rachunkowości dotyczące instrumentów finansowych”.

Do pozycji kredyty i pożyczki udzielone klientom zalicza się:

•        należności z tytułu kredytów i pożyczek,

•        należności z tytułu faktoringu

•        oraz należności z tytułu leasingu finansowego.

Do kategorii kredytów i pożyczek udzielonych klientom wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat zaklasyfikowano następujące produkty: pożyczka gotówkowa, karty kredytowe i kredyty odnawialne, które w zapisach umownych zawierały mnożnik w formule oprocentowania.

Grupa Kapitałowa koryguje wartość bilansową brutto kredytów mieszkaniowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu ujmując wpływ:

•        ryzyka prawnego dotyczącego potencjalnych spraw spornych dla portfela kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych oraz istniejących spraw spornych dotyczących ekspozycji kredytowych ujętych na datę bilansową w sprawozdaniu z sytuacji finansowej (patrz „Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych”)

•        tzw. ustawowych wakacji kredytowych ujęty w drugiej połowie roku 2022.

Ustawowe wakacje kredytowe wprowadzone zostały Ustawą o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom z dnia 14 lipca 2022 roku (dalej: „Ustawa”), zawierającą pakiet wsparcia dla kredytobiorców spłacających kredyty hipoteczne. Zgodnie z założeniami Ustawy ustawowe wakacje kredytowe dotyczą kredytów hipotecznych udzielonych w złotych polskich i dają możliwość zawieszenia spłaty kredytu na 8 miesięcy w latach 2022 – 2023 – po dwa miesiące w III i IV kwartale 2022 roku i po jednym miesiącu w każdym z czterech kwartałów 2023 roku. Z zawieszenia spłaty kredytu może skorzystać klient, jeśli umowa została zawarta przed 1 lipca 2022 roku, a okres kredytowania kończy się po 31 grudnia 2022 roku. Z wakacji kredytowych można skorzystać wyłącznie w przypadku jednego kredytu. Harmonogram spłaty rat kredytowych, w przypadku skorzystania przez klienta z tego udogodnienia, ulega wydłużeniu o liczbę wykorzystanych miesięcy wakacji kredytowych.

Grupa Kapitałowa uważa, iż uprawnienia klientów do skorzystania przez nich z zawieszenia spłat kredytu stanowią ustawową modyfikację przepływów pieniężnych, która nastąpiła w dniu podpisania Ustawy przez Prezydenta tj. 14 lipca 2022 roku.

Grupa Kapitałowa skorygowała wartość bilansową brutto kredytów hipotecznych na kwotę 3 111 mln PLN dokonując pomniejszenia przychodu odsetkowego. Wartość korekty została ustalona jako różnica wartości bieżącej szacowanych przepływów pieniężnych, wynikających z umów kredytowych, uwzględniającej zawieszenie płatności rat oraz bieżącej wartości bilansowej brutto portfela kredytowego. Kalkulacja straty oparta jest na założeniu, że około 63% klientów posiadających kredyt hipoteczny udzielony w PLN zdecyduje się na skorzystanie z wakacji kredytowych (współczynnik partycypacji klientów).

Do końca grudnia 2022 roku 285,7 tysiąca klientów Grupy Kapitałowej złożyło wniosek o zawieszenie spłaty kredytu hipotecznego, co stanowi 52% liczby ogółem oraz 67% wartości bilansowej brutto kredytów ogółem uprawnionych do wakacji kredytowych. Łączna liczba zawnioskowanych zawieszeń według stanu na 31.12.2022 roku wyniosła 1 831 tysięcy (z czego 805,3 tysiąca dotyczyło zawieszeń w 2023 roku), co stanowi 42% maksymalnej liczby rat do zawieszenia dla wszystkich uprawnionych klientów.

Grupa Kapitałowa na 31 grudnia 2022 roku dokonała oceny wystarczalności poziomu straty z tytułu wakacji kredytowych w ujęciu wartościowym, przyjmując następujące założenia:

1)      stopień partycypacji klientów w wakacjach kredytowych w 2023 roku będzie zbliżony do poziomu z 2022 roku - analiza ta oparta jest na podziale klientów na 4 grupy obrazujące ich dotychczasowy stopień aktywności, na podstawie którego określony został potencjalny stopień aktywności na 2023 roku;

2)      dla grupy klientów, którzy wnioskowali o wakacje kredytowe w 2022 roku ale na koniec roku nie złożyli wniosków o zawieszenia rat kapitałowo-odsetkowych na 2023 roku uwzględniony został efekt przeszacowania stóp procentowych, kalkulowany na bazie zmiany stóp bazowych pomiędzy datą ujęcia straty na wakacjach kredytowych a 31 grudnia 2022 roku;

3)      strata dotycząca wszystkich zrealizowanych w 2022 roku oraz zawnioskowanych na 2023 roku zawieszeń rat kapitałowo-odsetkowych została obniżona o efekt przedpłat obserwowany na podstawie zachowania klientów w drugiej połowie 2022 roku oraz prognozowany na 2023 roku, skorygowany ostrożnościowo z uwagi na niepewność w odniesieniu do możliwych przedpłat w 2023 roku;

4)      na podstawie danych miesięcznych o napływie nowych wniosków w 2022 roku, przy zastosowaniu funkcji ekstrapolacyjnej ustalony został trend wniosków jakie mogą pojawić się do końca programu, na podstawie którego przy zastosowaniu stóp procentowych na 31 grudnia 2022 roku oszacowana została potencjalna strata.

Wyniki powyższej analizy potwierdziły, iż rozpoznana przez Grupę Kapitałową strata z tytułu wakacji kredytowych w wysokości 3 111 mln PLN jest na adekwatnym poziomie. Na wzrost współczynnika partycypacji klientów w przyszłości, a tym samym na poziom kosztów z tego tytułu, mogą potencjalnie mieć wpływ takie czynniki jak wzrost poziomu bezrobocia, zmiana zachowań klientów oraz wzrost rynkowych stóp procentowych.

Dodatkowo Grupa Kapitałowa koryguje wartość bilansową brutto kredytów mieszkaniowych oraz konsumenckich wycenianych według zamortyzowanego kosztu ujmując wpływ potencjalnych zwrotów kosztów dla klientów z tytułu przewidywanej przedterminowej spłaty w przyszłości czynnych kredytów konsumenckich i hipotecznych.

Ujęcia należności z tytułu leasingu finansowego opisano w nocie „Leasing” punkt „Leasing – Leasingodawca”.

W pozycji kredyty i pożyczki udzielone klientom zaprezentowano korektę z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej dla kredytów stanowiących pozycję zabezpieczaną (nota „Rachunkowość zabezpieczeń i pozostałe instrumenty finansowe”).

Szacunki i osądy: „Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe, „Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych”

Wrażliwość wysokości straty na zmianę współczynnika partycypacji klientów o +/- 10 pp. przedstawia poniższa tabela:

WPŁYW NA STRATĘ Z TYTUŁU USTAWOWYCH WAKACJI KREDYTOWYCH

wzrost współczynnika partycypacji klientów o 10 pp

spadek współczynnika partycypacji klientów o 10 pp

 „+” wzrost; „()„ spadek

482

(482)

Informacje finansowe

Informacje w zakresie ekspozycji na ryzyko kredytowe zostały szerzej opisane w nocie „Ryzyko kredytowe – informacje finansowe”.

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM

31.12.2022

nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

wyceniane według zamortyzowanego kosztu

Razem

bankowości detalicznej i prywatnej

3 480

129 944

133 424

na nieruchomości

4

103 303

103 307

konsumpcyjne

3 476

26 548

30 024

należności z tytułu leasingu finansowego

-

93

93

firm i przedsiębiorstw

44

31 286

31 330

na nieruchomości

-

5 382

5 382

gospodarcze

44

13 496

13 540

należności z tytułu faktoringu

-

243

243

należności z tytułu leasingu finansowego

-

12 165

12 165

korporacyjne

41

66 934

66 975

na nieruchomości

-

118

118

gospodarcze

41

57 607

57 648

należności z tytułu faktoringu

-

3 348

3 348

należności z tytułu leasingu finansowego

-

5 861

5 861

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

(bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

3 565

228 164

231 729

Korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej (nota „Rachunkowość zabezpieczeń i pozostałe instrumenty finansowe”)

-

(8)

(8)

Razem

3 565

228 156

231 721

 

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM

31.12.2021

nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

wyceniane wg zamortyzowanego kosztu

Razem

bankowości detalicznej i prywatnej

4 462

2

139 716

144 180

na nieruchomości

4

-

113 532

113 536

konsumpcyjne

4 458

2

26 077

30 537

należności z tytułu leasingu finansowego

-

-

107

107

firm i przedsiębiorstw

43

-

31 443

31 486

na nieruchomości

-

-

5 532

5 532

gospodarcze

43

-

13 579

13 622

należności z tytułu faktoringu

-

-

150

150

    należności z tytułu leasingu finansowego

-

-

12 182

12 182

korporacyjne

54

-

58 581

58 635

na nieruchomości

-

-

75

75

gospodarcze

54

-

50 471

50 525

należności z tytułu faktoringu

-

-

2 773

2 773

należności z tytułu leasingu finansowego

-

-

5 262

5 262

Kredyty i pożyczki udzielone klientom (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

4 559

2

229 740

234 301

Korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej (nota „Rachunkowość zabezpieczeń i pozostałe instrumenty finansowe”)

-

-

(1)

(1)

Razem

4 559

2

229 739

234 300

 

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM WEDŁUG TERMINÓW ZAPADALNOŚCI (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

wyceniane według zamortyzowanego kosztu

Razem

31.12.2022

 

 

 

do 1 miesiąca

730

10 799

11 529

od 1 miesiąca do 3 miesięcy

453

9 581

10 034

od 3 miesięcy do 1 roku

1 733

34 606

36 339

od 1 roku do 5 lat

603

75 253

75 856

powyżej 5 lat

46

97 925

97 971

 

 

 

 

Razem

3 565

228 164

231 729

 

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM WEDŁUG TERMINÓW ZAPADALNOŚCI (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

wyceniane według zamortyzowanego kosztu

wyceniane według zamortyzowanego kosztu

Razem

31.12.2021

 

 

 

 

do 1 miesiąca

794

-

11 362

12 156

od 1 miesiąca do 3 miesięcy

554

-

10 533

11 087

od 3 miesięcy do 1 roku

2 110

-

31 172

33 282

od 1 roku do 5 lat

1 058

-

77 551

78 609

powyżej 5 lat

43

2

99 121

99 166

 

 

 

 

 

Razem

4 559

2

229 739

234 300

37. Zobowiązania wobec banków

Zasady rachunkowości: Klasyfikacja i wycena do kategorii jest dokonywana zgodnie z zasadami określenia modelu biznesowego i oceny charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych, o których mowa w nocie „Ogólne zasady rachunkowości dotyczące instrumentów finansowych”.

informacje finansowe

ZOBOWIĄZANIA WOBEC BANKÓW

31.12.2022

31.12.2021

Wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat:

2

-

Zobowiązania z tytułu krótkiej pozycji w papierach wartościowych

2

-

Wyceniane według zamortyzowanego kosztu

3 009

3 821

Depozyty banków

1 936

2 814

Rachunki bieżące

1 057

995

Inne depozyty z rynku pieniężnego

16

12

 

 

 

Razem

3 011

3 821

 

ZOBOWIĄZANIA WOBEC BANKÓW WEDŁUG OKRESÓW SPŁATY

31.12.2022

31.12.2021

Wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat:

2

-

do 1 miesiąca

2

-

Wyceniane według zamortyzowanego kosztu:

3 009

3 821

do 1 miesiąca

2 963

3 761

od 1 miesiąca do 3 miesięcy

31

20

od 3 miesięcy do 1 roku

15

40

 

 

 

Razem

3 011

3 821

38. Zobowiązania wobec klientów

Zasady rachunkowości: Klasyfikacja i wycena do kategorii jest dokonywana zgodnie z zasadami określenia modelu biznesowego i oceny charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych, o których mowa w nocie „Ogólne zasady rachunkowości dotyczące instrumentów finansowych”. Szczegółowe zasady dotyczące „Zobowiązań z tytułu produktów ubezpieczeniowych” opisane zostały w nocie “Aktywa i zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej”. W zobowiązaniach wobec klientów zaprezentowano również korektę z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej dla zobowiązań wobec klientów stanowiących pozycję zabezpieczaną (nota „Rachunkowość zabezpieczeń i pozostałe instrumenty finansowe”).

Informacje finansowe

ZOBOWIĄZANIA WOBEC KLIENTÓW

Zobowiązania wobec gospodarstw domowych

Zobowiązania wobec podmiotów gospodarczych

Zobowiązania wobec jednostek budżetowych

Razem

31.12.2022

 

 

 

 

Wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

778

5

-

783

Zobowiązania z tytułu krótkiej pozycji w papierach wartościowych

-

5

-

5

Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych

778

-

-

778

Wyceniane według zamortyzowanego kosztu

263 033

58 634

17 188

338 855

Środki na rachunkach bieżących i depozyty O/N, w tym:

180 298

40 290

16 224

236 812

rachunki oszczędnościowe i inne środki oprocentowane

41 953

12 933

11 615

66 501

Depozyty terminowe

82 127

17 748

913

100 788

Pozostałe zobowiązania

515

596

51

1 162

Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych

93

-

-

93

Zobowiązania wobec klientów (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

263 811

58 639

17 188

339 638

Korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej (nota „Rachunkowość zabezpieczeń i pozostałe instrumenty finansowe”)

(56)

-

-

(56)

 

 

 

 

 

Razem

263 755

58 639

17 188

339 582

 

ZOBOWIĄZANIA WOBEC KLIENTÓW

Zobowiązania wobec gospodarstw domowych

Zobowiązania wobec podmiotów gospodarczych

Zobowiązania wobec jednostek budżetowych

Razem

31.12.2021

 

 

 

 

Wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

1 067

-

-

1 067

Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych

1 067

-

-

1 067

Wyceniane według zamortyzowanego kosztu

244 545

56 854

19 830

321 229

Środki na rachunkach bieżących i depozyty O/N, w tym:

204 465

45 991

19 731

270 187

rachunki oszczędnościowe i inne środki oprocentowane

57 213

16 585

13 301

87 099

Depozyty terminowe

39 201

10 125

76

49 402

Pozostałe zobowiązania

735

738

23

1 496

Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych

144

-

-

144

Zobowiązania wobec klientów (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

245 612

56 854

19 830

322 296

 

 

 

 

 

Razem

245 612

56 854

19 830

322 296

ZOBOWIĄZANIA WOBEC KLIENTÓW WEDŁUG OKRESÓW SPŁATY (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

31.12.2022

31.12.2021

Wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat:

783

1 067

do 1 miesiąca

5

-

od 1 roku do 5 lat

1

2

powyżej 5 lat

777

1 065

 

 

 

Wyceniane według zamortyzowanego kosztu:

338 855

321 229

do 1 miesiąca

272 288

285 686

od 1 miesiąca do 3 miesięcy

29 307

12 658

od 3 miesięcy do 1 roku

10 392

11 444

od 1 roku do 5 lat

21 520

5 932

powyżej 5 lat

5 348

5 509

 

 

 

Razem

339 638

322 296

ZOBOWIĄZANIA WOBEC KLIENTÓW WEDŁUG SEGMENTU KLIENTA

31.12.2022

31.12.2021

Zobowiązania wobec klientów (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

339 638

322 296

bankowości detalicznej i prywatnej

234 382

215 028

Korporacyjne

55 812

58 389

firm i przedsiębiorstw

48 562

47 657

pozostałe zobowiązania (w tym zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych)

882

1 222

Korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej (nota „Rachunkowość zabezpieczeń i pozostałe instrumenty finansowe”)

(56)

-

 

 

 

Razem

339 582

322 296

39. Otrzymane finansowanie

Zasady rachunkowości: Klasyfikacja i wycena do kategorii jest dokonywana zgodnie z zasadami określenia modelu biznesowego i oceny charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych, o których mowa w nocie „Ogólne zasady rachunkowości dotyczące instrumentów finansowych”.

Informacje finansowe

OTRZYMANE FINANSOWANIE

31.12.2022

31.12.2021

Otrzymane kredyty i pożyczki od:

2 294

2 461

banków

309

740

międzynarodowych organizacji finansowych

1 972

1 706

innych instytucji finansowych

13

15

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych:

15 510

23 872

hipoteczne listy zastawne wyemitowane przez PKO Bank Hipoteczny SA

12 057

13 143

obligacje wyemitowane przez PKO Bank Hipoteczny S.A.

1 265

3 474

obligacje wyemitowane przez PKO Finance AB

-

3 541

obligacje wyemitowane przez Grupę Kapitałową PKO Leasing S.A.

2 188

3 642

obligacje wyemitowane przez KREDOBANK S.A.

-

72

Zobowiązania podporządkowane

2 781

2 716

 

 

 

Razem

20 585

29 049

 

39.1.        Otrzymane kredyty i pożyczki

OTRZYMANE KREDYTY I POŻYCZKI WEDŁUG OKRESÓW SPŁATY

31.12.2022

31.12.2021

do 1 miesiąca

-

48

od 1 miesiąca do 3 miesięcy

11

40

od 3 miesięcy do 1 roku

1 107

212

od 1 roku do 5 lat

1 176

2 161

 

 

 

Razem

2 294

2 461

Kredyty i pożyczki otrzymane od banków

Data otrzymania

Wartość nominalna

Waluta

Termin zapadalności

Wartość bilansowa na 31.12.2022

Wartość bilansowa na 31.12.2021

 

 

 

 

 

 

10.06.2019

150

PLN

15.06.2023

150

-

04.12.2019

 500

 PLN

04.12.2023

159

281

08.05.2020

 600

 UAH

25.04.2025

-

89

11.09.2020

 450

 UAH

05.09.2025

-

67

09.10.2020

 600

 UAH

03.10.2025

-

89

11.12.2020

 600

 UAH

05.12.2025

-

89

13.08.2021

750

 UAH

09.08.2024

-

112

31.12.2021

13

 PLN

31.12.2021

-

13

 

 

 

 

 

 

Razem

 

 

 

309

740

 

Kredyty i pożyczki otrzymane od Międzynarodowych Organizacji Finansowych

Data otrzymania kredytu i pożyczki przez Grupę Kapitałową

Wartość nominalna

Waluta

Termin zapadalności

Wartość bilansowa na 31.12.2022

Wartość bilansowa na 31.12.2021

 

 

 

 

 

 

25.09.2013

 120

 EUR

25.09.2023

130

138

28.10.2016

 40

 EUR

13.01.2022

-

4

28.09.2017

 50

 EUR

30.11.2022

-

57

28.11.2018

 50

 EUR

30.11.2022

-

115

13.04.2018

 40

 EUR

31.03.2023

11

54

23.10.2018

746

 PLN

23.10.2023

1 126

648

10.02.2021

50

 EUR

02.02.2026

235

230

06.12.2021

50

 EUR

27.11.2026

235

230

06.12.2021

50

 EUR

27.11.2026

235

230

 

 

 

 

 

 

Razem

 

 

 

1 972

1 706

Kredyty i pożyczki otrzymane od innych instytucji finansowych

Data otrzymania

Wartość nominalna

Waluta

Termin zapadalności

Wartość bilansowa na 31.12.2022

Wartość bilansowa na 31.12.2021

 

 

 

 

 

 

25.10.2021

100

 UAH

 24.10.2023

13

15

39.2.        Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU EMISJI WEDŁUG OKRESÓW SPŁATY

31.12.2022

31.12.2021

Wyceniane według zamortyzowanego kosztu:

 

 

do 1 miesiąca

2 669

1 067

od 1 miesiąca do 3 miesięcy

791

1 820

od 3 miesięcy do 1 roku

2 851

9 978

od 1 roku do 5 lat

9 138

10 946

powyżej 5 lat

61

61

 

 

 

Razem

15 510

23 872

 

Obligacje wyemitowane przez PKO Bank Hipoteczny S.A.

Data emisji

Rodzaj oprocentowania

Oprocentowanie (indeks + marża)

Wartość nominalna

Waluta

Termin zapadalności

Wartość bilansowa na 31.12.2022

Wartość bilansowa na 31.12.2021

 

 

 

 

 

 

 

 

17.12.2020

zmienne

WIBOR3M +0,28

224

PLN

17.03.2022

-

224   

03.02.2021

zmienne

WIBOR3M +0,25

83

PLN

09.05.2022

-

83   

29.03.2021

zmienne

WIBOR3M +0,35

95

PLN

03.10.2022

-

95   

21.05.2021

zerokuponowe

 

364

PLN

24.01.2022

-

364   

22.06.2021

zerokuponowe

 

384

PLN

24.01.2022

-

384   

26.07.2021

zerokuponowe

 

300

PLN

24.02.2022

-

300   

26.07.2021

zmienne

WIBOR3M +0,33

418

PLN

23.11.2022

-

418   

06.09.2021

zerokuponowe

 

489

PLN

04.04.2022

-

488   

18.10.2021

zerokuponowe

 

311

PLN

23.05.2022

-

309   

18.10.2021

zerokuponowe

 

381

PLN

22.04.2022

-

380   

29.11.2021

zerokuponowe

 

280

PLN

17.03.2022

-

279   

29.11.2021

zmienne

WIBOR3M +0,20

150

PLN

23.05.2022

-

150   

24.01.2022

zmienne

WIBOR3M+0,28

124

PLN

25.07.2023

126   

-

24.02.2022

zmienne

WIBOR3M+0,30

115

PLN

19.05.2023

116   

-

03.10.2022

zerokuponowe

 

293

PLN

03.04.2023

286   

-

02.11.2022

zerokuponowe

 

125

PLN

09.05.2023

121   

-

02.11.2022

zerokuponowe

 

100

PLN

03.04.2023

98   

-

16.12.2022

zerokuponowe

 

232

PLN

16.03.2023

228   

-

16.12.2022

zerokuponowe

 

300

PLN

16.06.2023

290   

-

 

 

 

 

 

 

 

 

Razem

 

 

 

 

 

1 265

3 474

Obligacje wyemitowane przez PKO Finance AB

W wrześniu 2022 roku dokonała wykupu obligacji na kwotę 3 miliardy 958 milionów PLN.

Data emisji

Rodzaj oprocentowania

Oprocentowanie

Wartość nominalna

Waluta

Termin zapadalności

Wartość bilansowa na 31.12.2022

Wartość bilansowa na 31.12.2021

 

 

 

 

 

 

 

 

25.07.2012

 stałe

4,00

50

 EUR

25.07.2022

-

234

26.09.2012

 stałe

4,63

805

 USD

26.09.2022

-

3 307

 

 

 

 

 

 

 

 

Razem

 

 

 

 

 

-

3 541

Obligacje wyemitowane przez Grupę Kapitałową PKO Leasing SA

Data emisji

Rodzaj oprocentowania

Oprocentowanie

(indeks + marża)

Wartość nominalna

Waluta

Termin zapadalności

Wartość bilansowa na 31.12.2022

Wartość bilansowa na 31.12.2021

 

 

 

 

 

 

 

 

26.09.20191

 zmienne

WIBOR 3M + marża

2 135

PLN

28.12.2029

1067

2 139

06.08.2021

 zmienne

WIBOR 3M + marża

193

PLN

07.02.2022

-

193  

10.09.2021

 zmienne

WIBOR 6M + marża

303

PLN

28.01.2022

-

303   

08.10.2021

 zmienne

WIBOR 3M + marża

278

PLN

25.03.2022

-

277   

15.11.2021

 zmienne

WIBOR 3M + marża

326

PLN

07.03.2022

-

326

02.12.2021

 zmienne

WIBOR 3M + marża

140

PLN

12.04.2022

-

139   

17.12.2021

 zmienne

WIBOR 6M + marża

267

PLN

29.04.2022

-

265   

10.10.2022

 zmienne

WIBOR 3M + marża

311

PLN

17.01.2023

310   

-

24.10.2022

 zmienne

WIBOR 3M + marża

164

PLN

01.02.2023

163   

-

14.11.2022

 zmienne

WIBOR 3M + marża

182

PLN

10.03.2023

179   

-

28.11.2022

 zmienne

WIBOR 3M + marża

225

PLN

27.03.2023

222   

-

05.12.2022

 zmienne

WIBOR 3M + marża

164

PLN

13.04.2023

161   

-

22.12.2022

 zmienne

WIBOR 3M + marża

88

PLN

24.04.2023

86   

-

 

 

 

 

 

 

 

 

Razem

 

 

 

 

 

2 188

3 642

1 Obligacje wyemitowane w ramach transakcji sekurytyzacji wierzytelności leasingowych przejęte przez Grupę Kapitałową PKO Leasing S.A. w ramach nabycia Raiffeisen-Leasing Polska S.A. oraz wyemitowane w ramach transakcji sekurytyzacji wierzytelności leasingowych przeprowadzonej we wrześniu 2019 roku. Zabezpieczeniem spłaty obligacji są należności leasingowe będące przedmiotem sekurytyzacji (patrz nota „Informacje o sekurytyzacji portfela leasingowego i pakietowej sprzedaży wierzytelności”).

Obligacje wyemitowane przez KREDOBANK S.A.

Data emisji

Rodzaj oprocentowania

Oprocentowanie

(indeks + marża)

Wartość nominalna

Waluta

Termin zapadalności

Wartość bilansowa na 31.12.2022

Wartość bilansowa na 31.12.2021

 

 

 

 

 

 

 

 

01.12.2017

 zmienne

UIRD1 6M+0,75

233

 UAH

26.11.2022

-

35

13.07.2018

 zmienne

UIRD1 6M+0,75

250

 UAH

28.12.2022

-

37

 

 

 

 

 

 

 

 

Razem

 

 

 

 

 

-

72

1 Ukrainian Index of Retail Deposit Rates

Listy zastawne wyemitowane przez PKO Bank Hipoteczny SA

Data emisji

Rodzaj oprocentowania

Oprocentowanie (indeks + marża)

Wartość nominalna

Waluta

Termin zapadalności

Wartość bilansowa na 31.12.2022

Wartość bilansowa na 31.12.2021

 

 

 

 

 

 

 

 

24.10.2016

 stałe

0,125

500

EUR

24.06.2022

-

2 300   

02.02.2017

 stałe

0,82

25

EUR

02.02.2024

118

116   

30.03.2017

 stałe

0,625

500

EUR

24.01.2023

2 359

2 312   

28.04.2017

 zmienne

WIBOR3M +0,69

500

PLN

18.05.2022

-

501   

27.09.2017

 stałe

0,75

500

EUR

27.08.2024

2 351

2 303   

27.10.2017

 zmienne

WIBOR3M +0,60

500

PLN

27.06.2023

500

500   

02.11.2017

 stałe

0,47

54

EUR

03.11.2022

--

249   

22.03.2018

 stałe

0,75

500

EUR

24.01.2024

2 360

2 314   

27.04.2018

 zmienne

WIBOR3M +0,49

698

PLN

25.04.2024

708

701   

18.05.2018

 zmienne

WIBOR3M +0,32

100

PLN

29.04.2022

-

98   

27.07.2018

 zmienne

WIBOR3M +0,62

500

PLN

25.07.2025

507

501   

24.08.2018

 stałe

3,4875

60

PLN

24.08.2028

61

61   

26.10.2018

 zmienne

WIBOR3M +0,66

230

PLN

28.04.2025

233

231   

08.03.2019

 stałe

0,125

100

EUR

24.06.2022

-

460   

10.06.2019

 zmienne

WIBOR3M +0,60

245

PLN

30.09.2024

244

246   

02.12.2019

 zmienne

WIBOR3M +0,51

250

PLN

02.12.2024

251

250   

04.07.2022

 stałe

2,125

500

EUR

25.06.2025

2 365

-

 

 

 

 

 

 

 

 

Razem

 

 

 

 

 

12 057

13 143

 

39.3.        Zobowiązania podporządkowane

Rodzaj zobowiązania

Rodzaj oprocentowania

Wartość nominalna

Waluta

Okres

Wartość bilansowa

31.12.2022

31.12.2021

Obligacje podporządkowane

WIBOR 6M+0,0155

1 700

PLN

28.08.2017 - 28.08.2027

1 752

1 710

Obligacje podporządkowane

WIBOR 6M+0,0150

1 000

PLN

05.03.2018 - 06.03.2028

1 029

1 006

 

 

 

 

 

 

 

Razem

 

 

 

 

2 781

2 716

Obligacje podporządkowane zostały za zgodą Komisji Nadzoru Finansowego przeznaczone na podwyższenie funduszy uzupełniających Grupy Kapitałowej (Tier 2). Z uwagi na niesprzyjającą sytuację rynkową, 1 sierpnia 2022 roku została podjęta decyzja o rezygnacji z wcześniejszego wykupu obligacji podporządkowanych serii OP0827 wyemitowanych przez Bank 28 sierpnia 2017 roku. W tym samym dniu Zarząd PKO Banku Polskiego S.A. zdecydował o niekontynuowaniu prac zmierzających do emisji przez Bank obligacji podporządkowanych w formacie obligacji podporządkowanych z dziesięcioletnim terminem wykupu (26 kwietnia 2022 roku została podjęta uchwała Zarządu Banku o wyrażeniu zgody na emisję tego rodzaju obligacji).

8 sierpnia 2022 roku Zarząd Banku podjął uchwałę w sprawie ustanowienia programu emisji euroobligacji przez Bank jako emitenta (program Euro Medium Term Notes – „Program EMTN”), o wartości do 4 mld euro (EUR). W ramach Programu EMTN możliwa będzie emisja niezabezpieczonych euroobligacji w dowolnej walucie, w tym takich, z których zobowiązania mogą być zaliczane do zobowiązań kwalifikowalnych lub do funduszy własnych Banku. Emitowane w ramach Programu EMTN obligacje zostaną zarejestrowane w międzynarodowym systemie rejestracji papierów wartościowych (ICSD) prowadzonym przez Euroclear Bank SA/NV lub Clearstream Banking société anonyme. Bank może ubiegać się o dopuszczenie poszczególnych serii euroobligacji do obrotu na rynku regulowanym prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Luksemburgu, Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.

16 grudnia 2022 roku agencja ratingowa Moody’s Investors Service przyznała rating (P)Baa3 dla Programu EMTN, w ramach niezabezpieczonych obligacji oznaczonych jako Senior Non Preferred.

20 grudnia 2022 roku został zatwierdzony przez Commission de Surveillance du Secteur Financier (CSSF) w Luksemburgu Prospekt do programu EMTN.

1 lutego 2023 roku, w ramach emisji inauguracyjnej spod Programu EMTN, Bank wyemitował 3-letnie obligacje uprzywilejowane w formacie „Senior Preferred Notes” o łącznej wartości 750 mln EUR, z możliwością wykonania wcześniejszego wykupu po dwóch latach od emisji. Kupon emisji jest stały, na poziomie 5,625%, płatny rocznie do daty wcześniejszego wykupu, a po tym czasie zmienny, z płatnościami kwartalnymi. Agencja Moody’s Investors Service przyznała emisji rating na poziomie A3. Obligacje dopuszczone zostały do obrotu na rynku regulowanym na Giełdzie Papierów Wartościowych w Luksemburgu. 

 

 

POZOSTAŁE NOTY UZUPEŁNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE

40.  Aktywa i zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej

Zasady rachunkowości:

Grupa Kapitałowa prezentuje działalność ubezpieczeniową w następujących pozycjach sprawozdania z sytuacji finansowej:

•        aktywa z tytułu działalności ubezpieczeniowej są to należności z tytułu reasekuracji i udział reasekuratora w rezerwach techniczno – ubezpieczeniowych.

Należności z tytułu reasekuracji obejmują należności od reasekuratorów, brokerów reasekuracyjnych wynikające z zawartych umów reasekuracji biernej. Należności z tytułu reasekuracji są wyceniane w kwocie wymaganej zapłaty pomniejszonej o odpisy aktualizujące.

Udział reasekuratora w rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych wyznaczany jest w oparciu o stan rezerw brutto oraz warunki określone w umowach reasekuracyjnych. Tym samym, podobnie jak w przypadku rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, większość udziału reasekuratora w rezerwach jest wyznaczana w oparciu o metody indywidualne. W przypadku udziału reasekuratora wyznaczanego na poziomie danych zagregowanych, stosowana jest granulacja obliczeń umożliwiająca właściwe uwzględnienie parametrów umowy reasekuracyjnej, np. zdefiniowanie umowy reasekuracyjnej na poziomie roku szkodowego lub roku polisowego. Udział reasekuratora w rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych wyznaczany jest w sposób adekwatny i ostrożny.

•        Zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej obejmują rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe na pokrycie bieżących i przyszłych roszczeń oraz kosztów, jakie mogą wynikać z zawartych umów ubezpieczenia, tj.: z tytułu składek, na ryzyka niewygasłe, na niewypłacone odszkodowania lub świadczenia, na premie i rabaty dla ubezpieczonych, ubezpieczeń na życie oraz inne, a także odroczone prowizje reasekuracyjne oraz zobowiązania z tytułu reasekuracji.

Rezerwy techniczno – ubezpieczeniowe tworzy się na pokrycie bieżących i przyszłych roszczeń oraz kosztów, jakie mogą wynikać z zawartych umów ubezpieczenia. Rezerwy obejmują zarówno zdarzenia, które miały miejsce w przeszłości, ale nie zostały jeszcze rozliczone, jak również zdarzenia, które będą miały miejsce w przyszłości. W większości przypadków rezerwy tworzone są metodą indywidualną na poziomie poszczególnych polis lub szkód, a wyjątek stanowi m.in. rezerwa IBNR, która wyznaczana jest na poziomie homogenicznych grup ryzyka. Wszystkie rezerwy obliczane są przy zastosowaniu klasycznych metod aktuarialnych. Rezerwy uwzględniają nie tylko oczekiwane wypłaty odszkodowań i świadczeń oraz kosztów, ale także wszelkie inne przepływy pieniężne wynikające z zawartych umów ubezpieczenia, np. premie i rabaty. Rezerwy tworzone są w sposób adekwatny i ostrożny w taki sposób, aby zawierały pewien margines ryzyka.

Prowizje reasekuracyjne w części przypadającej na przyszłe okresy sprawozdawcze są rozliczane w czasie na zasadach obowiązujących przy tworzeniu rezerwy składek na udziale reasekuratora.

Zobowiązania z tytułu reasekuracji obejmują zobowiązania bieżące wobec reasekuratorów wynikających z rozliczeń dokonywanych na podstawie umów reasekuracji biernej. Zobowiązania z tytułu reasekuracji ujmowane są w wartości nominalnej i wyceniane wg kwoty wymaganej na dzień bilansowy.

•        Zobowiązania wobec klientów – „Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych”: Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych obejmują zobowiązania z tytułu produktów unit-linked, produktu „bezpieczny kapitał", produktów strukturyzowanych oraz polisolokat. Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe dla ubezpieczeń na życie, gdzie ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczający prezentowane są w linii zobowiązań z tytułu produktów ubezpieczeniowych wycenianych do wartości godziwej i zaprezentowanie w niej. Wycena tych rezerw bazuje na wartości korespondujących aktywów wycenianych do wartości godziwej. W pozycji wycenianych w zamortyzowanym koszcie wykazywane są pozostałe rezerwy z tytułu produktów inwestycyjnych, które są w większości kalkulowane metodami aktuarialnymi (rezerwy ubezpieczeń na życie, rezerwy szkodowe itp.).

Grupa Kapitałowa ujmuje wynik na działalności ubezpieczeniowej w pozycji przychody z tytułu prowizji linia „oferowanie produktów ubezpieczeniowych”, który obejmuje przychody z tytułu składki, koszty działalności ubezpieczeniowej, odszkodowania wraz ze zmianą rezerw techniczno-ubezpieczeniowych oraz wpływ udziału reasekuratora w przedmiotowych pozycjach. Zasady rachunkowości dotyczące ujęcia przychodów prowizyjnych z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami i pożyczkami opisane zostały w nocie „Przychody i koszty z tytułu odsetek”.

AKTYWO Z TYTUŁU DZIAŁALNOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ

31.12.2022

31.12.2021

Udział reasekuratorów w rezerwach techniczno - ubezpieczeniowych

532

865

Należności z tytułu reasekuracji

23

46

Razem

555

911

 

ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DZIAŁALNOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ

31.12.2022

31.12.2021

Rezerwy techniczno – ubezpieczeniowe

1 281

1 233

Odroczone prowizje reasekuracyjne

426

725

Zobowiązania z tytułu reasekuracji

25

50

Razem

1 732

2 008

 

Pozostałe informacja finansowe patrz: Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych i Wynik z działalności ubezpieczeniowej

41. Wartości niematerialne

Zasady rachunkowości:

Oprogramowanie - Nabyte licencje na oprogramowanie komputerowe są ujmowane w wysokości poniesionych kosztów nabycia i przygotowania do użytkowania, z uwzględnieniem umorzeń i odpisów z tytułu utraty wartości.

Wartość firmy - Wartość firmy powstała na nabyciu spółek zależnych jest wykazywana w pozycji „Wartości niematerialne”, a wartość firmy powstała na nabyciu spółek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć jest wykazywana w pozycji „Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia”. Test na utratę wartości przeprowadza się co najmniej na koniec każdego roku.

Relacje z klientami oraz value in force - W wyniku rozliczenia transakcji nabycia zidentyfikowane zostały dwa składniki wartości niematerialnych, które zostały ujęte odrębnie od wartości firmy, tj. relacje z klientami oraz value in force, stanowiące wartość obecną przyszłych zysków z zawartych umów ubezpieczenia. Powyższe składniki wartości niematerialnych podlegają amortyzacji metodą degresywną opartą o tempo konsumowania korzyści ekonomicznych wynikających z ich użytkowania.

Pozostałe wartości niematerialne - Pozostałe wartości niematerialne nabywane przez Grupę Kapitałową wykazuje się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie i łączną kwotę odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości.

Koszty prac rozwojowych - Koszty zakończonych prac rozwojowych zalicza się do wartości niematerialnych w związku z oczekiwanym uzyskaniem korzyści ekonomicznych oraz spełnieniem określonych warunków, tj. jeżeli istnieje możliwość i zamiar ukończenia oraz użytkowania wytwarzanego składnika, dostępne są stosowne środki techniczne i finansowe służące ukończeniu prac i użytkowania wytwarzanego składnika oraz istnieje możliwość wiarygodnego ustalenia wysokości nakładów poniesionych w czasie prac rozwojowych, które można przyporządkować wytworzeniu składników wartości niematerialnych.

nakłady - Wartość bilansową rzeczowych aktywów trwałych powiększa się o dodatkowe nakłady poniesione w okresie ich użytkowania jeżeli spełnią kryteria rozpoznania jako środek trwały.

Grupa Kapitałowa zalicza do wartości niematerialnych efekty prowadzonych we własnym zakresie prac rozwojowych, które mogą być wykorzystane na potrzeby działalności Grupy Kapitałowej. Efekty prowadzonych na własne potrzeby Grupy Kapitałowej prac rozwojowych stanowiących etap tworzenia i wdrażania nowego rozwiązania, kwalifikuje do wartości niematerialnych pod warunkiem udowodnienia:

1)         możliwości ukończenia składnika wartości niematerialnych tak, aby uzyskał postać nadającą się do użytkowania lub sprzedaży,

2)         zamiaru ukończenia składnika wartości niematerialnych oraz jego użytkowania lub sprzedaży,

3)         zdolności do użytkowania lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych,

4)         sposobu wytwarzania prawdopodobnych przyszłych korzyści ekonomicznych przez składnik wartości niematerialnych, tj. jego użyteczności (zgodnie z MSR 36 „Utrata wartości aktywów”),

5)         dostępności stosowanych środków technicznych, finansowych i innych, służących ukończeniu prac rozwojowych oraz użytkowaniu lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych,

6)         możliwości wiarygodnego ustalenia nakładów poniesionych w czasie prac rozwojowych, które można przyporządkować temu składnikowi wartości niematerialnych

Aktywa z tytułu prawa do użytkowania wykazywane są w ramach tej samej pozycji, w ramach której przedstawione zostałyby odpowiednie bazowe składniki aktywów, gdyby były własnością Grupy Kapitałowej .

Noty powiązane:

•        Okresy użytkowania – nota „Koszty działania”;

•        Odpisy z tytułu utraty wartości - nota „Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych”

Informacje finansowe

WARTOŚCI NIEMATERIALNE

Oprogramowanie

Wartość firmy

Przyszłe zyski z zawartych umów ubezpieczeniowych

Relacje z klientami

Inne, w tym nakłady

z tego na oprogramowanie

Ogółem

2022

   

  

  

  

  

  

  

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

5 908

1 407

140

158

776

642

8 389

Nabycie

45

-

-

-

492

492

537

Transfery z nakładów

504

-

-

-

(504)

(504)

-

Likwidacja i sprzedaż

(18)

-

-

(64)

-

-

(82)

Inne

-

-

1

-

38

41

39

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

6 439

1 407

141

94

802

671

8 883

  

Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu

(4 203)

-

(118)

(117)

(92)

-

(4 530)

Amortyzacja okresu

(483)

-

(6)

(7)

(4)

-

(500)

Likwidacja i sprzedaż

18

-

-

34

-

-

52

Inne

5

-

(1)

-

-

-

4

Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu

(4 663)

-

(125)

(90)

(96)

-

(4 974)

    

Odpisy aktualizujące na początek okresu

(18)

(354)

-

(9)

(15)

(2)

(396)

Utworzenie w okresie

-

-

-

(21)

-

-

(21)

Inne

-

-

-

30

5

2

35

Odpisy aktualizujące na koniec na koniec okresu

(18)

(354)

-

-

(10)

-

(382)

    

Wartość bilansowa netto na początek okresu

1 687

1 053

22

32

669

640

3 463

Wartość bilansowa netto na koniec okresu

1 758

1 053

16

4

696

671

3 527

 

WARTOŚCI NIEMATERIALNE

Oprogramowanie

Wartość firmy

Przyszłe zyski z zawartych umów ubezpieczeniowych

Relacje z klientami

Inne, w tym nakłady

z tego na oprogramowanie

Ogółem

2021

 

 

 

 

 

 

 

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

6 137

1 437

141

158

569

433

8 442

Nabycie

44

-

-

-

551

550

595

Transfery z nakładów

387

-

-

-

(387)

(341)

-

Likwidacja i sprzedaż

(682)

-

-

-

(2)

-

(684)

Inne

22

(30)

(1)

-

45

-

36

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

5 908

1 407

140

158

776

642

8 389

  

Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu

(4 440)

-

(110)

(105)

(91)

-

(4 746)

Amortyzacja okresu

(440)

-

(8)

(12)

(4)

-

(464)

Likwidacja i sprzedaż

681

-

-

-

2

-

683

Inne

(4)

-

-

-

1

-

(3)

Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu

(4 203)

-

(118)

(117)

(92)

-

(4 530)

    

Odpisy aktualizujące na początek okresu

(18)

(384)

-

-

(13)

-

(415)

Utworzenie w okresie

-

-

-

(9)

(2)

(2)

(11)

Inne

-

30

-

-

-

-

30

Odpisy aktualizujące na koniec na koniec okresu

(18)

(354)

-

(9)

(15)

(2)

(396)

    

Wartość bilansowa netto na początek okresu

1 679

1 053

31

53

465

433

3 281

Wartość bilansowa netto na koniec okresu

1 687

1 053

22

32

669

640

3 463

Istotną wartością niematerialną z punktu widzenia Banku są nakłady poniesione na Zintegrowany System Informatyczny (ZSI). Łączna wartość nakładów poniesionych na ZSI w latach 2006–2022 wyniosła 1 392 miliony PLN (w latach 2005–2021 - 1 462 miliony PLN).

Wartość bilansowa netto Zintegrowanego Systemu Informatycznego (ZSI) na 31 grudnia 2022 roku wynosiła 651 milionów PLN (na 31 grudnia 2021 roku wynosiła 629 milionów PLN). Przewidywany okres eksploatacji systemu został określony na 24 lata. Na 31 grudnia 2022 roku pozostały okres użytkowania wynosi 8 lat.

•      Wartość firmy

Wartość firmy netto

31.12.2022

31.12.2021

Nordea Bank Polska SA

747

747

PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA

91

91

Raiffeisen - Leasing Polska SA i jej spółki zależne (PKO Leasing SA)

57

57

PKO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA

150

150

Aktywa przejęte od spółki CFP sp. z o.o.

8

8

Razem

1 053

1 053

 

Wartość firmy

Test na utratę wartości - metoda

Nordea Bank Polska SA

Grupa przeprowadza testy na utratę wartości firmy powstałej z nabycia Nordea Bank Polska S.A. bazując na modelu opartym na metodzie zdyskontowanych dywidend, poprzez porównanie wartości bilansowej ośrodków wypracowujących środki pieniężne („CGU”) z ich wartością odzyskiwalną. Wartość rezydualna CGU detalicznego została skalkulowana poprzez ekstrapolację projekcji przepływów pieniężnych poza okres prognozy przy zastosowaniu stopy wzrostu przyjętej na poziomie 3,5%. Prognozy przepływów pieniężnych w teście na utratę wartości obejmowały okres 10 lat i opierały się na założeniach zawartych w planie finansowym Grupy na 2023 rok. Do dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych Grupa zastosowała stopę dyskonta w wysokości 12,50%, uwzględniającą stopę wolną od ryzyka oraz premię za ryzyko.

Na moment przejęcia wyróżniono dwa ośrodki wypracowujące środki pieniężne („CGU”), do których przypisano wartość firmy powstałą z nabycia Nordea Bank Polska SA – detaliczny i korporacyjny, pokrywające się z segmentami działalności. Na wartość firmy przypisaną do CGU korporacyjnego w wysokości 117 milionów PLN, Grupa dokonała odpisu 30 czerwca 2020 roku. Wartość firmy Nordea Bank Polska S.A w wysokości 747 milionów PLN dotyczy segmentu detalicznego. 

Na 31 grudnia 2022 roku Grupa przeprowadziła test na utratę wartości firmy powstałej z nabycia Nordea Bank Polska S.A. przypisanej do CGU detalicznego. Przeprowadzony test nie wskazał utraty wartości.

PKO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.

Test w oparciu o metodę zdyskontowanych dywidend na podstawie opracowanej przez spółkę 3-letniej prognozy finansowej, z uwzględnieniem wartości rezydualnej

Nie stwierdzono utraty wartości wartości firmy.

PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń S.A.

Test w oparciu o wartość bieżącą oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych dla Banku z uwzględnieniem wartości rezydualnej. Przepływy pieniężne oszacowano na podstawie przygotowanej przez spółkę 10-letniej prognozy finansowej.

Nie stwierdzono utraty wartości wartości firmy.

PKO Leasing Pro S.A.

Wartość firmy z nabycia spółki została przypisana do całej spółki PKO Leasing SA jako jednostki bezpośrednio nadrzędnej, która w ramach połączenia przejęła aktywa spółki PKO Leasing Pro SA. Test został opracowany w oparciu o wartość bieżącą oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych generowanych przez spółkę, oszacowanych na podstawie przygotowanej przez spółkę prognozy finansowej na 5 lat z jednoczesnym uwzględnieniem wygaszania działalności po tym okresie.

Nie stwierdzono dalszej utraty wartości.

Raiffeisen-Leasing Polska SA wraz z jej spółkami zależnymi (PKO Leasing S.A.)

Wartość firmy z nabycia tych spółek została przypisana do wyodrębnionej ewidencyjnie części aktywów Grupy Kapitałowej PKO Leasing SA, będących aktywami nabytej Grupy Kapitałowej Raiffeisen-Leasing Polska SA. Test został przeprowadzony metodą zdyskontowanych dywidend na podstawie opracowanej przez spółkę 5-letniej prognozy finansowej, z uwzględnieniem wartości rezydualnej.

Nie stwierdzono utraty wartości wartości firmy.

 

W wyżej opisanych testach na utratę wartości do dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych zastosowano stopę dyskonta w wysokości 7,555% (z wyjątkiem Nordea Bank Polska SA), uwzględniającą stopę wolną od ryzyka równą rentowności 10-letnich obligacji skarbowych z dnia na jaki wykonywana jest wycena oraz premię za ryzyko rynkowe i współczynnik ryzyka ustalone dla przedsięwzięć PKO Banku Polskiego SA.

Metody wyceny i okresy prognozy zostały dostosowane do specyfiki działalności wycenianych aktywów lub spółek.

42. Rzeczowe aktywa trwałe

Zasady rachunkowości:

rzeczowe aktywa trwałe - Wyceniane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia, po pomniejszeniu o umorzenie oraz odpisy z tytułu utraty wartości.

nieruchomości inwestycyjne - Wycenia się według zasad stosowanych do rzeczowych aktywów trwałych.

nakłady - Wartość bilansową rzeczowych aktywów trwałych powiększa się o dodatkowe nakłady poniesione w okresie ich użytkowania jeżeli spełnią kryteria rozpoznania jako środek trwały.

Aktywa z tytułu prawa do użytkowania wykazywane są w ramach tej samej pozycji, w ramach której przedstawione zostałyby odpowiednie bazowe składniki aktywów, gdyby były własnością Grupy Kapitałowej.

Noty powiązane:

•        Okresy użytkowania – nota „Koszty działania”;

•        Odpisy z tytułu utraty wartości - nota „Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych”

Informacje finansowe

•        Rzeczowe aktywa trwałe

RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE

Grunty i budynki

Maszyny i urządzenia, w tym sprzęt informatyczny

Środki trwałe w budowie

Inne, w tym środki transportu

Ogółem

2022

   

   

   

  

  

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

3 977

1 768

217

909

6 871

Nabycie, w tym modyfikacje

165

37

175

28

405

Transfery z nakładów

50

142

(234)

42

-

Likwidacja i sprzedaż

(46)

(92)

 

(58)

(196)

Inne

(25)

(23)

(4)

(18)

(70)

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

4 121

1 832

154

903

7 010

Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu

(1 789)

(1 352)

-

(522)

(3 663)

Amortyzacja okresu 

(317)

(153)

-

(60)

(530)

Likwidacja i sprzedaż

29

91

-

31

151

Inne

21

16

-

14

51

Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu 

(2 056)

(1 398)

-

(537)

(3 991)

Odpisy aktualizujące na początek okresu

(95)

(1)

(4)

-

(100)

Utworzenie w okresie

(3)

-

-

-

(3)

Inne

1

-

1

(1)

1

Odpisy aktualizujące na koniec okresu

(97)

(1)

(3)

(1)

(102)

Wartość bilansowa netto na początek okresu

2 093

415

213

387

3 108

Wartość bilansowa netto na koniec okresu

1 968

433

151

365

2 917

 

RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE

Grunty i budynki

Maszyny i urządzenia, w tym sprzęt informatyczny

Środki trwałe w budowie

Inne, w tym środki transportu

Ogółem

2021

   

   

   

  

  

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

3 807

1 715

289

834

6 645

Nabycie, w tym modyfikacje

106

12

207

91

416

Transfery z nakładów

89

153

(275)

33

-

Likwidacja i sprzedaż

(82)

(124)

(1)

(52)

(259)

Inne

57

12

(3)

3

69

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

3 977

1 768

217

909

6 871

Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu

(1 553)

(1 332)

-

(498)

(3 383)

Amortyzacja okresu 

(329)

(138)

-

(67)

(534)

Likwidacja i sprzedaż

70

123

-

43

236

Inne

23

(5)

-

-

18

Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu 

(1 789)

(1 352)

-

(522)

(3 663)

Odpisy aktualizujące na początek okresu

(97)

(1)

(3)

-

(101)

Utworzenie w okresie

(1)

-

-

-

(1)

Inne

3

-

(1)

-

2

Odpisy aktualizujące na koniec okresu

(95)

(1)

(4)

-

(100)

Wartość bilansowa netto na początek okresu

2 157

382

286

336

3 161

Wartość bilansowa netto na koniec okresu

2 093

415

213

387

3 108

 

Nieruchomości inwestycyjne

31.12.2022

31.12.2021

Wartość bilansowa brutto

62

62

Skumulowana amortyzacja

(23)

(20)

Odpisy aktualizujące

(3)

(3)

 

 

 

Wartość bilansowa netto

36

39

 

43. Aktywa przeznaczone do sprzedaży

Zasady rachunkowości:

Jako przeznaczone do sprzedaży klasyfikowane są jedynie aktywa dostępne do natychmiastowej sprzedaży w bieżącym stanie, których sprzedaż jest wysoce prawdopodobna, tzn. zdecydowano o sprzedaży danego składnika aktywów, rozpoczęto aktywny program znalezienia nabywcy i zakończenia planu zbycia. Ponadto, taki składnik aktywów jest oferowany do sprzedaży po cenie, która jest racjonalna w odniesieniu do jego bieżącej wartości godziwej i oczekuje się, że sprzedaż zostanie zakończona w okresie jednego roku od dnia zaklasyfikowania składnika aktywów do tej kategorii.

Aktywa te ujmowane są w kwocie niższej z dwóch: wartości bilansowej lub wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia tych aktywów. Odpisy aktualizujące wartość aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży ujmowane są w rachunku zysków i strat za okres, w którym dokonano tych odpisów. W stosunku do aktywów zaklasyfikowanych do tej kategorii nie nalicza się amortyzacji.

Gdy kryteria klasyfikacji do tej grupy nie są dłużej spełnione, Grupa Kapitałowa dokonuje reklasyfikacji aktywów z aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży do odpowiedniej kategorii aktywów. Aktywa wycofane z aktywów przeznaczonych do sprzedaży wycenia się w niższej z dwóch wartości: 1) wartości bilansowej sprzed momentu zaklasyfikowania do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży, pomniejszonej o amortyzację, która zostałaby ujęta, gdyby składnik aktywów (lub grupa do zbycia) nie został zakwalifikowany jako przeznaczony do sprzedaży, 2) wartości odzyskiwalnej na dzień podjęcia decyzji o zaniechaniu sprzedaży.

Noty powiązane:

•        Okresy użytkowania – nota „Koszty działania”;

•        Odpisy z tytułu utraty wartości - nota „Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych”

Informacje finansowe

AKTYWA TRWAŁE PRZEZNACZONE DO SPRZEDAŻY

31.12.2022

31.12.2021

Grunty i budynki

11

19

Razem brutto

11

19

Odpisy z tytułu utraty wartości

(1)

(1)

 

 

 

Razem

10

18

 

Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży- ZMIANY DOTYCZĄCE ODPISÓW

31.12.2022

31.12.2021

Wartość na początek okresu

(1)

(3)

Utworzenie  w okresie

-

(2)

Inne

-

4

Wartość na koniec okresu

(1)

(1)

44. Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia

44.1.        Wspólne przedsięwzięcia:

Informacje finansowe

•      Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService sp. z o.o.

Bank posiada udziały spółki uprawniające do 34% głosów na Zgromadzeniu Wspólników, a drugim wspólnikiem spółki jest EVO Payments International Acquisition GmbH z siedzibą w Niemczech.

Zgodnie podpisaną przez wspólników umową regulującą zasady współpracy decyzje dotyczące istotnej działalności spółki wymagają zgody obu wspólników.

Wspólnicy mają prawo do powołania swoich przedstawicieli w Radzie Nadzorczej: w przypadku Rady Nadzorczej składającej się z 5 członków PKO Bank Polski SA ma prawo do powołania 2 członków (w przypadku 7 członków PKO - 3 członków). Bank ma 2 przedstawicieli w Radzie Nadzorczej spółki składającej się z 7 osób oraz wskazuje członka niezależnego. Decyzje zastrzeżone do kompetencji Rady Nadzorczej dotyczące istotnej działalności wymagają zgody co najmniej jednego przedstawiciela PKO Banku Polskiego SA i jednego przedstawiciela drugiego wspólnika.

•      Operator Chmury Krajowej sp. z o.o.

Bank posiada udziały spółki uprawniające do 50% głosów na Zgromadzeniu Wspólników, a drugim wspólnikiem spółki jest Polski Fundusz Rozwoju SA.

Zgodnie z Aktem Założycielskim spółki:

•        każdy ze wspólników posiada osobiste uprawnienie do powoływania i odwoływania członków Zarządu oraz Rady Nadzorczej, przy czym Bank i PFR mają prawo powołać równą liczbę członków każdego z wymienionych organów,

•        dodatkowo Bankowi przysługuje wyłączne prawo powoływania Prezesa Zarządu, natomiast PFR przysługuje wyłączne prawo powoływania Przewodniczącego Rady Nadzorczej,

•        wszelkie kluczowe decyzje dotyczące działalności spółki wymagają jednomyślnej uchwały Rady Nadzorczej lub jednomyślnej uchwały Zgromadzenia Wspólników.

•      BSafer sp. z o.o.

PKO VC – fizan (podmiot zależny PKO Bank Polski SA) posiada udziały spółki uprawniające do 35,06% głosów na Zgromadzeniu Wspólników, a drugim większościowym wspólnikiem spółki jest Michał Pilch 59,740%

Zgodnie z Umową Spółki decyzje dotyczące istotnej działalności Spółki (tj. działalności, która ma znaczący wpływ na wysokość zwrotów wypracowywanych przez Spółkę, gdzie przez zwroty rozumie się np. dywidendę, podwyższenie lub obniżenie kapitału zakładowego Spółki, uchwalenie lub zwrot dopłat, wartość udziałów Spółki w bilansie wspólnika) zostały zastrzeżone do kompetencji Zgromadzenia Wspólników i wymagają zgody obu wspólników.

WSPÓLNE PRZEDSIĘWZIĘCIA

31.12.2022

31.12.2021

„Centrum Obsługi Biznesu" sp. z o.o.

-

-

Cena nabycia

17

17

Zmiana w udziale w aktywach netto

(17)

(17)

Grupa Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService sp. z o.o.

275

265

Wartość udziału na dzień objęcia współkontrolą

197

197

Zmiana w udziale w aktywach netto

130

121

Dywidenda

(53)

(53)

Operator Chmury Krajowej sp. z o.o.

10

20

Wartość udziału na dzień objęcia współkontrolą

61

43

Zwiększenie ceny nabycia

-

18

Zmiana w udziale w aktywach netto

(51)

(41)

BSafer sp. z o.o. 

-

-

Cena nabycia

1

1

Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości

(1)

(1)

Razem

285

285

 

ZMIANA WARTOŚCI INWESTYCJI WE WSPÓLNYCH PRZEDSIĘWZIĘCIACH

2022

2021

Wartość inwestycji we wspólnych przedsięwzięciach na początek okresu

285

291

Udział w zyskach i stratach

53

29

Dywidenda

(53)

(53)

Pozostałe

-

18

Wartość inwestycji we wspólnych przedsięwzięciach na koniec okresu

285

285

Skrócone informacje o wspólnych przedsięwzięciach

Poniżej przedstawiono podsumowanie danych finansowych odrębnie dla każdego wspólnego przedsięwzięcia Grupy Kapitałowej. Wykazane kwoty pochodzą ze sprawozdań finansowych poszczególnych jednostek sporządzonych zgodnie z MSSF lub polskimi standardami rachunkowości (PSR). W przypadku jednostek posiadających spółki zależne prezentowane dane pochodzą ze skonsolidowanych sprawozdań finansowych tych jednostek. Dane za rok 2021 pochodzą ze zaudytowanych sprawozdań finansowych.

Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService sp. z o.o.

31.12.2022

31.12.2021

rodzaj standardów rachunkowości - MSSF

 

 

Aktywa obrotowe

384

336

Aktywa trwałe

184

169

Zobowiązania krótkoterminowe

107

177

Zobowiązania długoterminowe

132

28

 

01.01-31.12.2022

01.01-31.12.2021

Przychody

620

541

Zysk (strata) za okres obrotowy

182

132

Pozostałe dochody całkowite

8

6

Całkowite dochody razem

190

-

Otrzymane dywidendy od spółki

53

54

„Centrum Obsługi Biznesu” sp. z o.o.

