XWAR:ENG ESEF Annual Report
ENERGA SPÓŁKA AKCYJNA (XWAR:ENG)
ESEF Annual Report
2023-05-23
For: 2022-12-31
View Original
Added on
September 22, 2026
 |
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku zgodne z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską |
 | Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
SPIS TREŚCI
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z ZYSKÓW LUB STRAT
Nota | Rok zakończony 31 grudnia 2022 | Rok zakończony 31 grudnia 2021 (dane przekształcone) | |
Przychody ze sprzedaży | 10 | ||
Przychody z Funduszu Wypłat Różnicy Ceny | |||
Koszt własny sprzedaży | 11.1 | ( | ( |
Zysk brutto ze sprzedaży | |||
Pozostałe przychody operacyjne | 11.4 | ||
Koszty sprzedaży | 11.1 | ( | ( |
Koszty ogólnego zarządu | 11.1 | ( | ( |
Pozostałe koszty operacyjne | 11.5 | ( | ( |
Przychody finansowe | 11.6 | ||
Koszty finansowe | 11.7 | ( | ( |
Udział w zysku (stracie) jednostek wykazywanych metodą praw własności | |||
Zysk/(strata) brutto | |||
Podatek dochodowy | 12 | ( | ( |
Zysk/(strata) netto za okres | |||
Przypadający na: | |||
Właścicieli jednostki dominującej | |||
Udziały niekontrolujące | ( | ||
Zysk/(strata) na jedną akcję (w złotych) | 23 | ||
- podstawowy | |||
- rozwodniony |
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
Nota | Rok zakończony 31 grudnia 2022 | Rok zakończony 31 grudnia 2021 | |
Wynik netto za okres | |||
Składniki, które nigdy nie zostaną przeklasyfikowane na zyski lub straty | |||
Zyski i straty aktuarialne z tytułu programów określonych świadczeń | 25.1 | ||
Odroczony podatek dochodowy | ( | ( | |
Składniki, które w przyszłości mogą zostać przeklasyfikowane na zyski lub straty | ( | ||
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych | |||
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych | 30.6 | ( | |
Odroczony podatek dochodowy | ( | ||
Udział w innych całkowitych dochodach jednostek wykazywanych metodą praw własności | |||
Inne całkowite dochody netto | |||
Całkowite dochody razem | |||
Przypadające na: | |||
Właścicieli jednostki dominującej | |||
Udziały niekontrolujące | ( |
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ
Nota | Stan na 31 grudnia 2022 | Stan na 31 grudnia 2021 | ||
AKTYWA | ||||
Aktywa trwałe | ||||
Rzeczowe aktywa trwałe | 13 | |||
Aktywa niematerialne | 14 | |||
Aktywa z tytułu prawa do użytkowania | 15 | |||
Inwestycje w jednostki stowarzyszone i we wspólne przedsięwzięcia wyceniane metodą praw własności | 17 | |||
Aktywa z tytułu podatku odroczonego | 12.3 | |||
Pozostałe długoterminowe aktywa finansowe | 30.1 | |||
Pozostałe aktywa długoterminowe | 21.1 | |||
Aktywa obrotowe | ||||
Zapasy | 18 | |||
Należności z tytułu podatku dochodowego | ||||
Należności z tytułu dostaw i usług | 30.4.1 | |||
Pozostałe krótkoterminowe aktywa finansowe | 30.1 | |||
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 20 | |||
Pozostałe aktywa krótkoterminowe | 21.2 | |||
Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży | 29 | |||
SUMA AKTYWÓW | ||||
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Nota | Stan na 31 grudnia 2022 | Stan na 31 grudnia 2021 | ||
PASYWA | ||||
Kapitał własny | ||||
Kapitał podstawowy | 22.1 | |||
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej | ||||
Kapitał rezerwowy | 22.4 | |||
Kapitał zapasowy | 22.5 | |||
Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających | 22.6, 30.6 | |||
Zyski zatrzymane | 22.7 | |||
Kapitał własny przypadający właścicielom jednostki dominującej | ||||
Udziały niekontrolujące | 22.8 | ( | ||
Zobowiązania długoterminowe | ||||
Kredyty i pożyczki | 30.4.2 | |||
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych | 30.4.2 | |||
Rezerwy długoterminowe | 25 | |||
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 12.3 | |||
Rozliczenia międzyokresowe i dotacje długoterminowe | 27 | |||
Zobowiązania z tytułu leasingu | 35 | |||
Pozostałe zobowiązania finansowe długoterminowe | 26.1, 30.1 | |||
Zobowiązania z tytułu umów | 30.1 | |||
Zobowiązania krótkoterminowe | ||||
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | 30.1 | |||
Zobowiązania z tytułu umów | 30.1 | |||
Bieżąca część kredytów i pożyczek | 30.4.2 | |||
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych | 30.4.2 | |||
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego | ||||
Rozliczenia międzyokresowe i dotacje | 27 | |||
Rezerwy krótkoterminowe | 25 | |||
Pozostałe zobowiązania finansowe | 30.1 | |||
Pozostałe zobowiązania krótkoterminowe | 26.2 | |||
Zobowiązanie bezpośrednio związane z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży | 29 | |||
Zobowiązania razem | ||||
SUMA PASYWÓW | ||||
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITAŁACH WŁASNYCH
Kapitał własny przypadający właścicielom jednostki dominującej | Udziały niekontrolujące | Razem kapitał własny | ||||||||
Nota | Kapitał podstawowy | Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej | Kapitał rezerwowy | Kapitał zapasowy | Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających | Zyski zatrzymane | Razem | |||
Na dzień 1 stycznia 2022 | ( | |||||||||
Inne całkowite dochody netto | 22.7 | ( | ||||||||
Zysk netto za okres | ||||||||||
Suma całkowitych dochodów za okres | ( | |||||||||
Podział zysków/ pokrycie straty z lat ubiegłych | ( | |||||||||
Zmiana struktury właścicielskiej | ||||||||||
Na dzień 31 grudnia 2022 | ||||||||||
Na dzień 1 stycznia 2021 | ( | ( | ||||||||
Inne całkowite dochody netto | 22.7 | |||||||||
Zysk (strata) netto za okres | ( | |||||||||
Suma całkowitych dochodów za okres | ( | |||||||||
Podział zysków/ pokrycie straty z lat ubiegłych | ( | |||||||||
Na dzień 31 grudnia 2021 | ( | |||||||||
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
Nota | Rok zakończony 31 grudnia 2022 | Rok zakończony 31 grudnia 2021 (dane przekształcone) | ||
Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej | ||||
Zysk/(strata) brutto | ||||
Korekty o pozycje: | ||||
Udział w (zysku)/stracie jednostek wykazywanych metodą praw własności | ( | ( | ||
(Zysk)/strata z tytułu różnic kursowych | ( | ( | ||
Amortyzacja | 11.2 | |||
Odsetki i dywidendy, netto | ||||
(Zysk)/strata na działalności inwestycyjnej | ( | |||
Zmiana stanu rezerw | 32 | |||
Pozostałe korekty | 32 | ( | ||
Zmiana stanu kapitału pracującego: | ||||
Zmiana stanu należności krótkoterminowych i rozliczeń międzyokresowych czynnych krótkoterminowych | 32 | ( | ( | |
Zmiana stanu zapasów | ( | |||
Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych z wyjątkiem kredytów i pożyczek oraz rozliczeń międzyokresowych biernych krótkoterminowych | 32 | |||
Podatek dochodowy (zapłacony) | ( | ( | ||
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej | ||||
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej | ||||
Sprzedaż rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych oraz inwestycji w nieruchomości inwestycyjne | ||||
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych | 32 | ( | ( | |
Inne przepływy z aktywów finansowych | ||||
Sprzedaż jednostki zależnej | ||||
Przepływy netto z tytułu pożyczek | ||||
Pozostałe | ||||
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej | ( | ( | ||
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej | ||||
Wpływy netto z wydania udziałów (emisji akcji) i innych instrumentów kapitałowych oraz dopłat do kapitału | ||||
Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia | 30.4.2 | |||
Spłata zaciągniętego zadłużenia | 30.4.2 | ( | ( | |
Spłata zobowiązań z tytułu leasingu | 30.4.2 | ( | ( | |
Otrzymane dotacje | ||||
Odsetki zapłacone | 30.4.2 | ( | ( | |
Pozostałe | ( | ( | ||
Środki pieniężne netto z działalności finansowej | ( | |||
Zwiększenie/(zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów | ||||
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu | 20 | |||
Zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych | ||||
Zmiana stanu środków pieniężnych zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży | ( | |||
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu | 20 | |||
w tym środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania | ||||
*szczegółowy opis dokonanych przekształceń został zawarty w nocie 9.32
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
ZASADY (POLITYKA) RACHUNKOWOŚCI ORAZ INNE INFORMACJE OBJAŚNIAJĄCE
1. Informacje ogólne
Grupa Kapitałowa Energa SA („Grupa”) składa się z Energa Spółka Akcyjna („jednostka dominująca”, „Spółka”) i jej spółek zależnych (patrz nota 2).