31.12.2022

31.12.2021

rodzaj standardów rachunkowości - PSR

 

 

Aktywa obrotowe

4

5

Aktywa trwałe

75

73

Zobowiązania krótkoterminowe

84

85

Zobowiązania długoterminowe

-

-

 

01.01-31.12.2022

01.01-31.12.2021

Przychody

23

14

Zysk (strata) za okres obrotowy

1

(3)

 

Operator Chmury Krajowej sp. z o.o.

31.12.2022

31.12.2021

rodzaj standardów rachunkowości - PSR

 

 

Aktywa obrotowe

113

133

Aktywa trwałe

56

58

Zobowiązania krótkoterminowe

43

70

Zobowiązania długoterminowe

14

7

 

01.01-31.12.2021

01.01-31.12.2021

Przychody

213

133

Zysk (strata) za okres obrotowy

(20)

(34)

 

BSafer sp. z o.o. (w tysiącach PLN)

31.12.2022

31.12.2021

rodzaj standardów rachunkowości - PSR

 

 

Aktywa obrotowe

10

345

Aktywa trwałe

15

74

Zobowiązania krótkoterminowe

35

40

Zobowiązania długoterminowe

111

387

 

01.01-31.12.2022

01.01-31.12.2021

Przychody

-

440

Zysk (strata) za okres obrotowy

(50)

(467)

W 2022 roku Grupa Kapitałowa nie utworzyła dodatkowych odpisów na utratę wartości firmy i inwestycji w wspólne przedsięwzięcia.

44.2.        Jednostki stowarzyszone

Informacje finansowe

•      Bank Pocztowy SA

PKO Bank Polski SA jest znaczącym inwestorem – posiada 25% +10 głosów na Walnym Zgromadzeniu spółki. Drugim udziałowcem spółki jest Poczta Polska SA. Bank poprzez swoich reprezentantów w Radzie Nadzorczej i Walnym Zgromadzeniu spółki uczestniczy w procesie tworzenia polityki, w tym uczestniczy w decyzjach dotyczących dywidend i innych sposobach podziału zysku.

•      „Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych" sp. z o.o.

PKO Bank Polski SA posiada 33,33% głosów na Zgromadzeniu Wspólników spółki. Bank posiada 2 przedstawicieli w Radzie Nadzorczej spółki, przy 4-osobowym składzie Rady Nadzorczej. Pozostali udziałowcy mają po 1 reprezentancie w Radzie Nadzorczej. Bank poprzez swoich reprezentantów w Radzie Nadzorczej i Zgromadzeniu Wspólników spółki uczestniczy w procesie tworzenia polityki, w tym uczestniczy w decyzjach dotyczących dywidend i innych sposobach podziału zysku.

•      SYSTEM OCHRONY BANKÓW KOMERCYJNYCH S.A.

PKO Bank Polski SA posiada udziały spółki uprawniające do 21,1% głosów na Zgromadzeniu Wspólników. Pozostałe udziały posiadają: Alior Bank S.A. (8,08% udziałów), Bank Polska Kasa Opieki S.A. (14,74% udziałów), Bank Millenium S.A. (8,51% udziałów), BNP Paribas Bank Polska S.A. (9,44% udziałów), ING Bank Śląski S.A. (13,01% udziałów), mBank S.A. (12,19% udziałów), Santander Bank Polska S.A. (12,91% udziałów).

Zgodnie z Statutem Spółki:

a)      kluczowe decyzje operacyjne i finansowe muszą być zatwierdzone przez Walne Zgromadzenie, w tym m.in. sprawy: udzielenie pomocy, udzielenie wsparcia, przyjęcie nowego banku do systemu ochrony, wniesienie dodatkowych wpłat do funduszu pomocowego, powołanie i odwoływanie Prezesa Zarządu, rozwiązanie Spółki, umorzenia zobowiązania z tytułu udzielonej pomocy albo dokonania innej czynności wywołującej taki skutek,

b)      liczba członków Rady Nadzorczej odpowiada liczbie akcjonariuszy spółki,

JEDNOSTKI STOWARZYSZONE

31.12.2022

31.12.2021

Bank Pocztowy S.A.

-

-

    Cena nabycia

184

184

    Zmiana w udziale w aktywach netto

73

73

    Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości

(257)

(257)

„Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych” sp. z o.o.

-

-

    Cena nabycia

2

2

    Zmiana w udziale w aktywach netto

4

4

    Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości

(6)

(6)

Razem

-

-

 

ZMIANA WARTOŚCI INWESTYCJI W JEDNOSTKACH STOWARZYSZONYCH

2022

2021

Wartość inwestycji w jednostkach stowarzyszonych na początek okresu

-

-

Udział w zyskach i stratach

19

2

Wynik z tytułu odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości

-

12

Udział w zmianie pozostałych dochodach całkowitych

(19)

(14)

Wartość inwestycji w jednostkach stowarzyszonych na koniec okresu

-

-

Test na utratę wartości przeprowadzony na 31 grudnia 2022 roku i 31 grudnia 2021 roku utrzymał wartość Banku Pocztowego na 31 grudnia 2022 roku na dotychczasowym poziomie, tj. w kwocie 0 PLN.

Na 31 grudnia 2022 roku oraz na 31 grudnia 2021 roku jednostka dominująca nie posiadała udziału w zobowiązanych warunkowych jednostek stowarzyszonych nabytych wspólnie z innym inwestorem.

Skrócone informacje o jednostkach stowarzyszonych

Poniżej przedstawiono podsumowanie danych finansowych odrębnie dla każdej jednostki stowarzyszonej Grupy Kapitałowej. Wykazane kwoty pochodzą ze sprawozdań finansowych poszczególnych jednostek sporządzonych zgodnie z MSSF lub polskimi standardami rachunkowości (PSR). W przypadku jednostek posiadających spółki zależne prezentowane dane pochodzą ze skonsolidowanych sprawozdań finansowych tych jednostek. Dane za rok  2021 pochodzą ze zaudytowanych sprawozdań finansowych.

Bank Pocztowy S.A. (dane publikowane przez spółkę)

31.12.2022

31.12.2021

rodzaj standardów rachunkowości - MSSF

 

 

Aktywa ogółem

9 232

9 112

Zobowiązania ogółem

8 647

8 708

 

01.01-31.12.2022

01.01-31.12.2021

Przychody

141

334

Zysk (strata) za okres obrotowy

23

31

Pozostałe dochody całkowite

(78)

(260)

Całkowite dochody razem

(55)

(229)

 

„Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych" sp. z o.o.

31.12.2022

31.12.2021

rodzaj standardów rachunkowości - PSR

 

 

Aktywa obrotowe

37

37

Zobowiązania krótkoterminowe

3

3

Zobowiązania długoterminowe

15

15

 

01.01-31.12.2022

01.01-31.12.2021

Przychody

2

2

Zysk (strata) za okres obrotowy

-

-

Dane dotyczące spółki System Ochrony Banków Komercyjnych sp. z o.o. są poniżej 1 miliona PLN.

45. Inne aktywa

Zasady rachunkowości:

Klasyfikacja i wycena innych aktywów finansowych do kategorii jest dokonywana zgodnie z zasadami określenia modelu biznesowego i oceny charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych, o których mowa w nocie „Ogólne zasady rachunkowości dotyczące instrumentów finansowych”.

Inne aktywa finansowe ujęte w tej pozycji wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty, obejmującej również ewentualne odsetki od tych aktywów, z uwzględnieniem odpisów na oczekiwane straty kredytowe.

Inne aktywa niefinansowe wycenia się zgodnie z zasadami wyceny obowiązującymi dla poszczególnych kategorii aktywów ujętych w tej pozycji.

Zapasy są wyceniane według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia/kosztu wytworzenia i możliwej do uzyskania ceny sprzedaży netto. Ceną sprzedaży netto możliwą do uzyskania jest szacowana cena sprzedaży dokonywana w toku zwykłej działalności gospodarczej, pomniejszona o koszty wykończenia i szacowane koszty niezbędne do doprowadzenia sprzedaży do skutku. Wartość rozchodu pozycji zapasów ustala się w drodze szczegółowej identyfikacji poszczególnych cen nabycia lub kosztów wytworzenia składników, które dotyczą realizacji konkretnych przedsięwzięć.

informacje finansowe

Informacje w zakresie ekspozycji na ryzyko kredytowe zostały szerzej opisane w nocie „Ryzyko kredytowe – informacje finansowe”.

INNE AKTYWA

31.12.2022

31.12.2021

Inne aktywa finansowe

1 867

1 895

Rozrachunki z tytułu transakcji zrealizowanych przy użyciu kart

620

1 252

Rozliczenie instrumentów finansowych

134

109

Należności z tytułu rozliczeń gotówkowych

340

233

Należności i rozliczenia z tytułu obrotu papierami wartościowymi

24

14

Rozliczenia z tytułu sprzedaży walutowych znaków pieniężnych

118

4

Należności od odbiorców

229

215

Pozostałe

402

68

Inne aktywa niefinansowe

937

710

Zapasy

287

191

Aktywa do zbycia

126

89

Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów

131

99

Należności z tytułu podatku VAT

45

195

Rozrachunki z budżetem z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego

12

-

Należności z tytułu rozrachunków z KIR

1

-

Pozostałe1

335

136

 

 

 

Razem

2 804

2 605

1  w pozycji „Pozostałe” na 31 grudnia 2022 roku ujęto kwotę 186 milionów PLN (281 milionów PLN należności brutto oraz (95) milionów PLN korekty wartości brutto innych aktywów) z tytułu ujęcia należności z tytułu wypłaconego klientom kapitału oraz kwotę 40 milionów PLN z tytułu roszczeń Grupy Kapitałowej o zwrot kosztów za bezumowne korzystanie z kapitału (patrz nota „Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych”).

•        Inne aktywa niefinansowe

INNE AKTYWA NIEFINANSOWE

31.12.2022

31.12.2021

Wartość brutto

1 274

1 040

Odpisy

(337)

(330)

Wartość netto

937

710

 

Inne aktywa niefinansowe- ZMIANY DOTYCZĄCE ODPISÓW

2022

2021

Wartość na początek okresu

(330)

(268)

Utworzenie w okresie

(66)

(84)

Spisania aktywów i rozliczenia

36

30

Rozwiązanie w okresie

27

41

Inne

(4)

(49)

Wartość na koniec okresu

(337)

(330)

 

•      Zarządzanie majątkiem przejętym za wierzytelności – pozycja „aktywa do zbycia”

Przejęty w toku działań restrukturyzacyjnych lub windykacyjnych majątek przeznaczany jest do sprzedaży lub na potrzeby Grupy Kapitałowej. Informacja o przejętych składnikach majątkowych analizowana jest pod kątem możliwości wykorzystania majątku na wewnętrzne potrzeby Grupy Kapitałowej. W latach zakończonych odpowiednio 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku majątek przejęty w toku działań restrukturyzacyjnych i windykacyjnych w całości przeznaczony został do sprzedaży. Podejmowane przez Grupę Kapitałową działania mają na celu sprzedaż aktywów w możliwie najkrótszym czasie. Podstawowym trybem postępowania przy sprzedaży majątku jest przetarg nieograniczony, w uzasadnionych przypadkach sprzedaż następuje w innym trybie uzależnionym od specyfiki sprzedawanego majątku.

•        Inne aktywa niefinansowe – zapasy

INNE AKTYWA – ZAPASY

31.12.2022

31.12.2021

Towary

264

185

Materiały

22

16

Odpisy aktualizujące wartość zapasów

1

(10)

 

 

 

Razem

287

191

46. Pozostałe zobowiązania

Zasady rachunkowości:

Klasyfikacja i wycena pozostałych zobowiązań finansowych do kategorii jest dokonywana zgodnie z zasadami, o których mowa w nocie „Ogólne zasady rachunkowości dotyczące instrumentów finansowych”

Pozostałe zobowiązania finansowe ujęte w tej pozycji wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty obejmującej ewentualne odsetki od tych zobowiązań, natomiast rezerwy na przyszłe płatności w uzasadnionej wiarygodnie oszacowanej wartości niezbędnej do wypełnienia obecnego obowiązku na koniec okresu sprawozdawczego.

Pozostałe zobowiązania niefinansowe wycenia się zgodnie z zasadami wyceny obowiązującymi dla poszczególnych kategorii zobowiązań ujętych w tej pozycji.

Informacje finansowe

POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA

31.12.2022

31.12.2021

Inne zobowiązania finansowe

4 387

3 335

Koszty do zapłacenia

783

669

Rozliczenia międzybankowe

868

377

Zobowiązania w zakresie działalności inwestycyjnej i gospodarki własnej

134

176

Zobowiązania wobec dostawców

205

222

Zobowiązania i rozliczenia z tytułu obrotu papierami wartościowymi

354

295

Rozliczenia instrumentów finansowych

40

47

Zobowiązania z tytułu działalności dewizowej

762

329

Zobowiązania z tytułu kart płatniczych

315

244

Zobowiązania z tytułu leasingu

896

959

Pozostałe

30

17

Inne zobowiązania niefinansowe

2 627

2 031

Przychody pobierane z góry

562

651

Zobowiązanie z tytułu podatku od niektórych instytucji finansowych

105

100

Zobowiązania z tytułu składki na Bankowy Fundusz Gwarancyjny, utrzymywane w formie zobowiązań do zapłaty

847

725

na fundusz przymusowej restrukturyzacji

461

374

na fundusz gwarancyjny banków

386

351

Rozliczenia publiczno-prawne

478

258

Pozostałe1

635

297

 

 

 

Razem

7 014

5 366

1  w tym 132 miliony PLN z tytułu ujęcia zobowiązania dotyczącego zwrotu wpłaconych przez klientów rat kapitałowo-odsetkowych od kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych (patrz nota „Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych”)

W pozycji „Zobowiązania z tytułu składki na Bankowy Fundusz Gwarancyjny” zawarte zostały zobowiązania do zapłaty z tytułu składek wnoszonych na rzecz BFG (patrz nota „Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań oraz przeniesione aktywa finansowe”).

Na 31 grudnia 2022 roku oraz na 31 grudnia 2021 roku Grupa Kapitałowa nie posiadała zobowiązań w przypadku których nie wywiązywałaby się z płatności wynikających z zawartych umów.

47. Rezerwy

Zasady rachunkowości:

•      rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne

Rezerwę na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne tworzy się w wysokości oczekiwanych strat kredytowych (szczegóły patrz nota „Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe”).

W analizie portfelowej przy ustalaniu rezerwy wykorzystuje się parametry portfelowe oszacowane z wykorzystaniem metod statystycznych na bazie historycznych obserwacji ekspozycji o takiej samej charakterystyce, określające marginalne prawdopodobieństwo wystąpienia przesłanki utraty wartości, średni poziom wykorzystania zobowiązania pozabilansowego oraz poziom oczekiwanej straty w przypadku wystąpienia przesłanki utraty wartości w kolejnych miesiącach z przedziału czasowego od daty sprawozdawczej do horyzontu w kalkulacji oczekiwanej straty.

W odniesieniu do ekspozycji indywidualnie znaczących podlegających ocenie metodą zindywidualizowaną rezerwę ustala się indywidualnie - jako różnicę pomiędzy oczekiwaną wartością bilansowej ekspozycji kredytowej, która powstanie z udzielonego zobowiązania pozabilansowego w dacie wystąpienia zadłużenia przeterminowanego uznawanego za przesłankę utraty wartości, a wartością bieżącą oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych uzyskanych z tej ekspozycji.

•      rezerwy na nierozstrzygnięte sprawy sporne, z wyłączeniem spraw spornych dotyczących kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

Rezerwy na sprawy sporne obejmują sprawy sporne z kontrahentami, klientami oraz instytucjami zewnętrznymi (np. UOKiK), które tworzone są na podstawie oceny prawdopodobieństwa przegrania przez Grupę Kapitałową sprawy sądowej i spodziewanej kwoty wypłaty (sprawy sporne szczegółowo zostały opisane w nocie „Sprawy sporne”). Rezerwy na sprawy sporne tworzone są w wysokości oczekiwanych wypływów korzyści ekonomicznych.

•      Rezerwy na potencjalne sprawy sporne przeciwko bankowi dotyczące kredytów hipotecznych w walucie wymienialnej

Rezerwy opisane zostały w nocie „Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych”.

•      Rezerwy na zwrot kosztów dla klientów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich

Na wartość rezerw na zwrot kosztów dla klientów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich wpływa wskaźnik przedpłacanych kredytów konsumenckich, oczekiwana liczba reklamacji klientów w zakresie zwrotu kosztów dla kredytów przedpłaconych przed datą bilansową oraz średnia wartość zwrotu. Oczekiwana liczba reklamacji oraz średnia wartość zwrotu opierają się na historycznych danych dotyczących liczby złożonych reklamacji i średnich kwot zwrotu dla klientów.

•      rezerwa na emerytury i inne zobowiązania z tytułu zdefiniowanych świadczeń po okresie zatrudnienia

Rezerwa na wynikające z Kodeksu pracy odprawy emerytalne i rentowe tworzona jest indywidualnie dla każdego pracownika na podstawie wyceny aktuarialnej. Podstawę do wyznaczania wartości rezerw na świadczenia pracownicze stanowią przepisy wewnętrzne Grupy Kapitałowej.

Wycena rezerw na świadczenia pracownicze dokonywana jest z zastosowaniem technik i założeń aktuarialnych. W kalkulacji rezerwy uwzględniono wszystkie odprawy emerytalne i rentowe, które mogą być w przyszłości wypłacone. Rezerwę utworzono na podstawie listy osób zawierającej wszystkie niezbędne dane o pracownikach, ze szczególnym uwzględnieniem stażu pracy, wieku oraz płci. Naliczone rezerwy są równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia.

•      rezerwy na niewykorzystane urlopy

Rezerwa na niewykorzystane urlopy tworzona jest w wysokości oczekiwanego wypływu środków, bez uwzględniania dyskontowania, na podstawie pozostających do wykorzystania zaległych dni urlopów wypoczynkowych przysługujących pracownikom Banku oraz średniego miesięcznego wynagrodzenia.

•      inne rezerwy

Inne rezerwy obejmują głównie rezerwy na potencjalne roszczenia z tytułu sprzedaży wierzytelności, które opisano w nocie „Informacje o sekurytyzacji portfela leasingowego i pakietowej sprzedaży wierzytelności”.

Rezerwy na przyszłe płatności są wyceniane w uzasadnionej wiarygodnie oszacowanej wartości niezbędnej do wypełnienia obecnego obowiązku na koniec okresu sprawozdawczego. Wszystkie rezerwy tworzone są w ciężar rachunku zysków i strat, oprócz zysków i strat aktuarialnych odnoszonych do innych dochodów całkowitych.

W przypadku gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wielkość rezerwy jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej przed opodatkowaniem, która odzwierciedla aktualne oceny rynkowe co do wartości pieniądza w czasie oraz ewentualnego ryzyka związanego z danym zobowiązaniem.

Szacunki i oceny:

Grupa Kapitałowa dokonała aktualizacji szacunków rezerwy na emerytury i inne zobowiązania z tytułu zdefiniowanych świadczeń po okresie zatrudnienia na 31 grudnia 2021 roku wykorzystując kalkulacje przeprowadzone przez zewnętrznego niezależnego aktuariusza. Naliczone rezerwy są równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia.

ELEMENTY WPŁYWAJĄCE NA WYSOKOŚĆ REZERWY (%)

31.12.2022

31.12.2021

przyjęta stopa dyskonta finansowego

6,80

3,60

średni ważony współczynnik mobilności pracowniczej

9,46

9,26

średni pozostały okres zatrudnienia w latach

7,40

7,60

dziesięcioletni średni zakładany roczny wzrost podstaw kalkulacji odpraw emerytalno-rentowych

3,55

2,66

Wpływ zwiększenia/zmniejszenia stopy dyskonta finansowego oraz planowanych wzrostów podstawy rezerwy o 1 p.p. na zmniejszenie/zwiększenie wartości rezerwy na emerytury i inne zobowiązania z tytułu zdefiniowanych świadczeń po okresie zatrudnienia na 31 grudnia 2022 roku oraz na 31 grudnia 2021 roku przedstawiają poniższe tabele: 

SZACUNKOWA ZMIANA REZERWY na emerytury i inne zobowiązania z tytułu zdefiniowanych świadczeń po okresie zatrudnienia

31.12.2022

31.12.2021

scenariusz +1pp

scenariusz -1pp

scenariusz +1pp

scenariusz -1pp

 

 

 

 

 

Stopa dyskonta finansowego

(4)

5

(4)

4

Planowane wzrosty podstaw

6

(4)

5

(4)

Grupa Kapitałowa dokonała analizy wrażliwości szacunków rezerwy na zwrot kosztów dla klientów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich i hipotecznych przed datą bilansową na 31 grudnia 2022 roku i 31 grudnia 2021 roku na zmiany liczby reklamacji oraz średniej kwoty zwrotów dla klienta.

SZACUNKOWA ZMIANA REZERWY

Zmiana liczby reklamacji

Zmiana średniej kwoty zwrotu

-10%

10%

-10%

10%

31.12.2022

 

 

 

 

Rezerwa na zwrot kosztów dla klientów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich i hipotecznych

(1)

1

(1)

1

 

SZACUNKOWA ZMIANA REZERWY

Zmiana liczby reklamacji

Zmiana średniej kwoty zwrotu

-10%

10%

-10%

10%

31.12.2021

 

 

 

 

Rezerwa na zwrot kosztów dla klientów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich i hipotecznych

(1)

1

(1)

1

Informacje finansowe

ZA ROK ZAKOŃCZONY 31.12.2022

Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne1

Rezerwy na nierozstrzygnięte sprawy sporne, z wyłączeniem spraw spornych dotyczących spłaconych kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

Rezerwy na sprawy sporne przeciwko bankowi dotyczące kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

Rezerwy na zwrot kosztów dla klientów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich i hipotecznych

Rezerwy na emerytury i inne zobowiązania z tytułu zdefiniowanych świadczeń po okresie zatrudnienia

Restrukturyzacja

Rezerwa na niewykorzystane urlopy wypoczynkowe

Inne rezerwy, w tym rezerwy na sprawy sporne pracownicze

Razem

Wartość na początek okresu

675

106

595

17

57

47

111

49

1 657

Zwiększenia, w tym zwiększenia istniejących rezerw

159

12

383

13

16

-

36

51

670

Wykorzystane kwoty

-

(8)

(127)

(12)

(5)

(12)

(15)

(34)

(213)

Niewykorzystane kwoty rozwiązane w okresie

(2)

(7)

-

-

(1)

-

(13)

(2)

(25)

Inne zmiany i reklasyfikacje

1

-

-

-

(1)

-

-

1

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wartość na koniec okresu

833

103

851

18

66

35

119

65

2 090

Rezerwa krótkoterminowa

688

6

-

17

10

35

119

7

882

Rezerwa długoterminowa

145

97

851

1

56

-

-

58

1 208

1 Patrz nota „Ryzyko kredytowe – Informacje finansowe”.

 

ZA ROK ZAKOŃCZONY 31.12.2021

Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne1

Rezerwy na nierozstrzygnięte sprawy sporne, z wyłączeniem spraw spornych dotyczących spłaconych kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

Rezerwy na sprawy sporne przeciwko bankowi dotyczące kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

Rezerwy na zwrot kosztów dla klientów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich i hipotecznych

Rezerwy na emerytury i inne zobowiązania z tytułu zdefiniowanych świadczeń po okresie zatrudnienia

Restrukturyzacja

Rezerwa na niewykorzystane urlopy wypoczynkowe

Inne rezerwy, w tym rezerwy na sprawy sporne pracownicze

Razem

Wartość na początek okresu

629

102

426

24

63

39

96

123

1 502

Zwiększenia, w tym zwiększenia istniejących rezerw

48

10

189

27

7

19

42

41

383

Wykorzystane kwoty

-

(3)

(20)

(34)

(3)

(10)

(17)

(8)

(95)

Niewykorzystane kwoty rozwiązane w okresie

(3)

(3)

-

-

(10)

-

(10)

(8)

(34)

Inne zmiany i reklasyfikacje

1

-

-

-

-

(1)

-

(99)

(99)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wartość na koniec okresu

675

106

595

17

57

47

111

49

1 657

Rezerwa krótkoterminowa

571

7

-

16

8

47

111

7

767

Rezerwa długoterminowa

104

99

595

1

49

-

-

42

890

1 Patrz nota „Ryzyko kredytowe – Informacje finansowe”.

 

Rezerwy emerytalne i rentowe (rezerwa aktuarialna)

2022

2021

Zobowiązanie na początek okresu

53

61

Koszt bieżącego zatrudnienia

3

3

Koszt odsetkowy

2

1

(Zyski) i straty aktuarialne ujmowane w pozostałych całkowitych dochodach

9

(9)

Świadczenia wypłacone

(4)

(3)

Zobowiązanie na koniec okresu (netto)

63

53

 

Rozbicie zysków i strat aktuarialnych (rezerwa aktuarialna)

Całkowita kwota rezerw

2022

2021

Zmiana założeń finansowych

(10)

(11)

Pozostałe zmiany

19

2

(Zyski) i straty aktuarialne razem

9

(9)

48. Zobowiązania warunkowe oraz pozabilansowe zobowiązania otrzymane i udzielone

Zasady rachunkowości:

W ramach działalności operacyjnej Grupa Kapitałowa zawiera transakcje, które w momencie ich zawarcia nie są ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako aktywa lub zobowiązania, lecz powodują powstanie zobowiązań warunkowych. Zgodnie z MSR 37 zobowiązanie warunkowe jest:

•          możliwym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, których istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub niewystąpienia jednego lub większej ilości niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli podmiotów z Grupy Kapitałowej,

•          obecnym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, ale nie jest ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby konieczne było wydatkowanie środków pieniężnych lub innych aktywów w celu wypełnienia obowiązku lub kwoty zobowiązania nie można oszacować w sposób wiarygodny.

Zasady tworzenia rezerw na udzielone zobowiązania pozabilansowe opisane są w nocie „Rezerwy”.

W momencie początkowego ujęcia umowę gwarancji finansowej wycenia się do wartości godziwej. W kolejnych okresach, na dzień bilansowy gwarancje finansowe wyceniane są w kwocie wyższej z dwóch:

•        kwocie odpisu na oczekiwane straty kredytowe, lub

•        kwocie rozpoznanej w momencie początkowym prowizji, amortyzowanej w czasie zgodnie z MSSF 15.

Informacje finansowe

•           Programy papierów wartościowych objęte subemisją (maksymalne zobowiązanie Grupy kapitałowej do objęcia papierów wartościowych)

Na 31 grudnia 2022 roku oraz na 31 grudnia 2021 roku na nie zostały zawarte umowy objęte subemisją.

•           Zobowiązania umowne

WARTOŚĆ ZOBOWIĄZAŃ UMOWNYCH DOTYCZĄCYCH

31.12.2022

31.12.2021

wartości niematerialnych

81

19

rzeczowych aktywów trwałych

141

115

Razem

222

134

•           Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne

UDZIELONE ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE I GWARANCYJNE 31.12.2022

Razem

Rezerwy według MSSF 9

Wartość netto

Linie i limity kredytowe

70 380

(590)

69 790

na nieruchomości

3 683

(21)

3 662

gospodarcze

52 455

(414)

52 041

konsumpcyjne

10 650

(155)

10 495

z tytułu faktoringu

2 749

-

2 749

z tytułu leasingu finansowego

843

-

843

Pozostałe

2 825

-

2 825

Razem udzielone zobowiązania finansowe, w tym:

73 205

(590)

72 615

zobowiązania nieodwołalne

30 579

(301)

30 278

POCI

5

(1)

4

 

 

 

 

Udzielone gwarancje i poręczenia

 

 

 

gwarancje w obrocie krajowym i zagranicznym

10 578

(236)

10 342

dla podmiotów finansowych

2 735

-

2 735

dla podmiotów niefinansowych

7 772

(236)

7 536

dla podmiotów budżetowych

71

-

71

obligacje komunalne krajowe (podmioty budżetowe)

315

-

315

akredytywy dla podmiotów niefinansowych

1 514

(7)

1 507

gwarancja zapłaty dla podmiotów finansowych

71

-

71

Razem udzielone gwarancje i poręczenia, w tym:

12 478

(243)

12 235

zobowiązania nieodwołalne, w tym:

4 812

(234)

4 578

   gwarancje dobrego wykonania umowy, w tym:

3 640

(203)

3 437

     POCI

284

(5)

279

 

 

 

 

Razem udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne

85 683

(833)

84 850

 

UDZIELONE ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE I GWARANCYJNE 31.12.2021

Razem

Rezerwy według MSSF 9

Wartość netto

Linie i limity kredytowe

65 732

(415)

65 317

na nieruchomości

5 265

(19)

5 246

gospodarcze

46 941

(303)

46 638

konsumpcyjne

10 698

(93)

10 605

z tytułu faktoringu

2 116

-

2 116

z tytułu leasingu finansowego

712

-

712

Pozostałe

2 670

-

2 670

Razem udzielone zobowiązania finansowe, w tym:

68 402

(415)

67 987

zobowiązania nieodwołalne

22 374

(190)

22 184

POCI

14

(1)

13

 

 

 

 

Udzielone gwarancje i poręczenia

 

 

 

gwarancje w obrocie krajowym i zagranicznym

10 088

(256)

9 832

dla podmiotów finansowych

2 288

-

2 288

dla podmiotów niefinansowych

7 774

(256)

7 518

dla podmiotów budżetowych

26

-

26

obligacje komunalne krajowe (podmioty budżetowe)

408

-

408

Akredytywy dla podmiotów niefinansowych

1 238

(4)

1 234

gwarancja zapłaty dla podmiotów finansowych

65

-

65

Razem udzielone gwarancje i poręczenia w tym:

11 799

(260)

11 539

zobowiązania nieodwołalne, w tym:

5 100

(255)

4 845

   gwarancje dobrego wykonania umowy, w tym:

3 389

(203)

3 186

     POCI

45

(2)

43

 

 

 

 

Razem udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne

80 201

(675)

79 526

Informacje w zakresie ekspozycji na ryzyko kredytowe zostały szerzej opisane w nocie „Ryzyko kredytowe – informacje finansowe”.

•           zobowiązania udzielone w wartości nominalnej według terminów wymagalności

ZOBOWIĄZANIA UDZIELONE WEDŁUG TERMINÓW WYMAGALNOŚCI NA 31.12.2022

do 1 miesiąca łącznie

powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie

powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie

powyżej 1 roku do 5 lat włącznie

powyżej 5 lat

Razem

 

 

 

 

 

 

 

zobowiązania udzielone – finansowe

14 588

5 101

26 792

18 860

7 864

73 205

zobowiązania udzielone - gwarancje i poręczenia

519

937

4 098

4 632

2 292

12 478

 

 

 

 

 

 

 

Razem

15 107

6 038

30 890

23 492

10 156

85 683

 

ZOBOWIĄZANIA UDZIELONE WEDŁUG TERMINÓW WYMAGALNOŚCI NA 31.12.2021

do 1 miesiąca łącznie

powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie

powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie

powyżej 1 roku do 5 lat włącznie

powyżej 5 lat

Razem

 

 

 

 

 

 

 

zobowiązania udzielone – finansowe

12 663

4 674

24 479

16 441

10 145

68 402

zobowiązania udzielone - gwarancje i poręczenia

466

1 855

3 336

3 792

2 350

11 799

 

 

 

 

 

 

 

Razem

13 129

6 529

27 815

20 233

12 495

80 201

 

•           Pozabilansowe zobowiązania otrzymane

POZABILANSOWE ZOBOWIĄZANIA OTRZYMANE WEDŁUG WARTOŚCI NOMINALNEJ

31.12.2022

31.12.2021

Finansowe

110

258

Gwarancyjne

9 516

7 331

 

 

 

Razem

9 626

7 589

 

49. Sprawy sporne

Na 31 grudnia 2022 roku łączna wartość przedmiotu sporu w postępowaniach sądowych (procesach) w toku, w których spółki Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. są pozwanym, wynosiła 8 254 miliony PLN (na 31 grudnia 2021 roku: 4 350 milionów PLN), a łączna wartość przedmiotu sporu w postępowaniach sądowych (procesach) w toku z powództwa spółek Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. na 31 grudnia 2022 roku wynosiła 2 808 milionów PLN (na 31 grudnia 2021 roku: 2 792 miliony PLN).

•        postępowania sądowe przeciwko bankowi dotyczące kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

Na 31 grudnia 2022 roku przeciwko Bankowi toczyło się 19 522 postępowań sądowych (na 31 grudnia 2021 roku: 12 349) dotyczących kredytów hipotecznych udzielonych w ubiegłych latach w walucie obcej o łącznej wartości przedmiotu sporu 7 725 milionów PLN (na 31 grudnia 2021 roku: 3 855 miliony PLN), w tym jedno postępowanie grupowe, w którym liczba umów kredytowych wynosi 72. Przedmiotem wystąpień klientów Banku są przede wszystkim roszczenia o stwierdzenie nieważności umowy lub o zapłatę kwot zapłaconych przez klienta Bankowi w wykonaniu nieważnej umowy. Klienci zarzucają abuzywność postanowień lub sprzeczność umów z przepisami prawa. Żadna z klauzul stosowanych przez Bank w umowach nie została wpisana do rejestru klauzul niedozwolonych. Na liczbę pozwów wnoszonych przez klientów przeciwko Bankowi istotny wpływ ma intensywna kampania reklamowa kancelarii prawnych, która zachęca kredytobiorców do zlecania im – za wynagrodzeniem - usług prowadzenia spraw przeciwko bankom.

Grupa monitoruje na bieżąco stan orzecznictwa sądowego w sprawach kredytów indeksowanych lub denominowanych do waluty obcej pod kątem kształtowania się i ewentualnych zmian linii orzeczniczych.

Do 31 grudnia 2022 roku w sprawach przeciwko Bankowi sądy wydały 995 prawomocnych orzeczeń (w tym 954 orzeczenia po 3 października 2019 roku). 106 z tych orzeczeń (w tym w 67 orzeczeń wydanych po 3 października 2019 roku) jest dla Banku korzystnych.

29 stycznia 2021 roku, w związku z rozbieżnościami w wykładni przepisów prawa w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych i aby zapewnić jednolitość orzecznictwa, Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego, przedstawiła wniosek o rozstrzygnięcie przez skład całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego następujących zagadnień prawnych dotyczących tematyki kredytów denominowanych i indeksowanych w walutach obcych (podstawa prawna art. 83 § 1 ustawy z 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym):

1.         Czy w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie wiąże konsumenta, możliwe jest przyjęcie, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów?

W razie odpowiedzi przeczącej na powyższe pytanie:

2.         Czy w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego do takiej waluty umowa może wiązać strony w pozostałym zakresie?

3.         Czy w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu denominowanego w walucie obcej umowa ta może wiązać strony w pozostałym zakresie?

Niezależnie od treści odpowiedzi na pytania 1-3:

4.         Czy w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej, w wykonaniu której bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają odrębne roszczenia z tytułu nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron, czy też powstaje jedynie jedno roszczenie, równe różnicy spełnionych świadczeń, na rzecz tej strony, której łączne świadczenie miało wyższą wysokość?

5.         Czy w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej z powodu niedozwolonego charakteru niektórych jej postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się od chwili ich wypłaty?

6.         Czy, jeżeli w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej którejkolwiek ze stron przysługuje roszczenie o zwrot świadczenia spełnionego w wykonaniu takiej umowy, strona ta może również żądać wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych przez drugą stronę?

Posiedzenie pełnego składu Izby Cywilnej dla rozpoznania ww. wniosku odbyło się 11 maja 2021 roku. Sąd Najwyższy zdecydował o pozyskaniu przed wydaniem uchwały opinii 5 instytucji publicznych. Opinie te zostały sporządzone i przesłane do Sądu Najwyższego. 2 września 2021 roku Sąd Najwyższy zdecydował o zwróceniu się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi, które dotyczą regulacji ustrojowych sądownictwa i nie dotykają bezpośrednio zagadnienia kredytów walutowych.

W 2021 roku zapadły dwie istotne z punktu widzenia roszczeń kredytobiorców frankowych uchwały Sądu Najwyższego oraz orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. 7 maja 2021 roku Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów Izby Cywilnej podjął uchwałę w sprawie III CZP 6/21 o treści:

1)         Niedozwolone postanowienie umowne (art. 3851 § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.

2)         Jeżeli bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie może wiązać, konsumentowi i kredytodawcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.). Kredytodawca może żądać zwrotu świadczenia od chwili, w której umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna.

Uchwale nadano moc zasady prawnej, co oznacza, że zwykły skład Sądu Najwyższego nie może odstąpić od interpretacji przedstawionej we wcześniejszej uchwale, która posiada moc zasady prawnej. Jeżeli jakikolwiek skład Sądu Najwyższego zamierza odstąpić od zasady prawnej, musi przedstawić powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia pełnemu składowi Izby. Uzasadniając ww. uchwałę Sąd Najwyższy przychylił się do wcześniej wyrażanego w orzecznictwie (uchwała III CZP 11/20 z 16 lutego 2021 roku) poglądu, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia roszczeń wynikających z nieważnej, na skutek usunięcia postanowień abuzywnych, umowy kredytu rozpoczyna się dopiero po wyrażeniu przez konsumenta świadomej woli niezwiązania go postanowieniami abuzywnymi. Sąd Najwyższy uznał, że skoro konsument jest uprawniony, aby sanować wadliwą (abuzywną) klauzulę umowną i wyrazić wolę bycia nią związanym, to do czasu podjęcia tej decyzji kredytodawca pozostaje w niepewności co do obowiązywania umowy, a sama umowa znajduje się w stanie bezskuteczności zawieszonej. Dopiero wraz z ustaniem tego stanu, co następuje co do zasady na skutek oświadczenia kredytobiorcy, mogą powstać roszczenia kredytodawcy i tym samym rozpocznie się bieg ich przedawnienia.

Mając na uwadze treść uchwały Sądu Najwyższego III CZP 6/21 oraz zapadające na jej tle niejednolite orzeczenia sądów powszechnych, Bank skierował pozwy przeciwko klientom, których umowy zostały prawomocnie unieważnione, albo których pozwy zostały Bankowi doręczone przed 31 grudnia 2019 roku, o zwrot wypłaconego kapitału oraz kosztu korzystania z kapitału. Kwestia wzajemnych rozliczeń stron umowy kredytowej po jej upadku jest przedmiotem pytań prejudycjalnych do TSUE w sprawie C-520/21, której stroną jest inny bank. Pytania prejudycjalne zadane w tej sprawie dotyczą między innymi prawa banków do dochodzenia od klientów zwrotu uzyskanych przez tych ostatnich korzyści związanych z udostępnieniem im kapitału przez bank i nieżądaniem jego zwrotu przez czas obowiązywania umowy kredytowej. W sprawie tej w dniu 16 lutego 2023 roku została wydana opinia Rzecznika Generalnego. Rzecznik przyjął w opinii, że przepisy Dyrektywy 93/13 nie sprzeciwiają się temu, by konsument, oprócz zwrotu środków zapłaconych na podstawie umowy, której nieważność stwierdzono, domagał się od banku także dodatkowych świadczeń, nie mniej jednak to do sądu krajowego należy ustalenie, w świetle prawa krajowego, czy konsumenci mają prawo dochodzić tego rodzaju roszczeń oraz jeżeli tak jest, rozstrzygnąć o ich zasadności. Nie wykluczył, że takie roszczenia mogą stanowić nadużycie prawa. Odnosząc się do analogicznych roszczeń banków wykraczających poza spełnione świadczenie (wypłacony kapitał) Rzecznik Generalny uznał, że pozostają one w sprzeczności z przepisami Dyrektywy 93/13. Opinia Rzecznika nie jest dla banków korzystna, jednak TSUE nie jest tą opinią związany. Należy zauważyć, że sprawa w której zadane zostały pytania prejudycjalne do sprawy C-520/21 nie dotyczy roszczeń banku. Roszczenia banku przeciwko klientowi zostały zgłoszone w innej sprawie, w której także zadano pytania prejudycjalne o treści analogicznej do sprawy C-520/21. Sprawa ta jest zarejestrowana pod sygnaturą  C-756/22. Bank nie jest stroną tych postępowań.

Bank jest stroną innego postępowania przed TSUE. W sprawie Banku zadano pytanie prejudycjalne do TSUE dotyczące możliwości wnoszenia przez Organy do tego uprawnione skarg nadzwyczajnych do Sądu Najwyższego w sprawach, które zakończyły się dla Banku korzystnym prawomocnym rozstrzygnięciem. Sprawa została zarejestrowana w TSUE pod sygnaturą C-720/21. Bank złożył pisemne stanowisko w sprawie i oczekuje na czynności po stronie TSUE.

•         POSTĘPOWANIA SĄDOWE PRZECIWKO BANKOWI DOTYCZĄCE KREDYTÓW HIPOTECZNYCH OPARTYCH O ZMIENNĄ STOPĘ PROCENTOWĄ

Bankowi doręczono 5 pozwów, w których klienci kwestionują oparcie umowy kredytu hipotecznego na konstrukcji oprocentowania zmiennego oraz zasady ustalania stopy referencyjnej WIBOR. Bank kwestionuje zasadność roszczeń podnoszonych w tych sprawach.

•         DZIAŁANIA GRUPY KAPITAŁOWEJ PODEJMOWANE W ZWIĄZKU Z PROPOZYCJĄ PRZEWODNICZĄCEGO KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO ORAZ OCZEKIWANYM POSIEDZENIEM SĄDU NAJWYŻSZEGO W ZAKRESIE KREDYTÓW UDZIELANYCH W WALUTACH OBCYCH. 

W grudniu 2020 roku Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: Przewodniczący KNF) przedstawił propozycję, która zmierza do systemowego rozwiązania problemu kredytów mieszkaniowych we frankach szwajcarskich. Rozwiązanie to zakłada, że banki dobrowolnie zaoferują klientom możliwość zawierania ugód, na mocy których klienci rozliczaliby się z bankiem tak, jak gdyby ich kredyty od początku były kredytami złotowymi oprocentowanymi według stawki referencyjnej WIBOR powiększonej o stosowaną historycznie dla takich kredytów marżę.

Grupa Kapitałowa przeanalizowała korzyści i ryzyka związane z możliwymi wariantami postępowania w sprawie walutowych kredytów mieszkaniowych. W ocenie Grupy Kapitałowej osiągnięcie kompromisu i zawarcie ugody jest zarówno dla Banku, jak i dla jego klientów, korzystniejsze niż angażowanie się w długotrwałe procesy sądowe z niepewnym rozstrzygnięciem.

23 kwietnia 2021 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zaakceptowało możliwość oferowania Klientom ugód. Następnie, uchwałą z dnia 27 maja 2021 roku Rada Nadzorcza zaakceptowała warunki oferowania ugód na zasadach zaproponowanych przez Przewodniczącego KNF. Proces ugodowego kończenia sporów dotyczących ważności umów kredytów mieszkaniowych został uruchomiony 4 października 2021 roku. Ugody są proponowane w toku postępowań mediacyjnych prowadzonych przez Centrum Mediacji przy Sądzie Polubownym przy KNF, w toku postępowań sądowych i postępowań wywołanych wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej.

•        Postępowania prowadzone przed Prezesem urzędu ochrony konkurencji i konsumentów (UOKiK)

Przed Prezesem UOKiK prowadzone są dwa postępowania wszczęte z urzędu przez Prezesa UOKiK:

•        Postępowanie wszczęte z urzędu 26 lipca 2017 roku w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zarzucane Bankowi naruszenie polega na pobieraniu od konsumentów wyższych rat kredytów oraz pożyczek denominowanych do walut obcych niż wynikające z informacji o ryzyku kursowym przedstawianych konsumentom przed zawarciem umów oraz przerzuceniu na konsumenta możliwego ryzyka walutowego. Bank ustosunkował się do zarzutów w piśmie z 23 września 2017 roku. Pismem z 14 marca 2019 roku Prezes UOKiK wezwał Bank do udzielenia odpowiedzi na 16 szczegółowych pytań w celu ustalenia okoliczności niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy, na które Bank udzielił odpowiedzi pismem z 10 maja 2019 roku. Pismem z 9 czerwca 2021 roku Prezes UOKiK poinformował o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania do 30 września 2021 roku, a następnie postanowieniem z 18 listopada 2021 roku Prezes UOKiK wezwał Bank do przedstawienia dalszych informacji, przedłużając termin zakończenia postępowania do 31 grudnia 2021 roku. Wezwanie Prezesa UOKiK zostało wykonane 6 grudnia 2021 roku. Na 31 grudnia 2022 roku Grupa nie utworzyła rezerwy na to postępowanie.

•        Postępowanie wszczęte z urzędu 12 marca 2019 roku o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Postępowanie dotyczy klauzul modyfikacyjnych wskazujących okoliczności, w których Bank jest uprawniony do zmiany warunków umownych, w tym wysokości opłat i prowizji. W ocenie Prezesa UOKiK stosowane przez Bank klauzule modyfikacyjne umożliwiają Bankowi jednostronną, nieograniczoną i dowolną możliwość zmiany sposobu wykonania umowy. W konsekwencji Prezes UOKiK stoi na stanowisku, że klauzule stosowane przez Bank kształtują prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają ich interesy, co uzasadnia stwierdzenie ich abuzywności. Pismem z 31 maja 2019 roku Bank ustosunkował się do zarzutów Prezesa UOKiK wskazując, że są one bezzasadne. Bank zwrócił uwagę m.in. na fakt, że zakwestionowane klauzule są skonkretyzowane oraz precyzyjnie określają okoliczności uprawniające Bank do zmiany wzorca. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2022 roku UOKiK wezwał Bank do przedstawienia szeregu informacji dotyczących spornych klauzul, obrotu Banku oraz przychodu uzyskanego tytułem zmian opłat i prowizji w oparciu o kwestionowane klauzule. Wezwanie UOKiK zostało wykonane w dniu 11 lipca i 30 września 2022 roku Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2023 roku Prezes UOKiK przedłużył termin zakończenia postępowania do dnia 28 kwietnia 2023 roku Na 31 grudnia 2022 roku Grupa nie utworzyła rezerwy na to postępowanie.

•        Postępowanie prowadzone przed sądem ochrony konkurencji i konsumentów

Przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów toczą się dwa postępowania z udziałem Banku:

•        Postepowanie dotyczące klauzul spreadowych

Postępowanie zostało zainicjowane odwołaniem Banku (złożonym w dniu 13 listopada 2020 roku) od decyzji Prezesa UOKiK z 16 października 2020 roku. Przedmiotową decyzją Prezes UOKiK uznał postanowienia wzorca umowy „Aneks do umowy kredytu mieszkaniowego/pożyczki hipotecznej” w części „Załącznik do aneksu Zasady ustalania spreadu walutowego w PKO BP S.A.” za postanowienia niedozwolone i zakazał ich wykorzystywania. Dodatkowo Prezes UOKiK nakazał poinformować wszystkich konsumentów będących stronami ocenianych aneksów o uznaniu ich za niedozwolone i skutkach z tego wynikających, najpóźniej w terminie dziewięciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nakazał złożyć oświadczenie, o treści wskazanej w decyzji, w terminie najpóźniej 1 miesiąca od uprawomocnienia się decyzji, utrzymywanego na stronie internetowej przez okres 4 miesięcy. Ponadto Prezes UOKiK nałożył na Bank karę w wysokości 41 milionów PLN, płatną na rzecz Funduszu Edukacji Finansowej. W odwołaniu od wskazanej decyzji Bank wniósł o jej zmianę poprzez uznanie, że nie doszło do naruszenia zakazu stosowania niedozwolonych klauzul umownych, względnie poprzez umorzenie postępowania. Wniesiono również o uchylenie decyzji lub jej zmianę poprzez odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej lub jej znaczące obniżenie. W odwołaniu podniesiono szereg zarzutów materialnych i procesowych. Zasadnicze argumenty Banku sprowadzają się do zwrócenia uwagi, że decyzja Prezesa UOKiK stanowi przejaw niezgodnej z prawem i pozbawionej podstaw ingerencji w politykę cenową Banku, wskazania na brak merytorycznych podstaw do ingerencji Prezesa UOKiK, to jest brak podstaw do uznania, iż Bank stosował niedozwolone postanowienia umowne oraz wskazania, że nałożona na Bank kara jest rażąco wysoka. W odpowiedzi na odwołanie Prezes UOKiK podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Aktualnie Bank oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy.

•        Postępowanie dotyczące stosowania praktyk ograniczających konkurencję na rynku płatności za pomocą kart płatniczych w Polsce

Bank jest stroną postępowania wszczętego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) postanowieniem z 23 kwietnia 2001 roku na wniosek Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji – Związek Pracodawców przeciwko operatorom systemu płatniczego Visa, Europay oraz bankom – emitentom kart Visa oraz Europay/Eurocard/Mastercard.

Postępowanie dotyczy praktyk ograniczających konkurencję na rynku płatności za pomocą kart płatniczych w Polsce, mających polegać na wspólnym ustalaniu opłaty „interchange” za transakcje dokonane kartami systemu Visa oraz Europay/Eurocard/Mastercard, a także ograniczaniu dostępu do rynku podmiotom zewnętrznym. 29 grudnia 2006 roku UOKiK uznał praktyki polegające na wspólnym ustalaniu opłaty „interchange” za ograniczające konkurencję oraz nakazał ich zaniechania, jednocześnie nakładając m.in. na Bank karę pieniężną w kwocie 16,6 miliona PLN. Bank odwołał się od wyżej wymienionej decyzji Prezesa UOKiK do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK). Wyrokiem z 21 listopada 2013 roku SOKiK zmniejszył karę wymierzoną Bankowi do kwoty 10,4 miliona PLN. Strony postępowania wniosły apelacje. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 6 października 2015 roku przywrócił pierwotną wysokość nałożonych kar pieniężnych określonych w decyzji UOKiK, tj. karę w kwocie 16,6 miliona PLN (kara nałożona na PKO Bank Polski S.A.) i karę w kwocie 4,8 miliona PLN (kara nałożona na Nordea Bank Polska SA. której PKO Bank Polski S.A. jest następcą prawnym w drodze połączenia w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych). Kara została zapłacona przez Bank w październiku 2015 roku. Na skutek wniesionej przez Bank skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy wyrokiem z 25 października 2017 roku uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kara zapłacona przez Bank została zwrócona Bankowi 21 marca 2018 roku. 23 listopada 2020 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie wydał wyrok, w którym uchylił do ponownego rozpoznania wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 21 listopada 2013 roku. Na 31 grudnia 2022 roku Grupa ujmuje rezerwę na to postępowanie w wysokości 21 milionów PLN.

•        Roszczenia odszkodowawcze związane z opłatą interchange

Bankowi doręczono osiem wezwań do wzięcia udziału w charakterze interwenienta ubocznego po stronie pozwanej w sprawach dotyczących opłaty interchange. Po stronie pozwanej występują inne banki. Roszczenia wobec pozwanych banków opiewają na łączną kwotę 903 milionów PLN i dochodzone są tytułem odszkodowania za różnice w wysokości opłat interchange wynikających z zastosowania praktyk ograniczających konkurencję. Ponieważ postępowania te nie toczą się przeciwko Bankowi, ich wartość nie została uwzględniona w łącznej wartości przedmiotu sporu spraw przeciwko Bankowi.

Konsekwencją uznania przez sądy roszczeń za zasadne może być wystąpienie przez pozwanych w odrębnym procesie z roszczeniami regresowymi m.in. przeciwko innym bankom, w tym PKO Bankowi Polskiemu S.A. Na 31 grudnia 2022 roku Bank wstąpił do ośmiu postępowań w charakterze interwenienta ubocznego.  W dwóch z tych postępowań zapadły korzystne dla pozwanych prawomocne wyroki oddalające roszczenia powodów, a w jednej nieprawomocny wyrok oddalający w znacznym zakresie roszczenie powoda z uwagi na uwzględnienie w części zarzutu przedawnienia.

•        Roszczenia reprywatyzacyjne w stosunku do nieruchomości użytkowanych przez Grupę Kapitałową

Na dzień sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego prowadzone są:

•        dwa postępowania, których stroną jest Bank. W jednym postępowaniu, Bank wniósł skargę kasacyjną od niekorzystnego prawomocnego wyroku oddalającego roszczenia Banku. Drugie postępowanie, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej wnioskodawcy przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości Banku, toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ponieważ druga strona wniosła skargę kasacyjną.

•        trzy postępowania, w tym dwa zawieszone, których stroną są pozostałe spółki Grupy Kapitałowej Banku. Dwa postępowania są na etapie administracyjnym, jedno na etapie sądowo-administracyjnym.

Prawdopodobieństwo zaistnienia poważnych roszczeń wobec Grupy Kapitałowej z tytułu powyższych postępowań jest niewielkie.

50. Kapitał własny i akcjonariat Banku

Zasady rachunkowości:

Kapitały własne stanowią kapitały i fundusze tworzone zgodnie z przepisami prawa. Podział na poszczególne pozycje opisane poniżej wynika z Kodeksu spółek handlowych, ustawy Prawo bankowe oraz wymogów MSR 1.

Pozycje kapitałów własnych jednostek zależnych inne niż kapitał zakładowy w części w jakiej jednostka dominująca jest właścicielem jednostki zależnej dodaje się do odpowiednich pozycji kapitałów własnych jednostki dominującej. Do kapitałów własnych Grupy Kapitałowej włącza się tylko te części kapitałów własnych jednostek zależnych, które powstały po dniu nabycia udziałów lub akcji przez jednostkę dominującą. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w Polsce podziałowi i dystrybucji podlegają jedynie kapitały własne jednostki dominującej i poszczególnych spółek zależnych – ustalone na podstawie jednostkowych sprawozdań finansowych.

Składniki kapitałów własnych:

•        Kapitał zakładowy stanowi kapitał jednostki dominującej i wykazany jest w wysokości zgodnej ze statutem oraz wpisem do rejestru przedsiębiorców według wartości nominalnej.

•        Kapitał zapasowy tworzony jest zgodnie ze statutami Spółek Grupy Kapitałowej z corocznych odpisów z zysku netto, dokonywanych dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału zakładowego i przeznaczony jest na pokrycie strat bilansowych, jakie mogą wyniknąć w związku z działalnością Spółek Grupy Kapitałowej. Kapitał zapasowy może być także przeznaczony na inne cele, w szczególności na podwyższenie kapitału zakładowego.

•        Fundusz ogólnego ryzyka bankowego w PKO Banku Polskim S.A. tworzony jest zgodnie z ustawą Prawo bankowe z odpisów z zysku netto i przeznaczony jest na niezidentyfikowane ryzyka działalności Banku.

•        Kapitały rezerwowe są tworzone z odpisów z zysku netto. Kapitały rezerwowe przeznaczone są na pokrycie mogących powstać strat bilansowych lub na inne cele, w szczególności na wypłatę dywidendy, dywidendy zaliczkowej lub nabycie akcji własnych w celu umorzenia.

•        Udziały niekontrolujące stanowią tę część kapitałów w jednostce zależnej, której nie można bezpośrednio lub pośrednio przyporządkować do jednostki dominującej.

•        Skumulowane inne dochody całkowite obejmują skutki wyceny aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite z uwzględnieniem odpisów na oczekiwane straty kredytowe od tych aktywów, efektywną część zabezpieczenia przepływów pieniężnych i zabezpieczenia aktywów netto w podmiotach zagranicznych w ramach rachunkowości zabezpieczeń, jak również zyski i straty aktuarialne. Od powyższych pozycji w innych dochodach całkowitych rozpoznana jest wartość podatku odroczonego. Ponadto pozycja obejmuje udział jednostki dominującej w innych dochodach całkowitych jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć oraz różnice kursowe powstałe z przeliczenia na walutę polską wyniku finansowego netto jednostek zagranicznych po kursie stanowiącym średnią arytmetyczną średnich kursów walutowych na dzień kończący każdy miesiąc okresu obrotowego ogłoszonych przez Narodowy Bank Polski.

informacje finansowe

•        Akcjonariat Banku

Według informacji posiadanych na 31 grudnia 2022 roku akcjonariat Banku jest następujący:

NAZWA PODMIOTU

liczba akcji

liczba głosów %

Wartość nominalna 1 akcji

Udział w kapitale podstawowym %

Na 31 grudnia 2022 roku

 

 

 

 

Skarb Państwa

367 918 980

29,43%

1 zł

29,43%

Nationale Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny1

108 266 112

8,66%

1 zł

8,66%

Grupa funduszy Allianz1,2

106 567 559

8,53%

1 zł 

8,53%

Pozostali akcjonariusze3

667 247 349

53,38%

1 zł 

53,38%

Razem

1 250 000 000

100%

---

100%

Na 31 grudnia 2021

 

 

 

 

Skarb Państwa

367 918 980

29,43%

1 zł

29,43%

Nationale Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny1

103 500 000

8,28%

1 zł

8,28%

Grupa funduszy Allianz4

96 568 413

7,73%

1 zł 

7,73%

Pozostali akcjonariusze2

682 012 607

54,56%

1 zł 

54,56%

Razem

1 250 000 000

100%

---

100%

1  Wyliczenia według stanów posiadania akcji na koniec danego okresu publikowanych przez PTE w informacjach półrocznych lub rocznych o strukturze aktywów funduszu i kursu z Biuletynu Statystycznego GPW.

2  W skład Grupy wchodzą: Allianz Polska Otwarty Fundusz Emerytalny, Allianz Polska Dobrowolny Fundusz Emerytalny, Drugi Allianz Polska Otwarty Fundusz Emerytalny.

3  W tym Bank Gospodarstwa Krajowego, który na dzień 31 grudnia 2022 roku i na 31 grudnia 2021 roku posiadał 24.487.297 akcji, co stanowi 1,96% udziału w liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu.

4  Stan na 31 grudnia 2021 uwzględnia akcje dawnych funduszy: Aviva Otwarty Fundusz Emerytalny i Allianz Otwarty Fundusz Emerytalny bez uwzględnienia akcji Allianz Polska Dobrowolny Fundusz Emerytalny.

Ze wszystkich akcji PKO Banku Polskiego S.A. wynikają te same prawa i obowiązki. Żadna z akcji nie jest uprzywilejowana (z 1 akcji wynika 1 głos), w szczególności w zakresie prawa głosu czy dywidendy. Statut PKO Banku Polskiego S.A. ogranicza prawa głosu przysługujące akcjonariuszom dysponującym powyżej 10% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu i zakazuje wykonywania więcej niż 10% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu przez takich akcjonariuszy. Powyższe ograniczenie nie dotyczy:

•               akcjonariuszy, którzy w dniu podjęcia uchwały Walnego Zgromadzenia wprowadzającej ograniczenie prawa głosu byli uprawnieni z akcji reprezentujących więcej niż 10% ogólnej liczby głosów w Banku (tj. Skarb Państwa i BGK),

•               akcjonariuszy, którzy są uprawnieni z akcji imiennych serii A (Skarb Państwa) oraz

•               akcjonariuszy działających wspólnie z akcjonariuszami, o których mowa w tiret drugim na podstawie porozumienia dotyczącego wspólnego wykonywania prawa głosu z akcji. Ponadto, ograniczenie praw głosu wygasa, kiedy udział Skarbu Państwa w kapitale zakładowym Banku spadnie poniżej 5%.

Zgodnie z § 6 ust. 2 Statutu PKO Banku Polskiego S.A. zamiana akcji imiennych serii A na akcje na okaziciela oraz przeniesienie tych akcji wymaga zgody wyrażonej w uchwale Rady Ministrów. Zamiana na akcje na okaziciela lub przeniesienie akcji imiennych serii A po uzyskaniu powyższej zgody powoduje wygaśnięcie ograniczeń przewidzianych w zdaniu poprzednim w stosunku do akcji będących przedmiotem zamiany na akcje na okaziciela lub przeniesienia, w zakresie w jakim zgoda została udzielona.

Zgodnie z treścią art. 13 ust.1 pkt 26 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 roku o zasadach zarządzania mieniem państwowym (poza ustawowo przewidzianymi wyjątkami) nie mogą być zbyte akcje PKO Banku Polskiego S.A. należące do Skarbu Państwa.

Akcje Banku są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

•        Struktura kapitału akcyjnego PKO Banku Polskiego S.A.:

Seria

Rodzaj akcji

Ilość akcji

Wartość nominalna 1 akcji

Wartość serii według wartości nominalnej

Seria A

akcje zwykłe imienne

312 500 000

1 zł

312 500 000

Seria A

akcje zwykłe na okaziciela

197 500 000

1 zł

197 500 000

Seria B

akcje zwykłe na okaziciela

105 000 000

1 zł

105 000 000

Seria C

akcje zwykłe na okaziciela

385 000 000

1 zł

385 000 000

Seria D

akcje zwykłe na okaziciela

250 000 000

1 zł 

250 000 000

Razem

- - -

1 250 000 000

- - -

1 250 000 000

W 2022 roku i w 2021 roku nie wystąpiły zmiany w wysokości kapitału zakładowego PKO Banku Polskiego S.A. Wyemitowane akcje PKO Banku Polskiego S.A. nie są uprzywilejowane i są w pełni opłacone.

WARTOŚĆ GODZIWA INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH

51. Hierarchia wartości godziwej

Zasady rachunkowości:

W zależności od kategorii klasyfikacji aktywów i zobowiązań finansowych do danego poziomu hierarchii stosuje się różne metody ustalania ich wartości godziwej.

•        Poziom 1: Ceny kwotowane na aktywnych rynkach

Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest bezpośrednio w oparciu o ceny notowane (nieskorygowane) z aktywnych rynków dla identycznych aktywów lub zobowiązań. Do tej kategorii Grupa Kapitałowa klasyfikuje instrumenty finansowe dla których istnieje aktywny rynek i dla których wartość godziwa ustalana jest w oparciu o wartość rynkową będącą ceną kupna:

•        dłużne papiery wartościowe wyceniane do fixingu z platformy Bondspot lub serwisów informacyjnych Bloomberg oraz Reuters,

•        dłużne i kapitałowe papiery wartościowe będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym, w tym w portfelu Biura Maklerskiego PKO BP,

•        instrumenty pochodne będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym.

•        Poziom 2: techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych

Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których wszystkie znaczące dane wejściowe są obserwowalne na rynku w sposób bezpośredni (jako ceny) lub pośrednio (bazujące na cenach). Do tej kategorii Grupa Kapitałowa klasyfikuje instrumenty finansowe dla których brak jest aktywnego rynku:

Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej

Metoda (technika) wyceny

Obserwowalne dane wejściowe

Pochodne instrumenty finansowe – CIRS, IRS, FRA

Model zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych w oparciu o krzywe rentowności.

Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego, rynku transakcji FRA, IRS, OIS basis swap.

Pochodne instrumenty finansowe – opcje walutowe, opcje na stopę procentową, opcje equity transakcje FX forward, FX swap

Model wyceny dla danego typu opcji walutowej, opcji na stopę procentową i opcje Equity.

Model zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych w oparciu o krzywe rentowności dla transakcji FX forward, FX swap.

Krzywe rentowności budowane w oparciu o stawki rynku pieniężnego, rynkowe stawki punktów swapowych, płaszczyzny zmienności dla określonych par walutowych, walutowe kursy fixingowe NBP.

Obligacje komunalne PLN

Model krzywej rentowności oraz marży ryzyka.

Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego, rynku transakcji IRS.

Obligacje korporacyjne

Model krzywej rentowności oraz marży ryzyka.

Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego, rynku transakcji IRS.

Transakcje commodity swap

Model krzywej cen towarowych.

Krzywe cen towarowych, krzywe rentowności budowane w oparciu o stawki rynku pieniężnego, rynkowe stawki punktów swapowych.

Bony pieniężne NBP

Metoda krzywej rentowności.

Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o dane rynku pieniężnego oraz rynku transakcji OIS.

Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych wycenianych do wartości godziwej

Rezerwę ubezpieczeń na życie, gdzie ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający w ubezpieczeniach z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym tworzy się indywidualnie dla każdej aktywnej polisy na koniec okresu sprawozdawczego. Rezerwa ta równa jest indywidualnemu stanowi funduszu na dzień, na który tworzone są rezerwy i jest równa liczbie jednostek zgromadzonych w ramach indywidualnego stanu funduszu przemnożonego przez cenę z dnia wyceny.

Liczba jednostek funduszu, cena jednostki funduszu

•        Poziom 3: Pozostałe techniki wyceny

Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których dane wejściowe nie są oparte na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych (dane wejściowe nieobserwowalne). Do tej kategorii Grupa Kapitałowa zaklasyfikowała instrumenty finansowe, które są wyceniane według wewnętrznych modeli wyceny.

Wartość godziwą papierów wartościowych kapitałowych i dłużnych zaliczonych do aktywów finansowych ustalają zarządzające nimi komórki organizacyjne Centrali, w tym Departament Produktów Skarbowych oraz Dom Maklerski. W projektowanych przez siebie przepisach wewnętrznych określają szczegółowy sposób dokonywania wyceny, w tym określenie źródeł danych pozyskiwanych do wyceny i sposobu jej wyliczenia.

Założenia modelu wartości godziwej dla aktywów finansowych wynikających z udzielonego kredytów, pożyczek lub innych umów o finansowanie będących substytutem kredytu opracowuje Departament Ryzyka Kredytowego. Model wartości godziwej dla ekspozycji kredytowych zatwierdza Komitet Zarządzania Aktywami i Pasywami.

 

Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej

Metoda (technika) wyceny

czynnik nieobserwowalny

Instrumenty finansowe nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

Metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych.

Efektywna marża kredytowa.

Akcje Visa Inc. serii C

uprzywilejowane

Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość rynkową notowanych akcji zwykłych Visa Inc. z uwzględnieniem dyskonta biorącego pod uwagę ograniczoną płynność akcji serii C oraz warunki zamiany akcji serii C na akcje zwykłe.

Dyskonto uwzględniające ograniczoną płynność akcji serii C oraz warunki zamiany akcji serii C na akcje zwykłe.

Akcje Visa Inc. serii A Preferred

Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość rynkową notowanych akcji zwykłych Visa Inc. z uwzględnieniem dyskonta biorącego pod uwagę ograniczoną płynność akcji serii A Preferred oraz warunki zamiany akcji serii A Preferred na akcje serii A

Dyskonto uwzględniające ograniczoną płynność akcji serii A Preferred oraz warunki zamiany akcji serii A Preferred na akcje serii A

Obligacje korporacyjne

Model krzywej rentowności oraz marż ryzyka. Krzywa rentowności zbudowana jest w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego oraz rynku transakcji IRS.

Spread kredytowy (marże kredytowe wyznaczane w oparciu o marże pierwotne zmodyfikowane przez kwotowania indeksów kredytowych przypisanych do emitentów na podstawie ich ratingów oraz sektorów działalności).

Akcje Biura Informacji Kredytowej SA

Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość prognozowanych wyników spółki

Prognozowane wyniki spółki.

Stopa dyskontowa.

Udziały w Polskim Standardzie Płatności sp. z o.o.

Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość prognozowanych wyników spółki.

Prognozowane wyniki spółki.

Stopa dyskontowa.

Udziały w Society For Worldwide Interbank Financial Telecommunication

Wartość rynkowa udziałów oszacowana przez spółkę.

Wartość rynkowa oszacowana przez spółkę.

Stopa dyskontowa.

Akcje Krajowej Izby Rozliczeniowej SA

Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość prognozowanych wyników spółki.

Prognozowane wyniki spółki.

Stopa dyskontowa.

Udziały w Wałbrzyskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej „Invest-Park” sp z o.o.

Ustalenie wartości godziwej przez rzeczoznawcę majątkowego metodą skorygowanych aktywów netto.

Wartość aktywów netto spółki.

 

Akcje Wielkopolskiej Gildii Rolno-Ogrodniczej SA

Ustalenie wartości godziwej przez rzeczoznawcę majątkowego metodą skorygowanych aktywów netto.

Wartość aktywów netto spółki.

Instrumenty finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

Obligacje korporacyjne

Model krzywej rentowności oraz marż ryzyka. Krzywa rentowności zbudowana jest w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego oraz rynku transakcji IRS.

Spread kredytowy (marże kredytowe wyznaczane w oparciu o marże pierwotne zmodyfikowane przez kwotowania indeksów kredytowych przypisanych do emitentów na podstawie ich ratingów oraz sektorów działalności).

kredyty i pożyczki udzielone klientom

Metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych.

Efektywna marża kredytowa.

Informacje finansowe

AKTYWA WYCENIANE DO WARTOŚCI GODZIWEJ 31.12.2022

Wartość bilansowa

Poziom 1

Poziom 2

Poziom 3

Ceny kwotowane na aktywnych rynkach

Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych

Pozostałe techniki wyceny

Pochodne instrumenty zabezpieczające

1 042

-

1 042

-

Pozostałe instrumenty pochodne

13 162

1

13 161

-

Papiery wartościowe

67 106

52 864

13 198

1 044

przeznaczone do obrotu

193

193

-

-

dłużne papiery wartościowe

164

164

-

-

akcje w innych jednostkach – notowane na giełdach

27

27

-

-

jednostki uczestnictwa w fundusze inwestycyjne oraz certyfikaty inwestycyjne, prawa do akcji, prawa poboru

2

2

-

-

nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

1 702

1 180

120

402

dłużne papiery wartościowe

578

511

22

45

akcje w innych jednostkach – notowane na giełdach

115

115

-

-

udziały i akcje w innych jednostkach – nienotowane na giełdach

358

-

1

357

jednostki uczestnictwa w fundusze inwestycyjne oraz certyfikaty inwestycyjne, prawa do akcji, prawa poboru

651

554

97

-

wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

65 211

51 491

13 078

642

   dłużne papiery wartościowe

65 211

51 491

13 078

642

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

3 565

-

-

3 565

nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

3 565

-

-

3 565

kredyty na nieruchomości

4

-

-

4

kredyty gospodarcze

85

-

-

85

kredyty konsumpcyjne

3 476

-

-

3 476

Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej razem

84 875

52 865

27 401

4 609

 

ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE DO WARTOŚCI GODZIWEJ

Wartość bilansowa

Poziom 1

Poziom 2

Poziom 3

31.12.2022

Ceny kwotowane na aktywnych rynkach

Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych

Pozostałe techniki wyceny

 

 

 

 

 

Pochodne instrumenty zabezpieczające

7 469

-

7 469

-

Pozostałe instrumenty pochodne

12 978

-

12 978

-

Zobowiązania z tytułu krótkiej pozycji w papierach wartościowych

7

7

-

-

Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych

778

-

778

-

Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej razem

21 232

7

21 225

-

 

AKTYWA WYCENIANE DO WARTOŚCI GODZIWEJ 31.12.2021

Wartość bilansowa

Poziom 1

Poziom 2

Poziom 3

Ceny kwotowane na aktywnych rynkach

Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych

Pozostałe techniki wyceny

Pochodne instrumenty zabezpieczające

933

-

933

-

Pozostałe instrumenty pochodne

10 903

-

10 903

-

Papiery wartościowe

64 160

49 262

13 748

1 150

przeznaczone do obrotu

248

191

-

57

dłużne papiery wartościowe

216

159

-

57

akcje w innych jednostkach – notowane na giełdach

31

31

-

-

jednostki uczestnictwa w fundusze inwestycyjne oraz certyfikaty inwestycyjne, prawa do akcji, prawa poboru

1

1

-

-

nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

2 049

1 546

26

477

dłużne papiery wartościowe

785

614

19

152

akcje w innych jednostkach – notowane na giełdach

144

144

-

-

udziały i akcje w innych jednostkach – nienotowane na giełdach

326

-

1

325

jednostki uczestnictwa w fundusze inwestycyjne oraz certyfikaty inwestycyjne, prawa do akcji, prawa poboru

794

788

6

-

wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

61 863

47 525

13 722

616

  dłużne papiery wartościowe

61 863

47 525

13 722

616

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

4 561

-

-

4 561

nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

4 559

-

-

4 559

kredyty na nieruchomości

4

-

-

4

kredyty gospodarcze

97

-

-

97

kredyty konsumpcyjne

4 458

-

-

4 458

wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

2

-

-

2

kredyty konsumpcyjne

2

-

-

2

Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej razem

80 557

49 262

25 584

5 711

 

ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE DO WARTOŚCI GODZIWEJ

Wartość bilansowa

Poziom 1

Poziom 2

Poziom 3

31.12.2021

Ceny kwotowane na aktywnych rynkach

Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych

Pozostałe techniki wyceny

 

 

 

 

 

Pochodne instrumenty zabezpieczające

4 806

-

4 806

-

Pozostałe instrumenty pochodne

11 008

-

11 008

-

Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych

1 067

-

1 067

-

Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej razem

16 881

-

16 881

-

 

WPŁYW PARAMETRÓW ESTYMOWANYCH NA WYCENĘ DO WARTOŚCI GODZIWEJ INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH NA POZIOMIE 3

31.12.2022

31.12.2021

Wartość godziwa według

Wartość godziwa według

scenariusza pozytywnego

scenariusza negatywnego

scenariusza pozytywnego

scenariusza negatywnego

Akcje Visa Inc.1

145

133

128

113

Pozostałe inwestycje kapitałowe2

189

171

191

173

Obligacje korporacyjne3

681

679

762

760

Kredyty i pożyczki udzielone klientom4

3 583

3 547

4 582

4 536

1   scenariusz zakładający współczynnik z tytułu dyskonta dotyczącego przyszłych warunków zamiany akcj serii C na akcje zwykłe na poziomie odpowiednio 0%/100%

2 scenariusz zakładający zmianę wartości wyceny o +/-5%

3 scenariusz zakładający zmianę spreadu kredytowego o +/- 10%

4 scenariusz zakładający zmianę stopy dyskontowej o +/- 0,5 p.p.

 

UZGODNIENIE ZMIAN W TRAKCIE OKRESÓW WARTOŚCI GODZIWEJ NA POZIOMIE 3 HIERARCHII WARTOŚCI GODZIWEJ

2022

2021

Bilans otwarcia na początek okresu

5 711

7 343

Zwiększenie zaangażowania w instrumenty kapitałowe

25

16

Zmniejszenie zaangażowania w instrumenty kapitałowe

(3)

(152)

Zwiększenie zaangażowania w obligacje korporacyjne

9

57

Zmniejszenie zaangażowania w obligacje korporacyjne

(74)

(10)

Zwiększenie zaangażowania w kredyty i pożyczki udzielone klientom

775

828

Zmniejszenie zaangażowania w kredyty i pożyczki udzielone klientom

(1 610)

(2 076)

Reklasyfikacja z kategorii wycenianych według zamortyzowanego kosztu do wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

-

39

Reklasyfikacja z kategorii wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat do wycenianych według zamortyzowanego kosztu

(207)

-

Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

51

57

Zmiana wyceny ujęta w innych dochodach całkowitych

(68)

(101)

Różnice kursowe

8

10

Inne

(8)

(300)

Stan na koniec okresu

4 609

5 711

52. Aktywa i zobowiązania finansowe, które w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie są prezentowane w wartości godziwej

Grupa Kapitałowa jest w posiadaniu instrumentów finansowych, które w sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie są prezentowane w wartości godziwej.

Dla wielu instrumentów finansowych wartości rynkowe są niedostępne, stąd wartości godziwe są oszacowane przy zastosowaniu szeregu technik wyceny.

Wszystkie wyliczenia modelowe zawierają pewne uproszczenia i są wrażliwe na przyjmowane założenia. W przypadku pewnych grup instrumentów finansowych, ze względu na brak oczekiwanych istotnych różnic pomiędzy wartością bilansową a wartością godziwą wynikających z charakterystyki tych grup (np. krótkoterminowy charakter, wysoka korelacja z parametrami rynkowymi, unikalność instrumentu) przyjęto, że wartość bilansowa jest w przybliżeniu zgodna z wartością godziwą.

Pozycja

Główne metody i założenia wykorzystywane podczas szacowania wartości godziwych instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej

Należności i zobowiązania od banków

•        lokaty i depozyty międzybankowe – model oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych bieżącymi stopami rynku międzybankowego,

•        depozyty i lokaty międzybankowe o terminie zapadalności do 7 dni lub o zmiennym oprocentowaniu, kredyty lub pożyczki udzielone i zaciągnięte na rynku międzybankowym o zmiennym oprocentowaniu (zmiana oprocentowania maksymalnie co 3 miesiące) wartość godziwa jest równa wartości bilansowej.

Papiery wartościowe

•        obligacje skarbowe – kwotowania rynkowe

•        obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa - metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych, liczona przy wykorzystaniu krzywych rentowności, ceny udostępniane w serwisach informacyjnych Bloomberg (BVAL - Bloomberg Valuation Service) oraz Refinitiv Eikon

•        obligacje korporacyjne i komunalne – metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych, liczona przy wykorzystaniu krzywych rentowności i marż kredytowych

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

•        bez rozpoznanej utraty wartości:

model oparty o szacowanie wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych poprzez zdyskontowanie przepływów pieniężnych przy zastosowaniu bieżących stóp procentowych uwzględniających wysokość marży na ryzyko kredytowe oraz urealnione terminy spłaty wynikające z umów kredytowych. Bieżący poziom marż został wyznaczony dla transakcji zawartych w ostatnim kwartale zakończonym dniem bilansowym na instrumentach o podobnym ryzyku kredytowym. W przypadku kredytów walutowych zastosowano bieżącą marżę dla kredytów w PLN skorygowaną o koszt pozyskania waluty w transakcjach basis-swap.

•        należności z tytułu leasingu finansowego, pożyczek oraz faktoringu: wartość godziwa należności z tytułu leasingu, pożyczek oraz faktoringu została oszacowana przy zastosowaniu modelu opartego o kontraktową wartość bieżącą przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych przy użyciu bieżących stóp procentowych

uwzględniających marżę na ryzyko kredytowe. Marże uwzględnione zostały przy zachowaniu podziału na główne grupy produktowe, tj. należności z tytułu leasingu finansowego o zmiennej stopie procentowej, należności z tytułu leasingu finansowego o stałej stopie procentowej, należności z umów leasingu finansowego nieruchomości. Model zastosowany do wyznaczenia wartości godziwej należności z tytułu leasingu, pożyczek oraz faktoringu wykorzystuje techniki wyceny oparte na parametrach niepochodzących z rynku, w związku z tym zaliczany jest do trzeciej kategorii wyceny.

•        z rozpoznaną utratą wartości: wartość godziwa jest równa wartości bilansowej,

•        kredyty i pożyczki udzielone klientom: część portfela kredytów mieszkaniowych („stary” portfel kredytów mieszkaniowych), kredyty z brakiem określonego harmonogramu spłaty, kredyty wymagalne na moment wyceny - wartość godziwa jest równa wartości bilansowej.

Zobowiązania wobec klientów

•        depozyty oraz inne zobowiązania wobec klientów innych niż banki o ustalonym terminie wymagalności:

model oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych bieżącymi stopami procentowymi właściwymi dla poszczególnych produktów depozytowych. Wartość godziwa obliczana jest dla każdego depozytu oraz zobowiązania, następnie wartości godziwe dla całego portfela depozytowego grupowane są według rodzaju produktu oraz segmentu klienta.

•        zobowiązania wobec klientów: zobowiązania bez określonego harmonogramu spłaty, inne specyficzne produkty, dla których nie można mówić o istnieniu rynku - wartość godziwa równa się ich wartości bilansowej.

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

PKO Bank Hipoteczny SA:

•        listy zastawne - notowania na giełdzie w Luksemburgu dla listów zastawnych w EUR oraz Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie dla listów zastawnych w PLN,

•        obligacje Publicznego Programu Emisji Obligacji - notowania na rynku Catalyst,

•        obligacje Programu Emisji Obligacji oraz indywidualnej umowy - model oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych bieżącymi stopami rynku międzybankowego albo kwotowania rynkowego.

PKO Finance AB: notowania na giełdzie w Luksemburgu.

PKO Leasing S.A.: Model oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych bieżącymi stopami kwotowania rynkowego

Zobowiązania podporządkowane

Model oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych w oparciu o krzywą rentowności.

Kasa i środki w Banku Centralnym oraz zobowiązania wobec Banku Centralnego

Wartość godziwa równa się ich wartości bilansowej.

Inne aktywa i zobowiązania finansowe

Wartość godziwa równa się ich wartości bilansowej.

 

31.12.2022

wartość bilansowa

wartość godziwa

Poziom 1

Poziom 2

Poziom 3

Kasa, środki w Banku Centralnym

15 917

4 215

11 702

-

Należności od banków

16 101

-

16 098

-

Papiery wartościowe (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

68 556

49 891

7 779

1 733

obligacje skarbowe PLN

45 893

38 773

-

23

obligacje skarbowe walutowe

713

708

-

-

obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa

12 100

10 410

-

-

obligacje komunalne PLN

6 182

-

6 332

-

obligacje korporacyjne PLN

1 989

-

-

1 710

obligacje korporacyjne walutowe

1 679

-

1 447

-

Transakcje z przyrzeczeniem odsprzedaży

7

-

7

-

Kredyty i pożyczki udzielone klientom (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

228 164

-

-

230 438

kredyty na nieruchomości

108 803

-

-

108 642

kredyty gospodarcze

71 103

-

-

72 955

kredyty konsumpcyjne

26 548

-

-

27 152

należności z tytułu faktoringu

3 591

-

-

3 592

należności z tytułu leasingu finansowego

18 119

-

-

18 097

Inne aktywa finansowe

1 867

-

-

1 867

Zobowiązania wobec Banku Centralnego

9

-

9

-

Zobowiązania wobec banków

3 011

-

3 009

-

Zobowiązania wobec klientów (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

338 854

-

-

337 983

zobowiązania wobec gospodarstw domowych

263 032

-

-

262 128

zobowiązania wobec podmiotów gospodarczych

58 634

-

-

58 667

zobowiązania wobec jednostek budżetowych

17 188

-

-

17 188

Otrzymane kredyty i pożyczki

2 294

-

-

2 283

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

15 510

11 798

1 265

2 187

Zobowiązania podporządkowane

2 781

-

2 603

-

Inne zobowiązania finansowe

4 387

-

-

4 387

 

31.12.2021

wartość bilansowa

wartość godziwa

Poziom 1

Poziom 2

Poziom 3

Kasa, środki w Banku Centralnym

11 587

3 581

8 006

-

Należności od banków

9 010

-

9 009

-

Papiery wartościowe (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

71 282

57 930

6 507

1 780

obligacje skarbowe PLN

50 816

46 867

-

-

obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa

12 092

11 063

-

-

obligacje komunalne PLN

5 022

-

5 075

-

obligacje korporacyjne PLN

1 937

-

-

1 780

obligacje korporacyjne walutowe

1 415

-

1 432

-

Kredyty i pożyczki udzielone klientom (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

229 740

-

-

231 385

kredyty na nieruchomości

119 139

-

-

118 351

kredyty gospodarcze

64 050

-

-

65 907

kredyty konsumpcyjne

26 077

-

-

26 636

należności z tytułu faktoringu

2 923

-

-

2 923

należności z tytułu leasingu finansowego

17 551

-

-

17 568

Inne aktywa finansowe

1 895

-

-

1 895

Zobowiązania wobec Banku Centralnego

8

-

8

-

Zobowiązania wobec banków

3 821

-

3 821

-

Zobowiązania wobec klientów (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

321 229

-

-

321 213

zobowiązania wobec gospodarstw domowych

244 545

-

-

244 529

zobowiązania wobec podmiotów gospodarczych

56 854

-

-

56 854

zobowiązania wobec jednostek budżetowych

19 830

-

-

19 830

Otrzymane kredyty i pożyczki

2 461

-

-

2 461

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

23 872

16 989

3 475

3 642

Zobowiązania podporządkowane

2 716

-

2 719

-

Inne zobowiązania finansowe

3 335

-

-

3 335

ZARZĄDZANIA RYZYKIEM W GRUPIE KAPITAŁOWEJ

53. Zarządzanie ryzykiem w Grupie Kapitałowej

Zarządzanie ryzykiem jest jednym z najważniejszych procesów wewnętrznych zarówno w Banku, jak i w pozostałych podmiotach Grupy Kapitałowej.

Celem zarządzania ryzykiem jest zapewnienie (przy zmieniającym się otoczeniu) rentowności działalności biznesowej, przy jednoczesnej kontroli i utrzymaniu poziomu ryzyka w ramach systemu limitów i przyjętej przez Bank i Grupę Kapitałową tolerancji na ryzyko i systemu limitów w zmieniającym się otoczeniu makroekonomicznym. Poziom ryzyka stanowi ważny składnik procesu planistycznego.

Grupa Kapitałowa identyfikuje ryzyka w swojej działalności oraz analizuje wpływ poszczególnych rodzajów ryzyka na swoją działalność biznesową. Wszystkie ryzyka podlegają zarządzaniu, część z nich ma istotny wpływ w odniesieniu do dochodowości i kapitału niezbędnego do ich pokrycia. Za istotne ryzyka Grupa Kapitałowa uznaje ryzyko kredytowe, ryzyko walutowych kredytów hipotecznych dla gospodarstw domowych, ryzyko walutowe, ryzyko stopy procentowej, ryzyko płynności (w tym ryzyko finansowania), ryzyko operacyjne, ryzyko biznesowe, ryzyko zmian makroekonomicznych oraz ryzyko modeli. Regularnie, co najmniej w cyklu rocznym, Grupa Kapitałowa przeprowadza ocenę istotności wszystkich zidentyfikowanych ryzyk.

Szczegółowy opis zasad zarządzania istotnymi rodzajami ryzyka zawarty jest w raporcie „Adekwatność kapitałowa oraz inne informacje podlegające ogłaszaniu w Grupie Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A.”.

Cel zarządzania ryzykiem

Celem zarządzania ryzykiem poprzez dążenie do utrzymywania poziomu ryzyka w ramach przyjętego poziomu tolerancji jest:

•        ochrona wartości kapitału akcjonariuszy,

•        ochrona depozytów klientów,

•        wsparcie Grupy Kapitałowej w prowadzeniu efektywnej działalności.

Grupa Kapitałowa osiąga cele zarządzania ryzykiem w szczególności poprzez zapewnianie właściwej informacji o ryzyku, tak aby decyzje były podejmowane z pełną świadomością poszczególnych rodzajów ryzyka, jakie ze sobą niosą.

Główne zasady zarządzania ryzykiem

Grupa Kapitałowa zarządza ryzykiem stosując w szczególności następujące zasady:

•        zarządzanie obejmuje wszystkie zidentyfikowane rodzaje ryzyka,

•        proces zarządzania ryzykiem jest odpowiedni do skali działalności oraz do istotności, skali i złożoności danego ryzyka i na bieżąco dostosowywany do nowych czynników i źródeł ryzyka,

•        metody zarządzania ryzykiem (w szczególności modele i ich założenia) oraz systemy pomiaru lub oceny ryzyka Grupa dostosowuje do skali i złożoności ryzyka, aktualnie prowadzonej i planowanej działalności i otoczenia, w którym Grupa Kapitałowa działa oraz okresowo je weryfikuje i waliduje,

•        obszar zarządzania ryzykiem zachowuje niezależność organizacyjną od działalności biznesowej,

•        zarządzanie ryzykiem integruje się z systemami planistycznymi i kontrolingowymi,

•        podmioty Grupy Kapitałowej na bieżąco monitorują i kontrolują poziom ryzyka,

•        proces zarządzania ryzykiem wspiera realizację strategii Banku przy zachowaniu zgodności ze strategią zarządzania ryzykiem, w szczególności w zakresie poziomu tolerancji na ryzyko.



proces zarządzania ryzykiem

Na proces zarządzania ryzykiem w Grupie Kapitałowej składają się następujące elementy:

•        identyfikacja ryzyka:

Identyfikacja ryzyka polega na rozpoznaniu aktualnych i potencjalnych źródeł ryzyka oraz oszacowaniu istotności jego potencjalnego wpływu na sytuację finansową Banku i Grupy Kapitałowej. W ramach identyfikacji ryzyka podmioty Grupy Kapitałowej określają te rodzaje ryzyka, które uznawane są za istotne w działalności Banku lub Grupy Kapitałowej.

•        pomiar i ocena ryzyka:

Pomiar i ocena ryzyka mają na celu określenie skali zagrożeń związanych z występowaniem ryzyka. Pomiar ryzyka obejmuje określanie miar ryzyka adekwatnych do rodzaju, istotności ryzyka i dostępności danych. Wyniki pomiaru o charakterze ilościowym i jakościowym stanowią podstawę oceny ryzyka, która określa poziom lub zakres ryzyka.

W ramach pomiaru ryzyka Grupa Kapitałowa Banku przeprowadza:

•        specyficzne testy warunków skrajnych, przeprowadzane odrębnie dla poszczególnych rodzajów ryzyka, służące ocenie wrażliwości danego ryzyka na wystąpienie niekorzystnych sytuacji rynkowych,

•        kompleksowe testy warunków skrajnych, przeprowadzane łącznie dla ryzyka koncentracji oraz rodzajów ryzyka uznanych za istotne, służące określeniu wrażliwości miar adekwatności kapitałowej i wyników Banku na realizację negatywnego scenariusza zmian w otoczeniu i funkcjonowaniu Grupy Kapitałowej Banku.

Testy warunków skrajnych Grupa Kapitałowa Banku przeprowadza na podstawie założeń zapewniających rzetelną ocenę ryzyka, w szczególności z uwzględnieniem postanowień rekomendacji Komisji Nadzoru Finansowego.

•        kontrola ryzyka:

Kontrola ryzyka obejmuje ustalanie dostosowanych do skali i złożoności działalności Grupy Kapitałowej Banku mechanizmów kontroli ryzyka w szczególności w postaci strategicznych limitów tolerancji na poszczególne rodzaje ryzyka. Strategiczne limity tolerancji na ryzyko podlegają cyklicznemu monitorowaniu, a w przypadku ich przekroczenia podmioty Grupy Kapitałowej Banku podejmują działania zarządcze.

•        prognozowanie i monitorowanie ryzyka:

Prognozowanie ryzyka polega na przewidywaniu przyszłego poziomu ryzyka przy uwzględnieniu zakładanej projekcji rozwoju działalności oraz zdarzeń wewnętrznych i zewnętrznych. Prognozy poziomu ryzyka Banku i Grupy Kapitałowej Banku poddaje się ocenie (tzw. „testowanie wsteczne”) w celu weryfikacji ich dokładności.

Monitorowanie ryzyka polega na obserwowaniu odchyleń realizacji od prognoz lub założonych punktów odniesienia (np. limitów, wartości progowych, planów, pomiarów z poprzedniego okresu, rekomendacji i zaleceń wydanych przez zewnętrzny organ nadzoru i kontroli). Monitorowanie i prognozowanie ryzyka odbywa się z częstotliwością adekwatną do istotności danego rodzaju ryzyka oraz jego zmienności.

•        raportowanie ryzyka:

Raportowanie ryzyka obejmuje informowanie o wynikach identyfikacji, pomiaru lub oceny ryzyka, monitorowania i prognozowania ryzyka, przyczynach zmian ryzyka, podjętych działaniach i rekomendacjach działań. Bank dostosowuje zakres, częstotliwość oraz formę raportowania do szczebla zarządczego odbiorców. Rada Nadzorcza jest niezwłocznie informowana o istotnych zmianach w poziomie ryzyka, w szczególności o zagrożeniach i podejmowanych działaniach zaradczych w sytuacji potencjalnych problemów płynnościowych Banku oraz efektach tych działań i ich wpływie na poziom płynności Banku.

•        działania zarządcze:

Działania zarządcze polegają na określaniu pożądanego poziomu ryzyka służącemu budowie struktury aktywów i pasywów. Działania zarządcze mogą skutkować w szczególności:

•        akceptacją ryzyka – określeniem akceptowalnego poziomu ryzyka z uwzględnieniem potrzeb biznesowych oraz opracowaniu działań zarządczych na wypadek przekroczenia tego poziomu,

•        redukcją ryzyka – łagodzeniem wpływu czynników ryzyka lub skutków jego materializacji (np. przez zmniejszenie lub dywersyfikację ekspozycji na ryzyko, ustalenie limitów, wykorzystywanie zabezpieczeń),

•        transferem ryzyka – przeniesieniem odpowiedzialności za pokrycie ewentualnych strat (np. przez przeniesienie ryzyka na inny podmiot przy użyciu instrumentów prawnych takich jak umowy ubezpieczenia, czy umowy o ochronę obiektu, przyjmowanie gwarancji),

•        unikaniem ryzyka – rezygnacją z działalności generującej ryzyko lub wyeliminowaniem prawdopodobieństwa wystąpienia czynnika ryzyka, w tym w szczególności ustaleniem zerowej tolerancji na ryzyko.

Organizacja zarządzania ryzykiem w Grupie Kapitałowej

Bank sprawuje nadzór nad funkcjonowaniem poszczególnych podmiotów Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA. W ramach tego nadzoru Bank nadzoruje systemy zarządzania ryzykiem w podmiotach oraz wspiera ich rozwój, jak również uwzględnia poziom ryzyka działalności poszczególnych podmiotów w ramach systemu monitorowania i raportowania ryzyka na poziomie Grupy Kapitałowej. Zarządzanie ryzykiem w Banku odbywa się we wszystkich jednostkach Banku.

Organizacja zarządzania ryzykiem w PKO Banku Polskim SA przedstawiona jest na poniższym schemacie:

Rada Nadzorcza nadzoruje i ocenia proces zarządzania ryzykiem, w szczególności na podstawie cyklicznych raportów ryzyka uwzględniających ocenę adekwatności i skuteczności systemu zarządzania ryzykiem oraz informacji o realizacji strategii zarządzania ryzykiem, w tym poziomie limitów ograniczających ryzyko oraz wniosków z testów warunków skrajnych i w razie konieczności zleca dokonanie weryfikacji tego procesu.

Radę Nadzorczą wspierają m.in. następujące komitety: Komitet ds. Nominacji i Wynagrodzeń Rady Nadzorczej, Komitet ds. Ryzyka Rady Nadzorczej i Komitet Audytu Rady Nadzorczej.

Zarząd PKO Banku Polskiego SA w zakresie zarządzania ryzykiem odpowiada za strategiczne zarządzanie ryzykiem, w tym za nadzorowanie i monitorowanie działań podejmowanych przez Bank w zakresie zarządzania ryzykiem. Zarząd podejmuje najważniejsze decyzje mające wpływ na profil ryzyka Banku oraz uchwala przepisy wewnętrzne Banku dotyczące zasad zarządzania ryzykiem. Zapewnia działanie systemu zarządzania ryzykiem, monitoruje i ocenia jego funkcjonowanie oraz przekazuje Radzie Nadzorczej informację w tym zakresie. W zarządzaniu ryzykiem Zarząd wspierają następujące komitety działające w Banku:

•        Komitet Ryzyka (KR),

•        Komitet Zarządzania Aktywami i Pasywami (KZAP),

•        Komitet Kredytowy Banku (KKB),

•        Komitet Ryzyka Operacyjnego (KRO).

System zarządzania ryzykiem jest realizowany na trzech niezależnych wzajemnie uzupełniających się poziomach:

PIERWSZY POZIOM – tworzą struktury organizacyjne zarządzające produktem, realizujące sprzedaż produktów i obsługę klientów oraz inne struktury realizujące zadania operacyjne generujące ryzyko, funkcjonujące na podstawie przepisów wewnętrznych. Funkcja jest realizowana we wszystkich jednostkach Banku i podmiotach Grupy Kapitałowej. Jednostki Banku implementują zaprojektowane przez jednostki Banku usytuowane na drugim poziomie odpowiednie mechanizmy kontroli ryzyka, w tym zwłaszcza limity oraz zapewniają ich przestrzeganie poprzez odpowiednie mechanizmy kontrolne.

Jednocześnie spółki Grupy Kapitałowej Banku obowiązuje zasada spójności i porównywalności oceny i kontroli ryzyka w Banku oraz w podmiotach Grupy Kapitałowej, z uwzględnieniem specyfiki działalności podmiotu oraz rynku, na którym prowadzi działalność.

DRUGI POZIOM – obejmuje działalność komórki do spraw zgodności oraz identyfikację, pomiar, ocenę lub kontrolę, monitorowanie i raportowanie istotnych rodzajów ryzyka, a także stwierdzanych zagrożeń i nieprawidłowości – zadania realizowane są przez wyspecjalizowane struktury organizacyjne działające na podstawie obowiązujących przepisów wewnętrznych Banku; celem tych struktur jest zapewnienie żeby działania realizowane na pierwszym poziomie były właściwie uregulowane w przepisach wewnętrznych Banku i skutecznie ograniczały ryzyko, wspierały pomiar, ocenę i analizę ryzyka oraz efektywność działalności. Funkcja realizowana jest w szczególności w Obszarze Zarządzania Ryzykiem, Departamencie Zgodności i właściwych komitetach. Drugi poziom wspiera podejmowanie działań mających na celu eliminację niekorzystnych odchyleń od planu finansowego w zakresie wielkości wpływających na ujęte w planie finansowym ilościowe strategiczne limity tolerancji na ryzyko. Działania te realizuje się w szczególności w jednostkach Banku odpowiadających za kontroling.

TRZECI POZIOM – stanowi audyt wewnętrzny, realizujący niezależne audyty elementów systemu zarządzania Bankiem, w tym systemu zarządzania ryzykiem oraz systemu kontroli wewnętrznej; audyt wewnętrzny funkcjonuje odrębnie od pierwszego i drugiego poziomu i może wspierać realizowane tam działania poprzez konsultacje, ale bez możliwości wpływu na podejmowane decyzje. Funkcja jest realizowana zgodnie z przepisami wewnętrznymi Banku dotyczącymi zasad funkcjonowania systemu kontroli wewnętrznej.

Niezależność poziomów polega na zachowaniu organizacyjnej odrębności w następujących płaszczyznach:

•        funkcja drugiego poziomu w zakresie tworzenia rozwiązań systemowych jest niezależna od funkcji pierwszego poziomu,

•        funkcja trzeciego poziomu jest niezależna od funkcji pierwszego i drugiego poziomu.

Zarządzanie ryzykiem w Grupie Kapitałowej

Bank, jako podmiot dominujący w Grupie Kapitałowej Banku, określa kluczowe zasady zarządzania ryzykiem stosowane w Grupie Kapitałowej Banku, nadzoruje wdrażanie w podmiotach Grupy Kapitałowej zasad zarządzania ryzykiem wynikających ze strategii zarządzania ryzykiem z uwzględnieniem adekwatności tych zasad do działalności podmiotów Grupy Kapitałowej Banku, jak również sprawuje kontrolę nad ryzykiem w Grupie Kapitałowej Banku w zakresie istotnych rodzajów ryzyka. Podmioty Grupy Kapitałowej Banku tworzą i aktualizują przepisy wewnętrzne dotyczące zarządzania poszczególnymi rodzajami ryzyka po zasięgnięciu opinii Banku i z uwzględnieniem rekomendacji formułowanych przez Bank oraz z uwzględnieniem strategii zarządzania ryzykiem.

Zarządzanie ryzykiem w podmiotach Grupy Kapitałowej jest realizowane w szczególności poprzez:

•        zaangażowanie jednostek z Obszaru Zarządzania Ryzykiem w Banku lub właściwych komitetów Banku w opiniowanie dużych transakcji podmiotów Grupy Kapitałowej,

•        opiniowanie i przeglądy przepisów wewnętrznych dotyczących zarządzania ryzykiem w poszczególnych podmiotach Grupy Kapitałowej realizowane przez jednostki z Obszaru Zarządzania Ryzykiem w Banku oraz Departament Zgodności,

•        raportowanie na temat ryzyka Grupy Kapitałowej do właściwych komitetów Banku lub Zarządu,

•        monitorowanie strategicznych limitów tolerancji na ryzyko dla Grupy Kapitałowej.

54. Specyficzne działania w zakresie zarządzania ryzykiem w grupie kapitałowej podjęte w 2022 roku

W okresie dwunastu miesięcy zakończonym 31 grudnia 2022 roku:

•      Grupa Kapitałowa monitorowała sytuację klientów oraz dostosowywała politykę kredytową mając na uwadze zabezpieczenie dobrej jakości portfela kredytowego. W ramach wyceny ekspozycji kredytowych Grupa uwzględniła szczególnie informacje dotyczące powiązań gospodarczych klientów z kontrahentami z Ukrainy, Białorusi i Rosji. Specyficzne działania podejmowane przez Grupę w obszarze zarządzania ryzykiem w związku z sytuacją w Ukrainie zaprezentowane zostały w nocie „Wpływ sytuacji geopolitycznej w Ukrainie na Grupę Kapitałową PKO banku polskiego S.A.” punkt „zarządzanie ryzykiem w związku z sytuacją w ukrainie”.

•      Dostosowano regulacje wewnętrzne do wymogów Rekomendacji R KNF w zakresie kwartalnego monitorowania prawnych zabezpieczeń, które są uwzględniane w szacowaniu oczekiwanych strat kredytowych w celu zapewnienia identyfikacji uwarunkowań rynkowych/zdarzeń mogących lub mających wpływ na skuteczność prawną zabezpieczenia oraz jego wartość uwzględnianą w szacowaniu tych strat.

•      W celu ograniczenia poziomu ryzyka kredytowego wynikającego ze wzrostu stopy procentowej oraz inflacji wprowadzono zmiany w parametrach wykorzystywanych przy badaniu zdolności kredytowej kredytobiorców indywidualnych, którzy ubiegają się o kredyt mieszkaniowy (zgodnie z Rekomendacją S KNF), w tym: podniosły minimalną wartość bufora na wzrost stopy procentowej do 5 p.p. i minimalne koszty utrzymania oraz zmieniły maksymalne dopuszczalne wartości wskaźnika DStI (debt service to income), który określa odsetek dochodu przeznaczony na obsługę zadłużenia.

•      W zakresie ryzyka stopy procentowej wyzwaniem dla sektora bankowego były większe od zakładanych wzrosty stóp procentowych. Zapoczątkowana w IV kwartale 2021 roku seria podwyżek stóp procentowych spowodowała wzrost stopy referencyjnej do poziomu 6,75% na koniec 2022 roku, co przełożyło się na wzrost negatywnej wyceny w portfelu instrumentów dłużnych oraz instrumentów pochodnych, które zabezpieczają zmienność dochodu odsetkowego. Jednocześnie utrzymujące się zainteresowanie klientów kredytami hipotecznymi opartymi na okresowo stałej stopie procentowej miało pozytywny wpływ na miarę wrażliwości dochodu odsetkowego.

•      Grupa Kapitałowa utrzymywała bezpieczny poziom płynności, który umożliwiał szybką i skuteczną reakcję na potencjalne zagrożenia. Grupa Kapitałowa odpowiednio kształtowała swoje źródła finansowania poprzez dostosowywanie oferty depozytowej (w szczególności oprocentowania depozytów) do bieżących potrzeb oraz spłatę wymagalnych środków pozyskanych z rynku finansowego w drodze emisji,

•      Realizowane były zadania mające na celu rozbudowę systemów informatycznych, pozwalających na gromadzenie danych w zakresie ESG, w szczególności dotyczących ryzyka środowiskowego oraz przygotowanie do systemowego ujawniania tych danych (patrz nota „Zarządzanie ryzykiem ESG”).

55. Zarządzanie ryzykiem kredytowym

•      Definicja

Ryzyko kredytowe jest rozumiane jako ryzyko poniesienia straty w wyniku niewywiązania się klienta z zobowiązań wobec Grupy Kapitałowej lub jako ryzyko spadku wartości ekonomicznej wierzytelności Grupy Kapitałowej w wyniku pogorszenia się zdolności klienta do obsługi zobowiązań.

•      Cel zarządzania

Celem zarządzania ryzykiem kredytowym jest ograniczenie strat na portfelu kredytowym oraz minimalizacja ryzyka wystąpienia ekspozycji kredytowych zagrożonych utratą wartości, przy zachowaniu oczekiwanego poziomu dochodowości i wartości portfela kredytowego.

Bank oraz jednostki zależne Grupy Kapitałowej kierują się przede wszystkim następującymi zasadami zarządzania ryzykiem kredytowym:

•        transakcja kredytowa wymaga wszechstronnej oceny ryzyka kredytowego, której wyrazem jest rating wewnętrzny lub ocena scoringowa,

•        pomiaru ryzyka kredytowego transakcji kredytowych dokonuje się na etapie rozpatrywania wniosku o udzielenie transakcji i cyklicznie w ramach monitorowania z uwzględnieniem zmieniających się warunków zewnętrznych oraz zmian sytuacji finansowej kredytobiorców oraz powiązań pomiędzy klientami w Grupie Kapitałowej,

•        ocena ryzyka kredytowego ekspozycji jest oddzielona od funkcji sprzedaży poprzez zapewnienie właściwej struktury organizacyjnej, niezależności budowy i walidacji narzędzi wspierających ocenę ryzyka kredytowego oraz niezależności decyzji akceptujących odstępstwa od wskazań tych narzędzi,

•        oferowane klientowi warunki transakcji kredytowej zależą od oceny poziomu ryzyka kredytowego generowanego przez tę transakcję,

•        decyzje kredytowe podejmują jedynie osoby do tego uprawnione,

•        cykliczny pomiar portfelowego ryzyka kredytowego wykonuje się na całości ekspozycji kredytowych klientów, a także w różnych przekrojach portfela, takich jak grupy klientów, grupy produktów kredytowych,

•        ryzyko kredytowe jest zdywersyfikowane w szczególności pod względem obszarów geograficznych, sektorów gospodarki, produktów oraz klientów,

•        oczekiwany poziom ryzyka kredytowego jest zabezpieczany poprzez przyjmowane przez Grupę zabezpieczenia, marże na ryzyko pobierane od klientów oraz odpisy (rezerwy) na oczekiwane straty kredytowe,

•        system motywacyjny jest ukierunkowanego na przestrzeganie przyjętych w Grupie polityk i zasad zarządzania ryzykiem kredytowym.

Realizację wyżej wymienionych zasad zapewnia stosowanie przez Grupę Kapitałową zaawansowanych metod zarządzania ryzykiem kredytowym, zarówno na poziomie pojedynczych ekspozycji kredytowych, jak i na poziomie całego portfela kredytowego Grupy Kapitałowej. Grupa Kapitałowa weryfikuje i rozwija metody w kierunku zgodności z wymaganiami metodami ratingów wewnętrznych (IRB), tzn. zaawansowanej metody pomiaru ryzyka kredytowego, która może być wykorzystywana do wyliczania wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego po uzyskaniu przez Bank zgody Komisji Nadzoru Finansowego.

Podmioty Grupy Kapitałowej, w których występuje istotny poziom ryzyka kredytowego (Grupa Kapitałowa KREDOBANK SA, Grupa Kapitałowa PKO Leasing SA, PKO Bank Hipoteczny SA i Finansowa Kompania „Prywatne Inwestycje” sp. z o.o.) zarządzają ryzykiem kredytowym indywidualnie, przy czym stosowane metody oceny i pomiaru ryzyka kredytowego dostosowane są do metod stosowanych w PKO Banku Polskim SA, przy uwzględnieniu specyfiki działalności.

Zmiana rozwiązań stosowanych przez podmioty Grupy Kapitałowej jest każdorazowo uzgadniana z jednostkami odpowiedzialnymi za zarządzanie ryzykiem w Banku.

Ww. spółki cyklicznie dokonują pomiaru ryzyka kredytowego, a wyniki tego pomiaru przekazują do Banku.

W strukturach organizacyjnych PKO Banku Hipotecznego SA, Grupy Kapitałowej KREDOBANK SA i Grupy Kapitałowej PKO Leasing SA funkcjonują komórki organizacyjne w obszarze ryzyka, które odpowiadają w szczególności za:

•        opracowywanie metod oceny ryzyka kredytowego, tworzenia rezerw i odpisów,

•        kontrolę i monitorowanie ryzyka kredytowego w procesie kredytowym,

•        jakość oraz efektywność restrukturyzacji i procesu windykacji wierzytelności klientów.

Limity podejmowania decyzji kredytowych uzależnione są w tych spółkach w szczególności od: kwoty zaangażowania kredytowego wobec klienta, kwoty jednostkowej transakcji kredytowej oraz okresu transakcji kredytowej.

Proces podejmowania decyzji kredytowych w PKO Banku Hipotecznym SA, Grupie Kapitałowej KREDOBANK SA, Grupie Kapitałowej PKO Leasing SA wspierają komitety kredytowe, które są aktywowane w przypadku transakcji kredytowych generujących podwyższony poziom ryzyka kredytowego.

Opis szacowania oczekiwanych strat kredytowych został ujawniony w nocie „Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe”.

•        pomiar i ocena ryzyka kredytowego: Metody pomiaru i oceny ryzyka kredytowego

W celu określenia poziomu ryzyka kredytowego oraz opłacalności portfeli kredytowych Grupa Kapitałowa wykorzystuje różne metody pomiaru i wyceny ryzyka kredytowego, w tym:

•        prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania (probability of default PD),

•        stratę z tytułu niewykonania zobowiązania (LGD),

•        współczynnik konwersji kredytowej (CCF),

•        oczekiwaną stratę kredytową (ECL),

•        wartość zagrożoną ryzykiem kredytowym (CVaR),

•        udział i strukturę ekspozycji kredytowych zagrożonych utratą wartości,

•        wskaźnik pokrycia odpisami kredytów z utratą wartości (Coverage Ratio),

•        koszt ryzyka kredytowego,

•        testy warunków skrajnych.

Grupa Kapitałowa systematycznie rozwija zakres wykorzystywanych mierników ryzyka kredytowego z uwzględnieniem wymagań metody wewnętrznych ratingów (IRB), jak również rozszerza zakres stosowania miar ryzyka w celu pełnego pokrycia portfela kredytowego Grupy Kapitałowej tymi metodami.

Metody pomiaru portfelowego ryzyka kredytowego pozwalają m.in. na uwzględnienie ryzyka kredytowego w cenie produktów, ustalanie optymalnych warunków dostępności finansowania oraz wyznaczanie poziomu odpisów na oczekiwane straty kredytowe.

Grupa Kapitałowa przeprowadza analizy oraz testy warunków skrajnych dotyczące wpływu potencjalnych zmian w otoczeniu makroekonomicznym na jakość portfela kredytowego Grupy Kapitałowej, a wyniki prezentuje w raportach dla organów Banku. Powyższe informacje umożliwiają identyfikowanie i podejmowanie działań ograniczających negatywne skutki wpływu niekorzystnych sytuacji rynkowych na wynik Grupy Kapitałowej.

Proces oceny ryzyka kredytowego w Grupie Kapitałowej Banku uwzględnia wymagania Komisji Nadzoru Finansowego określone w Rekomendacjach KNF.

•        pomiar i ocena ryzyka kredytowego: Metody ratingowe i scoringowe

Grupa Kapitałowa dokonuje oceny ryzyka pojedynczych transakcji kredytowych z wykorzystaniem metod scoringowych i ratingowych. Funkcjonowanie tych metod wspierają specjalistyczne aplikacje informatyczne. Sposób dokonywania oceny określony został w przepisach wewnętrznych Grupy Kapitałowej, których głównym celem jest zapewnienie jednolitej i obiektywnej oceny ryzyka kredytowego w procesie kredytowania.

Grupa Kapitałowa ocenia ryzyko kredytowe klientów indywidualnych w dwóch wymiarach: zdolności kredytowej klienta w ujęciu ilościowym i jakościowym. Ocena zdolności kredytowej w ujęciu ilościowym polega na zbadaniu sytuacji finansowej klienta, zaś ocena w ujęciu jakościowym obejmuje ocenę scoringową oraz ocenę informacji o historii kredytowej klienta pozyskanych z wewnętrznych baz danych Grupy Kapitałowej oraz zewnętrznych baz danych.

W przypadku niektórych klientów instytucjonalnych z segmentu małych i średnich przedsiębiorstw spełniających określone kryteria Grupa Kapitałowa ocenia ryzyko kredytowe z wykorzystaniem metody scoringowej. Ocena ta dotyczy niskokwotowych, nieskomplikowanych transakcji kredytowych i odbywa się w dwóch wymiarach: zdolności kredytowej oraz wiarygodności kredytowej klienta. Ocena zdolności kredytowej polega na zbadaniu sytuacji ekonomiczno-finansowej klienta, zaś ocena wiarygodności kredytowej klienta obejmuje ocenę scoringową oraz ocenę informacji o historii kredytowej klienta pozyskanych z wewnętrznych baz danych Grupy Kapitałowej oraz zewnętrznych baz danych.

W pozostałych przypadkach dla klientów instytucjonalnych stosowana jest metoda ratingowa.

Grupa Kapitałowa dokonuje oceny ryzyka kredytowego związanego z finansowaniem klientów instytucjonalnych w dwóch wymiarach: klienta oraz transakcji. Miarami tej oceny jest ocena wiarygodności klienta, czyli rating oraz ocena ryzyka transakcji, tj. zdolności do spłaty zobowiązania w określonej wysokości i terminach. 

Grupa Kapitałowa opracowuje modele ratingowe dla klientów instytucjonalnych z wykorzystaniem wewnętrznych danych, co zapewnia, że są one dostosowane do profilu ryzyka klientów Grupy Kapitałowej. Modele są oparte na statystycznej analizie zależności między niewykonaniem zobowiązania a punktową oceną ryzyka klienta. Ocena punktowa obejmuje ocenę wskaźników finansowych, czynników jakościowych oraz ocenę czynników behawioralnych. Ocena ryzyka klienta jest uzależniona od wielkości przedsiębiorstwa, dla którego dokonywana jest analiza. Dodatkowo Grupa Kapitałowa stosuje model oceny przedsiębiorców kredytowanych w formule finansowania specjalistycznego pozwalający na adekwatną ocenę ryzyka kredytowego dużych przedsięwzięć polegających na finansowaniu nieruchomości (np. lokale biurowe, powierzchnie sklepowe, powierzchnie przemysłowe) oraz projektów infrastrukturalnych (np. infrastruktura telekomunikacyjna, przemysłowa, użyteczności publicznej).

Grupa Kapitałowa wprowadziła modele ratingowe do narzędzia informatycznego wspierającego ocenę ryzyka kredytowego Grupy Kapitałowej związanego z finansowaniem klientów instytucjonalnych.

W celu zbadania poprawności funkcjonowania metod stosowanych w Grupie Kapitałowej, metodyki oceny ryzyka kredytowego związanego z jednostkowymi ekspozycjami kredytowymi podlegają okresowym przeglądom.

Proces oceny ryzyka kredytowego w Grupie Kapitałowej uwzględnia wymagania Komisji Nadzoru Finansowego określone w Rekomendacji S dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie oraz Rekomendacji T dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ryzykiem detalicznych ekspozycji kredytowych.

W procesie kredytowym dla klientów segmentu korporacyjnego oraz klientów segmentu firm i przedsiębiorstw ocenianych z wykorzystaniem metody ratingowej Grupa Kapitałowa każdorazowo ocenia wpływ czynników środowiskowych, społecznych oraz związanych z zarządzaniem (tzw. czynniki ESG) na zdolność kredytową klienta oraz identyfikuje transakcje kredytowe z podwyższoną dźwignią finansową (tzw. transakcje lewarowane). Grupa Kapitałowa bada też wpływ transakcji kredytowych na kwestie ESG i klasyfikuje je do czterech kategorii, począwszy od transakcji z pozytywnym wpływem na kwestie ESG, a skończywszy na tych z istotnie negatywnym wpływem. W ocenie czynników ESG Grupa Kapitałowa uwzględnia m.in. ryzyko zmiany klimatu i wpływu na działalność Klienta, możliwy wpływ klienta na zmianę klimatu, czynniki związane z kapitałem ludzkim czy dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa oraz czynniki związane z aspektami zarządzania (w tym kultury organizacji i nadzoru wewnętrznego).

Informację o ocenach ratingowych i scoringowych Grupa Kapitałowa szeroko wykorzystuje w zarządzaniu ryzykiem kredytowym, w systemie kompetencji do podejmowania decyzji kredytowych, przy ustalaniu warunków aktywacji służb oceny ryzyka kredytowego oraz w systemie pomiaru i raportowania ryzyka kredytowego.

•        pomiar i ocena ryzyka kredytowego: Prognozowanie i Monitorowanie ryzyka kredytowego

Prognozowanie i monitorowanie ryzyka kredytowego polega na sporządzaniu prognoz poziomu ryzyka kredytowego oraz monitorowaniu odchyleń realizacji od prognoz lub założonych punktów odniesienia (np. limitów, wartości progowych, planów, pomiarów z poprzedniego okresu, rekomendacji i zaleceń wydanych przez zewnętrzny organ nadzoru i kontroli), a także przeprowadzania testów warunków skrajnych (specyficznych i kompleksowych). Prognozy poziomu ryzyka Grupa Kapitałowa poddaje regularnej weryfikacji (ang. backtesting).

Grupa Kapitałowa monitoruje ryzyko kredytowe na poziomie pojedynczych klientów, grup klientów powiązanych, transakcji kredytowych i ich zabezpieczeń oraz na poziomie portfelowym.

Monitorowanie ryzyka kredytowego na poziomie pojedynczych transakcji kredytowych określone jest w szczególności w przepisach wewnętrznych Grupy Kapitałowej dotyczących:

•        oceny ryzyka kredytowego związanego z finansowaniem klientów,

•        metodyk oceny klientów,

•        identyfikacji grup podmiotów powiązanych,

•        oceny zabezpieczeń oraz kontroli inwestycji,

•        tworzenia odpisów na oczekiwane straty kredytowe,

•        Systemu Wczesnego Ostrzegania,

•        procedur operacyjnych.

W celu skrócenia czasu reakcji na zaobserwowane sygnały ostrzegawcze sygnalizujące wzrost poziomu ryzyka kredytowego, Grupa Kapitałowa wykorzystuje informatyczny System Wczesnego Ostrzegania (SWO).

Monitorowanie ryzyka kredytowego na poziomie portfelowym polega na:

•        nadzorowaniu poziomu portfelowego ryzyka kredytowego na podstawie przyjętych narzędzi pomiaru ryzyka kredytowego z uwzględnieniem zidentyfikowanych źródeł ryzyka kredytowego oraz analizy skutków i działań podjętych w ramach zarządzania systemowego,

•        rekomendowaniu działań zaradczych w przypadku stwierdzenia podwyższonego poziomu ryzyka kredytowego.

•        Raportowanie ryzyka kredytowego

Raportowanie o ryzyku kredytowym obejmuje cykliczne informowanie o skali narażenia na ryzyko portfela kredytowego

Grupa Kapitałowa sporządza miesięczne i kwartalne raporty na temat ryzyka kredytowego. Raportowanie ryzyka kredytowego ma zapewniać możliwie najpełniejszą informację o ryzyku kredytowym, w szczególności w zakresie  skuteczności polityki zarządzania ryzykiem kredytowym, identyfikacji źródeł i czynników ryzyka kredytowego, pomiaru kosztów ryzyka kredytowego, monitorowania przestrzegania limitów i podejmowanych działań naprawczych i profilaktycznych.

Poza informacją dla Banku, raporty zawierają również informację o poziomie ryzyka kredytowego podmiotów Grupy Kapitałowej, w których zidentyfikowano istotny poziom ryzyka kredytowego (m.in. Grupa Kapitałowa KREDOBANK SA, Grupa Kapitałowa PKO Leasing SA, PKO Bank Hipoteczny SA).

•        Działania zarządcze dotyczące ryzyka kredytowego

Celem działań zarządczych jest kształtowanie i optymalizacja systemu zarządzania ryzykiem kredytowym oraz poziomu ryzyka kredytowego w Grupie Kapitałowej.