Nazwa jednostki dominującej: Energa SA
Forma prawna: spółka akcyjna
Kraj siedziby: Rzeczpospolita Polska
Siedziba: Gdańsk
Adres: al. Grunwaldzka 472, 80-309 Gdańsk
KRS: 0000271591
REGON: 220353024
NIP: 957-095-77-22
Jednostka dominująca została utworzona na czas nieokreślony.
Od zakończenia poprzedniego okresu sprawozdawczego nie nastąpiły zmiany w nazwie jednostki lub innych danych identyfikacyjnych.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy obejmuje rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku oraz zawiera odpowiednie dane porównawcze.
Podstawowym przedmiotem działania Grupy jest:
- 1. dystrybucja i sprzedaż energii elektrycznej i cieplnej,
- 2. wytwarzanie energii elektrycznej i cieplnej,
- 3. obrót energią elektryczną.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku podmiotem kontrolującym Spółkę i Grupę Kapitałową Energa SA oraz jednostką dominującą najwyższego szczebla Grupy Kapitałowej Energa SA jest Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A.
2. Skład Grupy oraz wspólne przedsięwzięcia i jednostki stowarzyszone
2.1. Skład Grupy na koniec okresu sprawozdawczego
Na dzień 31 grudnia 2022 roku w skład Grupy wchodziła Energa SA oraz następujące spółki zależne:
Lp. | Nazwa spółki | Siedziba | Przedmiot działalności | Udział % Grupy w kapitale zakładowym na dzień | |
31 grudnia 2022 | 31 grudnia 2021 | ||||
Linia biznesowa (Segment) Dystrybucja | |||||
1 | Energa-Operator SA | Gdańsk | dystrybucja energii elektrycznej | 100 | 100 |
2 | Energa Operator Wykonawstwo Elektroenergetyczne Sp. z o.o. | Słupsk | wykonawstwo i projektowanie | 100 | 100 |
Linia biznesowa (Segment) Sprzedaż | |||||
3 | Energa-Obrót SA | Gdańsk | obrót energią elektryczną | 100 | 100 |
4 | Energa Oświetlenie Sp. z o.o. | Sopot | usługi oświetlenia | 100 | 100 |
5 | Energa SLOVAKIA s.r.o. w likwidacji | Bratysława | obrót energią elektryczną | 100 | 100 |
6 | Enspirion Sp. z o.o. | Gdańsk | organizacja i zarządzanie rozwojem innowacyjnych projektów energetycznych | 100 | 100 |
Linia biznesowa (Segment) Wytwarzanie | |||||
7 | Energa Wytwarzanie SA | Gdańsk | wytwarzanie energii | 100 | 100 |
8 | Energa Elektrownie Ostrołęka SA | Ostrołęka | wytwarzanie energii | 89,64 | 89,64 |
9 | Energa Kogeneracja Sp. z o.o. | Elbląg | wytwarzanie energii | 100 | 100 |
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Lp. | Nazwa spółki | Siedziba | Przedmiot działalności | Udział % Grupy w kapitale zakładowym na dzień | |
31 grudnia 2022 | 31 grudnia 2021 | ||||
10 | Energa Ciepło Ostrołęka Sp. z o.o. | Ostrołęka | dystrybucja energii cieplnej | 100 | 89,64 |
11 | Energa Serwis Sp. z o.o. | Ostrołęka | usługi serwisowo-remontowe | 89,64 | 89,64 |
12 | Energa Ciepło Kaliskie Sp. z o.o. | Kalisz | dystrybucja energii cieplnej | 91,24 | 91,24 |
13 | CCGT Grudziądz Sp. z o.o. | Grudziądz | wytwarzanie energii | 100 | 100 |
14 | CCGT Gdańsk Sp. z o.o. | Gdańsk | wytwarzanie energii | 100 | 100 |
15 | Energa MFW 1 Sp. z o.o. | Gdańsk | wytwarzanie energii | 100 | 100 |
16 | Energa MFW 1 Sp. z o.o. | Gdańsk | wytwarzanie energii | 100 | 100 |
17 | LBW 1 Sp. z o.o. | Gdańsk | holdingi i zarządzanie spółkami i przedsiębiorstwami | 100 | - |
18 | ECARB Sp. z o.o. | Gdańsk | działalność finansowa | 89,64 | 100 |
Linia biznesowa Pozostałe | |||||
19 | Energa Finance AB (publ) | Sztokholm | działalność finansowa | 100 | 100 |
20 | Energa Informatyka i Technologie Sp. z o.o. | Gdańsk | teleinformatyka | 100 | 100 |
21 | Energa Logistyka Sp. z o.o. | Płock | logistyka i zaopatrzenie | 100 | 100 |
22 | Energa Invest Sp. z o.o. | Gdańsk | zarządzanie projektami inwestycyjnymi | 100 | 100 |
23 | Centrum Badawczo-Rozwojowe im. M. Faradaya Sp. z o.o. | Gdańsk | działalność rozwojowa w zakresie inżynierii | 100 | 100 |
24 | CCGT Ostrołęka Sp. z o.o. | Ostrołęka | wytwarzanie energii | 50 | 100 |
25 | Energa Green Development Sp. z o.o. | Gdańsk | realizacja projektów inwestycyjnych | 100 | 100 |
2.2. Zmiany w składzie Grupy oraz inwestycjach we wspólne przedsięwzięcia i jednostki stowarzyszone w okresie sprawozdawczym
2.2.1. Polska Grupa Górnicza
W dniu 25 października 2022 roku spółka ECARB Sp. z o.o. dokonała zbycia na rzecz Skarbu Państwa wszystkich posiadanych akcji PGG w liczbie 6.000.000 sztuk za łączną cenę 1 zł. W momencie przeniesienia własności akcji PGG na Skarb Państwa ich wartość w bilansie Grupy wynosiła zero zł. Na dzień bilansowy Grupa nie posiadała inwestycji we wspólne przedsięwzięcie w PGG.
2.2.2. Polimex-Mostostal
W dniu 18 stycznia 2017 roku Zarząd Energa SA wraz z Enea S.A., PGE S.A., PGNiG Technologie S.A. („Inwestorzy”) oraz Polimex-Mostostal S.A. zawarł umowę inwestycyjną („Umowa inwestycyjna”), na podstawie której Inwestorzy zobowiązali się dokonać inwestycji kapitałowej w Polimex. Energa SA posiada około 39 mln akcji o wartości nominalnej 2 zł każda, co przekłada się na 16,26% udziału w akcjonariacie Polimexu.