Działania zarządcze w zarządzaniu ryzykiem kredytowym obejmują w szczególności:

•        wydawanie przepisów wewnętrznych regulujących system zarządzania ryzykiem kredytowym w Grupie Kapitałowej,

•        wydawanie zaleceń, wytycznych postępowania, wyjaśnień i interpretacji przepisów wewnętrznych Grupy Kapitałowej,

•        podejmowanie decyzji dotyczących akceptowalnego poziomu ryzyka kredytowego, w tym w szczególności decyzji kredytowych,

•        opracowywanie i udoskonalanie narzędzi oraz mechanizmów kontroli ryzyka kredytowego umożliwiających utrzymanie poziomu ryzyka kredytowego w granicach akceptowanych przez Grupę Kapitałową,

•        opracowywanie i monitorowanie funkcjonowania mechanizmów kontrolnych w zarządzaniu ryzykiem kredytowym,

•        opracowywanie i udoskonalanie metod i modeli oceny ryzyka kredytowego,

•        rozwijanie i doskonalenie narzędzi informatycznych wykorzystywanych w zarządzaniu ryzykiem kredytowym,

•        planowanie działań oraz wydawanie rekomendacji i zaleceń.

Do podstawowych narzędzi zarządzania ryzykiem kredytowym stosowanych w Grupie Kapitałowej należą:

•        strategiczne limity tolerancji na ryzyko kredytowe i ryzyko koncentracji, które określają maksymalną wielkość tych ryzyk, jaką Bank, podmioty Grupy Kapitałowej Banku i Grupa Kapitałowa Banku są gotowe podejmować. Limity te uwzględniają wymagania wynikające m.in. z rozporządzenia CRR, z ustawy Prawo bankowe lub z rekomendacji S i T.

•        wewnętrzne limity na ryzyko kredytowe lub ryzyko koncentracji, w tym:

•         limity określające poziom tolerancji na portfelowe ryzyko kredytowe i ryzyko koncentracji,

•         limity branżowe, które ograniczają poziom ryzyka związanego z finansowaniem klientów instytucjonalnych prowadzących działalność w branżach charakteryzujących się wysokim poziomem ryzyka kredytowego,

•         limity kompetencyjne, określają maksymalny poziom uprawnień do podejmowania decyzji kredytowych wobec klientów, w tym klientów wspólnych podmiotów Grupy Kapitałowej,

•      weryfikacja jakości procesów kredytowych w celu rozpoznawania przyczyn powstawania opóźnień w spłatach i niedoskonałości procesu kredytowego,

•      rating oddziału będący syntetyczną oceną jakości pracy oddziału w procesach kredytowych.

•      wartości progowe aktywujące udział analityków ryzyka w ocenie ryzyka kredytowego, w tym do transakcji klientów wspólnych z Grupy Kapitałowej Banku.

Narzędziami zarządzania ryzykiem kredytowym z poziomu klienta i transakcji są:

•        minimalne warunki transakcji określone dla danego typu transakcji (np. maksymalna kwota kredytu, wymagane zabezpieczenie),

•        reguły określania dostępności kredytowania, w tym punkty odcięcia – minimalna liczba punktów przyznawanych w wyniku oceny jakościowej z wykorzystaniem systemu scoringowego bądź klasa ratingu klienta, powyżej których można dokonać z klientem transakcji kredytowej,

•        minimalne marże kredytowe – marże na ryzyko kredytowe związane z dokonaniem przez Grupę Kapitałową określonej transakcji kredytowej z danym klientem, przy czym oferowane klientowi oprocentowanie nie powinno być niższe od stawki referencyjnej powiększonej o marżę na ryzyko kredytowe.

•        Stosowanie technik ograniczenia ryzyka kredytowego – zabezpieczenia

Szczególną rolę w ustalaniu warunków transakcji kredytowej stanowi polityka zabezpieczeń. Prowadzona przez Bank i spółki Grupy Kapitałowej polityka zabezpieczeń ma na celu należyte zabezpieczenie ryzyka kredytowego, na jakie narażona jest Grupa Kapitałowa, w tym przede wszystkim ustanowienie najbardziej płynnych zabezpieczeń. Zabezpieczenie może zostać uznane za płynne, jeśli możliwe jest jego zbycie bez istotnego obniżenia jego ceny i w czasie, który nie naraża Banku na zmianę wartości zabezpieczenia ze względu na właściwą danemu zabezpieczeniu fluktuację cen.

Grupa Kapitałowa dąży do dywersyfikacji zabezpieczeń w zakresie form, jak i przedmiotów zabezpieczenia.

Grupa Kapitałowa ocenia zabezpieczenia pod kątem faktycznej możliwości ich wykorzystania jako ewentualne źródło dochodzenia swoich roszczeń.

Ponadto, w ocenie zabezpieczenia uwzględnia się w szczególności:

•        sytuację majątkową, ekonomiczno-finansową albo społeczno-finansową podmiotów udzielających zabezpieczenia osobistego,

•        stan i wartość rynkową przedmiotów zabezpieczenia rzeczowego oraz ich podatność na deprecjację w okresie utrzymywania zabezpieczenia (wpływ zużycia technologicznego przedmiotu zabezpieczenia na jego wartość),

•        potencjalne korzyści ekonomiczne Grupy Kapitałowej wynikające z określonego sposobu zabezpieczenia wierzytelności, w tym w szczególności możliwość pomniejszenia odpisów na oczekiwane straty kredytowe,

•        sposób ustanowienia zabezpieczenia, w tym typowy czas trwania i złożoność czynności formalnych, jak również niezbędne koszty (koszty utrzymania zabezpieczenia i egzekucji z zabezpieczenia), z wykorzystaniem przepisów wewnętrznych Grupy Kapitałowej dotyczących oceny zabezpieczeń,

•        złożoność, czasochłonność oraz uwarunkowania ekonomiczne i prawne skutecznej realizacji zabezpieczenia, w kontekście ograniczeń egzekucyjnych oraz obowiązujących zasad podziału sum uzyskanych z egzekucji indywidualnej lub w postępowaniu upadłościowym, kolejność zaspakajania się z zabezpieczenia.

•        ustanawianie określonych form zabezpieczeń uzależnione jest od poziomu ryzyka klienta lub poziomu ryzyka transakcji.

Przy udzielaniu kredytów przeznaczonych na finansowanie nieruchomości mieszkaniowych i komercyjnych zabezpieczenie obligatoryjnie ustanawiane jest w postaci hipoteki na finansowanej nieruchomości.

Do czasu skutecznego ustanowienia zabezpieczenia (w zależności od rodzaju kredytu oraz jego kwoty) Grupa Kapitałowa może przyjąć zabezpieczenie przejściowe w innej formie.

Przy udzielaniu kredytów konsumpcyjnych przyjmuje się najczęściej zabezpieczenie osobiste (poręczenie cywilne, poręczenie wekslowe) albo ustanawia się zabezpieczenia na rachunku bankowym, na samochodzie lub papierach wartościowych.

Grupa Kapitałowa ustanawia zabezpieczenie kredytów przeznaczonych na finansowanie małych i średnich przedsiębiorstw oraz klientów korporacyjnych m.in.: na wierzytelnościach gospodarczych, rachunkach bankowych, rzeczach ruchomych, nieruchomościach czy papierach wartościowych. Polityka w zakresie zabezpieczeń określona została w przepisach wewnętrznych spółek zależnych Grupy Kapitałowej.

Przy zawieraniu umów leasingowych Grupa Kapitałowa PKO Leasing SA, jako właściciel oddawanych w leasing przedmiotów, traktuje je jako zabezpieczenie transakcji.

Patrz również informacje w nocie „Zabezpieczenie”.

56. Ryzyko kredytowe – informacje finansowe

56.1.        Podział aktywów finansowych według faz

•        Należności od banków

Na 31 grudnia 2022 roku i 31 grudnia 2021 roku wszystkie należności od banków znajdowały się w Fazie 1.

•        Papiery wartościowe

PAPIERY WARTOŚCIOWE (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) 31.12.2022

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

Wartość brutto

64 413

422

374

65 209

359

bony pieniężne NBP

80

-

-

80

-

obligacje skarbowe PLN

43 066

-

-

43 066

-

obligacje skarbowe walutowe

3 977

420

-

4 397

-

obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa

9 373

-

-

9 373

-

obligacje komunalne PLN

5 052

2

-

5 054

-

obligacje korporacyjne PLN

2 476

-

374

2 850

359

obligacje korporacyjne walutowe

389

-

-

389

-

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

-

-

2

2

2

obligacje korporacyjne PLN

-

-

2

2

2

Wartość netto

64 413

422

376

65 211

361

    bony pieniężne NBP

80

-

-

80

-

obligacje skarbowe PLN

43 066

-

-

43 066

-

obligacje skarbowe walutowe

3 977

420

-

4 397

-

obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami  Skarbu Państwa

9 373

-

-

9 373

-

obligacje komunalne PLN

5 052

2

-

5 054

-

obligacje korporacyjne PLN

2 476

-

376

2 852

361

obligacje korporacyjne walutowe

389

-

-

389

-

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Wartość brutto

68 290

336

-

68 626

-

obligacje skarbowe PLN

45 898

-

-

45 898

-

obligacje skarbowe walutowe

713

-

-

713

-

obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami  Skarbu Państwa

12 108

-

-

12 108

-

obligacje komunalne PLN

6 206

-

-

6 206

-

obligacje korporacyjne PLN

1 817

195

-

2 012

-

obligacje korporacyjne walutowe

1 548

141

-

1 689

-

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

(45)

(25)

-

(70)

-

obligacje skarbowe PLN

(5)

-

-

(5)

-

obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami  Skarbu Państwa

(8)

-

-

(8)

-

obligacje komunalne PLN

(24)

-

-

(24)

-

obligacje korporacyjne PLN

(4)

(19)

-

(23)

-

obligacje korporacyjne walutowe

(4)

(6)

-

(10)

-

Wartość netto

68 245

311

-

68 556

-

obligacje skarbowe PLN

45 893

-

-

45 893

-

obligacje skarbowe walutowe

713

-

-

713

-

obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami  Skarbu Państwa

12 100

-

-

12 100

-

obligacje komunalne PLN

6 182

-

-

6 182

-

obligacje korporacyjne PLN

1 813

176

-

1 989

-

obligacje korporacyjne walutowe

1 544

135

-

1 679

-

Papiery wartościowe razem

Wartość brutto

132 703

758

374

133 835

359

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

(45)

(25)

2

(68)

2

Wartość netto

132 658

733

376

133 767

361

 

PAPIERY WARTOŚCIOWE (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) 31.12.2021

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

Wartość brutto

61 474

44

397

61 915

380

bony pieniężne NBP

810

-

-

810

-

obligacje skarbowe PLN

39 613

-

-

39 613

-

obligacje skarbowe walutowe

3 169

-

-

3 169

-

obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa

9 894

-

-

9 894

-

obligacje komunalne PLN

4 091

44

-

4 135

-

obligacje korporacyjne PLN

3 465

-

397

3 862

380

obligacje korporacyjne walutowe

432

-

-

432

-

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

-

-

(52)

(52)

(52)

obligacje korporacyjne PLN

-

-

(52)

(52)

(52)

Wartość netto

61 474

44

345

61 863

328

bony pieniężne NBP

810

-

-

810

-

obligacje skarbowe PLN

39 613

-

-

39 613

-

obligacje skarbowe walutowe

3 169

-

-

3 169

-

obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami  Skarbu Państwa

9 894

-

-

9 894

-

obligacje komunalne PLN

4 091

44

-

4 135

-

obligacje korporacyjne PLN

3 465

-

345

3 810

328

obligacje korporacyjne walutowe

432

-

-

432

-

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Wartość brutto

70 936

402

-

71 338

-

obligacje skarbowe PLN

50 816

-

-

50 816

-

obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami  Skarbu Państwa

12 097

-

-

12 097

-

obligacje komunalne PLN

4 982

57

-

5 039

-

obligacje korporacyjne PLN

1 750

207

-

1 957

-

obligacje korporacyjne walutowe

1 291

138

-

1 429

-

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

(30)

(26)

-

(56)

-

obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami  Skarbu Państwa

(5)

-

-

(5)

-

obligacje komunalne PLN

(16)

(1)

-

(17)

-

obligacje korporacyjne PLN

(3)

(17)

-

(20)

-

obligacje korporacyjne walutowe

(6)

(8)

-

(14)

-

Wartość netto

70 906

376

-

71 282

-

obligacje skarbowe PLN

50 816

-

-

50 816

-

obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami  Skarbu Państwa

12 092

-

-

12 092

-

obligacje komunalne PLN

4 966

56

-

5 022

-

obligacje korporacyjne PLN

1 747

190

-

1 937

-

obligacje korporacyjne walutowe

1 285

130

-

1 415

-

Papiery wartościowe razem

Wartość brutto

132 410

446

397

133 253

380

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

(30)

(26)

(52)

(108)

(52)

Wartość netto

132 380

420

345

133 145

328

•        Kredyty i pożyczki udzielone klientom

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

31.12.2022

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

Wartość brutto

-

-

1

1

1

kredyty konsumpcyjne

-

-

1

1

1

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

-

-

(1)

(1)

(1)

kredyty konsumpcyjne

-

-

(1)

(1)

(1)

Wartość netto

-

-

-

-

-

kredyty konsumpcyjne

-

-

-

-

-

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Wartość brutto

195 148

33 864

8 899

237 911

212

kredyty na nieruchomości

98 224

11 016

1 860

111 100

94

kredyty gospodarcze

57 136

14 283

4 118

75 537

58

kredyty konsumpcyjne

23 702

3 160

1 877

28 739

56

należności z tytułu faktoringu

3 562

19

38

3 619

-

należności z tytułu leasingu finansowego

12 524

5 386

1 006

18 916

4

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

(959)

(3 287)

(5 501)

(9 747)

16

kredyty na nieruchomości

(118)

(837)

(1 342)

(2 297)

(14)

kredyty gospodarcze

(398)

(1 586)

(2 450)

(4 434)

(3)

kredyty konsumpcyjne

(356)

(654)

(1 181)

(2 191)

34

należności z tytułu faktoringu

(6)

-

(22)

(28)

-

należności z tytułu leasingu finansowego

(81)

(210)

(506)

(797)

(1)

Wartość netto

194 189

30 577

3 398

228 164

228

kredyty na nieruchomości

98 106

10 179

518

108 803

80

kredyty gospodarcze

56 738

12 697

1 668

71 103

55

kredyty konsumpcyjne

23 346

2 506

696

26 548

90

należności z tytułu faktoringu

3 556

19

16

3 591

-

należności z tytułu leasingu finansowego

12 443

5 176

500

18 119

3

Kredyty i pożyczki udzielone klientom razem

 

 

 

 

 

Wartość brutto

195 148

33 864

8 900

237 912

213

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

(959)

(3 287)

(5 502)

(9 748)

15

Wartość netto

194 189

30 577

3 398

228 164

228

 

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

31.12.2021

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

Wartość brutto

-

-

3

3

3

kredyty konsumpcyjne

-

-

3

3

3

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

-

-

(1)

(1)

(1)

kredyty konsumpcyjne

-

-

(1)

(1)

(1)

Wartość netto

-

-

2

2

2

kredyty konsumpcyjne

-

-

2

2

2

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Wartość brutto

192 555

36 543

9 329

238 427

235

kredyty na nieruchomości

104 386

14 830

2 005

121 221

81

kredyty gospodarcze

49 182

14 471

4 537

68 190

50

kredyty konsumpcyjne

23 064

3 152

1 643

27 859

47

należności z tytułu faktoringu

2 900

18

28

2 946

-

należności z tytułu leasingu finansowego

13 023

4 072

1 116

18 211

57

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

(708)

(2 263)

(5 716)

(8 687)

(6)

kredyty na nieruchomości

(68)

(671)

(1 343)

(2 082)

(19)

kredyty gospodarcze

(337)

(933)

(2 870)

(4 140)

(14)

kredyty konsumpcyjne

(233)

(525)

(1 024)

(1 782)

28

należności z tytułu faktoringu

(5)

-

(18)

(23)

-

należności z tytułu leasingu finansowego

(65)

(134)

(461)

(660)

(1)

Wartość netto

191 847

34 280

3 613

229 740

229

kredyty na nieruchomości

104 318

14 159

662

119 139

62

kredyty gospodarcze

48 845

13 538

1 667

64 050

36

kredyty konsumpcyjne

22 831

2 627

619

26 077

75

należności z tytułu faktoringu

2 895

18

10

2 923

-

należności z tytułu leasingu finansowego

12 958

3 938

655

17 551

56

Kredyty i pożyczki udzielone klientom razem

Wartość brutto

192 555

36 543

9 332

238 430

238

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

(708)

(2 263)

(5 717)

(8 688)

(7)

Wartość netto

191 847

34 280

3 615

229 742

231

 

•        Inne aktywa finansowe

INNE AKTYWA FINANSOWE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

W tym POCI

31.12.2022

 

 

 

 

 

Wartość brutto

1 868

-

146

2 014

-

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

(1)

-

(146)

(147)

-

Wartość netto

1 867

-

-

1 867

-

 

 

 

 

 

 

INNE AKTYWA FINANSOWE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

W tym POCI

31.12.2021

 

 

 

 

 

Wartość brutto

1 895

-

136

2 031

-

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe

-

-

(136)

(136)

-

Wartość netto

1 895

-

-

1 895

-

 

•        Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne

UDZIELONE ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE I GWARANCYJNE 31.12.2022

FAZA 1

FAZA 2

FAZA 3

Razem

Rezerwy według MSSF 9

Wartość netto

Wartość nominalna

Rezerwa

Wartość nominalna

Rezerwa

Wartość nominalna

Rezerwa

Linie i limity kredytowe

62 990

(137)

7 250

(406)

140

(47)

70 380

(590)

69 790

na nieruchomości

3 568

(13)

107

(5)

8

(3)

3 683

(21)

3 662

gospodarcze

47 016

(97)

5 332

(281)

107

(36)

52 455

(414)

52 041

konsumpcyjne

8 818

(27)

1 807

(120)

25

(8)

10 650

(155)

10 495

z tytułu faktoringu

2 745

-

4

-

-

-

2 749

-

2 749

z tytułu leasingu finansowego

843

-

-

-

-

-

843

-

843

Pozostałe

2 824

-

-

-

1

-

2 825

-

2 825

Razem udzielone zobowiązania finansowe, w tym:

65 814

(137)

7 250

(406)

141

(47)

73 205

(590)

72 615

zobowiązania nieodwołalne

27 050

(60)

3 429

(211)

100

(30)

30 579

(301)

30 278

POCI

-

-

1

-

4

(1)

5

(1)

4

Udzielone gwarancje i poręczenia

gwarancje w obrocie krajowym i zagranicznym

8 539

(5)

1 360

(72)

679

(159)

10 578

(236)

10 342

dla podmiotów finansowych

2 735

-

-

-

-

-

2 735

-

2 735

dla podmiotów niefinansowych

5 733

(5)

1 360

(72)

679

(159)

7 772

(236)

7 536

dla podmiotów budżetowych

71

-

-

-

-

-

71

-

71

obligacje komunalne krajowe (podmioty budżetowe)

315

-

-

-

-

-

315

-

315

akredytywy dla podmiotów niefinansowych

1 343

(1)

171

(6)

-

-

1 514

(7)

1 507

gwarancja zapłaty dla podmiotów finansowych

71

-

-

-

-

-

71

-

71

Razem udzielone gwarancje i poręczenia, w tym:

10 268

(6)

1 531

(78)

679

(159)

12 478

(243)

12 235

zobowiązania nieodwołalne

2 903

(5)

1 262

(71)

647

(158)

4 812

(234)

4 578

gwarancje dobrego wykonania umowy

2 499

(2)

860

(54)

281

(147)

3 640

(203)

3 437

POCI

-

-

-

-

284

(5)

284

(5)

279

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Razem udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne

76 082

(143)

8 781

(484)

820

(206)

85 683

(833)

84 850

 

UDZIELONE ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE I GWARANCYJNE 31.12.2021

FAZA 1

FAZA 2

FAZA 3

Razem

Rezerwy według MSSF 9

Wartość netto

Wartość nominalna

Rezerwa

Wartość nominalna

Rezerwa

Wartość nominalna

Rezerwa

Linie i limity kredytowe

57 054

(125)

8 580

(262)

98

(28)

65 732

(415)

65 317

na nieruchomości

5 130

(12)

131

(5)

4

(2)

5 265

(19)

5 246

gospodarcze

39 921

(96)

6 949

(187)

71

(20)

46 941

(303)

46 638

konsumpcyjne

9 179

(17)

1 496

(70)

23

(6)

10 698

(93)

10 605

z tytułu faktoringu

2 112

-

4

-

-

-

2 116

-

2 116

z tytułu leasingu finansowego

712

-

-

-

-

-

712

-

712

Pozostałe

2 670

-

-

-

-

-

2 670

-

2 670

Razem udzielone zobowiązania finansowe, w tym:

59 724

(125)

8 580

(262)

98

(28)

68 402

(415)

67 987

zobowiązania nieodwołalne

17 917

(47)

4 401

(129)

56

(14)

22 374

(190)

22 184

POCI

-

-

-

-

14

(1)

14

(1)

13

Udzielone gwarancje i poręczenia

gwarancje w obrocie krajowym i zagranicznym

7 777

(9)

1 842

(56)

469

(191)

10 088

(256)

9 832

dla podmiotów finansowych

2 288

-

-

-

-

-

2 288

-

2 288

dla podmiotów niefinansowych

5 463

(9)

1 842

(56)

469

(191)

7 774

(256)

7 518

dla podmiotów budżetowych

26

-

-

-

-

-

26

-

26

obligacje komunalne krajowe (podmioty budżetowe)

408

-

-

-

-

-

408

-

408

akredytywy dla podmiotów niefinansowych

1 172

-

65

(4)

1

-

1 238

(4)

1 234

gwarancja zapłaty dla podmiotów finansowych

65

-

-

-

-

-

65

-

65

Razem udzielone gwarancje i poręczenia w tym:

9 422

(9)

1 907

(60)

470

(191)

11 799

(260)

11 539

zobowiązania nieodwołalne

2 794

(8)

1 837

(56)

469

(191)

5 100

(255)

4 845

gwarancje dobrego wykonania umowy

1 200

(2)

1 948

(38)

241

(163)

3 389

(203)

3 186

POCI

-

-

-

-

45

(2)

45

(2)

43

 

Razem udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne

69 146

(134)

10 487

(322)

568

(219)

80 201

(675)

79 526

 

56.2.        Zmiana wartości bilansowej brutto

•        papiery wartościowe

PAPIERY WARTOŚCIOWE - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

2022

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

61 474

44

397

61 915

380

Transfer z fazy 2  i 3 do fazy 1

44

(44)

-

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

(512)

512

-

-

-

Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych

92 999

-

-

92 999

-

Wykorzystanie limitu lub wypłata transz

219

-

1

220

-

Spłaty

(78 669)

-

(3)

(78 672)

-

Modyfikacje nieistotne

(7)

-

-

(7)

-

Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaży

(11 251)

(94)

-

(11 345)

-

Inne zmiany1

116

4

(21)

99

(21)

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

64 413

422

374

65 209

359

1  Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę, dyskonto i premię

PAPIERY WARTOŚCIOWE - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

2021

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

73 000

68

457

73 525

438

Transfer z fazy 2  i 3 do fazy 1

49

(49)

-

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

(44)

44

-

-

-

Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych

49 597

-

-

49 597

-

Wykorzystanie limitu lub wypłata transz

90

1

-

91

-

Spłaty

(53 305)

(20)

(60)

(53 385)

(58)

Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaży

(5 319)

-

-

(5 319)

-

Inne zmiany1

(2 594)

-

-

(2 594)

-

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

61 474

44

397

61 915

380

1 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę, dyskonto i premię

PAPIERY WARTOŚCIOWE - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

2022

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu 

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

70 936

402

-

71 338

-

Transfer z fazy 2  i 3 do fazy 1

56

(56)

-

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

(6)

6

-

-

-

Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych

2 330

-

-

2 330

-

Wykorzystanie limitu lub wypłata transz

120

1

-

121

-

Spłaty

(6 925)

(30)

-

(6 955)

-

Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaży

(8)

-

-

(8)

-

Inne zmiany1

1 787

13

-

1 800

-

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

68 290

336

-

68 626

-

1 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę, dyskonto i premię

PAPIERY WARTOŚCIOWE - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej)

2021

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

46 330

228

-

46 558

-

Transfer z fazy 2  i 3 do fazy 1

25

(25)

-

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

(216)

216

-

-

-

Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych

25 838

-

-

25 838

-

Wykorzystanie limitu lub wypłata transz

108

1

-

109

-

Spłaty

(2 051)

(23)

-

(2 074)

-

Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaży

(41)

-

-

(41)

-

Inne zmiany1

943

5

-

948

-

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

70 936

402

-

71 338

-

1 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę, dyskonto i premię

•        Kredyty i pożyczki udzielone klientom

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE

2022

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Kredyty na nieruchomości

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

 104 386

 14 830

 2 005

 121 221

 81

Transfer z fazy 2  i 3 do fazy 1

 9 170

 (9 139)

 (31)

-

 

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

 (7 075)

 7 245

(170)

-

 

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

 (120)

 (269)

 389

-

 

Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych

 7 517

 355

 40

 7 912

 36

Wykorzystanie limitu lub wypłata transz

 8 670

 346

 149

 9 165

 9

Spłaty

 (18 190)

 (1 222)

 (275)

 (19 659)

 (14)

Modyfikacje nieistotne

 (241)

 (355)

 (1)

 (597)

 -  

Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaży

 (6 179)

 (297)

 (50)

 (6 526)

 (43)

Spisania

 -  

 -  

 (542)

 (542)

 (1)

    Inne zmiany1

 260

 (478)

 6

 (214)

 26

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

 98 224

 11 016

 1 860

 111 100

 94

1 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę.

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE

2021

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Kredyty na nieruchomości  

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

102 746

13 702

1 953

118 401

85

Transfer z fazy 2  i 3 do fazy 1

3 055

(3 048)

(7)

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

(5 632)

5 704

(72)

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

(89)

(413)

502

-

-

Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych

2 712

295

21

3 028

17

Wykorzystanie limitu lub wypłata transz

14 261

383

118

14 762

5

Spłaty

(12 256)

(1 199)

(240)

(13 695)

(11)

Modyfikacje nieistotne

74

4

-

78

-

Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaży

(1 057)

(183)

(24)

(1 264)

(19)

Spisania

-

-

(267)

(267)

(6)

Inne zmiany1

572

(415)

21

178

10

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

104 386

14 830

2 005

121 221

81

1 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę.

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE

2022

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Kredyty gospodarcze

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

49 182

14 471

4 537

68 190

50

Transfer z fazy 2  i 3 do fazy 1

3 215

(3 194)

(21)

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

(5 614)

5 693

(79)

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

(207)

(288)

495

-

-

Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych

18 669

1 091

274

20 034

59

Wykorzystanie limitu lub wypłata transz

20 615

2 523

350

23 488

3

Spłaty

(29 209)

(2 380)

(986)

(32 575)

(28)

Modyfikacje nieistotne

(57)

(87)

(20)

(164)

1

Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaży

(2 996)

(136)

(115)

(3 247)

(92)

Spisania

-

-

(472)

(472)

3

Zmiana kategorii

6

3

-

9

-

Inne zmiany1

3 532

(3 413)

155

274

62

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

57 136

14 283

4 118

75 537

58

1 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE

2021

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Kredyty gospodarcze

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

44 346

13 689

5 450

63 485

57

Transfer z fazy 2  i 3 do fazy 1

1 302

(1 292)

(10)

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

(3 035)

3 122

(87)

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

(155)

(494)

649

-

-

Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych

12 200

2 086

181

14 467

25

Wykorzystanie limitu lub wypłata transz

14 001

2 038

146

16 185

13

Spłaty

(22 390)

(1 605)

(732)

(24 727)

(41)

Modyfikacje nieistotne

(152)

(50)

(25)

(227)

(1)

Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaży

(481)

(14)

(150)

(645)

(137)

Spisania

-

-

(918)

(918)

-

Zmiana kategorii

-

-

(1)

(1)

-

Inne zmiany1

3 546

(3 009)

34

571

134

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

49 182

14 471

4 537

68 190

50

1 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę.

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE

2022

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Kredyty konsumpcyjne

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

23 064

3 152

1 643

27 859

47

Transfer z fazy 2  i 3 do fazy 1

1 203

(1 174)

(29)

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

(1 825)

1 897

(72)

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

(372)

(427)

799

-

-

Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych

10 349

483

131

10 963

23

Wykorzystanie limitu lub wypłata transz

1 125

199

217

1 541

3

Spłaty

(10 501)

(515)

(230)

(11 246)

(22)

Modyfikacje nieistotne

(10)

(7)

(2)

(19)

-

Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaży

(84)

(56)

(64)

(204)

(52)

Spisania

-

-

(589)

(589)

(4)

Zmiana kategorii

219

21

(34)

206

3

Inne zmiany1

534

(413)

107

228

58

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

23 702

3 160

1 877

28 739

56

1 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę.

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE

2021

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Kredyty konsumpcyjne

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

20 240

2 855

1 447

24 542

53

Transfer z fazy 2  i 3 do fazy 1

524

(505)

(19)

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

(1 309)

1 353

(44)

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

(313)

(405)

718

-

-

Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych

10 896

382

91

11 369

12

Wykorzystanie limitu lub wypłata transz

1 458

182

123

1 763

5

Spłaty

(8 780)

(456)

(205)

(9 441)

(14)

Modyfikacje nieistotne

(5)

(3)

(4)

(12)

-

Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaży

(123)

(12)

(50)

(185)

(46)

Spisania

-

-

(504)

(504)

(10)

Zmiana kategorii

(3)

(11)

(24)

(38)

-

Inne zmiany1

479

(228)

114

365

47

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

23 064

3 152

1 643

27 859

47

1 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę.

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE

2022

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Należności z tytułu leasingu finansowego

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

13 023

4 072

1 116

18 211

57

Transfer z fazy 2  i 3 do fazy 1

607

(571)

(36)

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

(3 166)

3 366

(200)

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

(206)

(358)

564

-

-

Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych

6 033

952

66

7 051

-

Wykorzystanie limitu lub wypłata transz

57

4

22

83

-

Spłaty

(3 564)

(1 199)

(368)

(5 131)

(54)

Modyfikacje nieistotne

(209)

(813)

(122)

(1 144)

-

Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaży

(37)

(72)

(14)

(123)

-

Spisania

-

-

(24)

(24)

-

Inne zmiany1

(14)

5

2

(7)

1

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

12 524

5 386

1 006

18 916

4

1 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę.

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE

2021

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Należności z tytułu leasingu finansowego

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

13 436

2 909

992

17 337

75

Transfer z fazy 2  i 3 do fazy 1

437

(424)

(13)

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

(2 382)

2 449

(67)

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

(221)

(455)

676

-

-

Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych

6 100

1 225

77

7 402

-

Wykorzystanie limitu lub wypłata transz

83

1

38

122

5

Spłaty

(4 238)

(918)

(313)

(5 469)

(24)

Modyfikacje nieistotne

(112)

(657)

(192)

(961)

-

Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaży

(105)

(58)

(7)

(170)

-

Spisania

-

-

(76)

(76)

-

Inne zmiany1

25

-

1

26

1

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

13 023

4 072

1 116

18 211

57

1 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę.

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE

2022

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Należności z tytułu faktoringu

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

2 900

18

28

2 946

-

Transfer z fazy 2  i 3 do fazy 1

8

(6)

(2)

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

(9)

10

(1)

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

(14)

(2)

16

-

-

Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych

870

-

-

870

-

Wykorzystanie limitu lub wypłata transz

885

7

1

893

-

Spłaty

(1 093)

(8)

(5)

(1 106)

-

Inne zmiany1

15

-

1

16

-

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

3 562

19

38

3 619

-

1 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę.

 

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE

2021

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Należności z tytułu faktoringu 

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

1 532

94

23

1 649

-

Transfer z fazy 2  i 3 do fazy 1

209

(208)

(1)

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

(23)

23

-

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

(4)

(3)

7

-

-

Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych

918

-

-

918

-

Wykorzystanie limitu lub wypłata transz

331

112

-

443

-

Spłaty

(63)

-

(1)

(64)

-

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

2 900

18

28

2 946

-

 

•        Inne aktywa finansowe:

INNE AKTYWA FINANSOWE

- ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

2022

 

 

 

 

 

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

1 895

-

136

2 031

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

(12)

-

12

-

-

Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych

1 667

-

-

1 667

-

Wykorzystanie limitu lub wypłata transz

20

-

-

20

-

Spłaty

(1 706)

-

-

(1 706)

-

Spisania

-

-

(3)

(3)

-

Inne zmiany1

4

-

1

5

-

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

1 868

-

146

2 014

-

1 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę.

INNE AKTYWA FINANSOWE

- ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

2021

 

 

 

 

 

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

1 937

-

138

2 075

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

(1)

-

1

-

-

Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych

1 731

-

-

1 731

-

Wykorzystanie limitu lub wypłata transz

11

-

-

11

-

Spłaty

(1 772)

-

(3)

(1 775)

-

Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaży

(9)

-

-

(9)

-

Inne zmiany1

(2)

-

-

(2)

-

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

1 895

-

136

2 031

-

1 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę.

56.3.        Zmiany wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe

•        papiery wartościowe

PAPIERY WARTOŚCIOWE - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

2022

 

 

 

 

 

Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

Wartość na początek okresu

-

-

(52)

(52)

(52)

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

4

(4)

-

-

-

Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem

(12)

-

-

(12)

-

Zmiany ryzyka kredytowego (netto)1

(3)

2

41

40

41

Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania

6

-

-

6

-

Inne korekty2

5

2

13

20

13

Wartość na koniec okresu

-

-

2

2

2

1 Zmiany ryzyka kredytowego (netto) uwzględniają wpływ na kwotę odpisu ze względu na zwiększenie lub zmniejszenie kwoty aktywów finansowych w związku z naliczonymi i zapłaconymi przychodami odsetkowymi, wpływ upływu czasu na oczekiwane straty, zmiany szacunków z powodu aktualizacji lub przeglądu parametrów ryzyka oraz zmiany prognostycznych danych gospodarczych.

2  Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek.

PAPIERY WARTOŚCIOWE - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

2021

 

 

 

 

 

Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

Wartość na początek okresu

-

-

(14)

(14)

(14)

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

1

(1)

-

-

-

Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem

(41)

-

-

(41)

-

Zmiany ryzyka kredytowego (netto)1

21

-

(35)

(14)

(35)

Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania

9

-

-

9

-

Inne korekty2

10

1

(3)

8

(3)

Wartość na koniec okresu

-

-

(52)

(52)

(52)

1 Zmiany ryzyka kredytowego (netto) uwzględniają wpływ na kwotę odpisu ze względu na zwiększenie lub zmniejszenie kwoty aktywów finansowych w związku z naliczonymi i zapłaconymi przychodami odsetkowymi, wpływ upływu czasu na oczekiwane straty, zmiany szacunków z powodu aktualizacji lub przeglądu parametrów ryzyka oraz zmiany prognostycznych danych gospodarczych.

2  Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek.

PAPIERY WARTOŚCIOWE - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

2022

 

 

 

 

 

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Wartość na początek okresu

(30)

(26)

-

(56)

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

1

(1)

-

-

-

Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem

(8)

-

-

(8)

-

Zmiany ryzyka kredytowego (netto)1

(7)

1

-

(6)

-

Inne korekty2

(1)

1

-

-

-

Wartość na koniec okresu

(45)

(25)

-

(70)

-

1 Zmiany ryzyka kredytowego (netto) uwzględniają wpływ na kwotę odpisu ze względu na zwiększenie lub zmniejszenie kwoty aktywów finansowych w związku z naliczonymi i zapłaconymi przychodami odsetkowymi, wpływ upływu czasu na oczekiwane straty, zmiany szacunków z powodu aktualizacji lub przeglądu parametrów ryzyka oraz zmiany prognostycznych danych gospodarczych.

2  Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek.

1 Zmiany ryzyka kredytowego (netto) uwzględniają wpływ na kwotę odpisu ze względu na zwiększenie lub zmniejszenie kwoty aktywów finansowych w związku z naliczonymi i zapłaconymi przychodami odsetkowymi, wpływ upływu czasu na oczekiwane straty, zmiany szacunków z powodu aktualizacji lub przeglądu parametrów ryzyka oraz zmiany prognostycznych danych gospodarczych.

2  Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek.

•        Kredyty i pożyczki udzielone klientów

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

2022

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Kredyty na nieruchomości

 

 

 

 

 

Wartość na początek okresu

(68)

(671)

(1 343)

(2 082)

(19)

Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1

(25)

25

-

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

305

(320)

15

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

35

126

(161)

-

-

Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem

(19)

(9)

(24)

(52)

(24)

Zmiany ryzyka kredytowego (netto)1

(79)

(137)

81

(135)

(9)

Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania

26

11

25

62

21

Zmiany wynikające z modyfikacji bez zaprzestania ujmowania (netto)

(2)

-

(1)

(3)

-

Spisania

-

-

203

203

1

Inne korekty2

(291)

138

(137)

(290)

16

Wartość na koniec okresu

(118)

(837)

(1 342)

(2 297)

(14)

1 Zmiany ryzyka kredytowego (netto) uwzględniają wpływ na kwotę odpisu ze względu na zwiększenie lub zmniejszenie kwoty aktywów finansowych w związku z naliczonymi i zapłaconymi przychodami odsetkowymi, wpływ upływu czasu na oczekiwane straty, zmiany szacunków z powodu aktualizacji lub przeglądu parametrów ryzyka oraz zmiany prognostycznych danych gospodarczych.

2  Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek.

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

2021

 

 

 

 

 

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

 

 

 

 

 

Kredyty na nieruchomości

 

 

 

 

 

Wartość na początek okresu

(58)

(621)

(1 404)

(2 083)

(27)

Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1

(4)

4

-

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

163

(176)

13

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

26

164

(190)

-

-

Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem

(7)

(6)

(9)

(22)

(1)

Zmiany ryzyka kredytowego (netto)1

(120)

(52)

13

(159)

3

Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania

2

8

12

22

1

Zmiany wynikające z modyfikacji bez zaprzestania ujmowania (netto)

(3)

(3)

-

(6)

-

Spisania

-

-

267

267

7

Inne korekty2

(67)

11

(45)

(101)

(2)

Wartość na koniec okresu

(68)

(671)

(1 343)

(2 082)

(19)

1 Zmiany ryzyka kredytowego (netto) uwzględniają wpływ na kwotę odpisu ze względu na zwiększenie lub zmniejszenie kwoty aktywów finansowych w związku z naliczonymi i zapłaconymi przychodami odsetkowymi, wpływ upływu czasu na oczekiwane straty, zmiany szacunków z powodu aktualizacji lub przeglądu parametrów ryzyka oraz zmiany prognostycznych danych gospodarczych.

2  Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę.

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

2022

 

 

 

 

 

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Kredyty gospodarcze

 

 

 

 

 

Wartość na początek okresu

(337)

(933)

(2 870)

(4 140)

(14)

Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1

(36)

34

2

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

522

(532)

10

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

49

83

(132)

-

-

Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem

(243)

(63)

(118)

(424)

(63)

Zmiany ryzyka kredytowego (netto)1

206

(608)

375

(27)

(8)

Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania

17

14

55

86

35

Zmiany wynikające z modyfikacji bez zaprzestania ujmowania (netto)

(3)

(1)

1

(3)

(1)

Aktualizacji stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto)

-

3

(24)

(21)

-

Spisania

-

-

473

473

(3)

Inne korekty2

(573)

417

(222)

(378)

51

Wartość na koniec okresu

(398)

(1 586)

(2 450)

(4 434)

(3)

1 Zmiany ryzyka kredytowego (netto) uwzględniają wpływ na kwotę odpisu ze względu na zwiększenie lub zmniejszenie kwoty aktywów finansowych w związku z naliczonymi i zapłaconymi przychodami odsetkowymi, wpływ upływu czasu na oczekiwane straty, zmiany szacunków z powodu aktualizacji lub przeglądu parametrów ryzyka oraz zmiany prognostycznych danych gospodarczych.

2 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

2021

 

 

 

 

 

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

 

 

 

 

 

Kredyty gospodarcze

 

 

 

 

 

Wartość na początek okresu

(289)

(931)

(3 304)

(4 524)

(6)

Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1

(14)

13

1

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

203

(208)

5

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

47

126

(173)

-

-

Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem

(159)

(51)

(143)

(353)

(9)

Zmiany ryzyka kredytowego (netto)1

(43)

110

(257)

(190)

(8)

Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania

6

6

117

129

2

Zmiany wynikające z modyfikacji bez zaprzestania ujmowania (netto)

(5)

8

8

11

-

Aktualizacji stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto)

-

1

(2)

(1)

-

Spisania

-

-

918

918

-

Inne korekty2

(83)

(7)

(40)

(130)

7

Wartość na koniec okresu

(337)

(933)

(2 870)

(4 140)

(14)

1 Zmiany ryzyka kredytowego (netto) uwzględniają wpływ na kwotę odpisu ze względu na zwiększenie lub zmniejszenie kwoty aktywów finansowych w związku z naliczonymi i zapłaconymi przychodami odsetkowymi, wpływ upływu czasu na oczekiwane straty, zmiany szacunków z powodu aktualizacji lub przeglądu parametrów ryzyka oraz zmiany prognostycznych danych gospodarczych.

2 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę.

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

2022

 

 

 

 

 

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Kredyty konsumpcyjne

 

 

 

 

 

Wartość na początek okresu

(233)

(525)

(1 024)

(1 782)

28

Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1

(26)

25

1

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

304

(316)

12

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

208

237

(445)

-

-

Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem

(111)

(12)

(60)

(183)

(36)

Zmiany ryzyka kredytowego (netto)1

(23)

(152)

(384)

(559)

(7)

Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania

2

7

32

41

27

Zmiany wynikające z modyfikacji bez zaprzestania ujmowania (netto)

(2)

(2)

3

(1)

-

Aktualizacji stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto)

6

1

9

16

5

Spisania

-

-

589

589

4

Inne korekty2

(481)

83

86

(312)

13

Wartość na koniec okresu

(356)

(654)

(1 181)

(2 191)

34

 

PAPIERY WARTOŚCIOWE - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

2021

 

 

 

 

 

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Wartość na początek okresu

(20)

(16)

-

(36)

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

10

(10)

-

-

-

Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem

(13)

-

-

(13)

-

Zmiany ryzyka kredytowego (netto)1

4

(9)

-

(5)

-

Inne korekty2

(11)

9

-

(2)

-

Wartość na koniec okresu

(30)

(26)

-

(56)

-

1 Zmiany ryzyka kredytowego (netto) uwzględniają wpływ na kwotę odpisu ze względu na zwiększenie lub zmniejszenie kwoty aktywów finansowych w związku z naliczonymi i zapłaconymi przychodami odsetkowymi, wpływ upływu czasu na oczekiwane straty, zmiany szacunków z powodu aktualizacji lub przeglądu parametrów ryzyka oraz zmiany prognostycznych danych gospodarczych.

2 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek.

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

2021

 

 

 

 

 

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

 

 

 

 

 

Kredyty konsumpcyjne

 

 

 

 

 

Wartość na początek okresu

(209)

(426)

(975)

(1 610)

(4)

Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1

(9)

9

-

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

229

(238)

9

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

162

227

(389)

-

-

Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem

(102)

(14)

(40)

(156)

(1)

Zmiany ryzyka kredytowego (netto)1

(287)

(114)

27

(374)

24

Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania

5

7

22

34

-

Zmiany wynikające z modyfikacji bez zaprzestania ujmowania (netto)

(9)

(4)

(6)

(19)

-

Aktualizacji stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto)

2

12

5

19

-

Spisania

-

-

504

504

10

Inne korekty2

(15)

16

(181)

(180)

(1)

Wartość na koniec okresu

(233)

(525)

(1 024)

(1 782)

28

1 Zmiany ryzyka kredytowego (netto) uwzględniają wpływ na kwotę odpisu ze względu na zwiększenie lub zmniejszenie kwoty aktywów finansowych w związku z naliczonymi i zapłaconymi przychodami odsetkowymi, wpływ upływu czasu na oczekiwane straty, zmiany szacunków z powodu aktualizacji lub przeglądu parametrów ryzyka oraz zmiany prognostycznych danych gospodarczych.

2 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę.

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

2022

 

 

 

 

 

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Należności z tytułu leasingu finansowego

 

 

 

 

 

Wartość na początek okresu

(65)

(134)

(461)

(660)

(1)

Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1

(24)

17

7

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

17

(54)

37

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

2

27

(29)

-

-

Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem

(52)

(76)

(71)

(199)

-

Zmiany ryzyka kredytowego (netto)1

23

(39)

(99)

(115)

-

Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania

19

47

109

175

-

Aktualizacji stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto)

-

1

(3)

(2)

-

Spisania

-

-

14

14

-

Inne korekty2

(1)

1

(10)

(10)

-

Wartość na koniec okresu

(81)

(210)

(506)

(797)

(1)

1 Zmiany ryzyka kredytowego (netto) uwzględniają wpływ na kwotę odpisu ze względu na zwiększenie lub zmniejszenie kwoty aktywów finansowych w związku z naliczonymi i zapłaconymi przychodami odsetkowymi, wpływ upływu czasu na oczekiwane straty, zmiany szacunków z powodu aktualizacji lub przeglądu parametrów ryzyka oraz zmiany prognostycznych danych gospodarczych.

2 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

2021

 

 

 

 

 

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

 

 

 

 

 

Należności z tytułu leasingu finansowego

 

 

 

 

 

Wartość na początek okresu

(44)

(83)

(459)

(586)

(2)

Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1

(9)

7

2

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

9

(23)

14

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

1

31

(32)

-

-

Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem

(41)

(56)

(81)

(178)

-

Zmiany ryzyka kredytowego (netto)1

10

(32)

(73)

(95)

-

Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania

10

21

105

136

1

Aktualizacji stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto)

-

1

-

1

-

Spisania

-

-

76

76

-

Inne korekty2

(1)

-

(13)

(14)

-

Wartość na koniec okresu

(65)

(134)

(461)

(660)

(1)

1 Zmiany ryzyka kredytowego (netto) uwzględniają wpływ na kwotę odpisu ze względu na zwiększenie lub zmniejszenie kwoty aktywów finansowych w związku z naliczonymi i zapłaconymi przychodami odsetkowymi, wpływ upływu czasu na oczekiwane straty, zmiany szacunków z powodu aktualizacji lub przeglądu parametrów ryzyka oraz zmiany prognostycznych danych gospodarczych.

2  Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę.

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

2022

 

 

 

 

 

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

Należności z tytułu faktoringu

 

 

 

 

 

Wartość na początek okresu

(5)

-

(18)

(23)

-

Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1

(7)

5

2

-

-

Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2

7

(8)

1

-

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

4

4

(8)

-

-

Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem

(2)

-

-

(2)

-

Zmiany ryzyka kredytowego (netto)1

(2)

(1)

-

(3)

-

Inne korekty2

(1)

-

1

-

-

Wartość na koniec okresu

(6)

-

(22)

(28)

-

1 Zmiany ryzyka kredytowego (netto) uwzględniają wpływ na kwotę odpisu ze względu na zwiększenie lub zmniejszenie kwoty aktywów finansowych w związku z naliczonymi i zapłaconymi przychodami odsetkowymi, wpływ upływu czasu na oczekiwane straty, zmiany szacunków z powodu aktualizacji lub przeglądu parametrów ryzyka oraz zmiany prognostycznych danych gospodarczych.

2  Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek.

 

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

Razem

w tym POCI

2021

 

 

 

 

 

Wycena: wg zamortyzowanego kosztu

 

 

 

 

 

Należności z tytułu faktoringu

 

 

 

 

 

Wartość na początek okresu

(2)

-

(19)

(21)

-

Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3

(1)

-

1

-

-

Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem

(1)

-

-

(1)

-

Inne korekty2

(1)

-

-

(1)

-

Wartość na koniec okresu

(5)

-

(18)

(23)

-

1 Zmiany ryzyka kredytowego (netto) uwzględniają wpływ na kwotę odpisu ze względu na zwiększenie lub zmniejszenie kwoty aktywów finansowych w związku z naliczonymi i zapłaconymi przychodami odsetkowymi, wpływ upływu czasu na oczekiwane straty, zmiany szacunków z powodu aktualizacji lub przeglądu parametrów ryzyka oraz zmiany prognostycznych danych gospodarczych.

2 Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek, wycenę.

•        Inne aktywa finansowe:

INNE AKTYWA FINANSOWE- ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE – Faza 3

2022

2021

 

 

 

Wartość na początek okresu

(136)

(138)

Zmiany ryzyka kredytowego (netto)1

(13)

(2)

Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania

-

4

Spisania

3

-

Inne korekty2

(1)

-

Wartość na koniec okresu

(147)

(136)

1 Zmiany ryzyka kredytowego (netto) uwzględniają wpływ na kwotę odpisu ze względu na zwiększenie lub zmniejszenie kwoty aktywów finansowych w związku z naliczonymi i zapłaconymi przychodami odsetkowymi, wpływ upływu czasu na oczekiwane straty, zmiany szacunków z powodu aktualizacji lub przeglądu parametrów ryzyka oraz zmiany prognostycznych danych gospodarczych.

2  Inne zmiany uwzględniają efekt różnic kursowych, odsetek.

56.4.        Pozostałe ujawnienia

MAKSYMALNE NARAŻENIE NA RYZYKO KREDYTOWE - INSTRUMENTY FINANSOWE, DLA KTÓRYCH NIE MAJĄ ZASTOSOWANIA WYMOGI ZWIĄZANE Z UTRATĄ WARTOŚCI

31.12.2022

31.12.2021

Pochodne instrumenty zabezpieczające

1 042

933

Pozostałe instrumenty pochodne

13 162

10 903

Papiery wartościowe:

1 895

2 297

 przeznaczone do obrotu

193

248

nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

1 702

2 049

Kredyty i pożyczki udzielone klientom nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

3 565

4 559

kredyty na nieruchomości

4

4

kredyty gospodarcze

85

97

kredyty konsumpcyjne

3 476

4 458

 

 

 

Razem

19 664

18 692

•      Modyfikacje

AKTYWA FINANSOWE, KTÓRE PODLEGAŁY MODYFIKACJI

2022

2021

Aktywa finansowe, które podlegały modyfikacji w okresie:

Faza 2

Faza 3

Faza 2

Faza 3

wartość wyceny według zamortyzowanego kosztu przed modyfikacją

2 594

298

1 064

608

zysk (strata) rozpoznana na modyfikacji

(59)

(4)

(8)

(4)

Aktywa finansowe, które podlegały modyfikacji od momentu początkowego ujęcia:

31.12.2022

31.12.2021

wartość bilansowa brutto aktywów finansowych, które podlegały modyfikacji, dla których strata była kalkulowana w okresie dożywotnim i które po modyfikacji ujmowane są w fazie 1

1 637

38

•      Należności spisane w okresie podlegające działaniom windykacyjnym

W poniższej tabeli zaprezentowano kwoty pozostałe do spłaty z tytułu aktywów finansowych, które zostały odpisane w trakcie okresu sprawozdawczego i w dalszym ciągu są przedmiotem działań służących odzyskaniu należności.

SPISANE NALEŻNOŚCI

2022

2021

Częściowo spisane

Całkowicie spisane

Częściowo spisane

Całkowicie spisane

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

96

179

39

965

kredyty na nieruchomości

15

21

5

183

kredyty gospodarcze

11

120

14

584

kredyty konsumpcyjne

70

24

20

122

należności z tytułu leasingu finansowego

-

14

-

76

Inne aktywa finansowe

-

1

-

-

Razem

96

180

39

965

Grupa Kapitałowa stosuje następujące kryteria spisania wierzytelności:

•        wierzytelność jest wymagalna w całości i wynika w szczególności z kredytu, pożyczki, debetu umownego, gwarancji lub poręczenia spłaty kredytu lub pożyczki, obligacji,

•        zgodnie z MSR i MSSF odpis na oczekiwane straty kredytowe:

•           pokrywa 100% wartości bilansowej brutto aktywa, albo

•           przekracza 90% wartości bilansowej brutto aktywa i: wobec wierzytelności podejmowane były lub nadal są prowadzone działania, które nie doprowadziły do odzyskania wierzytelności, a przeprowadzona ocena możliwości odzyskania wierzytelności, uwzględniająca w szczególności ustalenia komornika lub syndyka, zbywalność zabezpieczeń, kategorię zaspokojenia, pozycję wpisu hipoteki wskazuje na brak możliwości odzyskania całej wierzytelności, albo w ostatnich 12 miesiącach kalendarzowych wpływy na spłatę wierzytelności nie pokryły bieżąco naliczanych odsetek.

•      Przeterminowane aktywa finansowe podlegające utracie wartości lub które utraciły wartość

PRZETERMINOWANE AKTYWA FINANSOWE PODLEGAJĄCE UTRACIE WARTOŚCI LUB KTÓRE UTRACIŁY WARTOŚĆ (netto)

do 30 dni

powyżej 30 do 90 dni

powyżej 90 dni

RAZEM

31.12.2022

Faza 1

2 395

16

1

2 412

Kredyty i pożyczki udzielone klientom:

2 395

16

1

2 412

kredyty na nieruchomości

226

4

-

230

kredyty gospodarcze

784

1

-

785

kredyty konsumpcyjne

324

1

-

325

należności z tytułu faktoringu

240

10

1

251

należności z tytułu leasingu finansowego

821

-

-

821

Faza 2

2 449

423

55

2 927

Kredyty i pożyczki udzielone klientom:

2 449

423

55

2 927

kredyty na nieruchomości

498

125

36

659

kredyty gospodarcze

542

68

4

614

kredyty konsumpcyjne

201

79

12

292

należności z tytułu faktoringu

4

5

-

9

należności z tytułu leasingu finansowego

1 204

146

3

1 353

Faza 3

358

299

1 151

1 808

Kredyty i pożyczki udzielone klientom:

358

299

1 151

1 808

kredyty na nieruchomości

34

36

238

308

kredyty gospodarcze

106

43

483

632

kredyty konsumpcyjne

55

60

316

431

należności z tytułu faktoringu

3

2

21

26

należności z tytułu leasingu finansowego

160

158

93

411

 

 

 

 

 

Razem

5 202

738

1 207

7 147

 

PRZETERMINOWANE AKTYWA FINANSOWE PODLEGAJĄCE UTRACIE WARTOŚCI LUB KTÓRE UTRACIŁY WARTOŚĆ (netto)

do 30 dni

powyżej 30 do 90 dni

powyżej 90 dni

RAZEM

31.12.2021

Faza 1

2 581

-

-

2 581

Kredyty i pożyczki udzielone klientom:

2 581

-

-

2 581

kredyty na nieruchomości

84

-

-

84

kredyty gospodarcze

1 035

-

-

1 035

kredyty konsumpcyjne

165

-

-

165

należności z tytułu faktoringu

557

-

-

557

należności z tytułu leasingu finansowego

740

-

-

740

Faza 2

1 549

333

52

1 934

Kredyty i pożyczki udzielone klientom:

1 549

333

52

1 934

kredyty na nieruchomości

402

99

37

538

kredyty gospodarcze

141

47

4

192

kredyty konsumpcyjne

160

54

8

222

należności z tytułu faktoringu

6

11

-

17

należności z tytułu leasingu finansowego

840

122

3

965

Faza 3

321

272

923

1 516

Kredyty i pożyczki udzielone klientom:

321

272

923

1 516

kredyty na nieruchomości

57

47

160

264

kredyty gospodarcze

47

26

433

506

kredyty konsumpcyjne

42

51

217

310

należności z tytułu faktoringu

2

4

17

23

należności z tytułu leasingu finansowego

173

144

96

413

 

 

 

 

 

Razem

4 451

605

975

6 031

Na potrzeby określenia przeterminowania kredytu Grupa Kapitałowa uwzględnia minimalne progi kwoty przekraczającej 400 PLN oraz 1% w odniesieniu do całkowitego łącznego kredytowego zaangażowania bilansowego dłużnika w Banku oraz pozostałych podmiotach Grupy Kapitałowej Banku.

W odniesieniu do kredytów i pożyczek udzielonych klientom ustanowione były na rzecz Grupy Kapitałowej następujące zabezpieczenia: hipoteka, zastaw rejestrowy, przeniesienie prawa własności, blokada rachunku lokaty, ubezpieczenie ekspozycji kredytowej oraz gwarancje i poręczenia.

•      Jakość portfela objętego modelem ratingowym dla kredytów i pożyczek udzielonych klientom

RYZYKO KREDYTOWE EKSPOZYCJI WEDŁUG PARAMETRU PD 31.12.2022

Wartość bilansowa brutto

Faza 1

Faza 2

Faza 3

RAZEM

 w tym, POCI

KREDYTY NA NIERUCHOMOŚCI

98 224

11 016

1 860

111 100

94

0,00 - 0,02%

1 215

1

-

1 216

-

0,02 - 0,07%

32 102

136

-

32 238

-

0,07 - 0,11%

18 312

125

-

18 437

-

0,11 - 0,18%

16 904

229

-

17 133

1

0,18 - 0,45%

17 498

1 954

-

19 452

5

0,45 - 1,78%

6 772

4 398

-

11 170

8

1,78 - 99,99%

820

4 142

-

4 962

13

100%

-

-

1 860

1 860

66

brak ratingu wewnętrznego

4 601

31

-

4 632

1

 

 

 

 

 

 

KREDYTY GOSPODARCZE, NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU LEASINGU I NALEŻNOŚCI FAKTORINGOWE

73 222

19 688

5 162

98 072

62

0,00 - 0,45%

13 647

313

-

13 960

-

0,45 - 0,90%

9 021

344

-

9 365

-

0,90 - 1,78%

10 835

754

-

11 589

-

1,78 - 3,55%

22 308

4 877

-

27 185

1

3,55 - 7,07%

12 012

6 832

-

18 844

-

7,07 - 14,07%

3 617

4 466

-

8 083

-

14,07 - 99,99%

1 723

2 067

-

3 790

-

100%

-

-

5 162

5 162

61

brak ratingu wewnętrznego

59

35

-

94

-

 

 

 

 

 

 

KREDYTY KONSUMPCYJNE

23 702

3 160

1 878

28 739

57

0,00 - 0,45%

5 070

51

-

5 121

-

0,45 - 0,90%

6 004

103

-

6 107

-

0,90 - 1,78%

5 359

311

-

5 670

-

1,78 - 3,55%

3 540

488

-

4 028

-

3,55 - 7,07%

1 805

528

-

2 333

1

7,07 - 14,07%

831

528

-

1 359

1

14,07 - 99,99%

225

1 099

-

1 324

2

100%

 

 

1 878

1 877

52

brak ratingu wewnętrznego

868

52

-

920

1

 

 

 

 

 

 

Razem

195 148

33 864

8 900

237 912

213

 

RYZYKO KREDYTOWE EKSPOZYCJI WEDŁUG PARAMETRU PD 31.12.2021

Wartość bilansowa brutto

Faza 1

Faza 2

Faza 3

RAZEM

w tym, POCI

KREDYTY NA NIERUCHOMOŚCI

104 386

14 830

2 005

121 221

81

0,00 - 0,02%

7 420

16

-

7 436

-

0,02 - 0,07%

36 546

367

-

36 913

1

0,07 - 0,11%

15 527

514

-

16 041

1

0,11 - 0,18%

16 429

1 280

-

17 709

1

0,18 - 0,45%

18 461

5 132

-

23 593

5

0,45 - 1,78%

5 543

4 679

-

10 222

8

1,78 - 99,99%

714

2 823

-

3 537

8

100%

-

-

1 912

1 912

57

brak ratingu wewnętrznego

3 746

19

93

3 858

-

 

 

 

 

 

 

KREDYTY GOSPODARCZE, NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU LEASINGU I NALEŻNOŚCI FAKTORINGOWE

65 105

18 561

5 681

89 347

107

0,00 - 0,45%

10 733

123

-

10 856

-

0,45 - 0,90%

7 489

1 749

-

9 238

-

0,90 - 1,78%

10 282

748

-

11 030

-

1,78 - 3,55%

18 883

3 699

-

22 582

1

3,55 - 7,07%

10 224

6 864

-

17 088

-

7,07 - 14,07%

3 730

3 071

-

6 801

-

14,07 - 99,99%

166

1 931

-

2 097

-

100%

-

-

5 396

5 396

106

brak ratingu wewnętrznego

3 598

376

285

4 259

-

 

 

 

 

 

 

KREDYTY KONSUMPCYJNE

23 064

3 152

1 646

27 862

50

0,00 - 0,45%

7 605

171

-

7 776

-

0,45 - 0,90%

5 840

221

-

6 061

-

0,90 - 1,78%

4 411

432

-

4 843

-

1,78 - 3,55%

3 254

608

-

3 862

-

3,55 - 7,07%

1 062

579

-

1 641

-

7,07 - 14,07%

528

396

-

924

1

14,07 - 99,99%

80

688

-

768

1

100%

-

-

1 595

1 595

45

brak ratingu wewnętrznego

284

57

51

392

3

 

 

 

 

 

 

Razem

192 555

36 543

9 332

238 430

238

•      Jakość portfela objętego modelem ratingowym dla zobowiązań pozabilansowych

RYZYKO KREDYTOWE EKSPOZYCJI WEDŁUG PARAMETRU PD 31.12.2022

Wartość bilansowa brutto

Faza 1

Faza 2

Faza 3

RAZEM

w tym, POCI

ZOBOWIĄZANIA POZABILANSOWE

 

 

 

 

 

0,00 - 0,45%

23 912

1 294

-

25 206

-

0,45 - 0,90%

12 720

98

-

12 818

-

0,90 - 1,78%

10 742

834

-

11 576

-

1,78 - 3,55%

8 639

1 406

-

10 045

-

3,55 - 7,07%

5 872

1 456

-

7 328

-

7,07 - 14,07%

2 542

2 323

-

4 865

-

14,07 - 99,99%

27

135

-

162

-

100%

-

-

820

820

289

brak ratingu wewnętrznego

11 628

1 235

-

14 568

-

 

 

 

 

 

 

Razem

76 082

8 781

820

85 683

289

 

RYZYKO KREDYTOWE EKSPOZYCJI WEDŁUG PARAMETRU PD 31.12.2021

Wartość bilansowa brutto

Faza 1

Faza 2

Faza 3

RAZEM

w tym, POCI

ZOBOWIĄZANIA POZABILANSOWE

 

 

 

 

 

0,00 - 0,45%

17 128

124

-

17 252

1

0,45 - 0,90%

8 287

1 505

-

9 792

-

0,90 - 1,78%

9 117

567

-

9 684

-

1,78 - 3,55%

7 746

985

-

8 731

-

3,55 - 7,07%

7 139

2 185

-

9 324

-

7,07 - 14,07%

2 505

3 656

-

6 161

-

14,07 - 99,99%

37

109

-

146

-

100%

-

-

1 609

1 609

58

brak ratingu wewnętrznego

4 869

1 354

-

6 223

-

 

 

 

 

 

 

Razem

56 828

10 485

1 609

68 922

59

•      Jakość portfela objętego modelem ratingowym dla należności od banków

RYZYKO KREDYTOWE EKSPOZYCJI WEDŁUG PARAMETRU PD 31.12.2022

Wartość bilansowa brutto

NALEŻNOŚCI OD BANKÓW

Faza 1

Faza 2

Faza 3

RAZEM

w tym, POCI

RATINGI ZEWNĘTRZNE

16 103

-

-

16 103

-

AAA

700

-

-

700

-

AA

4 205

-

-

4 205

-

A

9 797

-

-

9 797

-

BBB

148

-

-

148

-

BB

26

-

-

26

-

B

2

-

-

2

-

CCC

1 225

-

-

1 225

-

Razem

16 103

-

-

16 103

-

 

RYZYKO KREDYTOWE EKSPOZYCJI WEDŁUG PARAMETRU PD 31.12.2021

Wartość bilansowa brutto

NALEŻNOŚCI OD BANKÓW

Faza 1

Faza 2

Faza 3

RAZEM

w tym, POCI

RATINGI ZEWNĘTRZNE

9 010

-

-

9 010

-

AA

374

-

-

374

-

A

7 579

-

-

7 579

-

BBB

424

-

-

424

-

BB

22

-

-

22

-

B

595

-

-

595

 

CCC

16

-

-

16

 

 

 

 

 

 

 

Razem

9 010

-

-

9 010

-

•      Jakość portfela objętego modelem ratingowym dla dłużnych Papierów wartościowych

RYZYKO KREDYTOWE EKSPOZYCJI WEDŁUG PARAMETRU PD 31.12.2022

Wartość bilansowa brutto

DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

RAZEM

w tym, POCI

RATINGI ZEWNĘTRZNE

106 502

-

-

106 502

-

AAA

5 715

-

-

5 715

-

AA

41

-

-

41

-

A

96 728

-

-

96 728

-

BBB

1 550

-

-

1 550

-

BB

2 468

-

-

2 468

-

 

 

 

 

 

 

RATINGI WEWNĘTRZNE

26 201

758

374

27 333

359

0,00-0,45%

24 663

420

-

25 083

-

0,45-0,90%

720

2

-

722

-

0,90-1,78%

62

76

-

138

-

1,78-3,55%

202

-

-

202

-

3,55-7,07%

188

113

-

301

-

7,07-14,07%

-

147

-

147

-

100,00%

-

-

374

374

359

brak ratingu wewnętrznego

366

-

-

366

-

 

 

 

 

 

 

Razem

132 703

758

374

133 835

359

 

RYZYKO KREDYTOWE EKSPOZYCJI WEDŁUG PARAMETRU PD 31.12.2021

Wartość bilansowa brutto

DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE

Faza 1

Faza 2

Faza 3

RAZEM

w tym, POCI

RATINGI ZEWNĘTRZNE

107 189

-

-

107 189

-

AAA

3 654

-

-

3 654

-

AA

42

-

-

42

-

A

98 986

-

-

98 986

-

BBB

2 071

-

-

2 071

-

BB

2 436

-

-

2 436

-

 

 

 

 

 

 

RATINGI WEWNĘTRZNE

25 221

446

397

26 064

380

0,00-0,45%

22 224

-

-

22 224

-

0,45-0,90%

1 469

101

-

1 570

-

0,90-1,78%

146

-

-

146

-

1,78-3,55%

211

83

-

294

-

3,55-7,07%

13

100

-

113

-

7,07-14,07%

15

162

-

177

-

100%

-

-

397

397

380

brak ratingu wewnętrznego

1 143

-

-

1 143

-

 

 

 

 

 

 

Razem

132 410

446

397

133 253

380

 

57. Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych

Grupa Kapitałowa zawiera porozumienia dotyczące kompensowania, czyli umowy ISDA (International Swaps and Derivatives Association Master Agreements) oraz GMRA (Global Master Repurchase Agreement), które umożliwiają kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych (końcowe potrącenie i rozliczenie transakcji, tzw. close out netting) w przypadku zaistnienia przypadku naruszenia w stosunku do którejś ze stron umowy. Umowy te mają szczególne znaczenie dla ograniczania ryzyka związanego z instrumentami pochodnymi, gdyż umożliwiają kompensowanie zarówno wymagalnych (redukcja ryzyka rozliczeniowego), jak i niewymagalnych zobowiązań stron (redukcja ryzyka przedrozliczeniowego). Umowy te nie spełniają jednak wymogów określonych w MSR 32, gdyż tytuł kompensaty uwarunkowany jest wystąpieniem określonego zdarzenia w przyszłości (przypadki naruszenia).

Dodatkowym zabezpieczeniem ekspozycji wynikającej z instrumentów pochodnych są depozyty zabezpieczające składane przez kontrahentów w ramach realizacji umów CSA (Credit Support Annex).

KOMPENSOWANIE AKTYWA

Razem aktywa finansowe

Instrumenty pochodne

Transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży

31.12.2022

 

 

 

Kwoty brutto ujętych aktywów finansowych

14 215

14 208

7

Kwoty brutto zobowiązań finansowych, które są kompensowane

(4)

(4)

-

Wartość netto aktywów finansowych wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej

14 211

14 204

7

Kwoty objęte egzekwowalnym porozumieniem ramowym lub podobnym porozumieniem dotyczącym kompensowania, w tym związane z:

1 628

1 628

-

(i) ujętymi instrumentami finansowymi, które nie spełniają kryteriów kompensowania

912

912

-

(ii) zabezpieczeniami finansowymi (w tym gotówkowymi)

716

716

-

Kwota netto

12 583

12 576

7

 

KOMPENSOWANIE ZOBOWIĄZANIA

Razem zobowiązania finansowe

Instrumenty pochodne

Transakcje z przyrzeczeniem odkupu

31.12.2022

 

 

 

Kwoty brutto ujętych zobowiązań finansowych

20 451

20 451

-

Kwoty brutto aktywów finansowych, które są kompensowane

(4)

(4)

-

Wartość netto zobowiązań finansowych wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej

20 447

20 447

-

Kwoty objęte egzekwowalnym porozumieniem ramowym lub podobnym porozumieniem dotyczącym kompensowania, w tym związane z:

2 978

2 978

-

(i) ujętymi instrumentami finansowymi, które nie spełniają kryteriów kompensowania

912

912

-

(ii) zabezpieczeniami finansowymi (w tym gotówkowymi)

2 066

2 066

-

Kwota netto

17 469

17 469

-

 

KOMPENSOWANIE AKTYWA

Razem aktywa finansowe

Instrumenty pochodne

Transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży

31.12.2021

 

 

 

Kwoty brutto ujętych aktywów finansowych

11 837

11 837

-

Kwoty brutto zobowiązań finansowych, które są kompensowane

(1)

(1)

-

Wartość netto aktywów finansowych wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej

11 836

11 836

-

Kwoty objęte egzekwowalnym porozumieniem ramowym lub podobnym porozumieniem dotyczącym kompensowania, w tym związane z:

2 631

2 631

-

(i) ujętymi instrumentami finansowymi, które nie spełniają kryteriów kompensowania

1 104

1 104

-

(ii) zabezpieczeniami finansowymi (w tym gotówkowymi)

1 527

1 527

-

Kwota netto

9 205

9 205

-

 

KOMPENSOWANIE ZOBOWIĄZANIA

Razem zobowiązania finansowe

Instrumenty pochodne

Transakcje z przyrzeczeniem odkupu

31.12.2021

 

 

 

Kwoty brutto ujętych zobowiązań finansowych

15 815

15 815

-

Kwoty brutto aktywów finansowych, które są kompensowane

(1)

(1)

-

Wartość netto zobowiązań finansowych wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej

15 814

15 814

-

Kwoty objęte egzekwowalnym porozumieniem ramowym lub podobnym porozumieniem dotyczącym kompensowania, w tym związane z:

2 631

2 631

-

(i) ujętymi instrumentami finansowymi, które nie spełniają kryteriów kompensowania

1 104

1 104

-

(ii) zabezpieczeniami finansowymi (w tym gotówkowymi)

1 527

1 527

-

Kwota netto

13 183

13 183

-

 

58. Zarządzanie ryzykiem koncentracji kredytowej w grupie kapitałowej

Grupa Kapitałowa definiuje ryzyko koncentracji kredytowej jako ryzyko wynikające z istotnego zaangażowania wobec pojedynczych klientów lub grup powiązanych klientów, których zdolność spłaty zadłużenia zależna jest od wspólnego czynnika ryzyka. Grupa Kapitałowa analizuje ryzyko koncentracji m.in. wobec:

•        największych podmiotów (klientów),

•        największych grup powiązanych klientów,

•        branż,

•        regionów geograficznych,

•        walut,

•        ekspozycji zabezpieczonych hipotecznie.

•           Cel zarządzania

Celem zarządzania ryzykiem koncentracji jest zapewnienie bezpiecznej struktury portfela kredytowego poprzez ograniczanie zagrożeń wynikających z nadmiernych koncentracji z tytułu ekspozycji, charakteryzujących się potencjałem do generowania istotnych strat w Grupie Kapitałowej.

•           Pomiar i ocena ryzyka koncentracji

Grupa Kapitałowa dokonuje pomiaru i oceny ryzyka koncentracji przez badanie rzeczywistego łącznego zaangażowania wobec klienta lub grupy powiązanych klientów oraz rzeczywistego łącznego zaangażowania w poszczególne grupy portfeli kredytowych.

Rzeczywiste zaangażowanie Grupy Kapitałowej jest rozumiane zgodnie z definicją ekspozycji określonej w rozporządzeniu CRR, która oznacza wszystkie pozycje aktywów lub pozycje pozabilansowe, w tym ekspozycje w portfelach bankowym i handlowym oraz pośrednie ekspozycje wynikające ze stosowanych zabezpieczeń.

Identyfikacja ryzyka koncentracji polega na rozpoznaniu czynników, które mogą wpływać na jego powstanie lub zmianę wysokości zaangażowania Grupy Kapitałowej, w tym potencjalnych czynników ryzyka wynikających np. z planowanej działalności Grupy Kapitałowej. W procesie identyfikacji ryzyka koncentracji Grupa Kapitałowa:

•        rozpoznaje i aktualizuje strukturę grupy powiązanych klientów,

•        agreguje ekspozycje wobec klienta lub grup klientów powiązanych,

•        stosuje wyłączenia spod regulacyjnych limitów dużych ekspozycji, w zakresie zgodnym z Rozporządzeniem CRR.

Poziom tolerancji Grupy Kapitałowej na ryzyko koncentracji określają:

•        zewnętrzne limity nadzorcze wynikające z art. 395 rozporządzenia CRR oraz z art. 79a Prawa bankowego,

•        wewnętrzne limity Grupy Kapitałowej:

•        strategiczne limity tolerancji na ryzyko koncentracji,

•        limity określające apetyt na ryzyko koncentracji.

W pomiarze ryzyka koncentracji Grupa Kapitałowe wykorzystuje:

•        wskaźnik koncentracji zaangażowania Grupy Kapitałowej wobec klienta lub grup powiązanych klientów w relacji do wartości kapitału Tier 1 Grupy Kapitałowej;

•        współczynnik Giniego,

•        graficzne miary koncentracji portfela (krzywa koncentracji Lorenza).

W ramach pomiaru ryzyka koncentracji i oceny wpływu czynników z otoczenia wewnętrznego i zewnętrznego Banku na ryzyko koncentracji przeprowadza testy warunków skrajnych na ryzyko koncentracji podmiotowej dużych ekspozycji.

•           Monitorowanie i prognozowanie ryzyka koncentracji

Grupa Kapitałowa monitoruje ryzyko koncentracji na poziomie:

•        jednostkowym poprzez weryfikację wskaźnika koncentracji zaangażowań wobec klienta lub grupy klientów powiązanych każdorazowo przed wystąpieniem z wnioskiem o podjęcie decyzji o udzielenie finansowania albo zwiększenie kwoty zaangażowania oraz przed podjęciem innych działań powodujących zwiększenie zaangażowania Banku z innych tytułów,

•        systemowym, poprzez:

•        codzienną kontrolę przestrzegania przez Bank zewnętrznego limitu koncentracji oraz identyfikację dużych ekspozycji,

•        miesięczną kontrolę przestrzegania przez Bank limitu wynikającego z art. 79a Prawa bankowego,

•        miesięczną lub kwartalną kontrolę przestrzegania wewnętrznych limitów Grupy Kapitałowej na ryzyko koncentracji,

•        monitorowanie wskaźników wczesnego ostrzegania w zakresie koncentracji,

Grupa Kapitałowa prognozuje zmiany poziomu ryzyka koncentracji w ramach analiz i przeglądu limitów wewnętrznych i polityki zarządzania ryzykiem koncentracji oraz w procesie przeprowadzania testów warunków skrajnych na ryzyko koncentracji. 

Grupa Kapitałowa przeprowadza testy warunków skrajnych badające np. wpływ czynników makroekonomicznych na indywidualne koncentracje, wpływ skutków decyzji innych uczestników rynku finansowego, decyzji o fuzji klientów, zależności od innych ryzyk, np. od ryzyka walutowego, które mogą przyczyniać się do materializacji ryzyka koncentracji oraz wpływ innych czynników z otoczenia wewnętrznego i zewnętrznego na ryzyko koncentracji.

Ryzyko koncentracji jest elementem kompleksowych testów warunków skrajnych, które umożliwiają ocenę prognozowanego wpływu skorelowanych ze sobą czynników ryzyka kredytowego, stopy procentowej, walutowego, operacyjnego, płynności i ryzyka koncentracji na poziom oczekiwanej straty kredytowej Grupy Kapitałowej.

•           Raportowanie ryzyka koncentracji

Raporty dotyczące ryzyka koncentracji opracowywane są w trybie dziennym, miesięcznym oraz kwartalnym.

Raportowanie ryzyka koncentracji obejmuje cykliczne informowanie – w okresach miesięcznych lub kwartalnych – właściwych organów Banku o skali narażenia na ryzyko koncentracji, które w efekcie może doprowadzić do istotnej zmiany profilu ryzyka Banku, w tym w szczególności w zakresie:

•        wykorzystania limitów określających apetyt na ryzyko i ich ewentualnych przekroczeniach,

•        wskaźników wczesnego ostrzegania,

•        wyników analizy testów warunków skrajnych,

•        portfelowego ryzyka koncentracji oraz koncentracji największych zaangażowań Grupy Kapitałowej i przestrzegania norm koncentracji wynikających z ustawy Prawo bankowe.

•           Działania zarządcze dotyczące ryzyka koncentracji

Celem działań zarządczych jest kształtowanie i optymalizacja procesu zarządzania ryzykiem koncentracji oraz poziomu ryzyka koncentracji w Grupie Kapitałowej (zapobieganie nadmiernym koncentracjom).

Działania zarządcze obejmują w szczególności:

•        wydawanie przepisów wewnętrznych Banku regulujących proces zarządzania ryzykiem koncentracji, wskazujących poziom tolerancji na ryzyko koncentracji, ustalających wysokości limitów i wartości progowych,

•        wydawanie zaleceń, wytycznych postępowania, wyjaśnień i interpretacji przepisów wewnętrznych,

•        podejmowanie decyzji dotyczących akceptowalnego poziomu ryzyka koncentracji, w tym w szczególności decyzji ustalających wartości progowe limitów odwzorowujących apetyt na ryzyko koncentracji,

•        opracowywanie i udoskonalenie narzędzi umożliwiających utrzymanie poziomu ryzyka koncentracji w granicach akceptowanych przez Bank,

•        opracowywanie i udoskonalanie metod oceny ryzyka koncentracji uwzględniających zmienność sytuacji makroekonomicznej, w tym kryzysy na rynkach zagranicznych i krajowym oraz zmienność otoczenia regulacyjnego,

•        rozwijanie i doskonalenie narzędzi informatycznego wsparcia zarządzania ryzykiem koncentracji.

•        Przewidywany wpływ zmian regulacyjnych na koncentrację zaangażowania grupy w 2023

Grupa Kapitałowa przewiduje wzrost poziomu koncentracji zaangażowań w związku z art. 500a rozporządzenia CRR, który określa możliwość zastosowania wagi ryzyka 0% dla ekspozycji wobec Skarbu Państwa w walucie denominowanej lub krajowej innego państwa członkowskiego jedynie do końca 2022 (waga ryzyka 0% umożliwia wyłączenie ekspozycji spod limitu koncentracji).

•           Koncentracja wobec największych podmiotów (klientów)

Ryzyko koncentracji zaangażowań wobec pojedynczych klientów oraz grup powiązanych klientów monitorowane jest zgodnie z rozporządzeniem CRR, które ma przełożenie na Grupę Kapitałową Banku. Grupa Kapitałowa nie przyjmuje na siebie ekspozycji wobec klienta lub grupy powiązanych klientów, której wartość przekracza 25% wartości kapitału skonsolidowanego Tier 1.

Na 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku limity koncentracji nie były przekroczone. Na 31 grudnia 2022 roku największe zaangażowanie wobec pojedynczego podmiotu wyniosło 42,78%1 kapitału skonsolidowanego Tier 1 (na 31 grudnia 2021 roku 42,49%1 kapitału skonsolidowanego Tier 1).

Zaangażowanie Grupy Kapitałowej wobec 20 największych klientów niebankowych2:

31.12.2022

31.12.2021

Lp.

Zaangażowanie kredytowe obejmuje kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksli, zrealizowane gwarancje oraz należne odsetki oraz zaangażowanie pozabilansowe i kapitałowe

Udział w portfelu kredytowym, który obejmuje zaangażowania pozabilansowe oraz kapitałowe

Wskaźnik koncentracji       (relacja zaangażowanie do wartości kapitału skonsolidowanego Tier 1)

Lp.

Zaangażowanie kredytowe obejmuje kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksli, zrealizowane gwarancje oraz należne odsetki oraz zaangażowanie pozabilansowe i kapitałowe

Udział w portfelu kredytowym, który obejmuje zaangażowania pozabilansowe oraz kapitałowe

Wskaźnik koncentracji       (relacja zaangażowanie do wartości kapitału skonsolidowanego Tier 1)

1.1

16 314

4,43%

42,78%

1.1

16 370

4,51%

42,49%

2.

4 700

1,28%

12,32%

2.

5 939

1,64%

15,42%

3. 1

3 676

1,00%

9,64%

3.

2 607

0,72%

6,77%

4.

2 756

0,75%

7,23%

4.

2 453

0,68%

6,37%

5.

2 453

0,67%

6,43%

5.

2 377

0,65%

6,17%

6.

2 164

0,59%

5,67%

6.

1 984

0,55%

5,15%

7.

1 928

0,52%

5,05%

7.

1 774

0,49%

4,60%

8.

1 775

0,48%

4,65%

8.

1 549

0,43%

4,02%

9.

1 657

0,45%

4,35%

9.

1 538

0,42%

3,99%

10. 1

1 618

0,44%

4,24%

10.

1 485

0,41%

3,86%

11.

1 595

0,43%

4,18%

11.

1 436

0,40%

3,73%

12.

1 462

0,40%

3,83%

12.

1 341

0,37%

3,48%

13.

1 374

0,37%

3,60%

13.

1 235

0,34%

3,20%

14.

1 326

0,36%

3,48%

14.

1 207

0,33%

3,13%

15.

1 296

0,35%

3,40%

15.

1 167

0,32%

3,03%

16.

1 237

0,34%

3,24%

16.

1 115

0,31%

2,90%

17.

1 191

0,32%

3,12%

17.

1 056

0,29%

2,74%

18.

1 134

0,31%

2,97%

18.

1 015

0,28%

2,63%

19.

1 124

0,31%

2,96%

19.

955

0,26%

2,48%

20.

1 008

0,26%

2,65%

20.

941

0,26%

2,44%

Razem

51 788

14,06%

135,79%

Razem

49 544

13,66%

128,60%

 

1  zaangażowanie wyłączone lub częściowo wyłączone spod limitu koncentracji zaangażowań na mocy rozporządzenia CRR

2  zaangażowanie pozabilansowe uwzględnia zobowiązanie wynikające z transakcji pochodnych w kwocie równej ich ekwiwalentowi bilansowemu

•           Koncentracja wobec największych grup powiązanych klientów

Największa koncentracja zaangażowania Grupy Kapitałowej w grupę powiązanych klientów wynosiła 4,77% portfela kredytowego Grupy Kapitałowej (na 31 grudnia 2021 roku 4,82%).

Na 31 grudnia 2022 roku i 31 grudnia 2021 roku największa koncentracja zaangażowania Grupy Kapitałowej wyniosła odpowiednio: 46,09%1 kapitału skonsolidowanego Tier 1 i 45,45%1 kapitału skonsolidowanego Tier 1.

Zaangażowanie Grupy Kapitałowej2 wobec 5 największych grup powiązanych klientów3

31.12.2022

 

31.12.2021

 

Lp.

Zaangażowanie kredytowe obejmuje kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksli, zrealizowane gwarancje oraz należne odsetki oraz zaangażowanie pozabilansowe i kapitałowe

Udział w portfelu kredytowym, który obejmuje zaangażowania pozabilansowe oraz kapitałowe

Wskaźnik koncentracji (relacja zaangażowanie do wartości kapitału skonsolidowanego Tier 1)

Lp.

Zaangażowanie kredytowe obejmuje kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksli, zrealizowane gwarancje oraz należne odsetki oraz zaangażowanie pozabilansowe i kapitałowe

Udział w portfelu kredytowym, który obejmuje zaangażowania pozabilansowe oraz kapitałowe

Wskaźnik koncentracji (relacja zaangażowanie do wartości kapitału skonsolidowanego Tier 1)

1.1

17 578

4,77%

46,09%

1.1

17 509

4,82%

45,45%

2.

5 851

1,59%

15,34%

2.

6 287

1,73%

16,32%

3.1

3 688

1,00%

9,67%

3.

2 977

0,82%

7,73%

4.

2 869

0,78%

7,52%

4.

2 868

0,79%

7,44%

5.

2 762

0,75%

7,24%

5.

2 744

0,76%

7,12%

Razem

32 748

8,89%

85,86%

Razem

32 385

8,92%

84,06%

1  zaangażowanie częściowo wyłączone spod limitu koncentracji zaangażowań na mocy rozporządzenia CRR

2 zaangażowanie pozabilansowe uwzględnia zobowiązanie wynikające z transakcji pochodnych w kwocie równej ich ekwiwalentowi bilansowemu

3 zestawienie nie uwzględnia ekspozycji wobec Skarbu Państwa (informacja dotyczy grup, w których Skarb Państwa sprawuje kontrolę)

•           Koncentracja wobec sekcji branżowych

W strukturze zaangażowania branżowego Grupy Kapitałowej dominują podmioty działające w sekcji „Działalność finansowa i ubezpieczeniowa” oraz „Przetwórstwo przemysłowe”. Zaangażowanie Grupy Kapitałowej w te branże stanowi około 37% całego portfela branżowego (na 31 grudnia 2021 roku 38%)

SEKCJA

NAZWA SEKCJI

31.12.2022

31.12.2021

ZAANGAŻOWANIE

LICZBA PODMIOTÓW

ZAANGAŻOWANIE

LICZBA PODMIOTÓW

K

Działalność finansowa i ubezpieczeniowa

19,00

1,80

25,11

1,48

C

Przetwórstwo przemysłowe

17,95

10,49

16,58

9,69

L

Działalność związana z obsługą nieruchomości

9,90

11,13

11,56

21,22

G

Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów

12,45

20,88

10,66

21,50

O

Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe zabezpieczenia społeczne

9,89

1,59

13,08

3,28

Pozostałe zaangażowania

30,81

54,11

23,01

42,83

Razem

100,00

100,00

100,00

100,00

•           Koncentracja wobec regionów geograficznych

Portfel kredytowy Grupy Kapitałowej jest zdywersyfikowany pod względem koncentracji geograficznej.

Struktura portfela kredytowego według regionów geograficznych rozróżniana jest w Grupie Kapitałowej ze względu na obszar klienta Banku – odrębna jest dla Obszaru Rynku Detalicznego (ORD), odrębna dla Obszaru Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej (OKI)

W 2022 roku, tak jak w roku 2021, największa koncentracja portfela kredytowego ORD występuje w regionie warszawskim, który koncentruje 16,6% portfela ORD (na 31 grudnia 2021 roku: 16,9%).

KONCENTRACJA GEOGRAFICZNA RYZYKA KREDYTOWEGO W OBSZARZE KLIENTA DETALICZNEGO

31.12.2022

31.12.2021

 

 

 

Warszawski

16,58

16,89

Katowicki

11,00

10,75

Poznański

10,34

10,28

Krakowski

8,28

8,27

Łódzki

8,61

8,59

Wrocławski

10,86

10,71

Gdański

10,20

10,29

Lubelski

7,04

7,01

Białostocki

6,34

6,33

Szczeciński

8,23

8,14

Centrala

0,68

0,65

Pozostałe

0,60

0,50

Zagranica

1,24

1,59

Razem

100,00

100,00

 

W 2022 roku, tak jak w roku 2021, największa koncentracja portfela kredytowego OKI występuje w makroregionie centralnym, który koncentruje 42,7% portfela OKI (na 31 grudnia 2021 roku: 42,8%).

KONCENTRACJA GEOGRAFICZNA RYZYKA KREDYTOWEGO W OBSZARZE KLIENTA INSTYTUCJONALNEGO

31.12.2022

31.12.2021

 

 

 

Centrala

3,61

5,15

makroregion centralny

42,75

42,79

makroregion północny

9,00

8,15

makroregion zachodni

11,84

12,35

makroregion południowy

9,88

9,10

makroregion południowo-wschodni

10,27

10,63

makroregion północno-wschodni

4,16

4,20

makroregion południowo-zachodni

6,44

6,14

Zagranica

2,05

1,49

Razem

100,00

100,00

 

•           Koncentracja walutowa ryzyka kredytowego

Na 31 grudnia 2022 roku udział ekspozycji w walutach wymienialnych innych niż PLN w całym portfelu Grupy Kapitałowej wyniósł 17% i utrzymał się na poziomie zbliżonym do 2021 roku. W strukturze kredytów walutowych dominują kredyty w EUR, ich udział w portfelu walutowym Grupy wyniósł na koniec 2022 roku 69,9% (na 31 grudnia 2021 roku: 56,7%). Obserwowany jest systematyczny spadek kredytów w CHF, głównie jako efekt działań związanych z zawieraniem ugód z klientami posiadającymi kredyty mieszkaniowe w tej walucie. Udział kredytów w CHF w portfelu kredytowym Grupy wyniósł na koniec 2021 roku 3,5% (na 31 grudnia 2021 roku: 4,9%).

 

KONCENTRACJA WALUTOWA RYZYKA KREDYTOWEGO

31.12.2022

31.12.2021

PLN

82,97

83,64

Waluty obce, w tym:

17,03

16,36

CHF

3,50

4,89

EUR

11,90

9,27

USD

1,04

1,29

UAH

0,01

0,01

GBP

0,56

0,84

Inne

0,02

0,06

Razem

100,00

100,00

 

•           Inne rodzaje koncentracji

Grupa Kapitałowa analizuje strukturę portfela kredytów mieszkaniowych względem poziomów LTV. Na koniec 2022 roku największa koncentracja występuje w przedziale LTV 0% - 40% (na koniec 2021 – w przedziale 41% - 60%).

STRUKTURA PORTFELA KREDYTÓW MIESZKANIOWYCH GRUPY WEDŁUG LTV

31.12.2022

31.12.2021

0% - 40%

43,96

33,25

41%-60%

39,93

42,21

61% - 80%

14,00

21,46

81% - 90%

1,60

2,38

91% - 100%

0,22

0,38

powyżej 100%

0,29

0,32

Razem

100,00

100,00

 

 

31.12.2022

31.12.2021

średnie LTV dla portfela kredytów w CHF

47,27%

51,23%

średnie LTV dla całego portfela

44,11%

50,52%

 

59. Zabezpieczenia

W okresie zakończonym 31 grudnia 2022 roku i 31 grudnia 2021 roku Grupa nie dokonywała zmian w polityce dotyczącej zabezpieczeń.

Grupa Kapitałowa uwzględnia posiadane zabezpieczenia, spłaty ekspozycji kredytowych przy szacowaniu oczekiwanej straty kredytowej. W odniesieniu do ekspozycji indywidualnie znaczących, które spełniają przesłankę utraty wartości, przyszłe odzyski z zabezpieczeń szacowane są indywidualnie i uwzględnianie przy ustalaniu oczekiwanej straty, z wagą odpowiadającą ocenie prawdopodobieństwa realizacji scenariusza windykacyjnego. Wartość odzysków z zabezpieczeń szacowanych w ramach scenariusza windykacyjnego dla ekspozycji dotkniętych na dzień bilansowy utratą wartości wynosiła 1 098 milionów PLN (na 31 grudnia 2021 roku 1 098 milionów PLN).

Grupa Kapitałowa nie posiada ekspozycji, które ze względu na wartość zabezpieczenia nie zostały objęte odpisem na oczekiwane straty kredytowe.

Patrz również informacje w nocie „Zarządzanie ryzykiem kredytowym”, „Stosowanie technik ograniczenia ryzyka kredytowego – zabezpieczenia”.

60. Ekspozycja na ryzyko kredytowe kontrahenta

KONCENTRACJA RYZYKA KREDYTOWEGO – RYNEK MIĘDZYBANKOWYM i POZAHURTOWY - ZAANGAŻOWANIE NA DZIEŃ 31.12.2022*

Kontrahent

Kraj

Rating

Rynek międzybankowy - hurtowy

Rynek pozahurtowy

 

Razem

Lokata (wartość nominalna)

Instrumenty pochodne (wycena rynkowa, w przypadku dodatniej bez uwzględnienia zabezpieczenia)

Papiery wartościowe (wartość nominalna)

Nominalna kwota zaangażowania  bilansowego

Nominalna kwota zaangażowania  pozabilansowego

Środki na rachunkach NOSTRO

 

Kontrahent 1

Polska

 A

66  

(32)

7 667

-  

-  

-  

7 733

Kontrahent 2

Luksemburg

 AAA

-  

-  

 3 656

-  

-  

-  

3 656

Kontrahent 3

Szwajcaria

 AA

880  

-

-  

-  

-  

-

880

Kontrahent 4

Szwajcaria

 AA

704  

-

-  

-

-

-

704

Kontrahent 5

Niemcy

 AAA

694  

-

-  

-  

-  

-

694

Kontrahent 6

Szwajcaria

 AA

593  

-

-  

-  

-  

-  

593

Kontrahent 7

Francja

 A

484  

-

-

-

-  

-  

484

Kontrahent 8

Szwajcaria

 AA

399

-

-

-  

-  

-

399

Kontrahent 9

Belgia

 A

-

103

-  

-  

-  

290

393

Kontrahent 10

Niemcy

 AA

-  

335

-  

3  

29  

5  

372

Kontrahent 11

Francja

A

-  

353

-  

-  

-  

-  

353

Kontrahent 12

Niemcy

 BBB

56  

260

-  

-  

-  

-  

316

Kontrahent 13

Szwajcaria

 AA

300  

-

-  

-  

-  

-  

300

Kontrahent 14

Polska

 A

279  

15

-  

-

-

-

294

Kontrahent 15

Stany Zjednoczone Ameryki Północnej

 AA

-  

-

-  

4  

11  

192

207

Kontrahent 16

Polska

 A

-  

18  

2  

150  

-  

-

170

Kontrahent 17

Francja

 A

-  

42  

-  

-  

-  

91

133

Kontrahent 18

Niemcy

 A

-  

-  

-  

-  

-  

126

126

Kontrahent 19

Stany Zjednoczone Ameryki Północnej

 AA

-  

-  

-  

-

-  

124

124

Kontrahent 20

Niemcy

 A

-  

70

-  

-  

-  

4  

74

* Bez uwzględnienia zaangażowania wobec Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego

KONCENTRACJA RYZYKA KREDYTOWEGO – RYNEK MIĘDZYBANKOWYM i POZAHURTOWY - ZAANGAŻOWANIE NA DZIEŃ 31.12.2021*

Kontrahent

Kraj

Rating

Rynek miedzybankowy - hurtowy

Rynek pozahurtowy

 

Razem

Lokata (wartość nominalna)

Instrumenty pochodne (wycena rynkowa, w przypadku dodatniej bez uwzględnienia zabezpieczenia)

Papiery wartościowe (wartość nominalna)

Nominalna kwota zaangażowania  bilansowego

Nominalna kwota zaangażowania  pozabilansowego

Środki na rachunkach NOSTRO

 

Kontrahent 1

Polska

 A

-  

5

7 668

-  

-  

-  

7 673

Kontrahent 2

Luksemburg

 AAA

-  

-  

3 656   

-  

-  

-  

3 656   

Kontrahent 26

Niemcy

 BBB

-

516

-  

-  

-  

19   

535   

Kontrahent 10

Niemcy

 AA

-  

394

-

-   

10  

5  

409   

Kontrahent 9

Belgia

 A

-  

75

-  

-  

-  

181  

256   

Kontrahent 12

Niemcy

 BBB

-  

245

-  

-  

-  

-  

245   

Kontrahent 16

Polska

 A

-  

12

5  

150   

-  

-  

167   

Kontrahent 28

Polska

BBB

155  

4

3  

-   

-   

1  

163   

Kontrahent 14

Polska

 A

74

58  

-  

- 

- 

-  

132   

Kontrahent 23

Francja

 A

-

131

-  

-  

-  

-   

131   

Kontrahent 34

Wielka Brytania

BRAK

-  

116

-  

-   

-   

-   

116   

Kontrahent 11

Francja

 A

-  

109

-  

-   

-  

-  

109   

Kontrahent 89

Wielka Brytania

 AA

-

98  

-  

 

 

-  

98  

Kontrahent 15

Stany Zjednoczone Ameryki Północnej

 AA

-  

5

-

3  

12  

66  

86   

Kontrahent 33

Norwegia

 AA

-  

84

-  

-  

-  

-   

84   

Kontrahent 78

Federacja Rosyjska

 BBB

 

 

 

 

 

79   

79   

Kontrahent 24

Irlandia

 AA

-  

-  

-  

-   

-   

75

75   

Kontrahent 19

Stany Zjednoczone Ameryki Północnej

 AA

-  

-

-  

-  

-  

71  

71   

Kontrahent 21

Austria

 A

-  

-

- 

-  

-  

46   

46   

Kontrahent 86

Francja

 A

-  

40

-  

-  

-  

-  

40   

* Bez uwzględnienia zaangażowania wobec Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego

W celu ograniczenia ryzyka kredytowego transakcji pochodnych oraz transakcji na papierach wartościowych Grupa Kapitałowa zawiera z kontrahentami umowy ramowe (na standardzie ZBP, ISDA i ICMA). Umowy ramowe umożliwiają kompensację wzajemnych wymagalnych (redukcja ryzyka rozliczeniowego) oraz niewymagalnych zobowiązań stron (redukcja ryzyka przedrozliczeniowego) wynikających z transakcji, jak również skorzystanie z mechanizmu nettingu upadłościowego (close-out netting) w momencie rozwiązywania umowy ramowej na skutek wystąpienia przypadku naruszenia lub przypadku uzasadniającego rozwiązanie w stosunku do jednej lub dwóch stron umowy.

Dodatkowo Grupa Kapitałowa zawiera z kontrahentami umowy zabezpieczające (CSA – Credit Support Annex na standardzie ISDA lub Umowę zabezpieczającą według standardów ZBP), na podstawie których każda ze stron, po spełnieniu przesłanek określonych w tej umowie, zobowiązuje się do ustanowienia stosownego zabezpieczenia wraz z prawem do jego potrącenia. Wyjątek stanowią transakcje na instrumentach pochodnych zawierane pomiędzy podmiotami Grupy Kapitałowej: PKO Bank Polski SA i PKO Bank Hipoteczny SA, które zostały zwolnione z obowiązków nałożonych przez Rozporządzenie EMIR dotyczących wymiany zabezpieczeń.

Grupa Kapitałowa posiada dostęp do dwóch izb rozliczeniowych (CCP), za pośrednictwem których rozlicza określone w Rozporządzeniu EMIR transakcje pochodne na stopę procentową z wybranymi kontrahentami krajowymi i zagranicznymi.

Z dniem 1 września 2022 roku Grupa Kapitałowa weszła w wymóg wymiany początkowych depozytów zabezpieczających (IM -Initial Margin), wynikający z Rozporządzenia EMIR. Wymóg dotyczy określonych typów transakcji pochodnych, nie rozliczanych w CCP, zawartych w lub po dacie 1 września 2022 roku z kontrahentami, którzy również weszli w wymóg. Początkowy depozyt zabezpieczający składany jest u depozytariusza przez dwie strony transakcji, w formie akceptowalnych papierów wartościowych, w momencie przekroczenia tzw. thresholdu IM (kwota, o którą obniżany jest wymów IM).  Do momentu przekroczenia thresholdu IM odbywa się monitorowanie wysokości wyliczonego wymogu IM. Grupa Kapitałowa podpisuje z kontrahentami dokumentację IM, opierającą się na standardzie ISDA.

61. Praktyki forbearance

Grupa Kapitałowa jako forbearance traktuje działania mające na celu dokonanie uzgodnionych z dłużnikiem lub emitentem zmian warunków umowy wymuszonych jego trudną sytuacją finansową (działania restrukturyzacyjne wprowadzające udogodnienia, które w innym przypadku nie byłyby przyznane). Celem działań forbearance jest przywrócenie dłużnikowi lub emitentowi zdolności wywiązania się z zobowiązań wobec Grupy Kapitałowej oraz maksymalizacja efektywności zarządzania wierzytelnościami trudnymi, tj. uzyskanie możliwie najwyższych odzysków, przy jednoczesnym ograniczaniu do minimum ponoszonych w związku z tym kosztów.

Zmiany warunków spłaty dokonywane w ramach forbearance mogą dotyczyć:

•        rozłożenia zadłużenia wymagalnego na raty,

•        zmiany formuły spłaty (raty annuitetowe, raty malejące),

•        wydłużenia okresu kredytowania,

•        zmiany oprocentowania,

•        zmiany wysokości marży,

•        redukcji wierzytelności.

W wyniku zawarcia i terminowej obsługi umowy forbearance wierzytelność staje się wierzytelnością niewymagalną.

Udzielenie w ramach forbearance udogodnień uznawanych jako przesłanki utraty wartości skutkuje rozpoznaniem przesłanki utraty wartości i zaklasyfikowaniem ekspozycji kredytowej do portfela ekspozycji z utratą wartości.

Włączenie takich ekspozycji do portfela ekspozycji obsługiwanych (zaprzestanie rozpoznawania umowy forbearance jako przesłanki utraty wartości) następuje nie wcześniej niż po 12 miesiącach od wprowadzenia forbearance, o ile uregulowane zostaną przez klienta wszystkie zaległości w spłacie oraz co najmniej 6 rat wynikających z umownego harmonogramu, a aktualna sytuacji klienta nie stanowi w ocenie Grupy Kapitałowej zagrożenia dla wywiązania się przez niego z warunków umowy restrukturyzacyjnej (z wyjątkiem sytuacji, gdy forbearance obejmuje redukcję wierzytelności).

Ekspozycje przestają spełniać kryteria ekspozycji ze statusem forbearance, gdy spełnione są łącznie warunki:

•        upłynęły przynajmniej 24 miesiące od włączenia ekspozycji forborne do portfela ekspozycji obsługiwanych (okres warunkowy),

•        na koniec okresu warunkowego, o którym mowa powyżej, klient nie posiada zadłużenia przeterminowanego wobec Grupy Kapitałowej przekraczającego 30 dni,

•        nastąpiła terminowa spłata przynajmniej 12 rat w docelowej wysokości.

Ekspozycje ze statusem forbearance są na bieżąco monitorowane. W całym okresie rozpoznawania statusu forbearance odpisy aktualizujący jest równy wysokości oczekiwanej straty w horyzoncie życia ekspozycji.

 

31.12.2022

Instrumenty, których warunki zostały zmienione

Refinansowanie

Razem brutto

Odpisy aktualizujące

Razem netto

Ekspozycje obsługiwane

Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat:

12

-

12

-

12

kredyty konsumpcyjne

12

-

12

-

12

Wycenione według zamortyzowanego kosztu:

755

2

757

(57)

700

kredyty na nieruchomości

213

-

213

(12)

201

kredyty gospodarcze

350

2

352

(24)

328

kredyty konsumpcyjne

103

-

103

(13)

90

należności z tytułu leasingu finansowego

89

-

89

(8)

81

Razem ekspozycje obsługiwane

767

2

769

(57)

712

Ekspozycje nieobsługiwane

Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat:

74

-

74

-

74

kredyty konsumpcyjne

29

-

29

-

29

obligacje korporacyjne

45

-

45

-

45

Wycenione do wartości godziwej przez inne dochody całkowite:

374

-

374

2

376

obligacje korporacyjne

374

-

374

2

376

Wycenione według zamortyzowanego kosztu:

1 754

45

1 799

(856)

943

kredyty na nieruchomości

356

-

356

(251)

105

kredyty gospodarcze

1 200

42

1 242

(554)

688

kredyty konsumpcyjne

176

3

179

(40)

139

należności z tytułu faktoringu

7

-

7

(2)

5

należności z tytułu leasingu finansowego

15

-

15

(9)

6

Razem ekspozycje nieobsługiwane

2 202

45

2 247

(854)

1 393

 

 

 

 

 

 

RAZEM ESKPOZYCJE OBJĘTE FOBREARANCE

2 969

47

3 016

(911)

2 105

 

31.12.2021

Instrumenty, których warunki zostały zmienione

Refinansowanie

Razem brutto

Odpisy aktualizujące

Razem netto

Ekspozycje obsługiwane

Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat:

13

-

13

-

13

kredyty konsumpcyjne

13

-

13

-

13

Wycenione według zamortyzowanego kosztu:

706

1

707

(66)

641

kredyty na nieruchomości

266

-

266

(25)

241

kredyty gospodarcze

358

1

359

(27)

332

kredyty konsumpcyjne

82

-

82

(14)

68

Razem ekspozycje obsługiwane

719

1

720

(66)

654

Ekspozycje nieobsługiwane

Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat:

193

-

193

-

193

kredyty konsumpcyjne

39

-

39

-

39

obligacje korporacyjne

154

-

154

-

154

Wycenione do wartości godziwej przez inne dochody całkowite:

397

-

397

(52)

345

obligacje korporacyjne

397

-

397

(52)

345

Wycenione według zamortyzowanego kosztu:

2 280

48

2 328

(1 165)

1 163

kredyty na nieruchomości

464

-

464

(266)

198

kredyty gospodarcze

1 588

46

1 634

(857)

777

kredyty konsumpcyjne

158

2

160

(32)

128

należności z tytułu leasingu finansowego

70

-

70

(10)

60

Razem ekspozycje nieobsługiwane

2 870

48

2 918

(1 217)

1 701

 

 

 

 

 

 

RAZEM ESKPOZYCJE OBJĘTE FOBREARANCE

3 589

49

3 638

(1 283)

2 355

 

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM PODLEGAJĄCE FORBEARANCE

2022

2021

Kwota ujętych przychodów z tytułu odsetek związanych z kredytami i pożyczkami udzielonymi klientom, które podlegały forbearance

143

87

62. Informacje o sekurytyzacji portfela leasingowego i pakietowej sprzedaży wierzytelności

We wrześniu 2019 roku Grupa Kapitałowa poprzez spółkę PKO Leasing SA przeprowadziła transakcję sekurytyzacji wierzytelności leasingowych o wartości 2 500 milionów PLN. 26 września 2019 roku Spółka dokonała sprzedaży wierzytelności leasingowych do spółki celowej Polish Lease Prime 1 Designated Activity Company (Polish Lease Prime 1 DAC) z siedzibą w Dublinie (Irlandia). Nabyte wierzytelności spółka celowa sfinansowała głównie poprzez emisję papierów wartościowych (obligacji) przeprowadzoną 26 września 2019 roku z terminem wykupu 28 grudnia 2029 roku oraz ze środków pozyskanych w ramach Grupy Kapitałowej PKO Leasing SA. Obligacje o wartości nominalnej 1 835 milionów PLN zostały objęte przez podmioty spoza Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA. Celem i korzyścią transakcji sprzedaży wierzytelności do spółki celowej było pozyskanie źródeł długoterminowego finansowania i ich dywersyfikacja.

Na 31 grudnia 2022 roku wartość należności stanowiących przedmiot transakcji sekurytyzacji wierzytelności leasingowych wyniosła 992 miliony PLN, na 31 grudnia 2021 roku wartość 1 992 milionów PLN.

Wartości bilansowe aktywów i zobowiązań finansowych objętych sekurytyzacją zaprezentowano w poniższej tabeli:

SEKURYTYZACJA

Wartość transakcji

Kwota ryzyka pozostająca w Grupie Kapitałowej

Wartość transakcji

Kwota ryzyka pozostająca w Grupie Kapitałowej

 

31.12.2022

31.12.2021

wartość bilansowa aktywów

992

992

1 992

1 992

wartość bilansowa zobowiązań

1 067

1 067

2 139

2 139

Pozycja netto

(75)

(75)

(147)

(147)

Ponadto w 2022 roku Grupa Kapitałowa przeprowadziła pakietowe sprzedaże (wierzytelności bilansowych i pozabilansowych) blisko 43 tysiące sztuk wierzytelności od klientów detalicznych oraz gospodarczych o zadłużeniu ogółem ponad 1 351 milionów PLN (w 2021 roku 1 331 milionów PLN). Łączna wartość bilansowa rezerw na potencjalne roszczenia z tytułu sprzedaży wierzytelności na 31 grudnia 2022 roku wynosiła 4 miliony PLN (na 31 grudnia 2021 roku wynosiła 2 miliony PLN). W wyniku sprzedaży wierzytelności zostały przeniesione wszystkie ryzyka i korzyści, w związku z powyższym Grupa Kapitałowa zaprzestała ujmowania tych aktywów.

Grupa Kapitałowa nie otrzymała papierów wartościowych z tytułu powyższych transakcji.

63. Zarządzanie ryzykiem walutowych kredytów hipotecznych dla osób prywatnych

Grupa Kapitałowa w sposób szczególny analizuje portfel kredytów hipotecznych dla osób prywatnych w walutach wymienialnych. Grupa Kapitałowa na bieżąco monitoruje jakość tego portfela i analizuje ryzyko pogorszenia się jakości tego portfela. Obecnie jakość portfela pozostaje na akceptowanym poziomie. Grupa Kapitałowa uwzględnia to ryzyko w zarządzaniu adekwatnością kapitałową i kapitałem własnym.

W opublikowanych 28 marca 2022 roku, 23 września 2022 roku i 9 grudnia 2022 roku komunikatach z posiedzeń Komitetu Stabilności Finansowej jako najistotniejsze źródło zagrożeń dla stabilności systemu finansowego identyfikowanych przez KSF pozostaje ryzyko prawne mieszkaniowych kredytów walutowych m.in. dlatego, że liczba spraw sądowych dotyczących tych kredytów nadal rośnie, a istotna część tych spraw kończy się unieważnieniem umów kredytowych. W opinii KSF rozstrzygnięcia prowadzące do unieważnienia umowy, a tym bardziej godzące w ekonomiczną logikę rozliczeń między stronami po takim unieważnieniu, nie są proporcjonalne w stosunku do skutków najczęściej kwestionowanych postanowień umownych, zakłócają funkcjonowanie podstawowych mechanizmów rynkowych oraz generują bardzo istotne obciążenia dla sektora bankowego. Może to w efekcie doprowadzić do istotnego osłabienia jego odporności, niosąc negatywne skutki dla deponentów i zdolności banków do dalszego finansowania rozwoju polskiej gospodarki. W ocenie KSF zasadne jest przypomnienie publicznie dostępnych stanowisk przedstawionych przez NBP oraz UKNF w związku z postępowaniem toczącym się przed Sądem Najwyższym. System prawny nie powinien abstrahować od zasad ekonomii i sprawiedliwości społecznej i w sposób nieuzasadniony prowadzić do uprzywilejowania kredytobiorców walutowych względem osób, które w tym samym czasie zdecydowały się na kredyt złotowy, np. chcąc uniknąć ryzyka walutowego. Podnoszona przez kredytobiorców abuzywność postanowień umownych nie może być wykorzystywana instrumentalnie dla unikania niekorzystnych skutków zawartej umowy, związanych z materializacją ryzyka kursowego. Zgodnie z zasadami gospodarki rynkowej, w tym zasadami odpłatności i ekwiwalentności świadczeń, udostępnieniu kapitału finansowego powinien odpowiadać obowiązek jego zwrotu oraz wynagrodzenie ze strony korzystającego z tego kapitału, przynajmniej w wysokości pokrywającej poniesione koszty. Zdaniem KSF rozwiązania polubowne (ugody z klientami) pozostają wartościową alternatywą dla sądowej drogi rozstrzygania sporów.

 

KREDYTY I POŻYCZKI NA NIERUCHOMOŚCI DLA OSÓB PRYWATNYCH (BANKOWOŚĆ DETALICZNA I PRYWATNA) WEDŁUG WALUT   

31.12.2022

31.12.2021

brutto

odpis

netto

brutto

odpis

netto

w walutach lokalnych

93 835

(1 400)

92 435

99 887

(1 212)

98 675

  PLN

93 502

(1 353)

92 149

99 435

(1 191)

98 244

  UAH

333

(47)

286

452

(21)

431

w walutach obcych

11 637

(765)

10 872

15 610

(749)

14 861

  CHF

9 353

(677)

8 676

13 100

(679)

12 421

  EUR

2 244

(83)

2 161

2 469

(67)

2 402

  USD

34

(5)

29

33

(3)

30

  INNE

6

-

6

8

-

8

 

 

 

 

 

 

 

Razem

105 472

(2 165)

103 307

115 497

(1 961)

113 536

 

 

 

 

Kredyty i pożyczki na nieruchomości w walutach wymienialnych udzielone osobom prywatnym według daty udzielenia

Indeksowane

Denominowane

Razem

Indeksowane

Denominowane

Razem

 

31.12.2022

 

 

31.12.2021 

 

 

do 2002 roku

Wartość brutto

-

28

28

-

42

42

Odpisy na straty kredytowe

-

(1)

(1)

-

(1)

(1)

Wartość netto

-

27

27

-

41

41

 

Liczba udzielonych kredytów (w sztukach)

-

2 737

2 737

-

3 930

3 930

 

 

 

 

 

 

 

od 2003 roku do 2006 roku

Wartość brutto

-

1 976

1 976

-

2 939

2 939

Odpisy na straty kredytowe

-

(111)

(111)

-

(108)

(108)

Wartość netto

-

1 865

1 865

-

2 831

2 831

 

Liczba udzielonych kredytów (w sztukach)

-

30 771

30 771

-

37 734

37 734

 

 

 

 

 

 

 

od 2007 roku do 2009 roku

Wartość brutto

-

4 911

4 911

-

7 240

7 240

Odpisy na straty kredytowe

-

(490)

(490)

-

(515)

(515)

Wartość netto

-

4 421

4 421

-

6 725

6 725

 

Liczba udzielonych kredytów (w sztukach)

-

35 811

35 811

-

45 782

45 782

 

 

 

 

 

 

 

od 2010 roku do 2012 roku

Wartość brutto

2 439

2 268

4 707

2 807

2 567

5 374

Odpisy na straty kredytowe

(76)

(85)

(161)

(55)

(68)

(123)

Wartość netto

2 363

2 183

4 546

2 752

2 499

5 251

 

Liczba udzielonych kredytów (w sztukach)

8 741

10 344

19 085

9 739

11 208

20 947

 

 

 

 

 

 

 

od 2013 roku do 2016 roku

Wartość brutto

4

11

15

4

11

15

Odpisy na straty kredytowe

-

(2)

(2)

-

(2)

(2)

Wartość netto

4

9

13

4

9

13

 

Liczba udzielonych kredytów (w sztukach)

18

34

52

18

37

55

 

 

 

 

 

 

 

Razem

Wartość brutto

2 443

9 194

11 637

2 811

12 799

15 610

Odpisy na straty kredytowe

(76)

(689)

(765)

(55)

(694)

(749)

Wartość netto

2 367

8 505

10 872

2 756

12 105

14 861

 

Liczba udzielonych kredytów (w sztukach)

8 759

79 697

88 456

9 757

98 691

108 448

64. Zarządzanie ryzykiem stopy procentowej

Zarządzanie ryzykiem stopy procentowej

•           Definicja

Ryzyko stopy procentowej to ryzyko poniesienia straty na pozycjach bilansowych i pozabilansowych Grupy Kapitałowej wrażliwych na zmiany stóp procentowych, w wyniku zmian stóp procentowych na rynku.

•           Cel zarządzania

Ograniczanie ewentualnych strat z tytułu zmian rynkowych stóp procentowych do akceptowalnego poziomu poprzez odpowiednie kształtowanie struktury pozycji bilansowych i pozabilansowych.

•           Identyfikacja i pomiar ryzyka

Grupa Kapitałowa wykorzystuje takie miary ryzyka stopy procentowej jak: wrażliwość dochodu odsetkowego, wrażliwość wartości ekonomicznej, wartość zagrożona (VaR), testy warunków skrajnych i luki przeszacowań.

•           Kontrola

Kontrola ryzyka stopy procentowej obejmuje ustalanie dostosowanych do skali i złożoności działalności Grupy Kapitałowej limitów i wartości progowych dotyczących ryzyka stopy procentowej, w szczególności strategicznych limitów tolerancji na ryzyko stopy procentowej.

•           Prognozowanie i monitorowanie

Grupa Kapitałowa regularnie monitoruje:

•        poziom miar ryzyka stopy procentowej,

•        stopień wykorzystania strategicznych limitów tolerancji na ryzyko stopy procentowej,

•        stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i wartości progowych na ryzyko stopy procentowej.

•           Raportowanie

Raporty dotyczące ryzyka stopy procentowej opracowywane są w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym oraz kwartalnym. Raporty zawierają informacje o ekspozycji na ryzyko stopy procentowej oraz informacje na temat wykorzystania limitów na to ryzyko. Odbiorcami raportów są przede wszystkim: KZAP, KR, Zarząd, Komitet ds. Ryzyka oraz Rada Nadzorcza.

•           Działania zarządcze

Głównymi narzędziami zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Grupie Kapitałowej są:

•      procedury dotyczące zarządzania ryzykiem stopy procentowej

•      limity i wartości progowe na ryzyko stopy procentowej

•      transakcje ograniczające wrażliwość dochodu odsetkowego lub wrażliwości wartości ekonomicznej.

W Grupie Kapitałowej zostały ustanowione limity i wartości progowe na ryzyko stopy procentowej m.in. na: wrażliwość dochodu odsetkowego, wrażliwość wartości ekonomicznej oraz straty.

Informacje finansowe

Ekspozycja Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA na ryzyko stopy procentowej kształtowała sią na 31 grudnia 2022 roku i 31 grudnia 2021 roku w ramach przyjętych limitów. Grupa Kapitałowa była głównie narażona na ryzyko złotowej stopy procentowej. Ryzyko stopy procentowej generowane przez spółki Grupy Kapitałowej nie wpływało w istotny sposób na ryzyko stopy procentowej całej Grupy Kapitałowej i tym samym nie zmieniało istotnie jej profilu ryzyka.

Grupa Kapitałowa stosuje podział na portfele z punktu widzenia zarządzania ryzykiem stopy procentowej:

•        bankowy – obejmuje pozycje bilansowe oraz pozabilansowe niezaliczone do portfela handlowego, w szczególności pozycje wynikające z działalności podstawowej Grupy, transakcje zawierane w celach inwestycyjnych i płynnościowych oraz ich transakcje zabezpieczające,

•        handlowy - obejmuje operacje wykonywane na instrumentach finansowych w ramach działalności na rachunek własny i działalności klientowskiej.

Ekspozycja Grupy na ryzyko stopy procentowej kształtowała sią na 31 grudnia 2022 roku i 31 grudnia 2021 roku w ramach przyjętych limitów. Z uwagi na zasadę utrzymywania ryzyka stopy procentowej w portfelu handlowym na ograniczonym poziomie, ryzyko to generowane jest przede wszystkim przez pozycje portfela bankowego.

W celu ograniczania ryzyka stopy procentowej portfela bankowego, Grupa Kapitałowa wykorzystuje limity i wartości progowe, a także dokonuje transakcji ograniczających ryzyko na podstawie informacji o poziomie ryzyka (z wykorzystaniem miary wrażliwości dochodu odsetkowego, miary wrażliwości wartości ekonomicznej, analiz szokowych i luki przeszacowań) oraz planowanego rozwoju biznesu. W celu zabezpieczania poziomu przyszłych przepływów pieniężnych oraz zmienności wartości godziwej wynikających z ryzyka zmian stóp procentowych, stosuje się zatwierdzone przez Zarząd Banku strategie zabezpieczające z wykorzystaniem transakcji IRS/CIRS w ramach rachunkowości zabezpieczeń, które opisane zostały w rozdziale 13.