Udział w Polimexie został zaklasyfikowany jako jednostka stowarzyszona ujmowana metodą praw własności. Powołany Umową inwestycyjną Komitet Inwestorów, w skład którego wchodzą wszyscy Inwestorzy, skutkuje wywieraniem znaczącego wpływu na inwestycję poprzez wpływ na politykę finansową i operacyjną oraz na ustalanie składu organów Polimexu.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Polimex jest spółką inżynieryjno-budowlaną z siedzibą w Warszawie, notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Wartość posiadanego przez Energa SA pakietu akcji wg kursu dziennego na dzień 30 grudnia 2022 roku wynosi 172 mln zł.
W efekcie dokonanej na dzień 30 września 2022 roku wyceny pakietu akcji w posiadaniu Grupy stwierdzono utratę wartości tych akcji i zawiązano odpis w wysokości 34 mln zł. Zawiązany odpis odwrócono w całości w IV kwartale 2022 roku w związku z ponowną wyceną pakietu akcji na dzień 31 grudnia 2022 roku. W IV kwartale 2022 roku nastąpił rynkowy wzrost kursu akcji Polimexu.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku wartość inwestycji w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym wynosi 153 mln zł.
2.2.3. Elektrownia Ostrołęka
Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. jest spółką celową, w której wspólną kontrolę sprawują Energa SA i Enea S.A. Spółkę powołano w celu realizacji projektu budowy bloku energetycznego w Ostrołęce („Projekt węglowy”).
W wyniku przeprowadzonych analiz, w dniu 2 czerwca 2020 roku wstrzymano realizację Projektu węglowego.
W dniu 22 grudnia 2020 roku Energa SA zawarła z ENEA S.A. dwa porozumienia:
a) „Porozumienie w sprawie współpracy przy podziale Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o.” na mocy którego, ENEA S.A. zrezygnowała z udziału w realizacji Projektu gazowego oraz uregulowane zostały opisane wyżej kwestie związane z podziałem Projektu węglowego,
b) „Porozumienie w sprawie współpracy przy rozliczeniu inwestycji budowlanej Elektrowni Ostrołęka C”, zgodnie z którym koszty związane z zakończeniem inwestycji będą rozliczane proporcjonalnie przez strony porozumienia według dotychczasowych zasad oraz w ramach limitów przyjętych w porozumieniu zawartym między Spółką a ENEA S.A. w dniu 30 kwietnia 2019 roku.
Do dnia 31 grudnia 2022 roku łączna wartość dokapitalizowania spółki Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. przez Energa SA (łączna cena objęcia udziałów przez Spółkę) wyniosła 351 mln zł.
Inwestycja została zaklasyfikowana jako wspólne przedsięwzięcie i jest ujmowana metodą praw własności.
Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. jest spółką niepubliczną, w związku z czym nie istnieją notowane ceny rynkowe dla jej udziałów.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku wartość inwestycji w spółce Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym wynosi zero zł.
Rozliczenie Projektu węglowego
W dniu 25 czerwca 2021 roku Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o., CCGT Ostrołęka Sp. z o.o., Wykonawca Projektu węglowego (GE Power Sp. z o.o. oraz GE Steam Power Systems S.A.S.) oraz Wykonawca Projektu gazowego (General Electric Global Services GmbH razem z GE Power Sp. z o.o.) podpisały „Dokument zmiany kontraktu z dnia 12 lipca 2018 roku na budowę Elektrowni Ostrołęka "C" o mocy 1000 MW", w tym tzw. "Porozumienie ws. Rozliczenia". Zgodnie z Aneksem do Porozumienia całkowita kwota jaką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. była zobowiązana zapłacić na rzecz Wykonawcy Projektu węglowego, nie przekroczy 1,35 mld zł (netto). Koszty związane z Projektem węglowym były rozliczane proporcjonalnie przez ENEA S.A. i Energa SA. Opis dotyczący rozliczenia rezerwy znajduje się w nocie 25.2.
Umowy pożyczki
Pomiędzy Energa SA, Enea S.A. oraz Elektrownią Ostrołęka Sp. z o.o. zawarto dwie umowy pożyczki związane z realizacją Projektu węglowego.
Pierwszą umowę pożyczki zawarto 17 lipca 2019 roku na kwotę 58 mln zł. Drugą umowę pożyczki zawarto 23 grudnia 2019 roku. Kwota pożyczki wynosiła maksymalnie 340 mln zł i była wypłacana w transzach, na uzasadniony wniosek Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o. Pierwsza transza w kwocie 160 mln zł została wypłacona w dniu 23 grudnia 2019 roku, druga transza w kwocie 17 mln zł w dniu 13 stycznia 2020 roku, zaś trzecia transza w kwocie 163 mln zł w dniu 22 kwietnia 2020 roku.
Na podstawie Umowy Pożyczki Energa SA dokonała warunkowej sprzedaży połowy wierzytelności przysługującej jej z umowy pożyczki wobec Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o. na rzecz Enea S.A. W związku ze spełnieniem warunków zawieszających, zbywane wierzytelności przeszły na Enea S.A. Wierzytelności z umowy pożyczki mogą być skonwertowane przez Energa SA oraz Enea S.A. na kapitał Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o.
W dniu 26 lutego 2021 roku aneksowane zostały umowy obu pożyczek udzielonych spółce Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. przez Energa SA oraz ENEA S.A. W wyniku podpisania aneksów wydłużono termin spłaty pożyczek udzielonych na podstawie umowy z 17 lipca 2019 roku w wysokości 58 mln zł oraz z umowy 23 grudnia 2019 roku w łącznej wysokości 340 mln zł. Następnie terminy spłaty pożyczek aneksowano jeszcze czterokrotnie. W efekcie aneksów zawartych w dniu 23 grudnia 2022 roku, terminy spłaty obu pożyczek wydłużono, przy czym:
- umowę pożyczki z 17 lipca 2019 roku wydłużono do 11 stycznia 2023 roku oraz
- umowę pożyczki z 23 grudnia 2019 roku wydłużono do 28 lutego 2023 roku.
Realizacja projektu gazowego
W dniu 22 grudnia 2020 roku Energa SA, PKN ORLEN oraz Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. („PGNiG”) podpisały umowę inwestycyjną („Umowa inwestycyjna”) dotyczącą kierunkowych zasad współpracy przy budowie bloku energetycznego w technologii zasilania paliwem gazowym w Elektrowni Ostrołęka "C" („Projekt gazowy”). Strony Umowy inwestycyjnej zobowiązały się do współpracy przy realizacji Projektu gazowego poprzez powołanie nowej spółki, która przejmie od spółki Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. wybrane aktywa i pasywa niezbędne dla realizacji Projektu Gazowego. Zgodnie z Umową inwestycyjną Enerdze oraz PKN ORLEN miało przypaść łącznie 51% udziałów w kapitale zakładowym nowo powoływanej spółki („Pula udziałów”), a PGNiG pozostałe 49% udziałów. W obu przypadkach procent posiadanych udziałów w kapitale ma stanowić taki sam procent ogólnej liczby głosów na zgromadzeniu wspólników spółki.