Portfel bankowy

Grupa Kapitałowa w celu monitorowania ryzyka stopy procentowej stosuje miary ryzyka stopy procentowej odzwierciedlające zidentyfikowane pięć głównych rodzajów ryzyka stopy procentowej:

•        ryzyko niedopasowania terminów przeszacowania,

•        ryzyko krzywej dochodowości,

•        ryzyko bazowe,

•        ryzyko opcji klienta oraz,

•        ryzyko spreadu kredytowego z tytułu działalności zaliczanej do portfela bankowego (CSRBB)

•           Wrażliwość dochodu odsetkowego

Wrażliwość dochodu odsetkowego na skokowe przesunięcie krzywej dochodowości określa potencjalny efekt finansowy tego przesunięcia wyrażony zmianą wysokości dochodu odsetkowego w danym horyzoncie czasowym. Zmiana ta wynika z niedopasowania terminów przeszacowań aktywów, pasywów oraz zobowiązań pozabilansowych udzielonych i otrzymanych (w szczególności instrumentów pochodnych) wrażliwych na zmiany stóp procentowych.

Wrażliwość dochodu odsetkowego w portfelu bankowym Grupy Kapitałowej na skokowe przesunięcie krzywej dochodowości o 100 p.b. w dół w horyzoncie jednego roku we wszystkich walutach przedstawia poniższa tabela:

NAZWA MIARY

31.12.2022

31.12.2021

Wrażliwość dochodu odsetkowego (mln PLN)

(769)

(864)

•           Wrażliwość wartości ekonomicznej

Wrażliwość wartości ekonomicznej odzwierciedla zmianę wartości godziwej pozycji w portfelu w efekcie równoległego przesunięcia krzywych dochodowości o 100 p.b. w górę lub w dół (bardziej niekorzystny z wymienionych scenariuszy).

Poniższa tabela przedstawia miarę wrażliwości wartości ekonomicznej (stress-test) portfela bankowego Grupy Kapitałowej we wszystkich walutach na 31 grudnia 2022 roku oraz na 31 grudnia 2021 roku:

NAZWA MIARY

31.12.2022

31.12.2021

Wrażliwość wartości ekonomicznej (mln PLN)

(891)

(1 319)

 

Portfel handlowy

Grupa Kapitałowa w celu monitorowania ryzyka stopy procentowej w portfelu handlowym stosuje miarę wartości zagrożonej VaR.

•           Wartość zagrożona

Miara IR VaR to potencjalna wartość straty, która może wystąpić w normalnych warunkach rynkowych w określonym czasie (tzn. horyzoncie) oraz z założonym poziomem prawdopodobieństwa z tytułu zmian krzywych stóp procentowych.

IR VaR w portfelu handlowym Banku przedstawia poniższa tabela:

NAZWA MIARY

31.12.2022

31.12.2021

IR VaR 10 - dniowy przy poziomie ufności 99% (mln PLN):

 

-

Wartość średnia

37

17

Wartość maksymalna

86

34

Wartość na koniec okresu

56

31

65. Zarządzanie ryzykiem walutowym

Zarządzanie ryzykiem Walutowym

•           Definicja

Ryzyko walutowe to ryzyko poniesienia straty z tytułu zmian kursów walutowych, generowane przez utrzymywanie otwartych pozycji walutowych w poszczególnych walutach.

•           Cel zarządzania

Ograniczanie ewentualnych strat z tytułu zmian kursów walut do akceptowalnego poziomu poprzez odpowiednie kształtowanie struktury walutowej pozycji bilansowych oraz pozabilansowych.

•           Identyfikacja i pomiar ryzyka

W Grupie Kapitałowej wykorzystywane są następujące miary ryzyka walutowego: wartość zagrożona (VaR) i testy warunków skrajnych.

•           Kontrola

Kontrola ryzyka walutowego obejmuje ustalanie dostosowanych do skali i złożoności działalności Grupy Kapitałowej limitów i wartości progowych dotyczących ryzyka walutowego, w szczególności strategicznego limitu tolerancji na ryzyko walutowe.

•           Prognozowanie i monitorowanie

Grupa Kapitałowa regularnie monitoruje:

•        poziom miar ryzyka walutowego,

•        stopień wykorzystania strategicznego limitu tolerancji na ryzyko walutowe,

•        stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i wartości progowych na ryzyko walutowe.

•           Raportowanie

Raporty dotyczące ryzyka walutowego opracowywane są w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym oraz kwartalnym. Raporty zawierają informacje o ekspozycji na ryzyko walutowe oraz informacje na temat wykorzystania limitów na to ryzyko. Odbiorcami raportów są przede wszystkim: KZAP, KR, Zarząd, Komitet ds. Ryzyka oraz Rada Nadzorcza.

•           Działania zarządcze

Głównymi narzędziami zarządzania ryzykiem walutowym w Grupie Kapitałowej są:

•        procedury dotyczące zarządzania ryzykiem walutowym,

•        limity i wartości progowe na ryzyko walutowe,

•        określenie dopuszczalnych typów transakcji walutowych.

Grupa Kapitałowa ustanowiła limity i wartości progowe na ryzyko walutowe m.in. na: pozycje walutowe, wartość zagrożoną obliczaną w horyzoncie 10-dniowym oraz stratę na rynku walutowym.

Informacje finansowe

•           Miary wrażliwości

Miara FX VaR to potencjalna wartość straty, która może wystąpić w normalnych warunkach rynkowych w określonym czasie (tzw. horyzoncie) oraz z założonym poziomem prawdopodobieństwa z tytułu zmian kursów walutowych.

Stress-testy służą do oszacowania straty w przypadku gwałtownych zmian na rynku walutowym, które nie są standardowo opisane za pomocą miar statystycznych.

FX VaR Banku, łącznie dla wszystkich walut przedstawia poniższa tabela:

NAZWA MIARY WRAŻLIWOŚCI

31.12.2022

31.12.2021

VaR 10 - dniowy przy poziomie ufności 99% (mln PLN)1

128

3

1 Biorąc pod uwagę charakter prowadzonej działalności pozostałych spółek Grupy Kapitałowej generujących istotne ryzyko walutowe oraz specyfikę rynku, na którym działają, Podmiot dominujący nie wyznacza skonsolidowanej miary wrażliwości VaR. Spółki te wykorzystują własne miary ryzyka do zarządzania ryzykiem walutowym. Miarę VaR 10-dniowy stosuje KREDOBANK SA, jej wartość na 31 grudnia 2022 roku wyniosła ok. 0,2 miliona PLN, a na 31 grudnia 2021 roku ok. 0,1 miliona PLN.

•           Pozycja walutowa

Wielkość pozycji walutowych w Grupie Kapitałowej prezentuje poniższa tabela:

POZYCJA WALUTOWA1

31.12.2022

31.12.2021

EUR

(206)

106

CHF

(1 625)

(44)

Pozostałe (Globalna Netto)

3

(84)

1  Pozycje nie uwzględniają pozycji strukturalnych w UAH (461,8 mln PLN) oraz w EUR (23,5 mln PLN), na które Bank uzyskał zgodę KNF na wyłączanie z wyznaczania pozycji walutowych, nie wpływające na wynik Banku.

Wielkość pozycji walutowych jest kluczowym (poza zmiennościami kursów walutowych) czynnikiem determinującym poziom ryzyka walutowego, na jakie narażona jest Grupa Kapitałowa. Na poziom pozycji walutowych wpływają wszystkie transakcje walutowe, jakie zostają zawarte, bilansowe i pozabilansowe, wyjątkiem są pozycje strukturalne w UAH (461,8 mln PLN) oraz w EUR (23,5 mln PLN), na które Bank uzyskał zgodę KNF na wyłączanie z wyznaczania pozycji walutowych.

65.1.        Struktura walutowa aktywów i zobowiązań finansowych

STRUKTURA WALUTOWA - aktywa finansowe

Waluta w przeliczeniu na PLN

31.12.2022

PLN

CHF

EUR

USD

UAH

Inne

Razem

Kasa, środki w Banku Centralnym

13 908

42

1 349

248

66

304

15 917

Należności od banków

5 957

13

5 481

3 119

1 225

306

16 101

Pochodne instrumenty zabezpieczające

953

-

75

14

-

-

1 042

Pozostałe instrumenty pochodne

11 689

-

1 214

245

-

14

13 162

Papiery wartościowe

127 871

-

2 663

4 997

101

-

135 632

- przeznaczone do obrotu

191

-

2

-

-

-

193

- nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

1 091

-

441

170

-

-

1 702

- wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

60 425

-

1 237

3 448

101

-

65 211

- wyceniane według zamortyzowanego kosztu

66 164

-

983

1 379

-

-

68 526

Transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży

7

-

-

-

-

-

7

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

193 721

8 906

26 135

1 612

1 278

69

231 721

- nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

3 565

-

-

-

-

-

3 565

- wyceniane według zamortyzowanego kosztu

190 156

8 906

26 135

1 612

1 278

69

228 156

Inne aktywa finansowe

1 613

12

146

44

4

48

1 867

Suma aktywów

355 719

8 973

37 063

10 279

2 674

741

415 449

 

STRUKTURA WALUTOWA - zobowiązania finansowe oraz pozabilansowe

Waluta w przeliczeniu na PLN

31.12.2022

PLN

CHF

EUR

USD

UAH

Inne

Razem

Zobowiązania wobec Banku Centralnego

9

-

-

-

-

-

9

- wyceniane według zamortyzowanego kosztu

9

-

-

-

-

-

9

Zobowiązania wobec banków

908

-

1 930

153

1

19

3 011

- wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

2

-

-

-

-

-

2

- wyceniane według zamortyzowanego kosztu

906

-

1 930

153

1

19

3 009

Pochodne instrumenty zabezpieczające

7 202

-

267

-

-

-

7 469

Pozostałe instrumenty pochodne

11 606

-

1 230

129

-

13

12 978

Zobowiązania wobec klientów

288 102

1 349

29 540

14 851

2 259

3 481

339 582

- wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

783

-

-

-

-

-

783

- wyceniane według zamortyzowanego kosztu

287 319

1 349

29 540

14 851

2 259

3 481

338 799

Otrzymane kredyty i pożyczki

968

-

1 313

-

13

-

2 294

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

5 953

-

9 557

-

-

-

15 510

Zobowiązania podporządkowane

2 781

-

-

-

-

-

2 781

Pozostałe zobowiązania finansowe

2 939

3

865

294

35

251

4 387

Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancje

714

3

97

6

3

10

833

Suma zobowiązań

321 182

1 355

44 799

15 433

2 311

3 774

388 854

 

 

 

 

 

 

 

 

Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne

68 226

119

11 310

4 941

187

900

85 683

 

STRUKTURA WALUTOWA - aktywa finansowe

Waluta w przeliczeniu na PLN

31.12.2021

PLN

CHF

EUR

USD

UAH

Inne

Razem

Kasa, środki w Banku Centralnym

10 651

35

543

124

76

158

11 587

Należności od banków

4 088

6

3 699

151

612

454

9 010

Pochodne instrumenty zabezpieczające

915

-

16

2

-

-

933

Pozostałe instrumenty pochodne

10 296

-

509

88

-

10

10 903

Papiery wartościowe

129 770

-

2 643

2 619

408

-

135 440

 - przeznaczone do obrotu

246

-

2

-

-

-

248

 - nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

1 395

-

506

148

-

-

2 049

 - wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

58 261

-

1 407

1 787

408

-

61 863

 - wyceniane według zamortyzowanego kosztu

69 868

-

728

684

-

-

71 280

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

197 485

12 706

20 268

1 483

2 195

163

234 300

 - nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

4 559

-

-

-

-

-

4 559

- wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

-

-

-

-

2

-

2

 - wyceniane według zamortyzowanego kosztu

192 926

12 706

20 268

1 483

2 193

163

229 739

Inne aktywa finansowe

1 802

1

47

24

7

14

1 895

Suma aktywów

355 007

12 748

27 725

4 491

3 298

799

404 068

 

STRUKTURA WALUTOWA - zobowiązania finansowe oraz pozabilansowe

Waluta w przeliczeniu na PLN

31.12.2021

PLN

CHF

EUR

USD

UAH

Inne

Razem

Zobowiązania wobec Banku Centralnego

8

-

-

-

-

-

8

- wyceniane według zamortyzowanego kosztu

8

-

-

-

-

-

8

Zobowiązania wobec banków

877

-

2 725

178

1

40

3 821

- wyceniane według zamortyzowanego kosztu

877

-

2 725

178

1

40

3 821

Pochodne instrumenty zabezpieczające

4 795

-

3

8

-

-

4 806

Pozostałe instrumenty pochodne

10 218

-

682

98

-

10

11 008

Zobowiązania wobec klientów

284 715

932

21 776

9 579

2 301

2 993

322 296

- wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

1 067

-

-

-

-

-

1 067

- wyceniane według zamortyzowanego kosztu

283 648

932

21 776

9 579

2 301

2 993

321 229

Otrzymane kredyty i pożyczki

941

-

1 059

-

461

-

2 461

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

10 202

-

10 291

3 307

72

-

23 872

Zobowiązania podporządkowane

2 716

-

-

-

-

-

2 716

Pozostałe zobowiązania finansowe

2 058

6

727

92

46

406

3 335

Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancje

560

3

101

4

3

4

675

Suma zobowiązań

317 090

941

37 364

13 266

2 884

3 453

374 998

 

 

 

 

 

 

 

 

Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne

66 544

130

8 308

4 146

486

587

80 201

66. Zarządzanie ryzykiem płynności

•           Definicja

Ryzyko płynności to ryzyko braku możliwości terminowego wywiązania się z zobowiązań w wyniku braku płynnych środków. Sytuacja braku płynności może wynikać z niewłaściwej struktury aktywów i zobowiązań, w tym pozabilansowych, niedopasowania przepływów pieniężnych, nieotrzymania płatności od kontrahentów, nagłego wycofania środków przez klientów lub innych wydarzeń na rynku.

Grupa Kapitałowa zarządza również ryzykiem finansowania, które uwzględnia ryzyko utraty posiadanych źródeł finansowania oraz braku możliwości odnowienia wymagalnych środków finansowania lub utraty dostępu do nowych źródeł finansowania.

•           Cel zarządzania

Zapewnienie niezbędnej wysokości środków finansowych koniecznych do wywiązywania się z bieżących i przyszłych (również potencjalnych) zobowiązań z uwzględnieniem charakteru prowadzonej działalności oraz potrzeb mogących się pojawić w wyniku zmian otoczenia rynkowego poprzez odpowiednie kształtowanie struktury aktywów i zobowiązań, w tym pozabilansowych.

•           Identyfikacja i pomiar ryzyka

Grupa Kapitałowa wykorzystuje następujące miary ryzyka płynności:

•        kontraktowa i urealniona luka płynności,

•        nadwyżka płynności,

•        wskaźnik pokrycia wypływów netto (LCR),

•        wskaźnik stabilnego finansowania netto (NSFR),

•        rezerwa płynności,

•        wskaźnik relacji stabilnych środków finansowania do aktywów niepłynnych,

•        miary stabilności portfela depozytów i kredytów,

•        testy warunków skrajnych (stress-testy płynności).

•           Kontrola

Kontrola ryzyka płynności obejmuje ustalanie dostosowanych do skali i złożoności działalności Grupy Kapitałowej limitów i wartości progowych dotyczących ryzyka płynności, w szczególności strategicznych limitów tolerancji na ryzyko płynności.

•           Prognozowanie i monitorowanie

Grupa Kapitałowa regularnie monitoruje:

•        stopień wykorzystania strategicznych limitów tolerancji na ryzyko płynności,

•        stopień wykorzystania nadzorczych norm płynności,

•        stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i wartości progowych na ryzyko płynności,

•        koncentrację źródeł finansowania,

•        wskaźniki wczesnego ostrzegania - monitorowanie ich poziomu ma na celu wczesne wykrycie niekorzystnych zjawisk mogących mieć negatywny wpływ na sytuację płynnościową Grupy Kapitałowej lub sektora finansowego (których przekroczenie uruchamia płynnościowe plany awaryjne).

Grupa Kapitałowa dokonuje również cyklicznych prognoz poziomu ryzyka płynności, które uwzględniają aktualny rozwój działalności Grupy Kapitałowej. Prognozy poziomu płynności uwzględniają przede wszystkim poziom kształtowania się wybranych miar ryzyka płynności w warunkach zrealizowania się prognoz aktywów oraz zobowiązań Grupy Kapitałowej oraz w sytuacji realizacji wybranych scenariuszy stress-testowych.

•           Raportowanie

Raporty dotyczące ryzyka płynności opracowywane są w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym, kwartalnym oraz raz w roku opracowywana jest pogłębiona analiza płynności długoterminowej. Raporty zawierają informacje o ekspozycji na ryzyko płynności oraz informacje na temat wykorzystania limitów na to ryzyko. Odbiorcami raportów są przede wszystkim: KZAP, KR, Zarząd, Komitet ds. Ryzyka oraz Rada Nadzorcza.

•           Działania zarządcze/ Narzędzia zarządzania ryzykiem

Głównymi narzędziami zarządzania ryzykiem płynności Grupy Kapitałowej są:

•        procedury dotyczące zarządzania ryzykiem płynności, w tym w szczególności płynnościowe plany awaryjne,

•        limity i wartości progowe ograniczające ryzyko płynności krótko-, średnio- i długoterminowej,

•        nadzorcze normy płynnościowe,

•        transakcje depozytowe, lokacyjne, transakcje kupna i sprzedaży papierów wartościowych oraz instrumentów pochodnych, a także transakcje kupna i sprzedaży papierów wartościowych,

•        transakcje zapewniające długoterminowe finansowanie działalności kredytowej.

Podstawą polityki Grupy Kapitałowej w zakresie płynności jest utrzymywanie odpowiedniego poziomu nadwyżki płynności oraz nadzorczych i wewnętrznych miar ryzyka płynności i finansowania poprzez odpowiednie kształtowanie poziomu portfela płynnych papierów wartościowych oraz stabilnych źródeł finansowania (w szczególności stabilnej bazy depozytowej). W ramach zarządzania ryzykiem płynności Grupa Kapitałowa wykorzystuje również instrumenty rynku pieniężnego, w tym operacje otwartego rynku NBP.

Informacje finansowe

•           Luka płynności

Urealniona luka płynności jest zestawieniem poszczególnych kategorii bilansowych i pozabilansowych ze względu na ich urealniony termin zapadalności lub wymagalności. Poniżej prezentowane luki płynności stanowią sumę urealnionych luk płynności Banku (urealnienia w zakresie między innymi pozycji bilansowych oraz pozabilansowych Banku dotyczą osadu depozytów podmiotów niefinansowych i ich wymagalności, kredytów w rachunku bieżącym oraz kart kredytowych ich zapadalności, a także płynnych papierów wartościowych i ich terminu zapadalności), PKO Banku Hipotecznego SA, PKO Leasing SA, KREDOBANK SA i PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA oraz kontraktowej luki płynności pozostałych spółek Grupy Kapitałowej.

 

a’vista

0 – 1 miesiąc

1 – 3 miesiące

3 – 6 miesięcy

6 – 12 miesięcy

12 – 24 miesiące

24 – 60 miesięcy

pow. 60 miesięcy

31.12.2022

Urealniona luka okresowa

9 400

69 449

(8 423)

(576)

(316)

20 757

25 046

(115 337)

Urealniona skumulowana luka okresowa

9 400

78 849

70 426

69 850

69 534

90 291

115 337

 

31.12.2021

Urealniona luka okresowa

10 053

88 341

(7 419)

(6 794)

(826)

15 397

32 251

(131 003)

Urealniona skumulowana luka okresowa

10 053

98 394

90 975

84 181

83 355

98 752

131 003

-

1 doprowadzono do porównywalności z danymi na 31 grudnia 2021 roku.

We wszystkich przedziałach urealniona skumulowana luka płynności Grupy Kapitałowej, która wyznaczona została jako suma urealnionej luki płynności Banku, PKO Banku Hipotecznego SA, PKO Leasing SA, KREDOBANK SA i PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA oraz kontraktowych luk płynności pozostałych spółek Grupy Kapitałowej wykazywała wartości dodatnie na 31 grudnia 2022 roku oraz na 31 grudnia 2021 roku. Oznacza to nadwyżkę zapadających aktywów nad wymagalnymi zobowiązaniami.

•           Nadzorcze miary płynności

Grupa Kapitałowa regularnie wyznacza i monitoruje następujące nadzorcze miary płynności (określone przez przepisy zatwierdzone na poziomie Unii Europejskiej):

•        wskaźnik pokrycia wypływów netto (LCR) – miara, która określa relację płynnych aktywów wysokiej jakości do wypływów netto w horyzoncie 30 dni w warunkach skrajnych,

•        wskaźnik stabilnego finansowania netto (NSFR) – miara, która określa relację pozycji zapewniających stabilne finansowanie do pozycji wymagających stabilnego finansowania. 

NADZORCZE MIARY PŁYNNOŚCI

31.12.2022

31.12.2021

NSFR - wskaźnik pokrycia stabilnego finansowania

131,5%

129,0%

LCR - wskaźnik pokrycia płynności

169,1%

193,3%

W okresie zakończonym 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku wartości wskaźników miar nadzorczych utrzymywały się powyżej limitów nadzorczych.

•           Osad depozytów

Na 31 grudnia 2022 roku poziom osadu depozytów stanowił ok. 91,2% wszystkich depozytów zdeponowanych w Banku (z wyłączeniem rynku międzybankowego), co oznacza spadek o ok. 3,1 p.p. w porównaniu do końca 2021 roku.

•           Struktura źródeł finansowania

STRUKTURA ŹRÓDEŁ FINANSOWANIA

31.12.2022

31.12.2021

Depozyty ogółem (z wył. rynku międzybankowego)

84,07

81,12

Depozyty rynku międzybankowego

0,68

0,94

Kapitały własne

10,09

10,39

Finansowanie z rynku

5,16

7,55

 

 

 

Razem

100,00

100,00

 

66.1.        Przepływy kontraktowe zobowiązań finansowych grupy kapitałowej, w tym pochodnych instrumentów finansowych

Przepływy kontraktowe zobowiązań finansowych z wyłączeniem pochodnych instrumentów finansowych

Kwoty ujawnione obejmują niezdyskontowane przyszłe przepływy zarówno z tytułu nominału, jak i odsetek (jeśli dotyczy) zgodnie z umową za cały okres do momentu wymagalności zobowiązania. W przypadku gdy strona, wobec której Grupa Kapitałowa ma zobowiązanie może dokonać wyboru terminu zapłaty, przyjęto założenie, że pod uwagę brany jest najwcześniejszy termin, wedle którego Grupa Kapitałowa zobowiązana jest do zapłaty zobowiązania. Dla przypadków, gdy Grupa Kapitałowa zobowiązana jest do płatności zobowiązań w ratach, każda rata przypisywana jest do najwcześniejszego okresu, w którym Grupa Kapitałowa może zostać zobowiązana do zapłaty. W przypadku zobowiązań, gdzie rata płatności nie jest stała, przyjęto warunki obowiązujące na dzień sprawozdawczy.

PRZEPŁYWY KONTRAKTOWE ZOBOWIĄZAŃ FINANSOWYCH GRUPY KAPITAŁOWEJ Z WYŁĄCZENIEM POCHODNYCH INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH

Do 1 miesiąca włącznie

Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie

Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie

Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie

Powyżej 5 lat

Wartość kontraktowa

Wartość bilansowa

31.12.2022

 

 

 

 

 

 

 

Zobowiązania wobec Banku Centralnego

9

-

-

-

-

9

9

Zobowiązania wobec banków

3 032

31

15

-

-

3 078

3 011

Zobowiązania wobec klientów

273 135

29 704

11 461

24 577

7 901

346 778

339 582

Otrzymane kredyty i pożyczki

47

28

1 166

1 697

-

2 938

2 294

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

2 712

1 047

2 691

9 655

62

16 167

15 510

Zobowiązania podporządkowane

-

119

116

2 503

1 036

3 774

2 781

Zobowiązania z tytułu leasingu

21

39

161

448

229

898

896

Pozostałe zobowiązania finansowe

3 481

31

81

94

-

3 687

3 491

Razem

282 437

30 999

15 691

38 974

9 228

377 329

367 574

Zobowiązania pozabilansowe:

udzielone finansowe

14 588

5 101

26 792

18 860

7 864

73 205

 

udzielone gwarancyjne

519

937

4 098

4 632

2 292

12 478

 

 

PRZEPŁYWY KONTRAKTOWE ZOBOWIĄZAŃ FINANSOWYCH GRUPY KAPITAŁOWEJ Z WYŁĄCZENIEM POCHODNYCH INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH

Do 1 miesiąca włącznie

Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie

Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie

Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie

Powyżej 5 lat

Wartość kontraktowa

Wartość bilansowa

31.12.2021

 

 

 

 

 

 

 

Zobowiązania wobec Banku Centralnego

8

-

-

-

-

8

8

Zobowiązania wobec banków

3 809

20

40

-

-

3 869

3 821

Zobowiązania wobec klientów

285 741

12 671

11 489

6 159

6 737

322 797

322 296

Otrzymane kredyty i pożyczki

39

47

431

2 328

-

2 845

2 461

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

1 089

1 795

10 185

11 443

64

24 576

23 872

Zobowiązania podporządkowane

-

25

62

585

2 857

3 529

2 716

Zobowiązania z tytułu leasingu

20

39

193

547

255

1 054

959

Pozostałe zobowiązania finansowe

2 281

-

-

95

-

2 376

2 376

Razem

292 987

14 597

22 400

21 157

9 913

361 054

358 509

Zobowiązania pozabilansowe:

udzielone finansowe

12 663

4 674

24 479

16 441

10 145

68 402

 

udzielone gwarancyjne

466

1 855

3 336

3 792

2 350

11 799

 

 

•        Przepływy kontraktowe zobowiązań z tytułu pochodnych instrumentów finansowych, dla których wycena na dzień bilansowy była ujemna (zobowiązanie) i które rozliczane są w kwotach brutto

Kwoty ujawnione obejmują niezdyskontowane przyszłe przepływy zarówno z tytułu nominału, jak i odsetek (jeśli dotyczy).

PRZEPŁYWY KONTRAKTOWE Z TYTUŁU POCHODNYCH INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH, DLA KTÓRYCH WYCENA NA DZIEŃ BILANSOWY BYŁA UJEMNA I KTÓRE ROZLICZAJĄ SIĘ W KWOTACH BRUTTO

Do 1 miesiąca włącznie

Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie

Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie

Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie

Powyżej 5 lat

Wartość kontraktowa

31.12.2022

wypływy (nominał i odsetki)

(14 567)

(16 306)

(16 697)

(10 228)

(166)

(57 964)

wpływy (nominał i odsetki)

14 269

15 789

15 368

9 712

526

55 664

 

PRZEPŁYWY KONTRAKTOWE Z TYTUŁU POCHODNYCH INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH, DLA KTÓRYCH WYCENA NA DZIEŃ BILANSOWY BYŁA UJEMNA I KTÓRE ROZLICZAJĄ SIĘ W KWOTACH BRUTTO

Do 1 miesiąca włącznie

Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie

Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie

Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie

Powyżej 5 lat

Wartość kontraktowa

31.12.2021

wypływy (nominał i odsetki)

(10 897)

(9 528)

(9 016)

(15 320)

(225)

(44 986)

wpływy (nominał i odsetki)

10 844

9 429

9 204

14 851

623

44 951

 

•        Przepływy kontraktowe z tytułu zobowiązań z tytułu pochodnych instrumentów finansowych, dla których wycena na dzień bilansowy była ujemna (zobowiązanie) i które rozliczane są w kwotach netto

W przypadku transakcji IRS i NDF zaprezentowano niezdyskontowane przyszłe przepływy netto z tytułu odsetek i nominałów odpowiednio, dla pozostałych zaś instrumentów pochodnych rozliczanych na bazie netto jako wartość przepływu przyjęta została wartość wyceny odpowiednio na 31 grudnia 2022 roku i na 31 grudnia 2021 roku.

PRZEPŁYWY KONTRAKTOWE Z TYTUŁU POCHODNYCH INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH, DLA KTÓRYCH WYCENA NA DZIEŃ BILANSOWY BYŁA UJEMNA I KTÓRE ROZLICZAJĄ SIĘ W KWOTACH NETTO

Do 1 miesiąca włącznie

Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie

Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie

Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie

Powyżej 5 lat

Wartość kontraktowa

31.12.2022

IRS

(477)

(1 655)

(1 203)

(268)

(25)

(3 628)

pozostałe: opcje, FRA, NDF

(279)

(692)

(1 713)

(609)

(19)

(3 312)

 

PRZEPŁYWY KONTRAKTOWE Z TYTUŁU POCHODNYCH INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH, DLA KTÓRYCH WYCENA NA DZIEŃ BILANSOWY BYŁA UJEMNA I KTÓRE ROZLICZAJĄ SIĘ W KWOTACH NETTO

Do 1 miesiąca włącznie

Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie

Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie

Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie

Powyżej 5 lat

Wartość kontraktowa

31.12.2021

IRS

(114)

(180)

(108)

(470)

(15)

(887)

pozostałe: opcje, FRA, NDF

(1 603)

(711)

(2 529)

(845)

(7)

(5 695)

 

66.2.        Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań oraz przeniesione aktywa finansowe

•           Zabezpieczenie listów zastawnych PKO Banku Hipotecznego SA

Zabezpieczeniem hipotecznych listów zastawnych są wierzytelności zabezpieczone hipoteką na nieruchomości wpisaną na pierwszym miejscu. Dodatkowo podstawą emisji hipotecznych listów zastawnych mogą być także środki PKO Banku Hipotecznego SA:

•        ulokowane w papierach wartościowych emitowanych lub gwarantowanych przez Narodowy Bank Polski, Europejski Bank Centralny, rządy i banki centralne państw członkowskich Unii Europejskiej, Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, z wyłączeniem państw, które restrukturyzują lub restrukturyzowały swoje zadłużenie zagraniczne w ciągu ostatnich 5 lat,

•        ulokowane w Narodowym Banku Polskim,

•        posiadane w gotówce.

W rejestrze zabezpieczenia hipotecznych listów zastawnych zostały również ujęte transakcje CIRS oraz FX-Forward zabezpieczające ryzyko walutowe oraz stopy procentowej wyemitowanych listów zastawnych denominowanych w EUR oraz transakcje IRS zabezpieczające ryzyko stopy procentowej wyemitowanych listów zastawnych w PLN, których oprocentowanie jest stałe.

Rejestr zabezpieczenia hipotecznych listów zastawnych w 2022 roku oraz w latach poprzednich nie zawierał papierów wartościowych zabezpieczonych aktywami (ABS), które nie spełniają wymagań określonych w paragrafie 1 artykułu 80 Wytycznych Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2015/510 z 19 grudnia 2014 roku w sprawie implementacji ram prawnych polityki pieniężnej Eurosystemu (EBC/2014/60) (wersja przekształcona).

AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIE ZOBOWIAZAŃ - AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIE HIPOTECZNYCH LISTÓW ZASTAWNYCH

31.12.2022

31.12.2021

wartość nominalna kredytów

18 560

21 779

wartość nominalna dodatkowego zabezpieczenia w postaci papierów wartościowych wyemitowanych przez Skarb Państwa denominowanych w PLN

285

130

•           należności stanowiące przedmiot transakcji sekurytyzacji wierzytelności leasingowych

Szczegółowe informacje znajdują się w nocie „Informacje o sekurytyzacji portfela leasingowego i pakietowej sprzedaży wierzytelności”.

•           Zabezpieczenie otrzymanych kredytów

Zabezpieczeniem otrzymanego przez Grupę Kapitałową kredytu na wsparcie finansowania projektów inwestycyjnych w Ukrainie są obligacje skarbowe Ukrainy w kwocie 14 milionów PLN.

•           Fundusz Ochrony Środków Gwarantowanych

AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIE ZOBOWIAZAŃ - FUNDUSZ OCHRONY ŚRODKÓW GWARANTOWANYCH

31.12.2022

31.12.2021

Wartość funduszu

1 016

1 036

Wartość nominalna zabezpieczenia

1 300

1 100

Rodzaj zabezpieczenia

obligacje skarbowe

obligacje skarbowe

Termin wykupu zabezpieczenia

25.04.2024

25.04.2024

Wartość bilansowa zabezpieczenia

1 258

1 093

Aktywami stanowiącymi zabezpieczenie funduszu są obligacje skarbowe z terminem wykupu zapewniającym zabezpieczenie wartości bilansowej przez okres określony ustawą z 10 czerwca 2016 roku o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji. Fundusz jest powiększany lub pomniejszany 1 lipca każdego roku odpowiednio do wysokości sumy stanowiącej podstawę obliczenia kwoty rezerwy obowiązkowej. Środki te traktowane są jako aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań własnych.

•           środki stanowiące zabezpieczenie zobowiązań do zapłaty składek wnoszonych do bankowego funduszu gwarancyjnego

AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIE ZOBOWIAZAŃ - Środki stanowiące zabezpieczenie zobowiązań do zapłaty składek wnoszonych do BFG

31.12.2022

31.12.2021

Wartość składki wnoszonej w formie zobowiązań do zapłaty

847

724

Wartość nominalna aktywów w które ulokowano środki odpowiadające zobowiązaniom do zapłaty

1 062

885

Rodzaj zabezpieczenia

obligacje skarbowe

obligacje skarbowe

Termin wykupu zabezpieczenia

2024-2031

2024-2031

Wartość bilansowa zabezpieczenia

1 029

876

Począwszy od 2017 roku wartość składek wnoszonych w formie zobowiązań do zapłaty stanowi nie więcej 30% składek na rzecz BFG na fundusz gwarantowania depozytów lub fundusz przymusowej restrukturyzacji banków. Aktywami stanowiącymi zabezpieczenie zobowiązań do zapłaty są obligacje skarbowe zablokowane na rzecz BFG w wysokości zapewniającej utrzymanie stosunku wartości praw majątkowych stanowiących zabezpieczenie zobowiązań do zapłaty do kwoty zobowiązań do zapłaty na poziomie nie niższym niż 110%. Wartość praw majątkowych stanowiących pokrycie zobowiązań do zapłaty dla celów ustalenia minimalnego poziomu stosunku wartości aktywów do wielkości zobowiązań do zapłaty określa się według wartości ustalonej na podstawie ostatniego kursu fixingowego z danego dnia z elektronicznego rynku skarbowych papierów wartościowych organizowanego przez ministra właściwego do spraw budżetu, przy czym wartość tę powiększa się o odsetki należne na dzień wyceny, chyba że wartość odsetek została uwzględniona w tym kursie.

Środki te traktowane są jako aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań własnych, nie mogą być przedmiotem zastawu, nie mogą być obciążane w jakikolwiek sposób, nie podlegają egzekucji sądowej i administracyjnej ani nie wchodzą do masy upadłości. Wartość środków stanowiących zabezpieczenie zobowiązań do zapłaty składek wnoszonych na rzecz BFG będzie ulegała zwiększeniu w terminach wnoszenia składek na fundusz gwarantowania depozytów (w okresach kwartalnych) oraz na fundusz przymusowej restrukturyzacji banków (w III kwartale danego roku) w wysokości nie wyższej niż 30% wartości składki ustalonej przez BFG.

Wartość środków może ulec zmniejszeniu w przypadku otrzymania przez Grupę wezwania BFG do przekazania w formie pieniężnej środków odpowiadających zobowiązaniom do zapłaty. 

•           ograniczenia prawa dotyczące tytułu prawnego Grupy Kapitałowej

W latach zakończonych odpowiednio 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku nie występowały wartości niematerialne ani rzeczowe aktywa trwałe, do których tytuł prawny Grupy Kapitałowej podlegał ograniczeniu oraz stanowiące zabezpieczenie zobowiązań.

66.3.        Aktywa i zobowiązania Krótkoterminowe i długoterminowe

AKTYWA FINANSOWE

Krótkoterminowe

Długoterminowe

Razem wartość bilansowa

31.12.2022

 

 

 

Kasa, środki w Banku Centralnym

15 917

-

15 917

Należności od banków

16 093

8

16 101

Pochodne instrumenty zabezpieczające

439

603

1 042

Pozostałe instrumenty pochodne

4 543

8 619

13 162

Papiery wartościowe

11 462

124 170

135 632

 - przeznaczone do obrotu

65

128

193

- nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości  godziwej przez rachunek zysków i strat

1 198

504

1 702

 - wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

7 229

57 982

65 211

 - wyceniane według zamortyzowanego kosztu

2 970

65 556

68 526

Transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży

7

-

7

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

57 894

173 827

231 721

- nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

2 916

649

3 565

- wyceniane wg zamortyzowanego kosztu

54 978

173 178

228 156

Inne aktywa finansowe

1 863

4

1 867

 

 

 

 

Suma aktywów finansowych

108 218

307 231

415 449

 

AKTYWA FINANSOWE

Krótkoterminowe

Długoterminowe

Razem wartość bilansowa

31.12.2021

 

 

 

Kasa, środki w Banku Centralnym

11 587

-

11 587

Należności od banków

9 005

5

9 010

Pochodne instrumenty zabezpieczające

486

447

933

Pozostałe instrumenty pochodne

5 024

5 879

10 903

Papiery wartościowe

9 386

126 054

135 440

 - przeznaczone do obrotu

113

135

248

 - nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

1 326

723

2 049

 - wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

2 912

58 951

61 863

 - wyceniane według zamortyzowanego kosztu

5 035

66 245

71 280

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

56 525

177 775

234 300

 - nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

3 458

1 101

4 559

- wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

-

2

2

 - wyceniane wg zamortyzowanego kosztu

53 067

176 672

229 739

Inne aktywa finansowe

1 895

-

1 895

 

 

 

 

Suma aktywów finansowych

93 908

310 160

404 068

 

ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE

Krótkoterminowe

Długoterminowe

Razem wartość bilansowa

31.12.2022

 

 

 

Zobowiązania wobec Banku Centralnego

9

-

9

Zobowiązania wobec banków

3 011

-

3 011

 - wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

2

-

2

- wyceniane według zamortyzowanego kosztu

3 009

-

3 009

Pochodne instrumenty zabezpieczające

1 762

5 707

7 469

Pozostałe instrumenty pochodne

4 760

8 218

12 978

Zobowiązania wobec klientów

311 936

27 646

339 582

 - wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

5

778

783

 - wyceniane według zamortyzowanego kosztu

311 931

26 868

338 799

Otrzymane kredyty i pożyczki

1 118

1 176

2 294

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

6 311

9 199

15 510

Zobowiązania podporządkowane

-

2 781

2 781

Pozostałe zobowiązania finansowe

3 655

732

4 387

Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancje

688

145

833

 

 

 

 

Suma zobowiązań finansowych

333 250

55 604

388 854

 

ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE

Krótkoterminowe

Długoterminowe

Razem wartość bilansowa

31.12.2021

 

 

 

Zobowiązania wobec Banku Centralnego

8

-

8

Zobowiązania wobec banków

3 821

-

3 821

 - wyceniane według zamortyzowanego kosztu

3 821

-

3 821

Pochodne instrumenty zabezpieczające

749

4 057

4 806

Pozostałe instrumenty pochodne

5 013

5 995

11 008

Zobowiązania wobec klientów

309 788

12 508

322 296

 - wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

-

1 067

1 067

 - wyceniane według zamortyzowanego kosztu

309 788

11 441

321 229

Otrzymane kredyty i pożyczki

300

2 161

2 461

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

12 865

11 007

23 872

Zobowiązania podporządkowane

-

2 716

2 716

Pozostałe zobowiązania finansowe

2 518

817

3 335

Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancje

571

104

675

 

 

 

 

Suma zobowiązań finansowych

335 633

39 365

374 998

67. Zarządzanie ryzykiem operacyjnym

•           Definicja

Ryzyko operacyjne to ryzyko powstania straty wynikającej z niedostosowania lub zawodności wewnętrznych procesów, ludzi, systemów lub zdarzeń zewnętrznych. Ryzyko operacyjne uwzględnia ryzyko prawne oraz ryzyko cyberbezpieczeństwa:

•        ryzyko prawne - ryzyko poniesienia straty wynikającej z nieznajomości, niezrozumienia i niestosowania norm prawnych oraz standardów rachunkowości, niemożności wyegzekwowania postanowień umów, niekorzystnych interpretacji lub rozstrzygnięć sądów albo organów administracji publicznej,

•        ryzyko cyberbezpieczeństwa - stopień narażenia przez potencjalne, negatywne czynniki ryzyka cyberbezpieczeństwa, związane z technologiami teleinformatycznymi, mogące powodować szkodę finansową dla organizacji poprzez naruszenie dostępności, integralności, poufności lub rozliczalności informacji przetwarzanych w zasobach systemów informatycznych Banku (SIB).

Ryzyko operacyjne nie obejmuje ryzyka utraty reputacji i ryzyka biznesowego.

•           Cel zarządzania

Celem zarządzania ryzykiem operacyjnym jest zapewnienie efektywności operacyjnej i kosztowej oraz bezpieczeństwa prowadzonej działalności przez ograniczanie występowania zdarzeń operacyjnych oraz ich negatywnych skutków.

•           Identyfikacja i pomiar ryzyka

W Grupie Kapitałowej funkcjonują dwie płaszczyzny zarządzania ryzykiem operacyjnym:

•        systemowe zarządzanie ryzykiem operacyjnym – polegające na tworzeniu rozwiązań służących sprawowaniu przez Grupę kontroli nad poziomem ryzyka operacyjnego umożliwiającym realizację celów Grupy,

•        bieżące zarządzanie ryzykiem operacyjnym – mające na celu zapobieganie materializacji zdarzeń operacyjnych i reagowanie na występujące zdarzenia operacyjne, za które odpowiada każdy pracownik Grupy w zakresie swoich zadań i obowiązków.

Proces zarządzania ryzykiem operacyjnym realizuje się na poziomie Grupy oraz na poziomach poszczególnych obszarów systemowego zarządzania ryzykiem operacyjnym.

Zarządzanie ryzykiem operacyjnym obejmuje identyfikację ryzyka operacyjnego w szczególności przez: gromadzenie danych o ryzyku operacyjnym i samoocenę ryzyka operacyjnego.

Dla potrzeb związanych z zarządzaniem ryzykiem operacyjnym Grupa gromadzi dane wewnętrzne i zewnętrzne o zdarzeniach operacyjnych oraz przyczynach i skutkach ich powstania, dane o czynnikach otoczenia biznesowego, wyniki samooceny ryzyka operacyjnego, dane dotyczące wartości wskaźników ryzyka operacyjnego oraz dane dotyczące jakości systemu kontroli wewnętrznej.

Samoocena ryzyka operacyjnego obejmuje identyfikację i ocenę ryzyka operacyjnego dla produktów, procesów i aplikacji Grupy oraz zmian organizacyjnych i jest przeprowadzana cyklicznie oraz przed wprowadzaniem nowych lub zmienianych produktów, procesów i aplikacji Grupy z wykorzystaniem zgromadzonych danych o zdarzeniach operacyjnych oraz informacji pozyskiwanych w trakcie pomiaru, monitorowania, współpracy z podmiotami Grupy Kapitałowej Banku oraz raportowania ryzyka operacyjnego, w tym audytów wewnętrznych oraz audytów bezpieczeństwa.

Pomiar ryzyka operacyjnego obejmuje:

•        obliczanie wskaźników ryzyka operacyjnego: KRI (Key Risk Indicators) i RI (Risk Indicators),

•        obliczanie wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego zgodnie z podejściem AMA (Bank z uwzględnieniem oddziału w Niemczech i oddziału w Czechach oraz z wyłączeniem oddziału w Słowacji) oraz BIA (oddział w Słowacji oraz podmioty Grupy Kapitałowej objęte konsolidacją ostrożnościową),

•        testy warunków skrajnych,

•        obliczanie kapitału wewnętrznego dla Grupy Kapitałowej.

•           Kontrola

Kontrola ryzyka operacyjnego obejmuje ustalanie dostosowanych do skali i złożoności działalności Banku i Grupy Kapitałowej mechanizmów kontroli ryzyka w postaci limitów dotyczących ryzyka operacyjnego, w szczególności strategicznych limitów tolerancji na ryzyko operacyjne, limitów strat, wskaźników ryzyka operacyjnego wraz z wartościami progowymi i krytycznymi.

•           Prognozowanie i monitorowanie

Grupa Kapitałowa regularnie monitoruje:

•        stopień wykorzystania strategicznych limitów tolerancji dla Grupy Kapitałowej oraz limitów strat na ryzyko operacyjne dla Banku,

•        zdarzenia operacyjne i ich skutki,

•        wyniki samooceny ryzyka operacyjnego,

•        wymóg w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego zgodnie z podejściem BIA w zakresie działalności Oddziału w Słowacji oraz zgodnie z podejściem AMA w zakresie pozostałej działalności prowadzonej przez Bank, a dla podmiotów Grupy Kapitałowej objętych konsolidacją ostrożnościową zgodnie z podejściem BIA,

•        wyniki testów warunków skrajnych, w tym odwrotnych testów warunków skrajnych,

•        wartości wskaźników ryzyka operacyjnego w relacji do wartości progowych i krytycznych,

•        poziom ryzyka dla Banku oraz Grupy Kapitałowej, obszarów i narzędzi zarządzania ryzykiem operacyjnym w Banku takich jak samoocena, wskaźniki ryzyka operacyjnego, limity strat,

•        skuteczność i terminowość podejmowanych działań zarządczych w ramach redukcji lub transferu ryzyka operacyjnego,

•        działania zarządcze związane z występowaniem podwyższonego lub wysokiego poziomu ryzyka operacyjnego oraz ich skuteczność w zakresie obniżenia poziomu ryzyka operacyjnego.

W 2022 roku i w 2021 roku decydujący wpływ na profil ryzyka operacyjnego Grupy Kapitałowej miały: PKO Bank Polski oraz Grupa Kapitałowa PKO Leasing SA.

•           Raportowanie

Raportowanie informacji dotyczących ryzyka operacyjnego prowadzi się na potrzeby wyższej kadry kierowniczej, KRO, KR, Zarządu oraz Rady Nadzorczej w cyklach miesięcznych i kwartalnych. W cyklach miesięcznych sporządzane są informacje dotyczące ryzyka operacyjnego kierowane do KRO, wyższej kadry kierowniczej, jednostek Banku odpowiedzialnych za systemowe zarządzanie ryzykiem operacyjnym. Odbiorcami raportów kwartalnych są KRO, KR, Zarząd oraz Rada Nadzorcza. Zakres informacji jest zróżnicowany i dostosowany do zakresu odpowiedzialności poszczególnych odbiorców informacji.

•           Działania zarządcze

Działania zarządcze podejmuje się w następujących przypadkach:

•        z inicjatywy KRO lub Zarządu,

•        z inicjatywy jednostek Banku zarządzających ryzykiem operacyjnym,

•        gdy ryzyko operacyjne przekroczyło poziomy ustalone przez Zarząd lub KRO.

W szczególności w przypadku, gdy poziom ryzyka operacyjnego osiągnął stan podwyższony lub wysoki Grupa stosuje

następujące podejścia i instrumenty zarządzania ryzykiem operacyjnym:

•        redukcja ryzyka - łagodzenie wpływu czynników ryzyka lub skutków jego materializacji przez wprowadzenie lub wzmocnienie instrumentów zarządzania ryzykiem operacyjnym takich jak:

•        instrumenty kontrolne (m.in. autoryzacja, kontrola wewnętrzna, rozdzielność funkcji),

•        instrumenty zarządzania zasobami ludzkimi (dobór kadr, podnoszenie kwalifikacji pracowników, systemy motywacyjne),

•        ustalenie lub weryfikacja wartości progowych i krytycznych wskaźników ryzyka operacyjnego,

•        ustalenie lub weryfikacja limitów ryzyka operacyjnego,

•        plany awaryjne,

•        transfer ryzyka – przeniesienie odpowiedzialności za pokrycie ewentualnych strat na podmiot zewnętrzny:

•        ubezpieczenia,

•        outsourcing,

•        unikanie ryzyka – rezygnacja z działalności generującej ryzyko lub wyeliminowanie prawdopodobieństwa wystąpienia czynnika ryzyka.

68. Zarządzenie ryzykiem ESG

Ryzyko ESG (environmental, social and corporate governance) zostało zdefiniowane przez Grupę Kapitałową jako ryzyko negatywnych skutków finansowych dla Grupy Kapitałowej, będących konsekwencją obecnego lub przyszłego wpływu czynników ryzyka ESG na klientów i kontrahentów lub pozycje bilansu Grupy Kapitałowej. Ryzyko ESG obejmuje ryzyko środowiskowe, społeczne i ryzyko związane z ładem korporacyjnym.

Celem zarządzania ryzykiem ESG jest wspieranie zrównoważonego rozwoju oraz budowy długookresowej wartości Grupy Kapitałowej zgodnie ze Strategią Banku, poprzez zintegrowane zarządzanie wpływem czynników ESG.

Grupa Kapitałowa zarządza ryzykiem ESG w ramach zarządzania innymi rodzajami ryzyka, ponieważ ze względu na specyfikę ryzyka ESG, nie jest ono odrębnym rodzajem ryzyka, lecz przekrojowym wpływającym na poszczególne rodzaje ryzyka w Banku, w szczególności na ryzyko kredytowe. Za zarządzanie poszczególnymi rodzajami ryzyka odpowiedzialne są jednostki wskazane przez Zarząd Banku. Komitety funkcjonujące w Banku, w zakresie swoich zadań i kompetencji, podejmują decyzje, wydają rekomendacje, zalecenia, opinie w zakresie działań związanych z ryzykiem ESG. Bank stosuje zasadę „podwójnej istotności” (ang. „double materiality”) poprzez uwzględnienie perspektywy:

•        wpływu czynników ESG na działalność, wynik finansowy i rozwój Grupy Kapitałowej,

•        oraz wpływu działalności Grupy Kapitałowej na społeczeństwo i środowisko.

Plany finansowe, kapitałowe i strategiczne weryfikowane i oceniane są w zakresie generowanego poziomu ryzyka oraz zgodności ze zrównoważonym rozwojem biorącym pod uwagę ryzyka ESG w perspektywie krótko, średnio i długoterminowej.

Grupa Kapitałowa realizuje plan integracji ryzyka ESG do systemu zarządzania ryzykiem w Grupy Kapitałowej i zgodnie z jego założeniami określa procesy zarządzania ryzykiem ESG w sposób kompleksowy włączając je do istniejących ram zarządzania ryzykiem. Integracja polega na dostosowaniu istniejących metod identyfikacji, pomiaru oraz kontroli poszczególnych ryzyk, biorąc pod uwagę zależności przyczynowo-skutkowe pomiędzy tymi rodzajami ryzyka a czynnikami ESG. 

Jednym z elementów zarządzania ryzykiem z zakresu ochrony środowiska jest strategiczny limit tolerancji na ryzyko ESG. Miarą tolerancji tego ryzyka jest iloraz wartości kredytów dla klientów z branż wysokoemisyjnych i wartości stanu portfela kredytowego brutto dla podmiotów gospodarczych. W 2022 roku udział kredytów dla klientów z branż wysokoemisyjnych wyniósł 0,38% przy limicie tolerancji dla Banku i Grupy Kapitałowej ≤0,8%. Limit ten jest monitorowany kwartalnie i raportowany do Zarządu Banku. Grupa Kapitałowa zdecydowała się na zwiększenie finansowania w sektorze ciepłowniczym oraz selektywne, przejściowe finansowanie transakcji związanych z bezpieczeństwem energetycznym (zakupy węgla) wobec wojny w Ukrainie oraz wzrostu cen surowców energetycznych i konieczności zapewnienia dostaw węgla z alternatywnych wobec Rosji kierunków, realizując wymiar społecznej odpowiedzialności.

Grupa opracowuje standardy definiowania zielonych kredytów na rzecz przedsiębiorstw niefinansowych z celami środowiskowymi wykraczającymi poza przystosowanie/łagodzenie zmiany klimatu.

W Grupie, „zielony produkt” kredytowy oznacza finansowanie odnawialnych źródeł energii, działań podejmowanych w celu poprawy efektywności energetycznej, zmniejszenia zanieczyszczenia środowiska i nadmiernej eksploatacji zasobów naturalnych, przeciwdziałania zmianom klimatycznym oraz wspierania działalności bieżącej podmiotów realizujących cele zrównoważonego rozwoju.

W Obszarze Zarządzania Ryzykiem Grupa Kapitałowa realizuje zadania mające na celu zapewnienie zgodności z poniższymi regulacjami zewnętrznymi:

•           Taksonomia (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2020/852 z 18 czerwca 2020 roku w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 wraz z rozporządzeniami delegowanymi) - Bank i Grupa Kapitałowa jest w trakcie projektu operacjonalizacji technicznych kryteriów Taksonomii UE;

•           Implementacyjne Standardy Techniczne - Rozporządzenie Wykonawcze Komisji  (UE) 2022/2453 z dnia 30 listopada 2022 roku zmieniające wykonawcze standardy techniczne określone w rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2021/637 w odniesieniu do ujawniania informacji na temat ryzyk z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego zgodnie z art. 449a Rozporządzenia (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 roku w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012.

W ramach tych zadań, Grupa Kapitałowa prowadzi prace mające na celu rozbudowę systemów informatycznych służących do gromadzenia, agregowania i zarządzania danymi z obszaru zrównoważonego rozwoju.

W zakresie działalności ubezpieczeniowej w roku 2022 spółki ubezpieczeniowe Grupy Kapitałowej dostosowały regulacje wewnętrzne dotyczące ESG do nowych wymogów prawnych, w szczególności w zakresie Rozporządzenia delegowanego 2021/1257 zmieniającego rozporządzenia delegowane (UE) 2017/2358 i (UE) 2017/2359 w odniesieniu do uwzględnienia czynników zrównoważonego rozwoju, ryzyk dla zrównoważonego rozwoju i preferencji w zakresie zrównoważonego rozwoju w wymogach w zakresie nadzoru nad produktem i zarządzania nim dla zakładów ubezpieczeń i dystrybutorów ubezpieczeń oraz w przepisach dotyczących prowadzenia działalności i doradztwa inwestycyjnego w odniesieniu do ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych oraz Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2021/1256 z dnia 21 kwietnia 2021 roku zmieniającego rozporządzenie delegowane (UE) 2015/35 w odniesieniu do uwzględniania ryzyk dla zrównoważonego rozwoju w zarządzaniu zakładami ubezpieczeń i zakładami reasekuracji (rozporządzenie wykonawcze do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE z dnia 25 listopada 2009 roku).

Zarządzanie kapitałem Grupy Kapitałowej

69. Adekwatność kapitałowa

•           Adekwatność kapitałowa

Adekwatność kapitałowa jest stanem, w którym poziom ryzyka podejmowanego przez Grupę Kapitałową Banku w związku z rozwojem działalności biznesowej, może zostać pokryty posiadanym kapitałem, którego poziom i struktura są adekwatne do obowiązujących wymogów nadzorczych, określonego poziomu tolerancji na ryzyko oraz przyjętego horyzontu czasowego. Proces zarządzania adekwatnością kapitałową obejmuje w szczególności przestrzeganie obowiązujących regulacji organów nadzoru i kontroli, a także określonego w Banku oraz Grupie Kapitałowej Banku poziomu tolerancji na ryzyko oraz proces planowania kapitałowego, w tym politykę dotyczącą źródeł pozyskiwania kapitału.

Celem zarządzania adekwatnością kapitałową jest zapewnienie odpowiedniego poziomu i struktury funduszy własnych w odniesieniu do skali prowadzonej działalności, wymogów nadzorczych oraz ekspozycji na ryzyko.

Zarządzanie adekwatnością kapitałową Grupy Kapitałowej obejmuje:

•        określanie oraz realizację pożądanych przez Grupę celów kapitałowych,

•        identyfikację i monitorowanie istotnych rodzajów ryzyka,

•        pomiar lub szacowanie kapitału wewnętrznego na pokrycie poszczególnych rodzajów ryzyka oraz łącznego kapitału wewnętrznego,

•        ustalanie wartości progowych dla miar adekwatności kapitałowej,

•        prognozowanie, monitorowanie oraz raportowanie poziomu i struktury funduszy własnych,

•        zarządzanie strukturą bilansu pod kątem optymalizacji jakości posiadanych przez Grupę Kapitałową funduszy własnych,

•        kapitałowe działania awaryjne,

•        testy warunków skrajnych,

•        prognozowanie wymogu w zakresie funduszy własnych,

•        ocenę rentowności obszarów biznesowych i segmentów klienta.

Miarami adekwatności kapitałowej są:

•        łączny współczynnik kapitałowy (TCR),

•        relacja funduszy własnych do kapitału wewnętrznego,

•        współczynnik kapitału podstawowego Tier 1 (CET1),

•        współczynnik kapitału Tier 1 (T1),

•        wskaźnik dźwigni,

•        wskaźnik MREL – TREA,

•        wskaźnik MREL – TEM.

Celem monitorowania poziomu miar adekwatności kapitałowej jest określenie stopnia spełniania norm nadzorczych oraz identyfikacja przypadków wymagających uruchomienia kapitałowych działań awaryjnych lub przygotowania planu ochrony kapitału.

Podstawowe regulacje obowiązujące w procesie oceny adekwatności kapitałowej to:

•        ustawa Prawo bankowe,

•        rozporządzenie CRR,

•        ustawa z 5 sierpnia 2015 roku o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym (z późniejszymi zmianami), (ustawa o nadzorze makroostrożnościowym),

•        rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 8 czerwca 2021 roku w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz polityki wynagrodzeń w bankach (weszło w życie z dniem 11 czerwca 2021 roku),

•        rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 27 lipca 2021 roku w sprawie szczegółowego sposobu szacowania kapitału wewnętrznego oraz dokonywania przez bank przeglądów strategii i procedur szacowania i stałego utrzymywania kapitału wewnętrznego (weszło w życie z dniem 4 sierpnia 2021 roku),

•        ustawa z 10 czerwca 2016 roku o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (z późniejszymi zmianami).

Minimalny poziom współczynników kapitałowych utrzymywanych przez Grupę Kapitałową, zgodnie z art. 92 rozporządzenia CRR

•        łączny współczynnik kapitałowy (TCR)

8,0%

•        współczynnik kapitału Tier 1 (T1)

6,0%

•        współczynnik kapitału podstawowego Tier 1 (CET1)

4,5%

 

Wymóg połączonego bufora ponad minima określone w art. 92 rozporządzenia CRR, stanowiący sumę obowiązujących buforów

31.12.2022

31.12.2021

Łącznie:

4,52%

3,51%

•        zabezpieczającego

2,5%

2,5%

•        antycyklicznego

0,02%

0,01%

•        ryzyka systemowego1

0%

0%1

•        z tytułu zidentyfikowania Banku jako instytucji o znaczeniu systemowym („O-SII”)

2%2

1%

1 W dniu 19 marca 2020 roku, w związku z epidemią COVID-19, weszło w życie Rozporządzenie Ministra Finansów znoszące bufor ryzyka systemowego. Tym niemniej wcześniej obowiązujący bufor w wysokości 3% uwzględniany jest w kalkulacji wymaganego poziomu współczynników do spełnienia warunków wypłaty dywidendy.

2  Bufor stanowi udział łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko obliczonej zgodnie z rozporządzeniem CRR. 20 grudnia 2022 roku PKO Bank Polski otrzymał decyzję KNF z 16 grudnia 2022 roku w sprawie zmiany wysokości bufora innej instytucji o znaczeniu systemowym nałożonego na Bank.

Domiar kapitałowy (dodatkowy wymóg kapitałowy w celu zabezpieczenia ryzyka wynikającego z zabezpieczonych hipoteką walutowych kredytów i pożyczek dla gospodarstw domowych)

31.12.20221

31.12.2021

•        dla łącznego współczynnika kapitałowego:

0,00 p.p.

0,11 p.p.

•        dla współczynnika kapitału Tier 1

0,00 p.p.

0,08 p.p.

•        dla współczynnika kapitału podstawowego Tier 1

0,00 p.p.