W dniu 18 maja 2021 roku Energa SA zawarła z PKN ORLEN porozumienie określające zasady oraz zakres współpracy przy wykonywaniu Umowy inwestycyjnej. Energa oraz PKN ORLEN uzgodniły, że z przypadającej im Puli udziałów Energa obejmie 50%+1 udział spółki CCGT Ostrołęka Sp. z o.o., a PKN ORLEN pozostałe udziały z przypadającej dla obydwu spółek Puli udziałów. Strony potwierdziły, że w przypadku nieprzystąpienia PGNIG do projektu, PKN ORLEN obejmie w Spółce 49% Udziałów w Kapitale Zakładowym Spółki mających przypaść PGNiG. Ponadto zgodnie z porozumieniem w przypadku powstania ryzyka naruszenia przez Energę wymogów umów o finansowanie, PKN ORLEN udzieli Enerdze finansowania niezbędnego do sfinansowania projektu w kwocie nie wyższej niż 1,55 mld zł.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
W dniu 29 listopada 2021 roku strony Umowy inwestycyjnej podpisały do niej aneks, w którym potwierdziły gotowość kontynuacji współpracy przy budowie elektrowni zasilanej paliwem gazowym w Ostrołęce, dostrzegając jednocześnie potrzebę dostosowania zasad tej współpracy do warunków, w jakich ma być realizowany ten projekt. Strony dążyć będą do uzgodnienia, aby docelowa forma zaangażowania PGNiG w realizację ww. projektu przyjęła postać udziału finansowego PGNiG, którego wysokość i sposób wniesienia zostaną określone w odrębnej umowie, a która zostanie zawarta do końca 2022 roku. Wskutek zarejestrowanego przez sąd rejestrowy w dniu 2 listopada 2022 roku połączenia PGNiG z PKN ORLEN, w drodze przejęcia PGNIG w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych, to jest poprzez przeniesienie całego majątku PGNiG na PKN ORLEN, w zamian za akcje wyemitowane przez PKN ORLEN, prawa i obowiązki PGNiG przeszły na PKN ORLEN. Jednakże na gruncie Umowy Inwestycyjnej oznacza to, iż realizacja założeń tej umowy ogranicza się do współpracy PKN ORLEN i Energa SA, z uwzględnieniem przypadku – wskazanego wyżej – nieprzystąpienia PGNiG do CCGT Ostrołęka sp. z o.o. W wyniku powyższego zachowane zostaje status quo wynikające z porozumienia z dnia 18 maja 2021 roku.
Dodatkowo, 25 czerwca 2021 roku Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. (sprzedający) zawarła ze spółką CCGT Ostrołęka Sp. z o.o. (kupujący) umowę sprzedaży przedsiębiorstwa przeznaczonego do realizacji Projektu gazowego. Tym samym do CCGT Ostrołęka Sp. z o.o. zostały sprzedane aktywa, które wypracowano w ramach Projektu węglowego, a które zostaną wykorzystane na potrzeby realizacji Projektu gazowego.
W dniu 2 czerwca 2022 roku Walne Zgromadzenie wspólników CCGT Ostrołęka Sp. z o.o. podjęło uchwałę w sprawie kolejnego podwyższenia kapitału zakładowego o wartość 131 mln zł, w efekcie którego kapitał zakładowy spółki wynosi 490,6 mln zł i dzieli się w proporcji 50%+1 udział przypadający na Energę SA, 50%-1 udział przypadający na PKN ORLEN S.A. Rejestracja niniejszego podwyższenia kapitału zakładowego w KRS nastąpiła w dniu 26 lipca 2022 roku.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku udziałowcami CCGT Ostrołęka Sp. z o.o. są Energa SA oraz PKN ORLEN S.A.
3. Skład Zarządu jednostki dominującej
W ciągu roku 2022 i 2023 do dnia sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania, Zarząd Energa SA funkcjonował w następującym składzie:
- 1) w okresie od dnia 15 listopada 2021 roku do dnia 8 kwietnia 2022 roku:
- Pani Iwona Waksmundzka-Olejniczak - Prezes Zarządu,
- Pan Marek Kasicki - Wiceprezes Zarządu ds. Finansowych,
- Pani Adrianna Sikorska - Wiceprezes Zarządu ds. Komunikacji,
- Pan Janusz Szurski - Wiceprezes Zarządu ds. Korporacyjnych,
- Pan Dominik Wadecki - Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych.
- 2) w okresie od dnia 8 kwietnia 2022 roku do dnia 21 kwietnia 2022 roku:
- Pan Marek Kasicki - Wiceprezes Zarządu ds. Finansowych,
- Pani Adrianna Sikorska - Wiceprezes Zarządu ds. Komunikacji,
- Pan Janusz Szurski - Wiceprezes Zarządu ds. Korporacyjnych,
- Pan Dominik Wadecki - Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych,
- 3) w okresie od dnia 21 kwietnia 2022 roku do dnia 22 kwietnia 2022 roku:
- Pan Daniel Obajtek - Członek Rady Nadzorczej delegowany do czasowego wykonywania obowiązków Prezesa Zarządu,
- Pan Marek Kasicki - Wiceprezes Zarządu ds. Finansowych,
- Pani Adrianna Sikorska - Wiceprezes Zarządu ds. Komunikacji,
- Pan Janusz Szurski - Wiceprezes Zarządu ds. Korporacyjnych,
- Pan Dominik Wadecki - Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych,
- 4) w okresie od dnia 22 kwietnia 2022 roku do dnia 26 kwietnia 2022 roku:
- Pan Daniel Obajtek - Członek Rady Nadzorczej delegowany do czasowego wykonywania obowiązków Prezesa Zarządu ,
- Pani Adrianna Sikorska - Wiceprezes Zarządu ds. Komunikacji,
- Pan Janusz Szurski - Wiceprezes Zarządu ds. Korporacyjnych,
- Pan Dominik Wadecki - Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych,
- 5) w okresie od dnia 26 kwietnia 2022 roku do dnia 1 września 2022 roku:
- Pan Daniel Obajtek - Członek Rady Nadzorczej delegowany do czasowego wykonywania obowiązków Prezesa Zarządu,
- Pan Michał Perlik - Wiceprezes Zarządu ds. Finansowych,
- Pani Adrianna Sikorska - Wiceprezes Zarządu ds. Komunikacji,
- Pan Janusz Szurski - Wiceprezes Zarządu ds. Korporacyjnych,
- Pan Dominik Wadecki - Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych,
- 6) W okresie od dnia 1 września 2022 roku do dnia 16 lutego 2023 roku:
- Pani Zofia Paryła - Prezes Zarządu,
- Pan Michał Perlik - Wiceprezes Zarządu ds. Finansowych,
- Pani Adrianna Sikorska - Wiceprezes Zarządu ds. Komunikacji,
- Pan Janusz Szurski - Wiceprezes Zarządu ds. Korporacyjnych,
- Pan Dominik Wadecki - Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych,
- 7) W okresie od dnia 16 lutego 2023 roku do dnia 27 marca 2023:
- Pani Zofia Paryła - Prezes Zarządu,
- Pan Michał Perlik - Wiceprezes Zarządu ds. Finansowych,
- Pani Adrianna Sikorska - Wiceprezes Zarządu ds. Komunikacji,
- Pan Janusz Szurski - Wiceprezes Zarządu ds. Korporacyjnych,
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
- 8) W okresie od dnia 27 marca 2023 roku do dnia publikacji niniejszego sprawozdania:
- Pani Zofia Paryła - Prezes Zarządu,
- Pan Michał Perlik - Wiceprezes Zarządu ds. Finansowych i Klimatu,
- Pani Adrianna Sikorska - Wiceprezes Zarządu ds. Komunikacji,
- Pan Janusz Szurski - Wiceprezes Zarządu ds. Korporacyjnych.
4. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Spółki w dniu 27 kwietnia 2023 roku.
5. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego, z wyjątkiem instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy oraz instrumentów pochodnych zabezpieczających.
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest przedstawione w milionach złotych („mln zł”) o ile nie wskazano inaczej.
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Grupę w dającej się przewidzieć przyszłości.
5.1. Oświadczenie o zgodności
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej („MSSF”), które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską („MSSF UE”).
MSSF obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości („RMSR”) oraz Komitet ds. Interpretacji MSSF („KIMSF”).
Zarząd jednostki dominującej wykorzystał swoją najlepszą wiedzę co do zastosowania standardów i interpretacji, jak również metod i zasad wyceny poszczególnych pozycji skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Energa SA zgodnie z MSSF UE na dzień 31 grudnia 2022 roku. Przedstawione zestawienia i objaśnienia zostały ustalone przy dołożeniu należytej staranności.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało przygotowane w jednolitym europejskim formacie raportowania (ESEF), zgodnym z wymogami Rozporządzenia nr 2019/815 z dnia 17 grudnia 2018 roku uzupełniające dyrektywę 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących specyfikacji jednolitego elektronicznego formatu raportowania.