0,06 p.p.

1 7 listopada 2022 roku Bank otrzymał decyzję KNF, w której stwierdziła wygaśnięcie decyzji w sprawie zalecenia Bankowi przestrzegania dodatkowego wymogu dotyczącego funduszy własnych, ponad wartość wynikającą z wymogów obliczonych zgodnie z właściwymi przepisami prawa.

2 grudnia 2022 roku PKO Bank Polski S.A. otrzymał pismo BFG w sprawie wysokości minimalnego poziomu funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych ("MREL", ang. the minimum requirement for own funds and eligible liabilities). BFG określił docelowy wymóg MREL dla Banku w oparciu o dane skonsolidowane na poziomie łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko "TREA" i miary ekspozycji całkowitej "TEM", które muszą zostać spełnione na koniec 2023 roku oraz wyznaczył cele śródokresowe.

Przyjęte poziomy TREA oraz TEM zostały skorygowane o wyłączenie z konsolidacji PKO Banku Hipotecznego S.A.

Jednocześnie BFG zwolnił PKO Bank Hipoteczny S.A. z obowiązku utrzymywania minimalnego poziomu funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowanych.

Wymagane poziomy zostały określone w tabeli poniżej:

w %

31.12.2022

31.12.2023

MREL (TREA)

11,68

15,36

MREL (TEM) 

4,46

5,91

Wpływ MSSF 9 na fundusze własne i mierniki adekwatności kapitałowej reguluje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2017/2395 z 12 grudnia 2017 roku zmieniające rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do rozwiązań przejściowych dotyczących złagodzenia wpływu wprowadzenia MSSF 9 na fundusze własne oraz dotyczących traktowania jako duże ekspozycje niektórych ekspozycji wobec podmiotów sektora publicznego denominowanych w walucie krajowej dowolnego państwa członkowskiego. Zgodnie z tą regulacją banki mogą stosować przepisy przejściowe w zakresie funduszy własnych i powiększać kapitał podstawowy Tier I związany z wdrożeniem nowego modelu utraty wartości w okresie kolejnych 5 lat od daty 1 stycznia 2018 roku, przy czym współczynnik korygujący maleje z okresu na okres.

Ponadto 27 czerwca 2020 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2020/873 z 24 czerwca 2020 roku zmieniające rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i (UE) 2019/876 w odniesieniu do niektórych dostosowań w odpowiedzi na pandemię COVID-19 (dalej Rozporządzenie 2020/873). Przepis ten pozwala na złagodzenie wpływu na kapitał Tier 1 kwoty odpisów utworzonych od 1 stycznia 2020 roku. 

Rozwiązanie takie może być stosowane do 2024 roku włącznie, przy czym przyporządkowany to tej wartości współczynnik korygujący maleje z okresu na okres. Bank podjął decyzję, w świetle art. 473a ust. 7a CRR wprowadzonego powyższym Rozporządzeniem, o skorzystaniu z opcji, zgodnie z którą do korekty łagodzącej wpływ wprowadzenia MSSF 9 na fundusze własne przypisywana jest waga ryzyka równa 100 % i uzyskana wartość dodawana jest do miary ekspozycji całkowitej.

Zgodnie z art. 468 CRR (zmienionym ww. Rozporządzeniem 2020/873) banki mogą stosować tymczasowe traktowanie niezrealizowanych zysków i strat wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody w związku z pandemią COVID-19. Podejście to pozwala na wyłączenie z obliczeń pozycji kapitału podstawowego Banku części niezrealizowanych zysków i strat skumulowanych od dnia 31 grudnia 2019 roku ujętych w bilansie w pozycji „zmiany wartości godziwej instrumentów dłużnych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody”, odpowiadających ekspozycjom wobec rządów centralnych, samorządów regionalnych lub władz lokalnych, oraz wobec podmiotów sektora publicznego, z wyłączeniem tych aktywów finansowych, które są dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe. Grupa Kapitałowa Banku podjęła decyzję o stosowaniu powyższego tymczasowego traktowania począwszy od danych za grudzień 2021 roku i zawiadomiła o tej decyzji Komisję Nadzoru Finansowego.

Ponadto, od danych za listopad 2021 Grupa zdecydowała się na wykorzystanie możliwości wskazanej w wytycznych Europejskiego Nadzoru Bankowego określonych w ramach jednolitego zbioru pytań i odpowiedzi (single rulebook QA nr 2015_1887). Zgodnie z odpowiedzią EBA aktywa z tytułu podatku odroczonego związane z zyskami lub stratami na zabezpieczeniach przepływów pieniężnych (które nie są włączane do funduszy własnych zgodnie z art. 33 CRR) nie muszą być uwzględniane także w aktywach z tytułu dochodowego podatku odroczonego uwzględnianych w odliczeniach od funduszy własnych zgodnie z art. 36 oraz 48 CRR.

•           Fundusze własne dla potrzeb adekwatności kapitałowej

Poziom adekwatności kapitałowej Grupy Kapitałowej w 2022 roku i w 2021 roku utrzymywał się na bezpiecznym poziomie, istotnie powyżej limitów nadzorczych. W całym okresie minimalne wymogi kapitałowe były spełnione.

•           Wymogi w zakresie funduszy własnych (Filar I)

Grupa Kapitałowa wylicza wymogi w zakresie funduszy własnych dla następujących rodzajów ryzyka:

ryzyko kredytowe

metodą standardową stosując następujące formuły w zakresie:

ekspozycji bilansowych - iloczyn wartości bilansowej (uwzględniającej wartość korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego), wagi ryzyka przypisanej ekspozycji zgodnie z metodą standardową wyliczania wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego oraz 8% (przy uwzględnieniu uznawalnych zabezpieczeń),

udzielonych zobowiązań pozabilansowych – iloczyn wartości zobowiązania (uwzględniającej wartość korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego), wagi ryzyka produktu, wagi ryzyka przypisanej ekspozycji pozabilansowej zgodnie z metodą standardową wyliczania wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego oraz 8% (przy uwzględnieniu uznawalnych zabezpieczeń),

transakcji pozabilansowych (instrumentów pochodnych) – iloczyn wagi ryzyka przypisanej transakcji pozabilansowej zgodnie z metodą standardową wyliczania wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego, ekwiwalentu bilansowego transakcji pozabilansowych oraz 8%.

ryzyko operacyjne

•      zgodnie z podejściem AMA - w zakresie działalności prowadzonej przez Bank, z uwzględnieniem oddziału w Niemczech i oddziału w Czechach oraz z wyłączeniem oddziału w Słowacji,

•      zgodnie z podejściem BIA - w zakresie działalności oddziału w Słowacji oraz w zakresie działalności podmiotów Grupy Kapitałowej objętych konsolidacją ostrożnościową.

ryzyko rynkowe

•      ryzyka walutowego – wyliczanego metodą podstawową,

•      ryzyka cen towarów – wyliczanego metodą uproszczoną,

•      ryzyka instrumentów kapitałowych – wyliczanego metodą uproszczoną,

•      ryzyka szczególnego instrumentów dłużnych – wyliczanego metodą podstawową,

•      ryzyka ogólnego instrumentów dłużnych – wyliczanego zgodnie z podejściem opartym na duracji,

•      pozostałych rodzajów ryzyka innych niż ryzyko delta (ryzyko non-delta) wyliczanych metodą scenariuszową w przypadku opcji, dla których Bank stosuje własne modele wyceny oraz metodą delta plus dla pozostałych opcji,

Pozostałe ryzyka

•      ryzyka rozliczenia i ryzyka dostawy – wyliczanego metodą określoną w Tytule V „Wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rozliczenia” rozporządzenia CRR,

•      ryzyka kredytowego kontrahenta – w tym ekspozycji wobec kontrahenta centralnego -  wyliczanego metodą standardową określoną w Rozdziale 6 „Ryzyko kredytowe kontrahenta” Tytułu II „Wymogi kapitałowe z tytułu ryzyka kredytowego” rozporządzenia CRR,

•      ryzyka z tytułu korekty wyceny kredytowej - wyliczanego metodą określoną w Tytule VI „Wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej” rozporządzenia CRR,

•      przekroczenia limitu dużych ekspozycji – wyliczanego metodą określoną w § 395-401 rozporządzenia CRR,

 

 

31.12.2022

31.12.2021 dane przekształcone

31.12.2021 dane opublikowane

Kapitał własny

35 435

37 693

37 693

kapitały: zakładowy, zapasowy, rezerwowy i fundusz ogólnego ryzyka

32 496

32 291

32 291

niepodzielony wynik finansowy

8 651

6 270

6 270

wynik roku bieżącego

3 333

4 874

4 874

inne całkowite dochody oraz udziały niekontrolujące

(9 045)

(5 742)

(5 742)

 

 

 

 

Wyłączenia z kapitału własnego:

(2 154)

895

895

dekonsolidacja - korekty z tytułu konsolidacji ostrożnościowej

(224)

(268)

(268)

wynik roku bieżącego

3 290

4 862

4 862

zabezpieczenie przepływów pieniężnych

(5 220)

(3 699)

(3 699)

 

 

 

 

Inne pomniejszenia funduszy:

3 404

2 962

2 966

wartość firmy

961

961

961

inne wartości niematerialne

1 508

1 461

1 461

pozycje sekurytyzacyjne

12

54

54

dodatkowe korekty aktywów (AVA, DVA, NPE)

923

486

490

Tymczasowe traktowanie niezrealizowanych zysków i strat na papierach wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody zgodnie z art. 468 CRR

1 357

1 238

1 235

 

 

 

 

Przejściowe odwrócenie wpływu MSSF 9

1 651

1 763

1 482

Zysk/(strata) roku bieżącego

946

2 575

1 975

 

 

 

 

Fundusze Tier 1

38 139

39 412

38 524

Fundusze Tier 2 (dług podporządkowany)

2 584

2 700

2 700

 

 

 

 

Fundusze własne

40 723

42 112

41 224

 

 

 

 

Wymogi w zakresie funduszy własnych

18 328

17 990

18 093

Ryzyko kredytowe

15 594

15 973

16 076

Ryzyko operacyjne1

2 358

1 793

1 793

Ryzyko rynkowe2

339

183

183

Ryzyko korekty wyceny kredytowej

37

41

41

 

 

 

 

Łączny współczynnik kapitałowy

17,78%

18,73%

18,23%

Współczynnik kapitału Tier 1

16,65%

17,53%

17,03%

1  W 2022 roku nastąpił wzrost wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego o 565 milionów PLN będący w głównej mierze konsekwencją rosnących kosztów ryzyka prawnego dotyczącego portfela kredytów hipotecznych w CHF.

2  Wzrost wartości wymogu na ryzyko rynkowe na koniec 2022 roku spowodowana była przede wszystkim wystąpieniem wymogu z tytułu ryzyka walutowego w wysokości 135 milionów PLN.

Zgodnie z art. 26 ust. 2 Rozporządzenie CRR instytucje mogą włączyć zyski z bieżącego okresu lub zyski roczne do kapitału podstawowego Tier I po podjęciu formalnej decyzji potwierdzającej ostateczny wynik finansowy instytucji w danym roku lub, przed podjęciem ww. formalnej decyzji, po uzyskaniu uprzedniego zezwolenia właściwego organu. Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Nadzoru Bankowego (EBA) zawartymi w jednolitym zbiorze pytań i odpowiedzi (single rulebook QA) przedstawiającymi stanowisko EBA dotyczące momentu rozpoznawania zysków rocznych oraz śródrocznych w danych dotyczących adekwatności kapitałowej (QA 2018_3822, QA 2018_4085 oraz QA 2013_208), od momentu kiedy instytucja formalnie spełnia kryteria pozwalające mu zaliczyć zysk za dany okres do kapitału Tier I, uznaje się, że zysk ten powinien być zaliczony na datę wsteczną (datę zysku a nie datę spełnienia kryterium) i należy dokonać korekty funduszy własnych na datę której dotyczy zysk.

Z uwagi na fakt, iż w dniu 12 maja 2022 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku dokonało zatwierdzenia podziału zysku Banku, oraz do końca czerwca 2022 roku został zakończony formalny podział zysków części pozostałych podmiotów Grupy Kapitałowej Banku konsolidowanej ostrożnościowo, powyższe wytyczne mają zastosowanie do funduszy własnych Grupy w odniesieniu do danych według stanu na 31 grudnia 2021 roku.

Gdyby nie były stosowane rozwiązania przejściowe dotyczące częściowego odwrócenia wpływu MSSF 9 zgodnie z art. 473a rozporządzenia CRR, Kapitał Tier 1 Grupy wyniósłby 36 414 mln PLN, Łączny Kapitał 38 998 mln PLN, współczynnik kapitału Tier 1 byłby na poziomie 16,04%, łączny współczynnik kapitałowy 17,18%, a wskaźnik dźwigni 8,05%.

Gdyby nie stosowano tymczasowego traktowania niezrealizowanych zysków i strat wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody zgodnie z art. 468 rozporządzenia CRR, Kapitał Tier 1 Grupy wyniósłby 36 661 mln PLN, Łączny Kapitał 39 245 mln PLN, współczynnik kapitału Tier 1 wyniósłby 16,03%, łączny współczynnik kapitałowy 17,16%, a wskaźnik dźwigni 8,07%.

Zgodnie z Rozporządzeniem CRR, na potrzeby adekwatności kapitałowej stosuje się konsolidację ostrożnościową, która, w odróżnieniu od konsolidacji zgodnej z MSSF, obejmuje tylko podmioty zależne spełniające definicję instytucji, instytucji finansowej lub przedsiębiorstwa usług pomocniczych. Ponadto na podstawie art. 19 ust. 1 Rozporządzenia CRR z konsolidacji ostrożnościowej mogą być wyłączone podmioty, których łączna wartość aktywów i pozycji pozabilansowych jest niższa niż 10 mln EUR.

Pozostałe jednostki zależne niekonsolidowane metodą pełną na potrzeby konsolidacji ostrożnościowej wyceniane są metodą praw własności.

Grupę Kapitałową na potrzeby konsolidacji ostrożnościowej stanowią:

•        PKO Bank Polski S.A.,

•        Grupa Kapitałowa PKO Leasing S.A.,

•        PKO BP BANKOWY PTE S.A.,

•        PKO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.,

•        Grupa Kapitałowa KREDOBANK S.A.,

•        PKO Finance AB,

•        PKO BP Finat sp. z o.o.,

•        PKO Bank Hipoteczny S.A.,

•        Grupa Kapitałowa Bankowe Towarzystwo Kapitałowe S.A.

Z konsolidacji ostrożnościowej wyłączone są podmioty niefinansowe i ubezpieczeniowe.

skonsolidowany rachunek zysków i strat zgodny z rozporządzeniem CRR (konsolidacja ostrożnościowa)

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT zgodny z rozporządzeniem CRR

31.12.2022

31.12.2021

Wynik z tytułu odsetek

11 725

9 861

Przychody z tytułu odsetek

20 065

10 554

Koszty z tytułu odsetek

(8 340)

(693)

Wynik z tytułu prowizji i opłat

4 689

4 278

Przychody z tytułu prowizji i opłat

6 254

5 445

Koszty z tytułu prowizji i opłat

(1 565)

(1 167)

Wynik pozostały

427

729

Przychody z tytułu dywidend

12

12

Wynik na operacjach finansowych

360

63

Wynik z pozycji wymiany

(66)

437

Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych

(10)

205

Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto

131

12

Wynik na działalności biznesowej

16 841

14 868

Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe

(1 476)

(1 329)

Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych

(63)

(46)

Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych

(1 914)

-

Koszty działania

(7 675)

(6 038)

Podatek od niektórych instytucji finansowych

(1 259)

(1 071)

Udział w zyskach i stratach jednostek zależnych, stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć

247

97

Zysk/(strata) brutto

4 701

6 481

Podatek dochodowy

(1 411)

(1 619)

 

 

 

Zysk/(strata) netto (z uwzględnieniem udziałowców niesprawujących kontroli)

3 290

4 862

Zyski i straty udziałowców niesprawujących kontroli

-

-

Zysk/(strata) netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej

3 290

4 862

•           KAPITAŁ WEWNĘTRZNY (FILAR II)

W 2022 roku Grupa Kapitałowa wyznaczała kapitał wewnętrzny zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa:

•        rozporządzeniem CRR,

•        ustawą Prawo bankowe,

•        rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 czerwca 2021 roku w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz polityki wynagrodzeń w bankach (weszło w życie z dniem 11 czerwca 2021 roku),

•        rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 27 lipca 2021 roku w sprawie szczegółowego sposobu szacowania kapitału wewnętrznego oraz dokonywania przez bank przeglądów strategii i procedur szacowania i stałego utrzymywania kapitału wewnętrznego (weszło w życie z dniem 4 sierpnia 2021 roku),

•        ustawą o nadzorze makroostrożnościowym,

oraz przepisami wewnętrznymi Banku i Grupy Kapitałowej.

Kapitał wewnętrzny to szacowana kwota kapitału, niezbędna do pokrycia wszystkich istotnych rodzajów ryzyka występujących w działalności Grupy Kapitałowej. Celem szacowania kapitału wewnętrznego jest określenie funduszy własnych na poziomie zapewniającym bezpieczeństwo działalności przy uwzględnieniu zmian profilu i skali prowadzonej działalności oraz niekorzystnych warunków skrajnych oraz umożliwienie bardziej efektywnego zarządzania Grupą Kapitałową nakierowanego na poprawę rentowności działalności i rentowności zainwestowanego kapitału.

Kapitał wewnętrzny na pokrycie istotnych rodzajów ryzyka jest ustalany zgodnie z metodami określonymi w przepisach wewnętrznych.

Wysokość relacji funduszy własnych do kapitału wewnętrznego Grupy Kapitałowej utrzymywała się na poziomie powyżej zarówno limitu ustawowego, jak i wewnętrznego Grupy Kapitałowej.

•           UJAWNIENIA (FILAR III)

Grupa Kapitałowa ogłasza w cyklu kwartalnym informacje dotyczące w szczególności zarządzania ryzykiem oraz adekwatności kapitałowej zgodnie z: rozporządzeniem CRR i aktami wykonawczymi do CRR, wytycznymi Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego, w tym w sprawie wymogów dotyczących ujawniania informacji na mocy części ósmej Rozporządzania CRR („wytyczne EBA”), ustawą o nadzorze makroostrożnościowym, ustawą Prawo bankowe, Rekomendacjami H, M i P wydanymi przez Komisję Nadzoru Finansowego, w ramach Raportu „Adekwatność kapitałowa oraz inne informacje Grupy Kapitałowej Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego Spółki Akcyjnej podlegające ogłaszaniu. Ostatni raport został przygotowany według stanu na 31 grudnia 2021 roku”.

Szczegółowe informacje o zakresie ujawnianych informacji, sposobie ich weryfikacji oraz publikacji zawierają Zasady polityki informacyjnej PKO Banku Polskiego SA w zakresie adekwatności kapitałowej oraz innych informacji podlegających ogłaszaniu udostępnione na stronie internetowej Banku (www.pkobp.pl).

70. Wskaźnik dźwigni

Grupa Kapitałowa wylicza wskaźnik dźwigni jako jedną z miar adekwatności kapitałowej.

Celem zarządzania ryzykiem nadmiernej dźwigni finansowej jest zapewnienie właściwej relacji pomiędzy wielkością kapitału Tier I i sumą aktywów bilansowych oraz udzielonych zobowiązań pozabilansowych Grupy Kapitałowej.

Dla celów pomiaru ryzyka nadmiernej dźwigni finansowej Grupa Kapitałowa kalkuluje wskaźnik dźwigni jako miarę kapitału Tier I podzieloną przez miarę ekspozycji całkowitej i wyraża wskaźnik jako wartość procentową. Wskaźnik dźwigni według stanu na 31 grudnia 2022 roku i 31 grudnia 2021 roku utrzymywał się powyżej limitów wewnętrznych, zewnętrznych, a także powyżej wartości minimalnych rekomendowanych przez KNF.

Dla utrzymania wskaźnika dźwigni na akceptowalnym Grupa Kapitałowa ustaliła strategiczny limit tolerancji oraz wartość progową, których poziomy są regularnie monitorowane i okresowo weryfikowane. 

 

Ekspozycje wskaźnika dźwigni określone w rozporządzeniu w sprawie wymogów kapitałowych

 

 

31.12.2022

31.12.2021 dane przekształcone

31.12.2021 dane opublikowane

Kapitał i miara ekspozycji całkowitej

 

 

 

Kapitał Tier I

38 139

39 412

38 524

Miara ekspozycji całkowitej składającej się na wskaźnik dźwigni

454 490

436 860

439 933

Wskaźnik dźwigni

 

 

 

Wskaźnik dźwigni

8,39

9,02

8,76

 

71. dywidendy i podział zysku z lat ubiegłych

Intencją Banku, zgodnie z przyjętą w 2021 roku polityką dywidendową, jest stabilne realizowanie w długim okresie wypłat dywidendy dla akcjonariuszy z zachowaniem zasady ostrożnego zarządzania Bankiem i Grupą Kapitałową Banku zgodnie z wymogami przepisów prawa oraz stanowisk KNF w sprawie założeń polityki dywidendowej banków komercyjnych.

15 grudnia 2022 roku Bank przyjął politykę dywidendową Banku i Grupy Kapitałowej („Polityka dywidendowa”). Przyjęta Polityka dywidendowa  zakłada intencję stabilnego wypłacania dywidendy w długim terminie z zachowaniem zasady ostrożnego zarządzania Bankiem i Grupą Kapitałową, zgodnie z wymogami przepisów prawa oraz stanowiskiem KNF w sprawie założeń polityki dywidendowej banków komercyjnych. Celem Polityki dywidendowej jest optymalne kształtowanie struktury kapitałowej Banku i Grupy Kapitałowej z uwzględnieniem zwrotu z kapitału i jego kosztu oraz potrzeb kapitałowych związanych z rozwojem, przy jednoczesnej konieczności zapewnienia odpowiedniego poziomu współczynników adekwatności kapitałowej oraz spełnienia wymogu w zakresie minimalnego poziomu funduszy własnych i zobowiązań podlegających umorzeniu lub konwersji (MREL). Dodatkowym narzędziem redystrybucji kapitałów jest skup akcji własnych w celu ich umorzenia. Zgodę na nabycie przez Bank akcji własnych wyraża Walne Zgromadzenie, po uprzedniej akceptacji Rady Nadzorczej, określając warunki nabycia, w tym maksymalną liczbę akcji do nabycia, okres upoważnienia do nabycia akcji, który nie może przekraczać pięciu lat oraz maksymalną i minimalną wysokość zapłaty za nabywane akcje, jeżeli nabycie następuje odpłatnie. Nabycie akcji własnych w celu umorzenia w każdym przypadku wymaga uzyskania przez Bank uprzedniej zgody Komisji Nadzoru Finansowego.

12 maja 2022 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku PKO Banku Polskiego S.A. (ZWZ) podjęło uchwałę w sprawie podziału zysku PKO Banku Polskiego S.A. osiągniętego w 2021 roku, zgodnie z którą:

•        2 287 500 000 PLN (tj. 49,77% zysku netto Banku) zostało przeznaczone na dywidendę,

•        pozostałą część zysku netto w kwocie 2 308 836 372 PLN pozostawiono niepodzieloną.

Dywidenda wynosi 1,83 PLN brutto na jedną akcję. ZWZ określiło dzień dywidendy (nabycia praw) na 4 sierpnia 2022 roku, a dzień wypłaty dywidendy na 23 sierpnia 2022 roku. Dywidenda przysługuje ze wszystkich 1 250 milionów akcji.

Jednocześnie ZWZ podjęło uchwałę dotyczącą pozostawienia niepodzielonego zysku PKO Banku Polskiego S.A. z lat poprzednich, w kwocie 5 500 000 000 PLN, zyskiem niepodzielonym.

Powyższe uchwały są spójne z indywidualnym zaleceniem Komisji Nadzoru Finansowego z 23 lutego 2022 roku, zgodnie z którym KNF zaleciła Bankowi ograniczenie ryzyka występującego w jego działalności poprzez:

•        niewypłacanie dywidendy z zysku wypracowanego w 2021 roku w wysokości większej niż 50%;

•        niepodejmowanie, bez uprzedniej konsultacji z organem nadzoru, innych działań, w szczególności pozostających poza zakresem bieżącej działalności biznesowej i operacyjnej, które mogą skutkować obniżeniem funduszy własnych, w tym również ewentualnych wypłat dywidend z niepodzielonego zysku z lat ubiegłych oraz wykupów akcji własnych.

Jednocześnie KNF potwierdziła, że Bank spełnia wymogi do wypłaty dywidendy na poziomie do 50% zysku netto za 2021 rok określone w stanowisku KNF z grudnia 2021 roku w sprawie polityki dywidendowej w 2022 roku instytucji nadzorowanych.

•           Zalecenia KNF w zakresie wypłaty dywidendy w 2023 roku

6 grudnia 2022 roku KNF przyjęła stanowisko w sprawie polityki dywidendowej w 2023 roku banków komercyjnych, banków spółdzielczych i zrzeszających, zakładów ubezpieczeń, zakładów reasekuracji, zakładów ubezpieczeń i reasekuracji, towarzystw funduszy inwestycyjnych, powszechnych towarzystw emerytalnych oraz domów maklerskich.

Wskazane w stanowiskach KNF kryteria wypłaty dywidendy dla banków komercyjnych są następujące:

1.         Kwotę do wysokości 50% zysku za 2022 rok mogą wypłacić jedynie banki spełniające jednocześnie poniższe kryteria:

•        nierealizujące programu naprawczego,

•        pozytywnie ocenione w ramach procesu badania i oceny nadzorczej (BION) - ocena końcowa BION nie gorsza niż 2,5,

•        wykazujące poziom dźwigni finansowej (LR) na poziomie wyższym niż 5%,

•        posiadające współczynnik kapitału podstawowego Tier 1 (CET1) nie niższy niż wymagane minimum: 4,5% +56%*wymóg P2R + wymóg połączonego bufora (z uwzględnieniem 3% bufora ryzyka systemowego),

•        posiadające współczynnik kapitału Tier 1 (T1) nie niższy niż wymagane minimum.: 6% +75%*wymóg P2R + wymóg połączonego bufora (z uwzględnieniem 3% bufora ryzyka systemowego),

•        posiadające łączny współczynnik kapitałowy (TCR) nie niższy niż wymagane minimum.: 8% + wymóg P2R + wymóg połączonego bufora (z uwzględnieniem 3% bufora ryzyka systemowego),

2.         Kwotę do wysokości 75% zysku z 2022 roku mogą wypłacić jedynie banki spełniające jednocześnie kryteria do wypłaty 50% z uwzględnieniem, w ramach kryteriów kapitałowych, wrażliwości banku na niekorzystny scenariusz makroekonomiczny (zalecenie P2G).

3.         Kwotę do wysokości 100% zysku z 2022 roku mogą wypłacić jedynie banki spełniające jednocześnie kryteria do wypłaty 75%, a także których portfel należności od sektora niefinansowego charakteryzuje się dobrą jakością kredytową (udział NPL, z uwzględnieniem instrumentów dłużnych, na poziomie nieprzewyższającym 5%).

Kryteria określone w punktach 1-3 bank powinien spełniać zarówno na poziomie jednostkowym, jak i skonsolidowanym.

Dodatkowo KNF wskazała, że banki posiadające istotny portfel walutowych kredytów mieszkaniowych korygują stopę wypłaty dywidendy w oparciu o dwa dodatkowe kryteria:

•        Kryterium 1 – bazujące na udziale walutowych kredytów mieszkaniowych dla gospodarstw domowych w całym portfelu należności od sektora niefinansowego,

•        Kryterium 2 – bazujące na udziale kredytów mieszkaniowych walutowych udzielonych w latach 2007 i 2008 w portfelu walutowych kredytów mieszkaniowych dla gospodarstw domowych.

KNF zaleciła stosowanie odpowiednich korekt w zależności od wielkości posiadanego przez bank portfela:

•        Kryterium 1:

– banki z udziałem powyżej 5% - korekta stopy dywidendy o 20 p.p.,

– banki z udziałem powyżej 10% - korekta stopy dywidendy o 40 p.p.,

– banki z udziałem powyżej 20% - korekta stopy dywidendy o 60 p.p.,

– banki z udziałem powyżej 30% - korekta stopy dywidendy o 100 p.p.,

•        Kryterium 2:

– banki z udziałem powyżej 20% - korekta stopy dywidendy o 30 p.p.,

– banki z udziałem powyżej 50% - korekta stopy dywidendy o 50 p.p.,

przy czym łączna wartość korekty (maksymalnie 100%) jest sumą korekt wynikających z obu kryteriów.

Intencją Banku jest wypłata dywidendy w 2023 roku z zysku netto 2022 roku.

Zgodnie z art. 395 § 2 pkt 2 Kodeksu spółek handlowych decyzja dotycząca podziału zysku pozostaje w kompetencjach Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Banku.

POZOSTAŁE NOTY

72. Informacje uzupełniające do skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych

•           Środki pieniężne oraz ekwiwalenty środków pieniężnych

Zasady rachunkowości:

Na środki pieniężne oraz ekwiwalenty środków pieniężnych składają się gotówka w kasie oraz środki pieniężne na rachunku nostro w Narodowym Banku Polskim, a także należności od banków w rachunku bieżącym oraz inne środki pieniężne o terminie wymagalności do 3 miesięcy licząc od daty nabycia.

Informacje finansowe

ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY

2022

2021

Gotówka, rachunek bieżący w Banku Centralnym

11 966

11 587

Lokaty w Banku Centralnym

3 951

-

Bieżące należności od banków

15 589

8 935

Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania, w tym

489

253

- należności od banków

454

228

- kredyty i pożyczki udzielone klientom

35

25

 

 

 

Razem

31 995

20 775

•           Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania

Środki pieniężne w kwocie 489 milionów PLN (na 31 grudnia 2021 roku: 253 miliony PLN), w tym:

•        w kwocie 35 milionów PLN (na 31 grudnia 2021 roku 25 milionów PLN) stanowiące zabezpieczenia wykonywanych przez Biuro Maklerskie PKO Banku Polskiego operacji papierami wartościowymi są zdeponowane w KDPW_CCP w ramach Funduszu Gwarantowania Rozliczeń Transakcji Giełdowych. Każdy uczestnik bezpośredni, który posiada status uczestnika rozliczającego zobowiązany jest do dokonania wpłaty do funduszu rozliczeniowego gwarantującego rozliczanie transakcji giełdowych objętych tym funduszem. Wysokość wpłat uzależniona jest od wartości obrotu danego uczestnika i jest codziennie aktualizowana przez KDPW_CCP.

•        w kwocie 4 miliony PLN (na 31 grudnia 2021 roku: 4 miliony PLN) stanowiące środki wpłacone przez uczestników IKE, IKZE, PPE i PSO, które nie zostały do 31 grudnia 2022 roku i odpowiednio 31 grudnia 2021 roku przeliczone przez agenta transferowego na jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych,

•        w kwocie 450 milionów PLN (na 31 grudnia 2021 roku: 224 milionów PLN) stanowiące zabezpieczenie transakcji sekurytyzacji.

•           Przepływy pieniężne z tytułu odsetek i dywidend otrzymanych i wypłaconych

PRZYCHODY Z TYTUŁU ODSETEK OTRZYMANE OD:

2022

2021

kredytów i innych należności od banków

1 443

261

pochodnych instrumentów zabezpieczających

-

419

dłużnych papierów wartościowych

3 745

2 290

kredytów i pożyczek udzielonych klientom

14 554

6 823

 

 

 

Razem

19 742

9 793

 

Powyższe kwoty odsetek otrzymanych nie uwzględniają wartości prowizji rozliczanych w czasie z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej, ujmowanych jako przychody odsetkowe.  

KOSZTY Z TYTUŁU ODSETEK - ZAPŁACONE:

2022

2021

zobowiązań wobec banków

(127)

(26)

zobowiązań wobec klientów

 (2 863)

 (265)

kredytów i pożyczek otrzymanych

(35)

(28)

leasingu

(19)

(12)

dłużnych papierów wartościowych

(89)

(293)

emisji papierów wartościowych

(447)

(341)

zobowiązań podporządkowanych

(99)

(48)

 

 

 

Razem

(3 679)

(1 013)

 

PRZYCHODY Z TYTUŁU DYWIDEND – OTRZYMANE

2022

2021

od aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu

1

1

instrumentów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

50

11

 

 

 

Razem

51

12

•           Przepływy z działalności operacyjnej – inne korekty

INNE KOREKTY

2022

2021

Zabezpieczenie przepływów pieniężnych oraz zabezpieczenie udziałów w aktywach netto podmiotu zagranicznego

(1 901)

(5 008)

Zyski i straty aktuarialne

(9)

9

Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych

(87)

51

Wycena dotycząca udziałów w jednostkach podporządkowanych i inne zmiany

(18)

5

Likwidacja rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych

(11)

(205)

Inne zmiany

114

11

 

 

 

Razem

(1 912)

(5 137)

•           Objaśnienie przyczyn różnic pomiędzy zmianami stanu pozycji skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej oraz zmianami stanu tych pozycji wykazywanymi w działalności operacyjnej skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych

(ZYSK) STRATA Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ

2022

2021

Zyski ze sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych oraz aktywów do zbycia

(108)

(101)

Straty na sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych oraz aktywów do zbycia

11

33

 

 

 

Razem

(97)

(68)

 

Analityka do pozycji „Odsetki i dywidendy otrzymane” i „Odsetki zapłacone” w przepływach środków pieniężnych z działalności operacyjnej

2022

2021

Wykazywane w działalności inwestycyjnej:

(3 758)

(2 280)

od aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu

 (1)

 (1)

dywidendy otrzymane od papierów wartościowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

(50)

(11)

odsetki otrzymane od papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

(1 987)

(1 304)

odsetki otrzymane od papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu

(1 720)

(964)

Wykazywane w działalności finansowej:

581

417

odsetki zapłacone z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych

447

341

odsetki zapłacone od zobowiązań podporządkowanych

99

48

odsetki zapłacone od kredytów i pożyczek otrzymanych

35

28

 

 

 

Razem

(3 177)

(1 863)

 

ZMIANA STANU NALEŻNOŚCI OD BANKÓW

2022

2021

Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych

(7 091)

(6 453)

Zmiany odpisów na oczekiwane straty kredytowe

(2)

-

Wyłączenie zmiany stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów

6 880

6 965

 

 

 

Razem

(213)

512

 

ZMIANA STANU PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

2022

2021

Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych

(192)

(11 758)

Zmiany odpisów na oczekiwane straty kredytowe

40

(57)

Wartość godziwa aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite

(2 072)

(3 802)

Ujęcie nabycia / zbycia papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite w działalności inwestycyjnej

3 258

(8 969)

Ujęcie nabycia / zbycia papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu w działalności inwestycyjnej

(5 312)

23 836

Inne wpływy z działalności inwestycyjnej

(10)

(138)

Razem

(4 288)

(888)

 

ZMIANA STANU KREDYTÓW I POŻYCZEK UDZIELONYCH KLIENTOM

2022

2021

Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych

2 579

(11 697)

Zmiany odpisów na oczekiwane straty kredytowe

(1 060)

136

Wyłączenie zmiany stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów

10

(4)

 

 

 

Razem

1 529

(11 565)

 

ZMIANA STANU AKTYWÓW TRWAŁYCH PRZEZNACZONYCH DO SPRZEDAŻY

2022

2021

Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych

8

108

Zmiany odpisów na aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży

-

2

 

 

 

Razem

8

110

 

ZMIANA STANU INNYCH AKTYWÓW

2022

2021

Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych

(199)

198

Zmiany odpisów  na inne aktywa i zapasy

(17)

(61)

 

 

 

Razem

(216)

137

 

ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU OTRZYMANYCH KREDYTÓW I POŻYCZEK

2022

2021

Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych

(167)

195

Ujęcie zaciągnięcia /spłaty kredytów i pożyczek długoterminowych w działalności finansowej, w tym odsetek

132

(229)

 

 

 

Razem

(35)

(34)

 

ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU EMISJI PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

2022

2021

Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych

(8 362)

(8 226)

Ujęcie zaciągnięcia /spłaty zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych w działalności finansowej

9 104

8 000

 

 

 

Razem

742

(226)

 

ZMIANA STANU SKUMULOWANYCH ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE ORAZ ODPISÓW Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI AKTYWÓW NIEFINANSOWYCH I INNYCH

2022

2021

Zmiana skumulowanych odpisów i rezerw na oczekiwane straty kredytowe

1 191

(36)

na należności od banków

2

-

na kredyty i pożyczki udzielone klientom

1 059

(137)

na papiery wartościowe

(39)

57

na inne aktywa finansowe

11

(2)

rezerw na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancje

158

46

Zmiana skumulowanych odpisów z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych i innych rezerw

270

139

na aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży

-

(2)

na rzeczowe aktywa trwałe

2

1

na wartości niematerialne

(13)

(20)

na inwestycje w jednostki podporządkowane

-

(12)

na inne aktywa niefinansowe

7

62

pozostałych rezerwy

274

110

 

 

 

Razem

1 461

103

 

ZMIANA STANU POZOSTAŁYCH ZOBOWIĄZAŃ

2022

2021

Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych

1 648

663

Ujęcie płatności z tytułu leasingu w działalności finansowej

255

233

 

 

 

Razem

1 903

896

 

ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU LEASINGU

2022

2021

Bilans otwarcia

959

1 090

Zmiany ujęte w działalności operacyjnej:

192

102

- nowe umowy

49

33

- zamknięcie umów

(11)

(8)

- modyfikacje

136

67

- odsetki

16

10

- różnice kursowe

2

-  

Ujęcie płatności z tytułu leasingu w działalności finansowej

(255)

(233)

 

 

 

Bilans zamknięcia

896

959

 

•           Uzgodnienie pozycji skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej z działalnością finansową skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych

2022 

Wartość na początek okresu

Ujęte w działalności finansowej w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych

Ujęte w działalności operacyjnej w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych

Wartość na koniec okresu

Zaciągnięcie

Spłata

Inne zmiany (odsetki, różnice kursowe i inne)

Otrzymane kredyty i pożyczki

2 461

620

(753)

(34)

2 294

od banków

740

151

(516)

(66)

309

od klientów

1 721

469

(237)

32

1 985

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

23 872

8 421

(17 525)

742

15 510

Zobowiązania podporządkowane -obligacje podporządkowane

2 716

-

-

65

2 781

Płatności zobowiązań z tytułu leasingu

959

-

(255)

192

896

 

 x

 x

 x

 x

x

x

Razem

30 008

9 041

(18 533)

965

21 481

 

2021

Wartość na początek okresu

Ujęte w działalności finansowej w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych

Ujęte w działalności operacyjnej w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych

Wartość na koniec okresu

Zaciągnięcie

Spłata

Inne zmiany (odsetki,  różnice kursowe i inne)

 

Otrzymane kredyty i pożyczki

2 267

1 331

(1 103)

(34)

2 461

od banków

875

627

(802)

40

740

od klientów

1 392

704

(301)

(74)

1 721

Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

32 098

10 403

(18 403)

(226)

23 872

Zobowiązania podporządkowane -obligacje podporządkowane

2 716

-

-

-

2 716

Płatności zobowiązań z tytułu leasingu

1 090

-

(233)

102

959

 

x

x

x

x

x

Razem

38 171

11 734

(19 739)

(158)

30 008

W innych wpływach inwestycyjnych ujmowane są wpływy z dywidend oraz wpływy z tytułu sprzedaży kapitałowych papierów wartościowych. W innych wydatkach inwestycyjnych ujmowane są nabycia kapitałowych papierów wartościowych.

W roku 2022 w pozycji „inne wydatki inwestycyjne” Grupa prezentuje efekt transakcji nabycia akcji PKN ORLEN S.A. w kwocie 707 milionów PLN a w pozycji „inne wpływy inwestycyjne” efekt sprzedaży tych akcji w kwocie  715 milionów  PLN. 29 września 2022 roku Grupa nabyła 14 161 080 akcji na okaziciela PKN ORLEN S.A. od Skarbu Państwa – Ministerstwa Aktywów Państwowych, za cenę równą iloczynowi liczby akcji i ceny jednej akcji zgodnie z kursem zamknięcia notowań akcji PKN ORLEN S.A. na rynku podstawowym Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie w dniu zawarcia umowy pomniejszoną o dyskonto ustalone na zasadach rynkowych. 30 września 2022 roku Grupa zawarła z PKN ORLEN S.A. transakcję swapa przychodu całkowitego (Total Return Swap) na okres 1 miesiąca, gdzie instrumentem bazowym były nabyte akcje. PKN ORLEN S.A. na zabezpieczenie wierzytelności złożył na rzecz Grupy depozyt gotówkowy, który podlegał oprocentowaniu na warunkach rynkowych. 18 października 2022 roku Grupa zbyła wszystkie akcje PKO ORLEN S.A. – sprzedaż nastąpiła w formule przyspieszonej budowy księgi popytu (ABB),

W innych wpływach inwestycyjnych ujmowane są również dywidendy otrzymane.

73. Transakcje ze Skarbem Państwa i jednostkami powiązanymi

•           Transakcje ze Skarbem Państwa

Skarb Państwa posiada 29,43% udziału w kapitale zakładowym Banku.

Na mocy ustawy z 30 listopada 1995 roku o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych oraz zmianie niektórych ustaw, PKO Bank Polski S.A. otrzymuje środki z budżetu państwa tytułem wykupu odsetek od kredytów mieszkaniowych.

TRANSAKCJE ZE SKARBEM PAŃSTWA

2022

2021

Przychody memoriałowe

65

73

Przychody otrzymane kasowo

12

19

Przychody z tytułu przejściowego wykupu przez budżet państwa odsetek od kredytów mieszkaniowych „starego” portfela

53

54

Od 1 stycznia 2018 roku w oparciu o przepisy ustawy z 30 listopada 1995 roku o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych, kredytobiorcy nabyli prawo do umorzenia w ciężar budżetu państwa pozostałego zadłużenia, co skutkować będzie sukcesywnym (do 2026 roku) całkowitym rozliczaniem zadłużenia z tytułu kredytów mieszkaniowych tzw. „starego” portfela. Bank prowadzi rozliczenia związane z wykupem odsetek od kredytów mieszkaniowych przez Budżet Państwa i z tego tytułu w 2022 roku i w 2021 roku Bank otrzymał prowizję poniżej 1 miliona PLN.

Od 1 stycznia 1996 roku Bank jest generalnym dystrybutorem znaków wartościowych, z którego tytułu otrzymuje prowizje od Budżetu Państwa – w 2022 roku i w 2021 roku Bank otrzymał prowizję z tego tytułu poniżej 1 miliona PLN.

Biuro Maklerskie PKO BP pełni funkcję agenta emisji skarbowych obligacji detalicznych na podstawie umowy zawartej 11 lutego 2003 roku z Ministrem Finansów. Biuro Maklerskie PKO BP na podstawie tej umowy otrzymuje wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji agenta emisji - w 2022 roku wynosiło ono 254 miliony PLN, a w 2021 roku wynosiło 144 miliony PLN.

•        Istotne transakcje z jednostkami powiązanymi ze Skarbem Państwa

Poniżej zaprezentowano zaangażowanie Grupy Kapitałowej oraz wartość zobowiązań Grupy Kapitałowej w stosunku do 10 jednostek powiązanych ze Skarbem Państwa o największym zaangażowaniu łącznym.

ISTOTNE TRANSAKCJE Z JEDNOSTKAMI POWIĄZANYMI ZE SKARBEM PAŃSTWA

ZAANGAŻOWANIE BILANSOWE, W TYM Z TYTUŁU KREDYTÓW I  INSTRUMENTÓW DŁUŻNYCH

ZAANGAŻOWANIE POZABILANSOWE

ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DEPOZYTÓW

31.12.2022

31.12.2021

31.12.2022

31.12.2021

31.12.2022

31.12.2021

Kontrahent 1

 -  

 -  

 2 453

 2 453

 2 820

 2 870

Kontrahent 2

 16 097

 16 337

 31

 30

 87

 1 068

Kontrahent 3

 245

 887

 1 081

 662

 5

 145

Kontrahent 4

 422

 277

 3 807

 2 111

 2 087

 86

Kontrahent 5

 833

 697

 2 096

 1 976

 6

 54

Kontrahent 6

 118

 118

 1 500

 -  

 275

 3 225

Kontrahent 7

 1 643

 247

 4 610

 1 598

 1 088

 453

Kontrahent 8

 751

 575

 557

 1 410

 -  

 -  

Kontrahent 9

 608

 717

 1 320

 820

 59

 874

Kontrahent 10

 841

 896

 816

 444

 -  

 -  

 

 

2022

2021

Przychody z tytułu odsetek i prowizji

 420

 119

Koszty z tytułu odsetek i prowizji

 (497)

 (7)

Na 31 grudnia 2022 roku odpis na oczekiwane straty kredytowe metodą zindywidualizowaną na powyższe ekspozycje wyniósł 1 milion PLN (na 31 grudnia 2021 roku wyniósł 0 milionów PLN).

Wszystkie transakcje z jednostkami powiązanymi ze Skarbem Państwa zdaniem Grupy Kapitałowej zawierane są na warunkach rynkowych.

•        Transakcje z jednostkami powiązanymi kapitałowo

Transakcje Banku jako jednostki dominującej z jednostkami stowarzyszonymi i wspólnymi przedsięwzięciami zostały przedstawione w tabeli poniżej. Wszystkie opisane poniżej transakcje ze wspólnymi przedsięwzięciami i jednostkami stowarzyszonymi zostały zawarte na warunkach nieodbiegających od warunków rynkowych. Terminy spłat transakcji mieszczą się w przedziale od jednego miesiąca do siedemnastu lat.

31.12.2022 Nazwa spółki

Należności

w tym kredyty

Zobowiązania

Udzielone zobowiązania pozabilansowe

Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService sp. z o.o.

64

 

206

63

„Centrum Obsługi Biznesu" sp. z o.o.

11

10

2

 

Bank Pocztowy SA

 

 

 

1

Operator Chmury Krajowej sp. z o.o.

 

 

31

917

Razem wspólne przedsięwzięcia i jednostki stowarzyszone

75

10

239

981

 

Za okres zakończony 31.12.2022 Nazwa spółki

Przychody ogółem

w tym z tytułu odsetek i prowizji

Koszty ogółem

w tym z tytułu odsetek i prowizji

Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService sp. z o.o.

850

783

198

198

„Centrum Obsługi Biznesu" sp. z o.o.

1

1

1

1

Operator Chmury Krajowej sp. z o.o.

 

 

29

 

System Ochrony Banków Komercyjnych S.A.1

 

 

956

 

Razem wspólne przedsięwzięcia i jednostki stowarzyszone

851

784

1 184

199

1  szczegóły patrz nota „Koszty działania”

31.12.2021 Nazwa spółki

Należności

w tym kredyty

Zobowiązania

Udzielone zobowiązania pozabilansowe

Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService sp. z o.o.

83

28

133

33

„Centrum Obsługi Biznesu" sp. z o.o.

17

17

5

 

Bank Pocztowy SA

 

 

 

1

„Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych" sp. z o.o.

 

 

1

 

Operator Chmury Krajowej sp. z o.o.

 

 

12

852

Razem wspólne przedsięwzięcia i jednostki stowarzyszone

100

45

151

886

 

Za okres zakończony 31.12.2021 Nazwa spółki

Przychody ogółem

w tym z tytułu odsetek i prowizji

Koszty ogółem

w tym z tytułu odsetek i prowizji

Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService sp. z o.o.

698

588

106

105

„Centrum Obsługi Biznesu" sp. z o.o.

 

 

24

 

Razem wspólne przedsięwzięcia i jednostki stowarzyszone

698

588

130

105

 

•        Transakcje z jednostkami powiązanymi osobowo

Na 31 grudnia 2022 roku jednostką powiązaną z Grupą Kapitałową poprzez kluczowy personel kierowniczy PKO Banku Polskiego S.A. bądź bliskich członków rodziny kluczowego personelu kierowniczego pozostawało dziesięć podmiotów. Na 31 grudnia 2021 roku było to trzynaście podmiotów. W roku 2022 i 2021 w Grupie Kapitałowej nie wystąpiły transakcje wzajemne z tymi podmiotami.

74. Świadczenia dla kluczowego personelu kierowniczego PKO Banku Polskiego SA

Zasady rachunkowości:

Jako krótkoterminowe świadczenie pracownicze obok wynagrodzenia zasadniczego ujęta została nieodroczona część składnika zmiennego wynagrodzenia w formie gotówkowej.

Jako pozostałe świadczenie długoterminowe ujęta została odroczona część zmiennego składnika wynagrodzeń przyznawana w formie gotówkowej.

Jako płatności na bazie akcji rozliczane w środkach pieniężnych ujmowany jest nieodroczony i odroczony składnik wynagrodzeń przyznawany w formie instrumentu finansowego, tj. akcji fantomowych (których przeliczenie na gotówkę jest dokonywane po dodatkowym okresie retencyjnym) zgodnie z zasadami opisanymi poniżej.

•        Zmienne składniki wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Grupie Kapitałowej Banku

Zmienne składniki wynagrodzeń przyznawane są w formie: nieodroczonej (w pierwszym roku po roku kalendarzowym stanowiącym okres oceny) i odroczonej (na kolejne trzy lata po pierwszym roku po okresie oceny), przy czym zarówno wynagrodzenie nieodroczone, jak i odroczone jest przyznawane w równych częściach w formie gotówkowej oraz w formie instrumentu finansowego, tj. akcji fantomowych (których przeliczenie na gotówkę jest dokonywane po dodatkowym okresie retencyjnym).

Składnik wynagrodzenia w formie instrumentu finansowego jest przeliczany na akcje fantomowe po przyznaniu danego składnika – z uwzględnieniem mediany średniodziennych cen akcji (Volume Weighted Average Price) Banku na Giełdzie Papierów Wartościowych SA w Warszawie, publikowanych w systemie informacyjnym Thomson Reuters albo Bloomberg - z IV kwartału okresu oceny. Następnie, po okresie retencyjnym i okresie odroczenia, akcje są przeliczane na gotówkę - z uwzględnieniem mediany średniodziennych cen akcji (Volume Weighted Average Price) Banku na Giełdzie Papierów Wartościowych S.A. w Warszawie z III kwartału roku kalendarzowego poprzedzającego wypłatę (Zarząd) oraz III kwartału roku kalendarzowego, w którym dokonywana jest wypłata (pozostałe osoby na stanowiskach kierowniczych), publikowanych w systemie informacyjnym Thomson Reuters albo Bloomberg.

Wynagrodzenie odroczone może podlegać redukcji w przypadku pogorszenia wyników finansowych Banku lub odpowiednio Spółki Grupy, straty Banku/Spółki lub pogorszenia innych zmiennych związanych z efektami pracy w okresie oceny osób zajmujących stanowiska kierownicze oraz wynikami nadzorowanych lub kierowanych przez te osoby jednostek/komórek organizacyjnych, które ujawniły się po okresie oceny.

W wybranych spółkach Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA w 2022 roku również przyznawane są zmienne składniki wynagrodzeń. Zasady zmiennych składników wynagrodzeń dla członków zarządu obowiązywały w: PKO Bank Hipoteczny SA, PKO BP BANKOWY PTE SA, PKO TFI SA, PKO Leasing SA, PKO Towarzystwo Ubezpieczeń SA, PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA, Kredobank SA oraz PKO Faktoring SA. Jednocześnie w spółkach PKO Bank Hipoteczny SA, PKO Towarzystwo Ubezpieczeń SA, PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA i PKO Leasing SA zasadami zmiennych składników wynagrodzeń objęci byli pracownicy na wybranych stanowiskach kierowniczych, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka spółki oraz w spółce PKO TFI SA – wybrani pracownicy, do których zadań należą czynności istotnie wpływające na profil ryzyka spółki lub zarządzanych przez spółkę funduszy inwestycyjnych szerszy opis w rozdziale „Zmienne składniki wynagrodzeń członków Zarządu Banku i kluczowych menedżerów o wysokim wpływie na profil ryzyka Banku” sprawozdania Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. za 2021 rok sporządzonego łącznie ze sprawozdaniem Zarządu z działalności PKO Banku Polskiego S.A.

Informacje finansowe

KOSZTY WYNAGRODZEŃ ZARZĄDU I RADY NADZORCZEJ BANKU

(w tysiącach PLN)

2022

2021

Zarząd Banku

 

 

Krótkoterminowe świadczenia pracownicze

12 975

9 644

Świadczenia długoterminowe

1 988

957

Płatności na bazie akcji rozliczane w środkach pieniężnych1

438

11 040

Świadczenia z tytułu rozwiązania umów dla członków Zarządu Banku, którzy przestali pełnić swoje funkcje

1 244

2 654

Razem

16 645

24 295

 

 

 

Rada Nadzorcza Banku

 

 

Krótkoterminowe świadczenia pracownicze

2 165

1 532

Razem

2 165

1 532

1  Spadek kosztów wynagrodzeń zmiennych Zarządu Banku w pozycji „Świadczenia na bazie akcji rozliczane w środkach pieniężnych” w 2022 roku w stosunku do okresu porównywalnego wynika z aktualizacji wyceny rezerw na zmienne składniki wynagrodzeń w oparciu o wysokość bieżącej ceny akcji Banku.

KOSZTY WYNAGRODZEŃ ZARZĄDÓW I RAD NADZORCZYCH SPÓŁEK ZALEŻNYCH (w tysiącach PLN)

2022

2021

Zarządy Spółek

 

 

Krótkoterminowe świadczenia pracownicze

24 343

22 336

Świadczenia długoterminowe

3 388

6 881

Płatności na bazie instrumentów finansowych rozliczane w środkach pieniężnych

2 930

3 093

Świadczenia dla członków Zarządów Spółek, którzy przestali pełnić swoje funkcje

2 033

1 121

Razem

32 694

33 431

 

 

 

Rady Nadzorcze Spółek

 

 

Krótkoterminowe świadczenia pracownicze

1 369

1 025

Razem

1 369

1 025

 

KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE PRZEZ BANK NA RZECZ CZŁONKÓW ZARZĄDU I RADY NADZORCZEJ BANKU PEŁNIĄCYCH SWOJE FUNKCJE NA DATY RAPORTOWE (W TYSIĄCACH PLN)

31.12.2022

31.12.2021

 

 

 

Rada Nadzorcza Banku

-

2 214

Zarząd Banku

101

89

Razem

101

2 303

Warunki oprocentowania i terminy spłaty należności nie odbiegają od warunków rynkowych i terminów spłaty dla podobnych produktów bankowych.

W 2022 roku członkowie Zarządu Banku według stanu na 31 grudnia 2022 roku nie otrzymali wynagrodzenia od jednostek powiązanych z Bankiem. W 2021 roku członkowie Zarządu Banku według stanu na 31 grudnia 2021 roku otrzymali wynagrodzenie od jednostek powiązanych z Bankiem w wysokości 33 tysiące PLN.

Bank świadczy na rzecz kluczowego personelu kierowniczego Banku, członków Rady Nadzorczej oraz bliskich członków rodzin tych osób standardowe usługi finansowe obejmujące między innymi prowadzenie rachunków bankowych, przyjmowanie depozytów, udzielanie kredytów i inne usługi finansowe. Warunki tych transakcji nie odbiegają od warunków rynkowych.

•        zmienne składniki wynagrodzeń

REZERWA NA ZMIENNE SKŁADNIKI WYNAGRODZEŃ

31.12.2022

31.12.2021

(za lata 2018-2022)

(za lata 2017-2021)

Zarząd Banku (w tym członkowie Zarządu Banku, którzy przestali pełnić swoje funkcje)

20

26

Pozostali Risk Takers (osoby zajmujące stanowiska kierownicze bez Zarządu Banku)

60

74

Spółki Grupy Kapitałowej

30

27

Razem rezerwa

110

127

WYNAGRODZENIE WYPŁACONE W ROKU

2022

2021

(za lata 2017-2021)

(za lata 2016-2020)

 - przyznane w formie gotówki

27

23

Zarząd Banku (w tym członkowie Zarządu Banku, którzy przestali pełnić swoje funkcje)

4

3

Pozostali Risk Takers (osoby zajmujące stanowiska kierownicze bez Zarządu Banku)

14

13

Spółki Grupy Kapitałowej

9

7

 - przyznane w formie instrumentu finansowego

24

30

Zarząd Banku (w tym członkowie Zarządu Banku, którzy przestali pełnić swoje funkcje)

5

5

Pozostali Risk Takers (osoby zajmujące stanowiska kierownicze bez Zarządu Banku)

14

21

    Spółki Grupy Kapitałowej

5

4

Razem wypłacone

51

53

75. Leasing

Zasady rachunkowości:

75.1.        Leasing – Leasingodawca

Grupa Kapitałowa występuje jako leasingodawca w odniesieniu do umów leasingu dotyczących użytkowania środków transportu, budynków, w tym powierzchni biurowych, oraz maszyn i urządzeń. Grupa Kapitałowa prowadzi działalność leasingową poprzez spółki z Grupy Kapitałowej PKO Leasing SA oraz KREDOBANK SA.

Grupa Kapitałowa jako leasingodawca klasyfikuje leasing do leasingu operacyjnego lub leasingu finansowego. 

Umowa leasingu jest zaliczana do leasingu operacyjnego, jeżeli nie następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z posiadania bazowego składnika aktywów. W przypadku tym Grupa Kapitałowa ujmuje opłaty leasingowe jako przychód metodą liniową. 

Rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny ujmowane są w wydzielonej pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej zgodnie z zasadami rachunkowości mającymi zastosowanie do rzeczowych aktywów trwałych (nota dot. zasad rachunkowości: „Rzeczowe aktywa trwałe”, „Amortyzacja i umorzenie”, „Odpisy z tytułu utraty wartości”).

Wynik z tytułu leasingu operacyjnego prezentowany jest w pozycji „Przychody z tytułu prowizji i opłat”, linia „leasing operacyjny i zarządzanie flotą”. Przychody z tytułu leasingu operacyjnego oraz zarządzania flota obejmują przede wszystkim opłaty za korzystanie z przedmiotów leasingu, najmu krótkoterminowego oraz wynik netto na usługach zarządzania flotą (w tym serwis, wymiana opon, zapewnienie samochodów zastępczych). Koszty z tytułu leasingu operacyjnego oraz zarządzania flotą obejmują następujące pozycje: serwis mechaniczny, serwis ogumienia, koszty paliw oraz koszty samochodów zastępczych. Przychody z tytułu leasingu operacyjnego ujęte zostały łącznie z kosztami amortyzacji rzeczowego majątku trwałego oddanego w leasing operacyjny.

Umowa leasingu jest zaliczana do leasingu finansowego, jeżeli następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z posiadania bazowego składnika aktywów. Grupa Kapitałowa klasyfikuje umowy do leasingu finansowego, w odniesieniu do których spełniony został co najmniej jeden z warunków lub spełnione zostały wszystkie następujące warunki:

•        na mocy leasingu następuje przeniesienie na leasingobiorcę własności bazowego składnika aktywów przed końcem okresu leasingu,

•        leasingobiorca ma opcję zakupienia bazowego składnika aktywów za cenę, która według przewidywań będzie na tyle niższa od wartości godziwej ustalonej na dzień, gdy opcja zakupienia składnika będzie mogła zostać zrealizowana, że w dacie początkowej można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji,

•        okres leasingu stanowi większą część ekonomicznego okresu użytkowania bazowego składnika aktywów, nawet jeżeli tytuł prawny nie ulega przeniesieniu,

•        wartość bieżąca opłat leasingowych w dacie początkowej wynosi zasadniczo prawie tyle, ile wynosi łączna wartość godziwa bazowego składnika aktywów, za który w przypadku subleasingu przyjmuje się wartość aktywa z tytułu prawa do użytkowania wynikającego z głównej umowy leasingu, oraz

•        bazowy składnik aktywów ma na tyle specjalistyczny charakter, że tylko leasingobiorca może z niego korzystać bez dokonywania większych modyfikacji.