5.2. Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji
6. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach
W procesie stosowania polityki rachunkowości wobec zagadnień podanych poniżej, największe znaczenie, oprócz szacunków księgowych, miał profesjonalny osąd kierownictwa, który wpływa na wielkości wykazywane w skonsolidowanym sprawozdaniu
finansowym w tym, w dodatkowych notach objaśniających. Założenia tych szacunków opierają się na najlepszej wiedzy Zarządu odnośnie bieżących i przyszłych działań i zdarzeń w poszczególnych obszarach. Szczegółowe informacje na temat przyjętych założeń zostały przedstawione w odpowiednich notach niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Poniżej omówiono podstawowe założenia dotyczące przyszłości i inne kluczowe źródła niepewności występujące na dzień kończący okres sprawozdawczy, z którymi związane jest istotne ryzyko znaczącej korekty wartości księgowych aktywów i zobowiązań w następnym roku finansowym.
Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych i wartości firmy
Grupa dokonuje oceny, czy istnieją przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości ośrodków wypracowujących środki pieniężne („CGU”) oraz pojedynczych składników aktywów.
Analizie podlegają zarówno czynniki zewnętrzne, w tym zmiany o charakterze technologicznym, rynkowym, gospodarczym lub prawnym w otoczeniu, w którym Grupa prowadzi działalność lub też na rynkach, do obsługi których aktywa Grupy są wykorzystywane, jak i czynniki wewnętrzne związane z fizycznym stanem rzeczowych składników aktywów oraz zmianami w sposobie ich wykorzystywania. W przypadku stwierdzenia, że takie przesłanki występują przeprowadzane są testy na utratę wartości aktywów, zgodnie z zasadami opisanymi w nocie 9.10. Informacje dotyczące przeprowadzonych testów na utratę wartości przedstawiono w nocie 13.
Wycena rezerw
Rezerwy na świadczenia pracownicze (rezerwa na odprawy emerytalne i rentowe, odprawy pośmiertne, nagrody jubileuszowe, pracowniczą taryfę energetyczną, dodatkowe odpisy na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych przysługujące pracownikom spółek Grupy po okresie zatrudnienia) szacowane są na podstawie metod aktuarialnych.
Pozostałe rezerwy wyceniane są zgodnie z najbardziej właściwym szacunkiem nakładów niezbędnych do wypełnienia obecnego obowiązku. Jeżeli skutek zmiany wartości pieniądza w czasie jest istotny, kwota rezerwy odpowiada bieżącej wartości nakładów, które jak się oczekuje będą niezbędne do wypełnienia tego obowiązku.
Szczegółowe informacje dotyczące przyjętych założeń i tworzonych rezerw przedstawiono w nocie 25.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Stawki amortyzacyjne
Wysokość stawek oraz odpisów amortyzacyjnych jest ustalana na podstawie przewidywanego okresu użytkowania danego składnika rzeczowych aktywów trwałych lub aktywów niematerialnych oraz szacunków dotyczących ich wartości rezydualnej. Spółki Grupy corocznie dokonują weryfikacji przyjętych okresów użytkowania na podstawie bieżących szacunków.
Ścieżki cenowe energii
Istotnym elementem dokonywanych przez Grupę szacunków wartości użytkowej ośrodków wypracowujących środki pieniężne są ścieżki cenowe energii opracowywane przez niezależnych branżowych ekspertów, a w przypadku szacunków rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia z tytułu pracowniczej taryfy energetycznej – ścieżki cenowe energii opracowywane wewnętrznie w oparciu o modele długoterminowe, które tworzone są na bazie opracowań niezależnych ekspertów branżowych.
Ścieżki cenowe energii elektrycznej, ceny węgla kamiennego i gazu ziemnego, ceny świadectw pochodzenia oraz ceny uprawnień do emisji dwutlenku węgla wykorzystywane w Grupie Energa pochodzą z raportu „Długoterminowe prognozy cen energii elektrycznej dla polskiego systemu elektroenergetycznego na lata 2022-2050”.
Składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego
Aktywa z tytułu podatku odroczonego są wyceniane przy zastosowaniu stawek podatkowych, które będą stosowane na moment zrealizowania składnika aktywów, przyjmując za podstawę przepisy podatkowe, które obowiązywały na dzień kończący okres sprawozdawczy. Grupa rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie. Pogorszenie uzyskiwanych wyników podatkowych w przyszłości mogłoby spowodować, że założenie to stałoby się nieuzasadnione. Szczegóły dotyczące aktywa z tytułu podatku odroczonego ujawniono w nocie 12.3.
Wartość godziwa instrumentów finansowych
Wartość godziwą instrumentów finansowych, dla których nie istnieje aktywny rynek wycenia się wykorzystując odpowiednie techniki wyceny. Przy wyborze odpowiednich metod i założeń Grupa kieruje się profesjonalnym osądem. Sposób ustalenia wartości godziwej poszczególnych instrumentów finansowych został przedstawiony w nocie 30.3.
Doszacowanie przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej i usługi dystrybucyjnej
Odczyty liczników dotyczące wielkości sprzedanej energii elektrycznej w handlu detalicznym dokonywane są w większości w okresach odmiennych od okresów sprawozdawczych. W związku z powyższym jednostki wchodzące w skład Grupy dokonują odpowiednich szacunków sprzedaży energii elektrycznej i usługi dystrybucyjnej na każdy dzień kończący okres sprawozdawczy, za okres nieobjęty odczytem. Doszacowanie wyliczane jest w systemach bilingowych w oparciu o średniodobowe zużycie energii elektrycznej w okresie od dnia ostatniego odczytu rzeczywistego do dnia bilansowego.
Odpisy aktualizujące wartość należności
Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości należności tworzone są w powiązaniu z okresem przeterminowania należności na bazie wskaźników oszacowanych przy wykorzystaniu historycznych danych w zakresie spłacalności należności oraz odzysków z należności od kontrahentów. Grupa uwzględnia informacje dotyczące przyszłości w stosowanych parametrach modelu szacowania strat oczekiwanych poprzez zarządczą korektę bazowych współczynników prawdopodobieństwa niewypłacalności.
W przypadku odpisów aktualizujących na należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności Grupa może dokonać indywidualnej oceny poziomu ryzyka kredytowego w oparciu o racjonalne, udokumentowane i dostępne informacje i podjąć indywidulaną decyzję biznesową o poziomie odpisów aktualizujących dla ocenionego klienta.
Utworzenie i odwrócenie odpisów z tytułu oczekiwanej straty kredytowej dla należności głównych ujmowane jest pod pozostałymi przychodami/kosztami operacyjnymi w linii (strata)/odwrócenie straty z tytułu utraty wartości należności handlowych oraz dla odsetek za nieterminową płatność pod przychodami/kosztami finansowymi w linii (strata)/odwrócenie straty z tytułu utraty wartości instrumentów finansowych.
Kwoty odpisów aktualizujących wartość należności ujawniono w nocie 30.4.1.
7. Zmiana szacunków
W bieżącym okresie sprawozdawczym nie miały miejsca zmiany zakresu ani metodologii dokonywania istotnych szacunków.
8. Nowe standardy i interpretacje
W raportowanym okresie brak było nowych standardów i interpretacji, które miałyby istotny wpływ na Politykę rachunkowości oraz sprawozdanie skonsolidowane Grupy.
8.1. Zmiany Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (MSSF)
Następujące zmiany do istniejących standardów wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) oraz zatwierdzone do stosowania w UE wchodzą w życie po raz pierwszy w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy za 2022 rok:
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
- Zmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe” – przychody uzyskiwane przed przyjęciem składnika aktywów trwałych do użytkowania zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później),
- Zmiany do MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe” – umowy rodzące obciążenia – koszt wypełnienia umowy zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później),
- Zmiany do MSSF 3 „Połączenia przedsięwzięć” – zmiany odniesień do założeń koncepcyjnych wraz ze zmianami do MSSF 3 zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później),
- Zmiany do różnych standardów „Poprawki do MSSF (cykl 2018 - 2020)” – dokonane zmiany w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF (MSSF 1, MSSF 9, MSSF 16 oraz MSR 41) ukierunkowane głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa (zmiany do MSSF 1, MSSF 9 oraz MSR 41 obowiązują w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później. Zmiany do MSSF 16 dotyczą jedynie przykładu ilustrującego, a zatem nie podano daty jej wejścia w życie.).
Wyżej wymienione zmiany do istniejących standardów nie miały istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdania finansowe Grupy za 2022 rok.
8.2. Standardy i Interpretacje przyjęte przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (IASB), zatwierdzone przez Unię Europejską, ale jeszcze nieobowiązujące
- MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” z późniejszymi zmianami do MSSF 17 zatwierdzone w UE w dniu 19 listopada 2021 roku (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),
- Zmiany do MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” – pierwsze zastosowanie MSSF 17 i MSSF 9 – Informacje porównawcze (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),
- Zmiany do MSR 1„Prezentacja sprawozdań finansowych” – Ujawnienia na temat stosowanej polityki rachunkowej zatwierdzone w UE w dniu 2 marca 2022 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),
- Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów” – definicja wartości szacunkowych (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),
- Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy” – podatek odroczony dotyczący aktywów i zobowiązań wynikających z pojedynczej transakcji (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),
8.3. Standardy i Interpretacje przyjęte przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (IASB), oczekujące na zatwierdzenie przez UE
- Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Klasyfikacja zobowiązań jako krótkoterminowe lub długoterminowe (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),
- Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” - Zobowiązania długoterminowe z kowenantami (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2024 roku lub później),
- Zmiany do MSSF 16 „Leasing” – Zobowiązania leasingowe w transakcjach sprzedaży i leasingu zwrotnego (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2024 roku lub później),
- MSSF 14 „Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe” – Komisja Europejska postanowiła nie wszczynać procesu zatwierdzania tego standardu przejściowego i poczekać na ostateczną wersję standardu,
- Zmiany do MSSF 10 „Skonsolidowane sprawozdania finansowe” oraz MSR 28 „Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach” – Sprzedaż lub wniesienie aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem oraz późniejsze zmiany (data wejścia w życie zmian została odroczona do momentu zakończenia prac badawczych nad metodą praw własności).
Według szacunków Grupy, wyżej wymienione nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów nie miałyby istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez Grupę na dzień bilansowy.
9. Istotne zasady rachunkowości
Zmiany wprowadzone do polityki rachunkowości od 1 stycznia 2022 roku oraz ich wpływ na prezentowane dane finansowe zostały opisane w nocie 9.32. W pozostałym zakresie polityka rachunkowości Grupy jest stosowana w sposób ciągły za wyjątkiem zmian w MSSF UE.
9.1. Zasady konsolidacji
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje sprawozdanie finansowe Energa SA oraz dane finansowe jej jednostek zależnych sporządzone w przypadku każdej ze spółek za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku.
Jednostki zależne podlegają konsolidacji w okresie od dnia objęcia nad nimi kontroli przez Grupę, a przestają być konsolidowane od dnia ustania kontroli. Sprawowanie kontroli przez jednostkę dominującą ma miejsce wtedy, gdy z tytułu swojego zaangażowania podlega ekspozycji na zmienne zwroty lub gdy ma prawa do zmiennych zwrotów oraz możliwość wywierania wpływu na wysokość tych zwrotów poprzez sprawowanie władzy nad jednostką zależną.
Grupa rozważa ponadto, czy traktuje część jednostki, w której dokonano inwestycji, jako odrębny podmiot. Jeżeli Grupa sprawuje kontrolę nad uznanym odrębnym podmiotem, dokonuje konsolidacji tej części jednostki, w której dokonano inwestycji.
Grupa rozlicza transakcje objęcia kontroli nad jednostkami zależnymi przy zastosowaniu metody nabycia. Zapłata przekazana w ramach transakcji ustalana jest jako wartość godziwa przekazanych aktywów, zobowiązań zaciągniętych wobec poprzednich właścicieli jednostki przejmowanej oraz udziałów kapitałowych wyemitowanych przez jednostkę przejmującą.
Możliwe do zidentyfikowania aktywa oraz zobowiązania jednostki przejmowanej, wycenia się na dzień przejęcia według ich wartości godziwej. Udziały niedające kontroli w jednostce przejmowanej ujmowane są według wartości proporcjonalnego udziału (odpowiadającego udziałowi niedającemu kontroli) w możliwych do zidentyfikowania ujętych aktywach netto jednostki przejmowanej. Wartość firmy powstająca w transakcji nabycia wyliczana jest zgodnie z zasadami przedstawionymi w nocie 9.9.
Koszty związane z transakcją nabycia jednostki zależnej odnoszone są w koszty okresu.
Z transakcji w ramach Grupy są w całości eliminowane niezrealizowane zyski wynikające z tych transakcji. Niezrealizowane straty są eliminowane, chyba że dowodzą wystąpienia utraty wartości.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Nabycie lub sprzedaż udziałów mniejszości, gdy nie ma miejsca nabycie lub utrata kontroli, traktuje się jako transakcję między udziałowcami i rozlicza się kapitałowo.
9.2. Połączenia jednostek pod wspólną kontrolą
Połączenia jednostek pod wspólną kontrolą rozliczane są poprzez sumowanie poszczególnych pozycji odpowiednich aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów połączonych spółek, po uprzednim doprowadzeniu ich wartości do jednolitych metod wyceny i dokonaniu odpowiednich wyłączeń. W przypadku spółki przejmowanej sumowaniu podlegają poszczególne pozycje bilansowe i wynikowe ujęte w jednostkowym sprawozdaniu finansowym tej spółki, w wartościach prezentowanych w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych Grupy. Wyłączeniu podlega wartość kapitału zakładowego spółki, której majątek został przeniesiony na inną spółkę, lub spółek, które w wyniku połączenia zostały wykreślone z rejestru. Po dokonaniu tego wyłączenia odpowiednie pozycje kapitału własnego spółki, na którą przechodzi majątek połączonych spółek lub nowo powstałej spółki koryguje się o różnicę pomiędzy sumą aktywów i pasywów. Wyłączeniu podlegają również wszystkie salda i transakcje pomiędzy łączącymi się jednostkami, w tym zyski lub straty operacji gospodarczych dokonanych przed połączeniem, zawarte w wartościach podlegających łączeniu aktywów i pasywów.
Sprawozdanie finansowe spółki, na którą przechodzi majątek połączonych spółek, sporządzone na koniec okresu sprawozdawczego, w ciągu którego nastąpiło połączenie, zawiera dane porównawcze za poprzedni rok obrotowy, określone w taki sposób, jakby połączenie miało miejsce na początek poprzedniego roku obrotowego, z tym że poszczególne składniki kapitałów własnych na koniec poprzedniego roku są wykazane jako suma poszczególnych składników kapitałów własnych.
9.3. Inwestycje we wspólne przedsięwzięcia
Wspólne przedsięwzięcie to wspólne ustalenie umowne w ramach, którego strony sprawujące współkontrolę nad ustaleniem umownym mają prawa do aktywów netto tego ustalenia.
Inwestycje we wspólne przedsięwzięcia ujmowane są metodą praw własności po pomniejszeniu o ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości. Zastosowanie metody praw własności polega na początkowym ujęciu inwestycji w cenie nabycia powiększonej o koszty transakcyjne. Udział Grupy w zysku lub stracie jednostek wycenianych metodą praw własności (ustalony z uwzględnieniem wpływu wycen do wartości godziwej z dnia nabycia inwestycji) od dnia nabycia, ujmuje się w zysku lub stracie Grupy, zaś jej udział w pozostałych całkowitych dochodach tej jednostki od dnia nabycia – ujmuje się w pozostałych całkowitych dochodach Grupy. Niezrealizowane zyski i straty z tytułu transakcji pomiędzy inwestorem a wspólnym przedsięwzięciem są eliminowane w kwocie odpowiadającej udziałowi inwestora w tych zyskach/stratach.