Po dacie rozpoczęcia leasingu Grupa wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu poprzez:

•        zwiększenie wartości bilansowej w celu odzwierciedlenia odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu,

•        zmniejszenie wartości bilansowej w celu uwzględnienia zapłaconych opłat leasingowych, oraz

•        zaktualizowanie wyceny wartości bilansowej w celu uwzględnienia wszelkiej ponownej oceny lub zmiany leasingu lub w celu uwzględnienia zaktualizowanych stałych opłat leasingowych.

Jako inwestycję leasingową brutto rozumie się sumę:

•        opłat leasingowych należnych leasingodawcy wynikających z leasingu finansowego, oraz

•        ewentualnej niegwarantowanej wartości końcowej przypisanej leasingodawcy.

Stopa procentowa leasingu stosowana przez Grupę Kapitałową to stopa, która powoduje, że wartość bieżąca opłat leasingowych oraz niegwarantowanej wartości końcowej równa się sumie wartości godziwej bazowego składnika aktywów oraz wszelkich początkowych kosztów bezpośrednich poniesionych przez Grupę Kapitałową.

Umowa leasingu finansowego ujmowana jest jako należność w kwocie równej bieżącej wartości umownych opłat leasingowych powiększonej o ewentualną niegwarantowaną wartość końcową przypisaną leasingodawcy, ustalonej na dzień rozpoczęcia leasingu. Opłaty leasingowe z tytułu leasingu finansowego są dzielone między przychody z tytułu odsetek i zmniejszenie salda należności w sposób umożliwiający uzyskanie stałej stopy procentowej od pozostałej do spłaty należności.

Umowy leasingu finansowego ujmowane są w pozycji „Kredyty i pożyczki udzielone klientom”.

75.2.        Leasing – Leasingobiorca

Do umów leasingu lub umów zawierających leasing Grupa Kapitałowa kwalifikuje umowy, zgodnie z którymi:

•        uzyskuje prawo do używania zidentyfikowanego składnika aktywów, a prawo dostawcy do podstawienia alternatywnego składnika aktywów nie jest znaczące, oraz

•        posiada prawo do uzyskania zasadniczo wszystkich korzyści ekonomicznych z użytkowania prawa przez cały okres użytkowania, oraz

•        posiada prawo do kierowania użytkowaniem zidentyfikowanego składnika aktywów przez cały okres użytkowania, gdy:

•        Grupa Kapitałowa posiada prawo do kierowania tym, w jaki sposób i w jakim celu wykorzystuje się składnik aktywów przez cały okres użytkowania, lub

•        podjęto wcześniej odpowiednie decyzje dotyczącego tego, w jaki sposób i w jakim celu wykorzystuje się składnik aktywów.

Grupa Kapitałowa stosuje wyłączenia i nie ujmuje aktywów z tytułu prawa do użytkowania i zobowiązań w odniesieniu do:

•        leasingów krótkoterminowych, do których Grupa Kapitałowa zalicza umowy bez możliwości zakupu składnika aktywów, zawarte na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy od momentu rozpoczęcia umowy, w szczególności umowy zawarte na czas nieokreślony z krótkim (do 12 miesięcy) terminem wypowiedzenia, bez znaczących kar, przez które rozumie się w szczególności poniesione nakłady z tytułu inwestycji w obcym środku trwałym oraz koszty zmiany lokalizacji,

•        leasingów niskocennych (składnik aktywów ma wartość mniejszą niż 20 000 PLN, ustalaną w oparciu o wartość nowego składnika aktywów bez względu na wiek składnika aktywów objętego leasingiem), z wyłączeniem umów najmu powierzchni.

Zobowiązanie z tytułu leasingu Grupa Kapitałowa wycenia początkowo w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie.

Na wartość zobowiązania z tytułu leasingu wpływają:

•        stałe opłaty pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe,

•        zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem indeksu lub stawki obowiązujących na datę rozpoczęcia,

•        kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej,

•        cena wykonania opcji kupna, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo powyżej 50%, że Grupa Kapitałowa skorzysta z opcji kupna,

•        kary pieniężne z tytułu wypowiedzenia umowy leasingu, jeżeli umowa leasingu przewiduje opcję wypowiedzenia przez Grupę Kapitałową jako leasingobiorcę.

Grupa Kapitałowa do opłat leasingowych nie zalicza zmiennych opłat uzależnionych od czynników zewnętrznych.

Po początkowym ujęciu Grupa Kapitałowa wycenia zobowiązania z tytułu leasingu w zamortyzowanym koszcie.

Aktualizację wyceny zobowiązania z tytułu leasingu Grupa Kapitałowa ujmuje jako korektę składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania. W przypadku gdy w wyniku aktualizacji wyceny wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania została zmniejszona do zera i ma miejsce dalsze zmniejszenie wyceny zobowiązania z tytułu leasingu, pozostałą kwotę aktualizacji wyceny Grupa Kapitałowa ujmuje jako zysk lub stratę.

Zobowiązanie z tytułu leasingu Grupa Kapitałowa prezentuje w pozycji „Pozostałe zobowiązania”, linia „Zobowiązania z tytułu leasingu”.

Składniki aktywów z tytułu prawa do użytkowania, prezentowany w pozycji „Rzeczowe aktywa trwałe”, podlegają przez Grupę Kapitałową początkowej wycenie według kosztu, który obejmuje:

•        kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu,

•        wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe,

•        wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez Grupę Kapitałową.

Po początkowym ujęciu Grupa Kapitałowa wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania pomniejszając jego wartość początkową o odpisy amortyzacyjne (umorzenie metodą liniową) i odpis z tytułu utraty wartości oraz koryguje z tytułu aktualizacji wyceny zobowiązania z tytułu leasingu.

Grupa Kapitałowa do zdyskontowania przyszłych płatności leasingowych stosuje stopy dyskonta:

•        skalkulowane na bazie krzywych rentowności odzwierciedlających koszt finansowania w danej walucie,

•        pokrywające tenor najdłuższej umowy leasingowej podlegającej wycenie i odzwierciedlające – dla danej waluty – stałą rynkową stopę procentową oraz koszt finansowania Grupy Kapitałowej (tenory umów leasingowych mieszczą się w przedziale od 1 roku do 99 lat),

•        odczytane z krzywej dla terminu zapadalności odpowiadającego połowie terminu zapadalności umowy leasingowej.

Wartość krańcowej stopy pożyczkowej dla umów leasingowych Grupa Kapitałowa aktualizuje w okresach kwartalnych.

Grupa Kapitałowa stosuje te same stopy dyskontowe do portfela umów leasingu samochodów oraz nieruchomości, w tym praw wieczystego użytkowania gruntów z uwzględnieniem wpływu zabezpieczenia umowy leasingowej na stosowaną stawkę dyskontową.

Opłaty leasingowe w odniesieniu do umów leasingu krótkoterminowego i niskocennego Grupa Kapitałowa ujmuje jako koszt metodą liniową w trakcie okresu leasingu. Różnice pomiędzy kwotami zapłaconymi i wynikającymi z liniowego rozliczenia kosztów ujmowane są jako czynne lub bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów.

Informacje finansowe

75.3.        Leasingobiorca

LEASINGOBIORCA - KWOTY DOTYCZĄCE LEASINGU UJĘTE W RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT

2022

2021

Koszty związane z krótkoterminowymi umowami leasingowymi

(7)

(6)

Koszty związane z umowami leasingowymi aktywów o niskiej wartości, które nie są umowami krótkoterminowymi, koszty z tytułu podatku od towarów i usług niepodlegającego odliczeniu oraz koszty opłat eksploatacyjnych

(79)

(78)

 

 

 

Razem

(86)

(84)

Koszt odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu ujmowany jest w pozycji „Koszty z tytułu odsetek”, linia „leasing”.

Koszty amortyzacji w odniesieniu do aktywów z tytułu prawa do użytkowania ujmowany jest w pozycji „Koszty działania”, linia „Amortyzacja” a podział tych kosztów w podziale na klasy bazowego składnika aktywów prezentowany jest poniżej w tabelach „Rzeczowe aktywa trwałe z tytułu prawa użytkowania

Zobowiązanie z tytułu leasingu ujmowane jest w pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej „Pozostałe zobowiązania”, linia „zobowiązanie z tytułu leasingu”.

Analiza terminów wymagalności zobowiązań z tytułu leasingu oddzielnie od analiz terminów wymagalności innych zobowiązań finansowych prezentowana jest w nocie „Przepływy kontraktowe zobowiązań finansowych grupy kapitałowej, w tym pochodnych instrumentów finansowych”, punkt „Przepływy kontraktowe zobowiązań finansowych z wyłączeniem pochodnych instrumentów finansowych”.

Poniższe tabele prezentują informacje dotyczące rzeczowych aktywów trwałych z tytułu prawa użytkowania, które prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji „Rzeczowe aktywa trwałe”.

RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE z tytułu prawa użytkowania

Grunty i budynki

Maszyny i urządzenia, w tym sprzęt informatyczny

Inne, w tym środki transportu

Ogółem

2022

 

 

 

 

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

1 524

-

28

1 552

 Zwiększenia

164

12

-

176

 Likwidacja i sprzedaż

(21)

-

-

(21)

 Inne

1

-

(2)

(1)

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

1 668

12

26

1 706

 

 

 

 

 

Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu

(642)

-

(4)

(646)

 Amortyzacja okresu

(230)

(2)

-

(232)

 Inne

19

-

2

21

Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu 

(853)

(2)

(2)

(857)

 

 

 

 

 

Odpisy aktualizujące na początek okresu

(5)

-

-

(5)

Odpisy aktualizujące na koniec okresu

(5)

-

-

(5)

 

 

 

 

 

 Wartość bilansowa netto na początek okresu

877

-

24

901

 Wartość bilansowa netto na koniec okresu

810

10

24

844

 

RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE z tytułu prawa użytkowania

Grunty i budynki

Maszyny i urządzenia, w tym sprzęt informatyczny

Inne, w tym środki transportu

Ogółem

2021

 

 

 

 

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

1 434

-

26

1 460

 Zwiększenia

106

-

2

108

 Likwidacja i sprzedaż

(25)

-

-

(25)

 Inne

9

-

-

9

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

1 524

-

28

1 552

 

 

 

 

 

Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu

(431)

-

-

(431)

 Amortyzacja okresu 

(232)

-

(2)

(234)

 Likwidacja i sprzedaż

19

-

(1)

18

 Inne

2

-

(1)

1

Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu 

(642)

-

(4)

(646)

 

 

 

 

 

Odpisy aktualizujące na początek okresu

(5)

-

-

(5)

Odpisy aktualizujące na koniec okresu

(5)

-

-

(5)

 

 

 

 

 

 Wartość bilansowa netto na początek okresu

998

-

26

1 024

 Wartość bilansowa netto na koniec okresu

877

-

24

901

75.4.        Leasingodawca - Leasing operacyjny

RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE ODDANE W LEASING OPERACYJNY

Grunty i budynki

Maszyny i urządzenia, w tym sprzęt informatyczny

Inne, w tym środki transportu

Ogółem

2022

  

  

  

  

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

13

1

1 782

1 796

 Nabycie

-

-

892

892

 Likwidacja i sprzedaż

-

-

(461)

(461)

 Inne

-

-

41

41

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

13

1

2 254

2 268

    

Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu

(2)

(1)

(419)

(422)

 Amortyzacja okresu 

-

-

(247)

(247)

 Likwidacja i sprzedaż

-

-

181

181

 Inne

-

-

(12)

(12)

Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu 

(2)

(1)

(497)

(500)

    

Odpisy aktualizujące na początek okresu

(2)

-

(1)

(3)

 Inne

(1)

-

-

(1)

Odpisy aktualizujące na koniec okresu

(3)

-

(1)

(4)

     

Wartość bilansowa netto na początek okresu

9

-

1 362

1 371

Wartość bilansowa netto na koniec okresu

8

-

1 756

1 764

 

RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE ODDANE W LEASING OPERACYJNY

Grunty i budynki

Maszyny i urządzenia, w tym sprzęt informatyczny

Inne, w tym środki transportu

Ogółem

2021

  

  

  

  

Wartość bilansowa brutto na początek okresu

13

2

1 545

1 560

 Nabycie

-

-

687

687

 Likwidacja i sprzedaż

-

(1)

(490)

(491)

 Inne

-

-

40

40

Wartość bilansowa brutto na koniec okresu

13

1

1 782

1 796

    

Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu

(2)

(1)

(388)

(391)

 Amortyzacja okresu 

-

-

(212)

(212)

 Likwidacja i sprzedaż

-

-

190

190

 Inne

-

-

(9)

(9)

Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu 

(2)

(1)

(419)

(422)

    

Odpisy aktualizujące na początek okresu

(1)

-

-

(1)

 Utworzenie w okresie

(1)

-

-

(1)

 Inne

-

-

(1)

(1)

Odpisy aktualizujące na koniec okresu

(2)

-

(1)

(3)

     

Wartość bilansowa netto na początek okresu

10

1

1 157

1 168

Wartość bilansowa netto na koniec okresu

9

-

1 362

1 371

 

ŁĄCZNA KWOTA PRZYSZŁYCH OPŁAT LEASINGOWYCH Z TYTUŁU NIEODWOŁALNEGO LEASINGU OPERACYJNEGO - LEASINGODAWCA

31.12.2022

31.12.2021

Dla okresu:

 

 

do 1 roku

344

307

od 1 do 2 lat

213

194

od 2 do 3 lat

106

85

od 3 do 4 lat

34

21

od 4 do 5 lat

5

4

powyżej 5 lat

-

1

 

 

 

Razem

702

612

Dla umów leasingu operacyjnego, gdzie Grupa Kapitałowa jest leasingodawcą, przeciętny okres trwania umowy wynosi z reguły do 38 miesięcy. Leasingobiorca ponosi koszty serwisu oraz ubezpieczeń.

75.5.        Leasingodawca - Leasing finansowy

Informacje w zakresie ekspozycji na ryzyko kredytowe zostały szerzej opisane w nocie „Ryzyko kredytowe – informacje finansowe”.

WARTOŚĆ KWOT INWESTYCJI LEASINGOWYCH BRUTTO ORAZ MINIMALNYCH OPŁAT LEASINGOWYCH NALEŻNYCH

Inwestycja leasingowa brutto

w tym:

Niezrealizowane przychody

Inwestycja leasingowa netto

Niezdyskontowane opłaty leasingowe

Niezdyskontowane niegwarantowane wartości końcowe przypadające leasingodawcy

31.12.2022

 

 

 

 

 

Należności leasingowe brutto:

X

X

X

X

X

do 1 roku

8 554

8 494

60

(1 339)

7 215

od 1 roku do 2 lat

5 888

5 834

54

(816)

5 072

od 2 do 3 lat

3 910

3 883

27

(421)

3 489

od 3 do 4 lat

2 097

2 082

14

(185)

1 911

od 4 do 5 lat

973

968

6

(61)

913

powyżej 5 lat

341

341

-

(25)

316

Razem brutto

21 763

21 602

161

(2 847)

18 916

Odpisy na oczekiwane straty

(797)

(797)

-

-

(797)

 

 

 

 

 

 

 Razem netto

20 966

20 805

161

(2 847)

18 119

 

WARTOŚĆ KWOT INWESTYCJI LEASINGOWYCH BRUTTO ORAZ MINIMALNYCH OPŁAT LEASINGOWYCH NALEŻNYCH

Inwestycja leasingowa brutto

w tym:

Niezrealizowane przychody

Inwestycja leasingowa netto

Niezdyskontowane opłaty leasingowe

Niezdyskontowane niegwarantowane wartości końcowe przypadające leasingodawcy

31.12.2021

 

 

 

 

 

Należności leasingowe brutto:

 

 

 

 

 

do 1 roku

7 571

7 476

95

(737)

6 834

od 1 roku do 2 lat

5 305

5 245

60

(452)

4 853

od 2 do 3 lat

3 676

3 645

31

(235)

3 441

od 3 do 4 lat

1 916

1 903

13

(108)

1 808

od 4 do 5 lat

907

899

8

(37)

870

powyżej 5 lat

423

421

2

(18)

405

Razem brutto

19 798

19 589

209

(1 587)

18 211

Odpisy na oczekiwane straty

(660)

(660)

-

-

(660)

 

 

 

 

 

 

 Razem netto

19 138

18 929

209

(1 587)

17 551

76. Dotacje rządowe

Zasady rachunkowości:

Grupa Kapitałowa ujmuje otrzymane dotacje rządowe, gdy istnieje wystarczająca pewność, że Grupa Kapitałowa spełni warunki związane z dotacjami rządowymi oraz dotacje rządowe będą otrzymane. Za wystarczającą pewność otrzymania dotacji rządowych Grupa Kapitałowa uznaje wpływ środków pieniężnych z tytułu dotacji na podstawie zweryfikowanego przez instytucję udzielającą dofinansowania wniosku o płatność.

Grupa Kapitałowa otrzymane dotacje rządowe do aktywów ujmuje jako pomniejszenie wartości bilansowej środków trwałych albo wartości niematerialnych, na którą otrzymała te dotacje oraz rozpoznaje w wyniku finansowym: przez okres użytkowania środków trwałych albo wartości niematerialnych podlegających amortyzacji poprzez zredukowany odpis amortyzacyjny.

W przypadku otrzymanych dotacji do dochodów Grupa Kapitałowa ujmuje je jako pomniejszenie kosztów, na które otrzymała te dotacje:

•        systematycznie w okresach, w których ujmuje koszty, na które dotacja jest otrzymana, z rozliczeń międzyokresowych, na których dotacja została ujęta w momencie jej otrzymania, 

•        jednorazowo w okresie, w którym dotacja została otrzymana oraz dotyczy już poniesionych wydatków.

Informacje finansowe:

W 2022 roku Grupa uzyskała dotacje do ponoszonych kosztów w związku z realizacją projektów badawczo – rozwojowych dofinansowanych ze środków publicznych za pośrednictwem Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Podstawą do wypłaty środków była przyznana pomoc finansowa w związku z zawartymi umowami pomiędzy Bankiem a Narodowym Centrum Badań i Rozwoju. W roku 2022, kwota dotacji wynosiła 7 milionów PLN (za rok 2021 – 6 milionów PLN).

77. Informacje dotyczące firmy audytorskiej przeprowadzającej badanie sprawozdań finansowych 

23 września 2021  roku Rada Nadzorcza na podstawie § 15 ust. 1 pkt 2 Statutu Banku dokonała wyboru PricewaterhouseCoopers Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Audyt sp. k. (dalej: PwC) jako firmy audytorskiej do przeprowadzenia badania i przeglądu sprawozdań finansowych Banku oraz Grupy Kapitałowej Banku za lata 2022-2023. PricewaterhouseCoopers Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Audyt sp. k. z siedzibą w Warszawie, przy ul. Polnej 11, jest wpisana na listę firm audytorskich, prowadzoną przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów pod numerem 144. 31 stycznia 2022 roku Bank i PwC zawarły umowę na przeprowadzenie badania i przeglądu sprawozdań finansowych Banku i Grupy Kapitałowej Banku za lata 2022-2023. Sprawozdania finansowe Banku oraz Grupy Kapitałowej Banku za lata 2020-2021 były również badanie przez PwC zgodnie z decyzją Rady Nadzorczej z 13 grudnia 2018 roku.

Na podstawie oświadczenia Rady Nadzorczej, Zarząd informuje, że wybór firmy audytorskiej PwC, przeprowadzającej badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej za rok zakończony 31 grudnia 2022 roku i sprawozdania finansowego Banku za rok zakończony 31 grudnia 2022 roku (dalej: Badanie) został dokonany zgodnie z obowiązującymi na dzień dokonania wyboru przepisami prawa oraz przyjętymi przez Radę Nadzorczą przepisami wewnętrznymi Banku dotyczącymi wyboru firmy audytorskiej. Równocześnie na podstawie oświadczenia Rady Nadzorczej Zarząd informuje, że:

•        firma audytorska PwC oraz członkowie zespołu wykonującego Badanie spełniali warunki do sporządzenia bezstronnego i niezależnego sprawozdania z Badania, zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, standardami wykonywania zawodu i zasadami etyki zawodowej,

•        w Banku przestrzegane są powszechnie obowiązujące przepisy prawa związane z rotacją firmy audytorskiej i kluczowego biegłego rewidenta przeprowadzających badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej i sprawozdania finansowego Banku oraz związane z obowiązkowymi okresami karencji,

•        Bank posiada politykę dotyczącą wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzania badania sprawozdań finansowych Banku i Grupy Kapitałowej, oraz procedurę dotyczącą wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzania badania sprawozdań finansowych Banku i Grupy, jak również politykę dotyczącą świadczenia przez firmę audytorską przeprowadzającą badanie, podmioty powiązane z tą firmą audytorską oraz członka sieci firmy audytorskiej dozwolonych usług niebędących badaniem na rzecz Banku i spółek Grupy Kapitałowej Banku, w tym usług warunkowo zwolnionych z zakazu świadczenia przez firmę audytorską.

ŁĄCZNA WYSOKOŚĆ NALEŻNEGO WYNAGRODZENIA NETTO FIRMY AUDYTORSKIEJ BADAJĄCEJ SPRAWOZDANIE FINANSOWE Z TYTUŁU:

(w tysiącach PLN)

2022

2021

badania sprawozdania finansowego Banku i skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej

1 549

1 529

usług atestacyjnych, w tym przeglądu sprawozdań finansowych

1 010

798

Razem

2 559

2 327

15 grudnia 2022 roku Rada Nadzorcza dokonała wyboru KPMG Audyt Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. jako firmy audytorskiej do przeprowadzenia badania i przeglądu sprawozdań finansowych Banku oraz Grupy Kapitałowej Banku za lata 2024-2026.

78. Wpływ sytuacji geopolitycznej w Ukrainie na Grupę Kapitałową PKO Banku Polskiego S.A.

•           Spółki ukraińskie w grupie kapitałowej pko bank polski s.a.

Grupa Kapitałowa PKO Banku Polskiego S.A. prowadzi działalność na terenie Ukrainy poprzez Grupę Kapitałową KREDOBANK S.A., „Inter-Risk Ukraina” spółkę z dodatkową odpowiedzialnością, Finansową Kompanię „Prywatne Inwestycje" sp. z o.o. i Finansową Kompanię „Idea Kapitał” sp. z o.o. (dalej: „spółki ukraińskie”).

Na 31 grudnia 2022 roku spółki ukraińskie kontynuują prowadzenie działalności operacyjnej. Na 31 grudnia 2022 roku Grupa Kapitałowa nadal sprawuje kontrolę nad spółkami ukraińskimi i ujmuje je metodą pełną w sprawozdaniu finansowym.

•           Wpływ wojny na działalność i wyniki finansowe spółek ukraińskich

Zbrojna agresja Federacji Rosyjskiej na Ukrainę ma poważne negatywne konsekwencje dla systemu finansowego i sektora bankowego Ukrainy. PKB Ukrainy spadło w I kwartale 2022 roku o minus 15%, w II kwartale o minus 37%, w III kwartale o minus 31%. Z powodu ostrzału infrastruktury energetycznej w okresie październik-grudzień 2022 roku, w IV kwartale oczekuje się przyspieszenia tempa spadku PKB do minus 35%. Wiele firm działających na obszarze objętym działaniami wojennymi musiało zawiesić swoją działalność albo przenieść produkcję na inne terytoria kraju lub za granicę. Transport i logistyka między regionami zostały utrudnione, infrastruktura została znacznie uszkodzona, a wielu obywateli Ukrainy zostało dotkniętych działaniami wojennymi i opuściło kraj. Wszystko to będzie miało długofalowe negatywne konsekwencje dla gospodarki Ukrainy, w tym jej sektora bankowego.

Działania wojenne wpłynęły niekorzystnie na ukraiński sektor bankowy zwłaszcza poprzez:

•        zakłócenia w pracy ukraińskich oddziałów bankowych i bankomatów, znaczne uszkodzenia lub zniszczenia infrastruktury bankowej na obszarach objętych działaniami wojennymi;

•        wzrost udziału środków a vista kosztem depozytów terminowych;

•        zmniejszenie w 2022 roku portfela kredytowego o 3% w związku z istotnym ograniczeniem udzielania nowych kredytów (z wyjątkiem kredytów udzielanych przez banki państwowe sektorom i przedsiębiorstwom o charakterze strategicznym). Po 10 miesiącach 2022 roku portfel kredytowy sektora wzrósł jedynie o 1% głównie na skutek przeszacowania portfela walutowego przy spadku oficjalnego kursu UAH/USD o 34% od początku roku; tylko kredyty korporacyjne w UAH wzrosły o 2% (w ramach uruchomionych programów państwowych);

•        spadek dochodów prowizyjnych banków z powodu zmniejszonego popytu na usługi ze strony klientów;

•        w 2022 roku sektor bankowy utrzymał zysk w wysokości 24,7 mld UAH, czyli 3 razy mniej niż zysk za analogiczny okres ubiegłego roku, ze względu na znaczny wzrost odpisów na portfel kredytowy oraz straty w wyniku wojny;

•        niezdolność części kredytobiorców do obsługi kredytów, pogorszenie spłacalności kredytów w związku z zamknięciem wielu przedsiębiorstw, utratą źródeł dochodów przez osoby fizyczne, przymusową relokacją milionów obywateli Ukrainy, co przekłada się na wzrost odpisów na oczekiwane straty kredytowe;

•        ograniczenia rynku walutowego, w tym obrotu dewizowego;

•        obniżenie kapitałów banków na skutek utraty dochodów, strat materialnych oraz utraty wartości części portfela kredytowego.

Niemniej jednak po znacznym odpływie na początku wojny środków z banków, płynność systemu bankowego powoli wzrasta. W 2022 roku depozyty detaliczne wzrosły o 28% (głównie w UAH), a depozyty korporacyjne o 18% (głównie w FX).

Narodowy Bank Ukrainy (dalej: „NBU”) uprościł wymogi dotyczące bieżącej działalności banków i nie wprowadza nowych wymogów regulacyjnych. W 2022 roku nie przeprowadzano regularnej oceny stabilności finansowej banków. NBU wprowadził również szereg zmian do aktów prawnych regulujących kwestie oceny ryzyka kredytowego. Zmiany te mają na celu zapewnienie terminowej i adekwatnej oceny przez banki ryzyka kredytowego, niedopuszczenie do utraty przez banki płynności.

Począwszy od 25 lutego 2022 roku, w okresie stanu wojennego i 30 dni kalendarzowych po jego ustaniu lub odwołaniu, ukraińskie banki przy kalkulacji wymogów z tytułu ryzyka kredytowego, nie stosowały wymogów dotyczących przeterminowania i tym samym naliczania odsetek karnych i innych opłat (obowiązywało do 29 czerwca 2022 roku). Począwszy od drugiego kwartału 2022 roku wraz ze stopniowym wychodzeniem gospodarki ukraińskiej z szoku pierwszych dni wojny, nadzór ukraiński rozpoczął przywracanie wcześniej obowiązujących przepisów w zakresie oceny ryzyka kredytowego. Podejście to ma na celu oszacowanie przez banki oraz NBU poziomu poniesionych strat oraz właściwego planowania działań dotyczących odnowienia przez banki kapitału (przywrócono kalkulację dni przeterminowania spłaty długu, z zastrzeżeniem że liczba dni przeterminowania spłaty długu w okresie od 25 lutego do 29 czerwca włącznie nie będzie brana pod uwagę do rozliczenia). Wprowadzono wymogi w zakresie dokonywania analizy wszystkich istniejących informacji o stanie zabezpieczeń zlokalizowanych na terytoriach, objętych działaniami wojennymi. W przypadku pozyskania informacji o utracie lub uszkodzeniu zabezpieczenia, bank zobowiązany jest uwzględnić ten fakt w ocenie ryzyka kredytowego. Dodatkowo, nie uwzględnia się zabezpieczenia z regionów objętych okupacją lub w których prowadzone są działania wojskowe do kalkulacji odpisów. W celu wsparcia wypłacalności kredytobiorców poprzez zachęcenie banków do przeprowadzania restrukturyzacji kredytów złagodzono niektóre wymagania dotyczące oceny ryzyka kredytowego.

NBU obniżył również z 150% do 100% wagi ryzyka (RWA) z tytułu niezabezpieczonych kredytów konsumenckich, w celu umożliwienia bankom wykorzystania zgromadzonego kapitału na częściowe pokrycie strat i przesunął termin wprowadzenia regulacji ICCAP i wyższych wymogów kapitałowych z tytułu operacyjnego. 

Ponadto w celu wsparcia płynności banków NBU zlikwidował ograniczenia dotyczące przeprowadzenia operacji z jednostkami powiązanymi z bankiem w zakresie wymiany waluty obcej (transakcje swap).

Wysoka presja inflacyjna w 2022 roku skłoniła NBU do zaostrzenia polityki monetarnej – od początku stanu wojennego NBU utrzymywał stopę dyskontową na poziomie 10% w skali roku, jednak w czerwcu gwałtownie ją podwyższył o 15 p. p. do 25% pa i utrzymuje ją na tym poziomie po dzień dzisiejszy.

Udział spółek ukraińskich w wynikach oraz aktywach i zobowiązaniach Grupy Kapitałowej za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2022 roku oraz na datę 31 grudnia 2022 roku (wraz z danymi porównywalnymi) zaprezentowano w nocie „Informacje dotyczące segmentów działalności”.

•           ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W ZWIĄZKU Z SYTUACJĄ W UKRAINIE

Grupa Kapitałowa na bieżąco monitoruje również regulacje sankcyjne i implementuje je w adekwatnym dla specyfiki swojej działalności zakresie.

W całej Grupie Kapitałowej zostały przyjęte do stosowania wytyczne dotyczące finasowania i prowadzenia usług bankowych dla:

•      klientów prowadzących działalność gospodarczą, której model biznesowy bazuje na korzyściach płynących z aktywnego funkcjonowania na rynkach Rosji i Białorusi lub poprzez istotne powiązania (m.in. gospodarcze, osobowe),

•      klientów, którzy są lub mogą zostać objęci sankcjami lub restrykcjami wprowadzonymi w związku z agresją Rosji w Ukrainie.

Po rozpoczęciu zbrojnej agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę wprowadzono ograniczenia w zakresie polityki kredytowej spółek ukraińskich Grupy Kapitałowe (Kredobank S.A). Udzielanie nowego finansowania ograniczono głównie do klientów istniejących i realizowano poprzez analizę każdej pojedynczej transakcji przez analityków banku, włączając w proces analizy dodatkowe kryteria, takie jak:

•        lokalizację miejsca prowadzenia biznesu, możliwość kontynuowania działalności gospodarczej w okresie stanu wojennego i obecnych ograniczeń; potencjalne zagrożenie wrogim przejęciem, na którym klient jest zarejestrowany i prowadzi działalność gospodarczą

•        operacje kredytowe nie są przeprowadzane bez zabezpieczeń rzeczowych i/lub niematerialnych (np. zastaw na akcjach, zastaw na nieruchomości, zastaw na pojazdach, maszynach i urządzeniach, poręczenia i gwarancje);

•        priorytetowo traktowane jest finansowanie klientów rolniczych z pozytywną historią z okresu przedwojennego;

W celu bardziej precyzyjnej oceny potencjalnego wpływu wojny na sytuację klientów i możliwość obsługiwania zadłużenia, portfel kredytowy Kredobanku S.A. został podzielony na 4 strefy w zależności od miejsca prowadzenia działalności lub zamieszkania. Strefa zielona obejmuje regiony z niskim zagrożeniem prowadzenia aktywnych działań wojennych (47% portfela kredytowego). Strefa żółta obejmuje regiony bliskie do regionów okupacji lub tereny na których prowadzone były aktywne działania wojskowe (34% portfela kredytowego). Strefa pomarańczowa obejmuje regiony których część społeczności znajduje się pod okupacją lub na ich terenie były prowadzone działania wojskowe (16 % portfela kredytowego). Strefa czerwona obejmuje tereny działań wojennych lub czasowo okupowane (3% portfela kredytowego - 469 milionów UAH). Klientów, u których stwierdzono brak możliwości prowadzenia działalności, istotne ograniczenie działalności lub zniszczenie majątku, uznano za spełniających przesłankę niewykonania zobowiązania i objęto dodatkowymi odpisami. W zakresie restrukturyzacji w Kredobanku S.A., od czerwca 2022 roku wprowadzono kilka ujednoliconych programów dla każdej linii biznesowej. Główna część restrukturyzacji miała miejsce w okresie lipiec-wrzesień 2022 roku. Na koniec 2022 roku poziom NPL wynosi 14,5%.

Obligacje Skarbu Państwa Ukrainy w kwocie 420 milionów PLN, z uwagi na podwyższenie obniżenia ratingu kraju, przeniesiono do Fazy 2 i objęto dodatkowym odpisem.

Grupa Kapitałowa dokonała analizy również portfela kredytów gospodarczych klientów polskich pod kątem narażenia klientów na negatywne skutki konfliktu zbrojnego w Ukrainie. Przyjmując jako próg - min. 5% obrotów realizowanych przez klientów z kontrahentami Rosji, Białorusi lub Ukrainy - portfel w Polsce narażony na ryzyko wynosi około 3,8 miliarda PLN. W ramach wyceny ekspozycji kredytowych, Grupa Kapitałowa uwzględniła informacje o skali powiązań gospodarczych klientów polskich z kontrahentami z Ukrainy, Białorusi i Rosji, a także dokonała oceny różnych scenariuszy rozwoju sytuacji makroekonomicznej. Ekspozycje tych klientów podlegały klasyfikacji do Fazy 2 i wycenie oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie ich życia. W przypadku oceny, że istnieje małe prawdopodobieństwo wywiązania się przez tych klientów ze swoich zobowiązań kredytowych dokonano przeklasyfikowania ekspozycji do Fazy 3. Ekspozycje detaliczne udzielone obywatelom narodowości rosyjskiej, białoruskiej lub ukraińskiej, które wg stanu na 31 grudnia 2022 roku wyniosły 234 miliony PLN Bank przeklasyfikował do Fazy 2 i wycenił ich ryzyko kredytowe w okresie życia tych kredytów.

Na 31 grudnia 2022 roku wartość odpisów na oczekiwane straty kredytowe na ww. portfele wyniosła 434 miliony PLN.

Grupa Kapitałowa utrzymuje bezpieczny poziom płynności, który umożliwia szybką i skuteczną reakcję na potencjalne zagrożenia. W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2022 roku:

•      PKO Bank Polski S.A. na bieżąco monitorował stany gotówkowe w oddziałach i bankomatach Banku ze względu na czasowe zwiększone zainteresowanie wypłatą gotówki (które wynikało z reakcji klientów na wybuch wojny w Ukrainie) oraz podejmował wszelkie możliwe działania, aby umożliwić klientom dostęp do wypłat gotówkowych,

•      sytuacja płynnościowa KREDOBANK S.A., pomimo trwającego konfliktu w Ukrainie, utrzymywała się na stabilnym, bezpiecznym poziomie; spółka nie odnotowała spadku miar płynności i istotnego odpływu depozytów; ponadto KREDOBANK S.A. został zaklasyfikowany przez Narodowy Bank Ukrainy do grupy systemowych banków Ukrainy (LCR około 200%, NSFR 150%, współczynnik wypłacalności około 20%).

Jednocześnie w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie Grupa Kapitałowa powołała Grupę Wsparcia pod przewodnictwem Szefa Sztabu Kryzysowego, która ma na celu m.in. niedopuszczenie do zakłócenia procesów krytycznych PKO Banku Polskiego S.A., wymianę informacji w Grupie Kapitałowej Banku, koordynację udzielanej pomocy. Bank na bieżąco podejmuje działania ograniczające zagrożenia związane z wojną w Ukrainie, w szczególności w zakresie zapewnienia dostępności systemów Banku i cyberbezpieczeństwa, zapewnienia ciągłości obsługi gotówkowej oraz pozostałych procesów.

79. Reforma wskaźników stóp procentowych

•        Otoczenie prawne

Na obszarze Unii Europejskiej wyznaczono nowy standard dla opracowywania, udostępniania oraz stosowania wskaźników referencyjnych. Podstawę prawną w tym zakresie stanowi Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 roku w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014 (dalej „Rozporządzenie BMR”), które m.in.:

•      określa reguły, według których powinny być opracowywane i stosowane przejrzyste, wiarygodne i rzetelne wskaźniki referencyjne,

•      wskazuje rozszerzone mechanizmy kontroli nad wyznaczaniem wskaźników referencyjnych,

•      oczekuje wyznaczania wskaźników referencyjnych co do zasady w oparciu o rzeczywiste transakcje przeprowadzane na danym rynku.

W październiku 2020 roku ISDA, tj. międzynarodowa organizacja wyznaczająca standardy obrotu instrumentami pochodnymi opublikowała tzw. Protokół ISDA, opisujący procedurę zastąpienia w obecnych i nowych transakcjach pochodnych wskaźników z rodziny LIBOR nowymi wskaźnikami wolnymi od ryzyka. Bank przystąpił do tego Protokołu w listopadzie 2020 roku.

10 lutego 2021 roku Unia Europejska opublikowała zmianę do Rozporządzenia BMR, nadającą Komisji Europejskiej lub państwu członkowskiemu Unii kompetencje do wyznaczenia zamiennika dla wskaźnika referencyjnego, który przestanie być opracowywany - w przypadku gdy takie zdarzenie może zagrozić stabilności rynku Unii lub państwa członkowskiego. Zamiennik będzie z mocy prawa zastępować wszystkie odniesienia do wskaźnika, który przestaje być publikowany, we wszystkich umowach oraz instrumentach finansowych, w których brak jest klauzul awaryjnych lub zapisy te nie przewidują rozwiązań na wypadek trwałego zaprzestania publikowania wskaźnika.

W przypadku stawki EURIBOR proces dostosowania stawki do wymogów rozporządzenia BMR zakończony został w czerwcu 2019 roku poprzez rozszerzenie zakresu transakcji używanych do wyznaczenia wysokości wskaźnika i wprowadzenie metody kaskadowej, która pozwala na wyznaczenie wskaźnika przejściowego w przypadku braku transakcji.

5 marca 2021 Financial Conduct Authority (FCA) ogłosił, że po 31 grudnia 2021 roku zaprzestanie publikować wybrane stawki LIBOR z uwagi na niemożność dostosowania ich do wymogów Rozporządzenia BMR. W celu dalszego wykorzystania w umowach i instrumentach finansowych zawartych do końca 2021 roku, stawki LIBOR USD dla terminów 1, 3 i 6 miesięcy będą publikowane do 30 czerwca 2023 roku przy czym trwają konsultacje dotyczące publikowania tych stawek w postaci syntetycznej do końca września 2024 roku, stawki LIBOR GBP w postaci syntetycznej dla terminów 1 i 6 miesięcy będą publikowane do końca marca 2023 roku a dla terminu 3 miesięcy do końca marca 2024 roku, stawki LIBOR JPY w postaci syntetycznej dla terminów 1, 3 i 6 miesięcy publikowane były do końca 2022 roku.

Komisja Europejska w Rozporządzeniu Wykonawczym Komisji (UE) 2021/1847 z 14 października 2021 roku w sprawie wyznaczenia ustawowego zamiennika dla niektórych terminów zapadalności stopy LIBOR dla franka szwajcarskiego (CHF LIBOR), które obowiązuje z mocy prawa i jest od 1 stycznia 2022 roku bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej, wyznaczyła zamienniki dla wskaźników LIBOR CHF. Zamiennikami tymi są odpowiednio 1-miesięczna albo 3-miesięczna stopa składana SARON ze wskazaną wartością spreadu korygującego. Stopa SARON zastąpiła stopę LIBOR CHF w każdej umowie i instrumencie finansowym na terenie Unii Europejskiej, a więc dotyczyło to również polskich kredytobiorców.

W 2020 roku nastąpiła reforma stawki WIBOR i dostosowanie do wymogów Rozporządzenia BMR. Reforma polegała min. na zmianie metodologii kalkulacji stawki w sposób analogiczny do przyjętej dla wskaźnika EURIBOR. Komisja Nadzoru Finansowego w dniu 16 grudnia 2020 roku wydała decyzję o udzieleniu GPW Benchmark S.A. zezwolenia na pełnienie roli administratora kluczowych wskaźników referencyjnych WIBID i WIBOR.

•        Zapowiedź stosowania zamiennika dla wskaźnika WIBOR

Ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom z 7 lipca 2022 roku zapoczątkowała reformę wskaźnika WIBOR. Wskaźnik WIBOR zostanie wycofany i zastąpiony zamiennikiem. Ustawa zawiera prawną delegację do jego ogłoszenia w drodze rozporządzenia. Proces wyznaczenia zamiennika za WIBOR zostanie uregulowany ustawowo. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów zastąpienie stawki WIBOR dotyczyć będzie kontraktów i instrumentów finansowych, które spełniają wymogi określone w Rozporządzeniu BMR. Rozporządzenie Ministra Finansów określi również marżę korygującą oraz datę, od której obowiązywać będzie zamiana.

W lipcu 2022 roku powołana została Narodowa Grupa Robocza ds. reformy wskaźników referencyjnych (NGR), której prace mają na celu zapewnienie wiarygodności, przejrzystości i rzetelności opracowywania i stosowania nowego wskaźnika referencyjnej stopy procentowej.

W skład Narodowej Grupy Roboczej wchodzą przedstawiciele Ministerstwa Finansów, Narodowego Banku Polskiego, Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, Polskiego Funduszu Rozwoju, Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych, Banku Gospodarstwa Krajowego, GPW Benchmark, a także przedstawiciele banków, towarzystw funduszy inwestycyjnych, zakładów ubezpieczeń, firm faktoringowych i leasingowych, podmiotów będących emitentami obligacji, w tym korporacyjnych i komunalnych, izb rozliczeniowych.

Prace Narodowej Grupy Roboczej są koordynowane i nadzorowane przez Komitet Sterujący, w skład, którego wchodzą przedstawiciele kluczowych instytucji: Komisji Nadzoru Finansowego, Narodowego Banku Polskiego, Ministerstwa Finansów, Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, Polskiego Funduszu Rozwoju, a także GPW Benchmark - administratora stóp referencyjnych - oraz Związku Banków Polskich.

Działania NGR prowadzone są w formule projektowej w której wyodrębnione zostały strumienie projektowe i w których pracach aktywnie uczestniczą przedstawiciele PKO Banku Polskiego S.A.

1 września 2022 roku Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej (KS NGR), powołanej w związku z planowaną reformą wskaźników referencyjnych, podjął decyzję o wyborze indeksu WIRON® jako alternatywnego wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, który jest kalkulowany na podstawie rzeczywistych transakcji ON (overnight) zawieranych z dużymi przedsiębiorstwami oraz instytucjami finansowymi. Wybór indeksu oraz dobór parametrów do metody jego opracowywania poprzedziły konsultacje publiczne z podmiotami rynku finansowego oraz niefinansowego. Administratorem WIRON® w rozumieniu Rozporządzenia BMR jest GPW Benchmark, wpisany do rejestru Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA). WIRON® ma się stać kluczowym wskaźnikiem referencyjnym stopy procentowej w rozumieniu rozporządzenia BMR, który stosowany będzie w umowach i instrumentach finansowych.

27 września 2022 roku KS NGR przyjął Mapę Drogową określającą harmonogram działań, których celem jest zastąpienie wskaźnika referencyjnego WIBOR wskaźnikiem WIRON® zgodnie z Rozporządzeniem BMR. Mapa Drogowa wskazuje, iż reforma wskaźników referencyjnych zostanie zrealizowana do końca 2024 roku, z jednoczesnym wdrożeniem w latach 2023-2024 nowej oferty produktów finansowych opartych o WIRON® i pełną gotowością do zaprzestania opracowywania i publikowania wskaźników referencyjnych WIBOR i WIBID® od początku 2025 roku.

•        Dostosowanie Grupy Kapitałowej i Banku

Ewolucja otoczenia prawnego i migracja rynku na wskaźniki referencyjne zgodnie z Rozporządzeniem BMR mają wpływ na działalność Grupy Kapitałowej poprzez zawarte z klientami i kontrahentami umowy, zmianę wycen instrumentów finansowych i konieczność dostosowania procesów i systemów informatycznych.

Od III kwartału 2020 roku Grupa Kapitałowa prowadzi międzydyscyplinarny projekt nadzorowany przez Członków Zarządu, dostosowujący Grupę Kapitałową do wymogów Rozporządzenia BMR w tym reformy dot. wskaźnika WIBOR oraz m.in. interpretacji i wytycznych Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, w szczególności w zakresie:

•      wypracowania i wdrożenia planu awaryjnego w Banku, w umowach i regulaminach bankowych,

•      dostosowania oferty produktów i usług,

•      dostosowania systemów transakcyjnych, księgowych, analitycznych, ryzyka i raportowych,

•      dostosowania procesu stosowania rachunkowości zabezpieczeń,

•      aneksowania umów i przystąpienia do wyłonionych na rynku standardów,

•      współpracy z sektorem bankowym celem wypracowania jednolitej interpretacji przepisów i standardów ich wdrożenia.

W pracach tego projektu uczestniczą przedstawiciele wielu jednostek organizacyjnych Banku w tym w szczególności odpowiedzialni za obszary produktowe oraz kwestie związane z zarządzaniem ryzkiem oraz finansami. Ze strony spółek uczestniczą przedstawiciele PKO Leasing S.A i PKO Faktoring S.A. Struktura projektu uwzględnia podział na strumienie obejmujące produkty i procesy, w których występuje element stosowania wskaźnika referencyjnego WIBOR oraz cykliczne raportowanie statusów w zakresie poszczególnych strumieni. W obecnej fazie projektu, w Banku trwają intensywne prace związane z dostosowaniem infrastruktury technologicznej, jak również obejmujące przygotowanie procesów wewnętrznych oraz dokumentacji (w tym regulaminów).

Od 1 stycznia 2022 roku Grupa Kapitałowa kontynuowała obsługę portfeli kredytów oraz nowych umów kredytowych wykorzystujących WIBOR i EURIBOR bez zmian.

Grupa pracuje nad analizą ryzyk i monitoruje je na bieżąco, niemniej jednak, ze względu na wczesny etap reformy bardziej szczegółowe informacje dotyczące procesu przejścia będą przedstawiane w miarę postępu prac nad reformą wskaźnika WIBOR. Ponadto, ze względu na brak formalnych informacji w zakresie potencjalnego zdarzenia regulacyjnego, o którym mowa w art. 23c ust. 1 BMR, brak rozporządzenia Ministra Finansów, o którym mowa w art. 61c ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 roku o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym dotyczącego zamiennika lub choćby projektu takiego rozporządzenia, brak informacji o wysokości spreadu korygującego lub sposobie wyliczenia tego spreadu jak również brak rynku instrumentów zabezpieczających oraz biorąc pod uwagę obecny etap prac Narodowej Grupy Roboczej i realizacji mapy drogowej, aktualnie nie jest możliwe oszacowanie skutków finansowych reformy wskaźnika WIBOR.

Poniższe tabele przedstawiają ekspozycję Grupy na 31 grudnia 2022 roku na istotne rodzaje stóp procentowych będących przedmiotem wpływu reformy wskaźników referencyjnych stóp procentowych, których przejście na zmienione wskaźniki nie zostało jeszcze dokonane.

Aktywa finansowe

Waluta w przeliczeniu na PLN

31.12.2022

WIBOR PLN

Należności od banków

3 748

Papiery wartościowe

14 368

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

174 878

Suma aktywów

192 994

 

Zobowiązania finansowe oraz pozabilansowe

Waluta w przeliczeniu na PLN

31.12.2022

WIBOR PLN

Zobowiązania wobec klientów

6 979

Zobowiązania podporządkowane

2 781

Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancje

412

Suma zobowiązań

10 172

Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne

32 051

 

NOMINAŁ instrumentów pochodnych

Waluta w przeliczeniu na PLN

31.12.2022

WIBOR PLN

Pochodne instrumenty zabezpieczające

82 258

 -Kupno (noga zmienna kupno)

2 457

- Sprzedaż (noga zmienna sprzedaż)

79 801

Pozostałe instrumenty pochodne

184 399

 -Kupno (noga zmienna kupno)

93 143

- Sprzedaż (noga zmienna Sprzedaż)

91 256

 

W zakresie umów kredytowych wykorzystujących LIBOR zawartych przed 1 stycznia 2022 roku obsługa odbywała się z zastosowaniem zamiennika wskazanego przez Komisję Europejską dla CHF i wskaźników „pomostowych” dostępnych do 30 czerwca 2023 roku dla USD i do 31 grudnia 2022 roku dla GBP. Pojedyncze umowy wykorzystujące LIBOR EUR zostały aneksowane do wskaźnika EURIBOR. Dla nowych kredytów udzielanych Klientom korporacyjnym w walutach obcych opartych o zmienne stopy procentowe wykorzystane są nowe wskaźniki referencyjne, tzw. stopy wolne od ryzyka, np. SARON dla CHF, SOFR dla USD, SONIA dla GBP, przy czym zależnie od charakteru produktu naliczanie odsetek odbywa się to w trybie dziennym lub z zastosowaniem mechanizmu składania stóp procentowych „z góry”, tj. w oparciu o stawki historyczne lub „z dołu”, tj. na koniec okresu odsetkowego. W zakresie transakcji rynku finansowego Bank, jak wspomniano wcześniej, przystąpił do Protokołu ISDA i prowadzi obsługę i rozliczenie transakcji zgodnie z tym standardem, tj. z zastosowaniem składanych stóp wolnych od ryzyka.

Poniższe tabele przedstawiają ekspozycję Grupy na istotne rodzaje stóp procentowych będących przedmiotem wpływu reformy wskaźników referencyjnych stóp procentowych, których przejście na zmienione wskaźniki po 31 grudnia 2021 roku zostało dokonane.

Aktywa finansowe

Waluta w przeliczeniu na PLN

31.12.2022

SARON CHF

SONIA GBP

SOFR USD

RAZEM

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

8 896

12

681

9 589

Suma aktywów

8 896

12

681

9 589

 

 

 

 

 

Zobowiązania finansowe oraz pozabilansowe

Waluta w przeliczeniu na PLN

31.12.2022

SARON CHF

SONIA GBP

SOFR USD

RAZEM

Zobowiązania wobec klientów

2

2

155

159

Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancje

3

-

5

8

Suma zobowiązań

5

2

160

167

Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne

118

-  

3 063

3 181

 

 

 

 

 

NOMINAŁ instrumentów pochodnych

Waluta w przeliczeniu na PLN

31.12.2022

SARON CHF

SONIA GBP

SOFR USD

RAZEM

Pochodne instrumenty zabezpieczające

1 073

-

355

1 428

 -Kupno (noga zmienna kupno)

-

-

355

355

- Sprzedaż (noga zmienna sprzedaż)

1 073

-

-

1 073

Pozostałe instrumenty pochodne

10 616

-

1 940

12 556

 -Kupno (noga zmienna kupno)

5 300

-

1 244

6 544

- Sprzedaż (noga zmienna Sprzedaż)

5 316

-

696

6 012

•        rachunkowość zabezpieczeń

Zmiany w MSSF umożliwiają przyjęcie założenia, że przyszłe przepływy pieniężne – mimo że będą w przyszłości podlegały zmianom w wyniku przejścia na alternatywne stawki referencyjne – są nadal wysoce prawdopodobne i tym samym możliwe jest utrzymanie dotychczasowych powiązań zabezpieczających.

80. Zdarzenia, które wystąpiły po dniu, na który sporządzono sprawozdanie finansowe

1.     1 lutego 2023 roku, w ramach emisji inauguracyjnej spod Programu EMTN, Bank wyemitował 3-letnie obligacje uprzywilejowane w formacie „Senior Preferred Notes” o łącznej wartości 750 mln EUR, z możliwością wykonania wcześniejszego wykupu po dwóch latach od emisji. Kupon emisji jest stały, na poziomie 5,625%, płatny rocznie do daty wcześniejszego wykupu, a po tym czasie zmienny, z płatnościami kwartalnymi. Agencja Moody’s Investors Service przyznała emisji rating na poziomie A3. Obligacje dopuszczone zostały do obrotu na rynku regulowanym na Giełdzie Papierów Wartościowych w Luksemburgu.

2.     9 lutego 2023 roku PKO Bank Hipoteczny S.A. (spółka zależna PKO Banku Polskiego S.A.) wyemitował w ramach Międzynarodowego Programu Emisji Listów Zastawnych - listy zastawne o łącznej wartości nominalnej 500 milionów PLN z terminem zapadalności w lutym 2026 roku.

3.     16 lutego 2023 roku opublikowana została opinia Rzecznika Generalnego w sprawie C-520/21 dotycząca możliwości dochodzenia przez konsumentów i banki roszczeń wykraczających poza świadczenia spełnione na podstawie umowy kredytu, której nieważność została stwierdzona przez Sąd. Rzecznik Generalny uznał, iż:

•        w zakresie roszczeń konsumenta – nie stoją one w sprzeczności z Dyrektywą, jednak zasadność takich roszczeń musiałaby wynikać z przepisów prawa krajowego i decyzja w tym zakresie należy do sądu krajowego. Rzecznik Generalny podkreślił, że nie oznacza to, że roszczenia konsumentów muszą zostać uwzględnione, a sądy krajowe mogą również skorzystać z przysługującej im kompetencji do oddalenia takiego powództwa, gdy stanowi ono nadużycie prawa.

•        w zakresie roszczeń banków – przepisy Dyrektywy sprzeciwiają się możliwości występowania przez Bank z takimi roszczeniami wobec Konsumentów.

Rzecznik nie wypowiada się natomiast bezpośrednio o innych potencjalnych formułach rozliczenia wartości pieniądza w czasie, w szczególności nie formułuje jednoznacznej tezy na temat sposobu definiowania pojęcia „kapitału”, podlegającego zwrotowi.

W ocenie Grupy, opinia Rzecznika Generalnego TSUE stanowi zdarzenie następujące po dacie sprawozdawczej niewymagające dokonania korekt zgodnie z MSR 10 Zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego, z uwagi na fakt, iż:

•          opinia Rzecznika ma charakter niewiążący,

•           sprawa, w której zadane zostały pytania prejudycjalne do sprawy C-520/21 nie dotyczy roszczeń Banku. Roszczenia Banku przeciwko klientowi zostały zgłoszone w innej sprawie, w której także zadano pytania prejudycjalne o treści analogicznej do sprawy C-520/21. Sprawa ta jest zarejestrowana pod sygnaturą C-756/22,

•           brak możliwości przewidzenia ostatecznego wyniku rozstrzygnięcia TSUE, w szczególności brak pewności, czy orzeczenie TSUE będzie zawierało jednoznaczne instrukcje, czy jedynie ogólne wytyczne pozostawiające sądom krajowym ocenę i decyzję co do szczegółowych rozwiązań,

•          niepewność co do przyszłej praktyki sądów krajowych w zakresie wykonywania orzeczeń TSUE.

W opinii Grupy, opinia Rzecznika nie może stanowić podstawy do ujęcia jej skutków w koszcie ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w CHF w niniejszym sprawozdaniu finansowym.

Natomiast w ocenie Grupy:

1)      Poziom rozpoznanych przez Grupę dodatkowych kosztów z tytułu ryzyka prawnego, będzie zależał w głównej mierze od zachowań klientów tj. czy liczba pozwów wnoszonych przez klientów będzie zgodna z bieżącymi założeniami modelu, czy też opinia rzecznika TSUE będzie miała istotny wpływ na zwiększenie liczby pozwów. Opinia Rzecznika oraz późniejsze rozstrzygnięcie TSUE mogą skutkować negatywnymi tendencjami wpływającymi na poziom szacowanego ryzyka, wynikającego ze zwiększonej skłonności klientów do pozwów sądowych.

2)      Na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego, Grupa nie jest w stanie oszacować potencjalnego wpływu tych czynników poza analizą wrażliwości zaprezentowaną w nocie Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych.

3)      Na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego, Grupa nie jest w stanie oszacować wpływu potencjalnych roszczeń klientów wykraczających poza zwrot świadczeń pieniężnych.

W opinii Zarządu Banku, posiadane informacje na dzień 31 grudnia 2022 roku nie wskazują na ryzyko naruszenia wymaganych przepisami prawa minimalnych poziomów adekwatności kapitałowej, ani na zagrożenie co do przyjętego w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym założenia o kontynuacji działalności.

4.     27 lutego 2023 roku, po uzyskaniu niezbędnych zgód korporacyjnych, Grupa Kapitałowa zawarła z kontrahentem umowę gwarancji zapewniającej nierzeczywistą ochronę kredytową w odniesieniu do portfela wyselekcjonowanych korporacyjnych wierzytelności kredytowych Grupy, zgodnie z rozporządzeniem CRR.

Całkowita wartość portfela wierzytelności Grupy Kapitałowej objętego tą gwarancją wynosi ponad 12 292 miliony PLN, a portfel składa się z portfela obligacji o wartości 1 515 milionów PLN („Portfel A”) oraz portfela pozostałych wierzytelności o wartości 10 777 milionów PLN („Portfel B”). Wskaźnik pokrycia gwarancją wynosi 100% - w odniesieniu do Portfela A oraz 80% - w odniesieniu do Portfela B, w związku z czym całkowita kwota Gwarancji wynosi 10 137 milionów PLN. Maksymalny okres obowiązywania gwarancji wynosi 60 miesięcy, przy czym Grupa uprawniona jest do jej wypowiedzenia przed upływem okresu jej obowiązywania.

podpisy wszystkich Członków Zarządu Banku

 

 

 

 

 

{#[email protected]}

 

 

Wiceprezes Zarządu kierujący pracami Zarządu

Paweł Gruza

 

 

 

 

{#[email protected]}

 

{#[email protected]}

Wiceprezes Zarządu

Maciej Brzozowski

 

Wiceprezes Zarządu

Marcin Eckert

 

 

 

{#[email protected]}

 

{#[email protected]}

Wiceprezes Zarządu

Wojciech Iwanicki

 

 

Wiceprezes Zarządu

Andrzej Kopyrski

 

 

 

{#[email protected]}

 

{#[email protected]}

Wiceprezes Zarządu

Maks Kraczkowski

 

 

 

 

Wiceprezes Zarządu

Mieczysław Król

 

 

 

 

{#[email protected]}

 

{#[email protected]}

 

 

Wiceprezes Zarządu

Artur Kurcweil

 

 

Wiceprezes Zarządu

Piotr Mazur

 

 

 

 

 

 

Podpis osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych

 

 

{#[email protected]}

Danuta Szymańska

Dyrektor Pionu Rachunkowości

 

 

 

Biblioteka czcionek:

aąbcćdeęfghijklłmnńoópqrsśtuvwxyzżźAĄBCĆDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPQRSŚTUVWXYZŻŹ

aąbcćdeęfghijklłmnńoópqrsśtuvwxyzżźAĄBCĆDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPQRSŚTUVWXYZŻŹ

aąbcćdeęfghijklłmnńoópqrsśtuvwxyzżźAĄBCĆDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPQRSŚTUVWXYZŻŹ

aąbcćdeęfghijklłmnńoópqrsśtuvwxyzżźAĄBCĆDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPQRSŚTUVWXYZŻŹ

 


[1] PKO Bank Polski S.A w marcu 2022 roku podpisał z Narodowym Bankiem Polskim (NBP) umowę w zakresie realizacji skupu hrywny w placówkach Banku i jej odsprzedaży do NBP po kursie ustalonym przez Narodowy Bank Ukrainy. Realizacja umowy została rozpoczęta przez PKO Bank Polski S.A. w dniu 25 marca 2022 roku, a umowa z NBP obowiązywała do 9 września 2022 roku.

[2] Zmiana przepisów przejściowych MSSF 17 umożliwia przedsiębiorstwom, przy pierwszym zastosowaniu MSSF 17 i MSSF 9 Instrumenty finansowe, rozwiązanie problemu jednorazowych różnic w klasyfikacji w odniesieniu do informacji porównawczych za poprzedni okres sprawozdawczy.