9.4. Inwestycje w jednostki stowarzyszone
Jednostki stowarzyszone to podmioty, na które jednostka dominująca bezpośrednio lub poprzez spółki zależne wywiera znaczący wpływ, ale nie sprawuje nad nimi kontroli ani współkontroli.
Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych są ujmowane metodą praw własności. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych są wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej według ceny nabycia powiększonej o koszty transakcyjne oraz z uwzględnieniem późniejszych zmian udziału jednostki dominującej w aktywach netto tych jednostek, pomniejszonej o ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości. Udział Grupy w zysku lub stracie jednostek wycenianych metodą praw własności (ustalony z uwzględnieniem wpływu wycen do wartości godziwej z dnia nabycia inwestycji) od dnia nabycia, ujmuje się w zysku lub stracie Grupy, zaś jej udział w pozostałych całkowitych dochodach tej jednostki od dnia nabycia – ujmuje się w pozostałych całkowitych dochodach Grupy. Niezrealizowane zyski i straty z tytułu transakcji pomiędzy inwestorem a jednostką stowarzyszoną są eliminowane w kwocie odpowiadającej udziałowi inwestora w tych zyskach/stratach.
9.5. Przeliczanie pozycji wyrażonych w walutach obcych
Transakcje wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane na moment początkowego ujęcia na złote polskie przy zastosowaniu kursu obowiązującego w dniu zawarcia transakcji. Na dzień kończący okres sprawozdawczy:
- pozycje pieniężne są przeliczane przy zastosowaniu kursu zamknięcia (za kurs zamknięcia przyjmuje się kurs średni ustalony dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień),
- pozycje niepieniężne wyceniane według kosztu historycznego w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia pierwotnej transakcji (kurs banku, z którego korzysta jednostka), oraz
- pozycje niepieniężne wyceniane w wartości godziwej w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia ustalenia wartości godziwej.
Powstałe z przeliczenia różnice kursowe ujmowane są odpowiednio w pozycji przychodów (kosztów) finansowych.
Różnice kursowe będące częścią kosztów finansowania zewnętrznego kwalifikujących się do skapitalizowania, są ujmowane w wartości odpowiednich aktywów (patrz opis w nocie 9.11).
Różnice kursowe powstałe na pozycjach niepieniężnych, takich jak instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, ujmuje się jako element zmian wartości godziwej.
Aktywa i zobowiązania jednostek zagranicznych objętych konsolidacją pełną są przeliczane na walutę prezentacji Grupy po kursie obowiązującym na dzień kończący okres sprawozdawczy, a ich sprawozdania z zysków lub strat są przeliczane po średniorocznym kursie wymiany za dany okres sprawozdawczy. Różnice kursowe powstałe w wyniku takiego przeliczenia są ujmowane bezpośrednio w innych całkowitych dochodach. W momencie zbycia podmiotu zagranicznego, zakumulowane odroczone różnice kursowe ujęte w innych całkowitych dochodach, dotyczące danego podmiotu zagranicznego, są ujmowane w sprawozdaniu z zysków lub strat.
Następujące kursy zostały przyjęte dla potrzeb wyceny na dzień kończący okres sprawozdawczy:
Kurs obowiązujący na ostatni dzień okresu | ||
Waluta | 31 grudnia 2022 | 31 grudnia 2021 |
EURO | 4,6899 | 4,5994 |
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Ważone kursy wymiany za poszczególne lata obrotowe kształtowały się następująco:
Kurs średni w okresie | ||
Waluta | 1 stycznia - 31 grudnia 2022 | 1 stycznia - 31 grudnia 2021 |
EURO | 4,6883 | 4,5775 |
9.6. Rzeczowe aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe wyceniane są według wartości netto, tzn. wartości początkowej pomniejszonej o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Wartość początkowa rzeczowych aktywów trwałych obejmuje ich cenę zakupu powiększoną o wszystkie koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania. W skład kosztu wchodzi również przewidywany koszt demontażu rzeczowych aktywów trwałych, usunięcia i przywrócenia do stanu pierwotnego miejsca, w którym dany składnik aktywów się znajduje, których obowiązek poniesienia powstaje w chwili instalacji składnika aktywów lub jego używania dla celów innych niż produkcja zapasów. Kapitalizowanie kosztów nabycia bądź wytworzenia kończy się w momencie dostosowania składnika aktywów do miejsca i warunków potrzebnych do rozpoczęcia jego funkcjonowania.
Na dzień nabycia składnika rzeczowych aktywów trwałych są identyfikowane i wyodrębniane wszystkie istotne elementy wchodzące w skład danego składnika aktywów, mające różny okres ekonomicznej użyteczności (komponenty). Komponentem składników rzeczowych aktywów trwałych są również koszty remontów kapitalnych, przeglądów okresowych, jeśli ich wartość jest istotna, oraz koszty wymiany głównych części składowych.
Podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych stanowi cena nabycia/koszt wytworzenia rzeczowego aktywa trwałego pomniejszona o jego wartość rezydualną. Rozpoczęcie amortyzacji następuje w miesiącu następującym po miesiącu, w którym składnik jest dostępny do użytkowania. Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych następuje na podstawie planu amortyzacji określającego przewidywany okres użytkowania rzeczowego aktywa trwałego. Zastosowana metoda amortyzacji odzwierciedla tryb konsumowania przez jednostkę gospodarczą korzyści ekonomicznych ze składnika aktywów.
Amortyzacja jest naliczana metodą liniową przez szacowany okres użytkowania danego składnika aktywów, wynoszący dla poszczególnych grup rzeczowych aktywów trwałych:
Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej, w tym: | 5 - 100 lat |
| 10 - 100 lat |
| 5 - 50 lat |
Maszyny i urządzenia techniczne | 3 - 50 lat |
Środki transportu | 3 - 14 lat |
Urządzenia biurowe, w tym: | 1 - 15 lat |
| 1 - 5 lat |
| 1 - 15 lat |
Inne rzeczowe aktywa trwałe | 2 - 15 lat |
Metoda amortyzacji, stawka amortyzacyjna oraz wartość rezydualna rzeczowych aktywów trwałych podlegają weryfikacji co najmniej na koniec każdego roku finansowego. Wszelkie zmiany wynikające z przeprowadzonej weryfikacji ujmuje się jako zmianę szacunków, a ewentualna korekta odpisów amortyzacyjnych dokonywana jest prospektywnie.
Dana pozycja rzeczowych aktywów trwałych może zostać usunięta ze sprawozdania z sytuacji finansowej po dokonaniu jej zbycia lub w przypadku, gdy nie są spodziewane żadne ekonomiczne korzyści wynikające z dalszego użytkowania takiego składnika aktywów. Wszelkie zyski lub straty wynikające z usunięcia danego składnika aktywów (obliczone jako różnica pomiędzy ewentualnymi wpływami ze sprzedaży netto a wartością księgową danej pozycji) są ujmowane w sprawozdaniu z zysków lub strat w okresie, w którym dokonano takiego usunięcia.
9.7. Aktywa niematerialne
Do aktywów niematerialnych Grupa zalicza możliwe do zidentyfikowania niepieniężne składniki aktywów, nieposiadające postaci fizycznej.
Aktywa niematerialne są wykazywane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie i odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.
Nakłady poniesione na aktywa niematerialne wytworzone we własnym zakresie, z wyjątkiem aktywowanych nakładów poniesionych na prace rozwojowe, nie są aktywowane i są ujmowane w kosztach okresu, w którym zostały poniesione.
Aktywa niematerialne o ograniczonym okresie użytkowania są amortyzowane metodą liniową przez okres ich ekonomicznej użyteczności oraz poddawane testom na utratę wartości każdorazowo, gdy istnieją przesłanki wskazujące na utratę ich wartości. Rozpoczęcie amortyzacji następuje w miesiącu następującym po miesiącu, w którym składnik jest dostępny do użytkowania. Okres i metoda amortyzacji aktywów niematerialnych o ograniczonym okresie użytkowania są weryfikowane przynajmniej na koniec każdego okresu sprawozdawczego. Zmiany w oczekiwanym okresie użytkowania lub oczekiwanym sposobie konsumowania korzyści ekonomicznych pochodzących z danego składnika aktywów są ujmowane poprzez zmianę odpowiednio okresu lub metody amortyzacji, i traktowane jak zmiany wartości szacunkowych.
Szacunkowy okres ekonomicznej użyteczności dla oprogramowania, licencji i patentów oraz innych aktywów niematerialnych wynosi od 2 do 5 lat.
Zyski lub straty wynikające z usunięcia aktywów niematerialnych ze sprawozdania z sytuacji finansowej są wyceniane według różnicy pomiędzy wpływami ze sprzedaży netto a wartością księgową danego składnika aktywów i są ujmowane w sprawozdaniu z zysków lub strat w momencie ich usunięcia.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Prawa majątkowe
Jako aktywa niematerialne ujmowane są prawa majątkowe wytworzone, nabyte lub nieodpłatnie otrzymane przeznaczone na potrzeby umorzeń w związku ze zużyciem własnym lub w związku ze sprzedażą do klientów końcowych.
Nabyte PM ujęte w aktywach niematerialnych wycenia się według ceny nabycia.
Prawa do emisji CO2
Nabyte prawa do emisji CO2 wycenia się w cenie nabycia i prezentuje jako aktywa niematerialne. Prawa te nie podlegają amortyzacji (z uwagi na wysoką wartość końcową) i podlegają analizie pod kątem utraty wartości.
9.8. Aktywa z tytułu prawa do użytkowania
Do aktywów z tytułu prawa do użytkowania Grupa zalicza aktywa, które są przedmiotem umowy leasingowej lub umowy zawierającej leasing. Umowa jest leasingiem lub zawiera leasing, jeżeli na jej mocy przekazuje się prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie.
W dacie rozpoczęcia umowy leasingowej Grupa wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania według kosztu, na który się składa:
a) kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu (patrz nota 9.20)
b) wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe,
c) wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez leasingobiorcę
d) szacunek kosztów, które mają zostać poniesione przez leasingobiorcę w związku z demontażem i usunięciem bazowego składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym się znajdował, lub przeprowadzeniem renowacji bazowego składnika aktywów do stanu wymaganego przez warunki leasingu, chyba że te koszty są ponoszone w celu wytworzenia zapasów. Leasingobiorca przyjmuje na siebie obowiązek pokrycia tych kosztów w dacie rozpoczęcia albo w wyniku używania bazowego składnika aktywów przez dany okres.
Po dacie rozpoczęcia umowy leasingowej składniki aktywów z tytułu użytkowania wycenia się stosując model kosztu, czyli pomniejsza wartość o odpisy amortyzacyjne i straty z tytułu utraty wartości oraz koryguje o aktualizację wyceny zobowiązania leasingowego z tytułu ponownej oceny lub zmiany w opłatach leasingowych.
Dla aktywów z tytułu prawa do użytkowania Grupa stosuje zasady amortyzacji analogiczne jak dla rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych opisanych z zastrzeżeniem, że okresem amortyzacji aktywa z tytułu prawa do użytkowania jest okres, na który zawarto umowę leasingu, jeśli nie jest przewidywany wykup przedmiotu umowy na własność. W przypadku kiedy umowa przewiduje wykup i Grupa zamierza z tego wykupu skorzystać ustalany jest okres amortyzacji równy okresowi ekonomicznej przydatności składnika aktywów.
Pozycja aktywa z tytułu prawa do użytkowania może zostać usunięta ze sprawozdania z sytuacji finansowej analogiczne jak dla rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych.
Grupa prezentuje aktywa z tytułu prawa do użytkowania w sprawozdaniu z sytuacji finansowej oddzielnie od innych aktywów jako dodatkową pozycję w grupie aktywów trwałych. Zasada ta nie ma zastosowania do aktywów z tytułu prawa do użytkowania spełniających definicję nieruchomości inwestycyjnych, które są zaprezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako nieruchomości inwestycyjne.
Do głównych kategorii, w których Grupa identyfikuje leasing zalicza się: prawo wieczystego użytkowania gruntów, służebności przesyłu opłaty za umieszczenie infrastruktury w pasie drogowym oraz umowy najmu nieruchomości.
Grupa nie stosuje MSSF 16 „Leasing” do umów leasingu lub podobnych dotyczących aktywów niematerialnych.
9.9. Wartość firmy
Wartość firmy z tytułu przejęcia jednostki gospodarczej jest początkowo ujmowana według ceny nabycia stanowiącej nadwyżkę ceny zapłaconej za akcje lub udziały przejmowanej jednostki, powiększonej o wartość udziałów niekontrolujących, nad wartością godziwą netto możliwych do zidentyfikowania aktywów, zobowiązań i zobowiązań warunkowych. Po początkowym ujęciu, wartość firmy jest wykazywana według ceny nabycia pomniejszonej o wszelkie skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.
Wartość firmy nie podlega amortyzacji. Test na utratę wartości przeprowadza się raz na rok lub częściej, jeśli wystąpią ku temu przesłanki.
Na dzień przejęcia nabyta wartość firmy jest alokowana do każdego z ośrodków (lub zespołów ośrodków) wypracowujących środki pieniężne, które mogą skorzystać z synergii połączenia. Odpis z tytułu utraty wartości ustalany jest poprzez oszacowanie odzyskiwalnej wartości ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego została alokowana dana wartość firmy. W przypadku, gdy odzyskiwalna wartość ośrodka wypracowującego środki pieniężne jest niższa niż wartość księgowa, ujęty zostaje odpis z tytułu utraty wartości.
9.10. Utrata wartości niefinansowych aktywów trwałych
Na każdy dzień kończący okres sprawozdawczy Grupa ocenia, czy istnieją przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości któregoś ze składników niefinansowych aktywów trwałych. W razie stwierdzenia, że przesłanki takie zachodzą, lub w razie konieczności przeprowadzenia corocznego testu sprawdzającego, czy nastąpiła utrata wartości, Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego dany składnik aktywów należy.
W sytuacji, gdy pojedynczy składnik aktywów nie generuje wpływów pieniężnych, które byłyby w znacznym stopniu niezależne od wpływów pieniężnych generowanych przez inne aktywa lub grupy aktywów, w Grupie identyfikowany jest ośrodek wypracowujący środki pieniężne („CGU”). W Grupie obowiązują dwie struktury CGU. Pierwsza wyznaczająca zespoły majątku trwałego oraz druga określająca zespoły aktywów inwestowanych w formie akcji i udziałów w jednostki zależne, stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia.
Wartość odzyskiwalna składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne odpowiada wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży tego składnika aktywów lub odpowiednio ośrodka wypracowującego środki pieniężne, lub jego wartości użytkowej, zależnie od tego, która z nich jest wyższa. Wartość odzyskiwalną ustala się dla poszczególnych aktywów, chyba że dany składnik aktywów nie generuje samodzielnie wpływów pieniężnych, które w większości są niezależne od tych, które są generowane przez inne aktywa lub grupy aktywów. Jeśli wartość księgowa składnika aktywów jest wyższa niż jego wartość odzyskiwalna, ma miejsce utrata wartości i dokonuje się wówczas odpisu do ustalonej wartości odzyskiwalnej.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Przy szacowaniu wartości użytkowej prognozowane przepływy pieniężne są dyskontowane do ich wartości bieżącej przy zastosowaniu stopy dyskonta przed uwzględnieniem skutków opodatkowania, która odzwierciedla bieżące rynkowe oszacowanie wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko typowe dla danego składnika aktywów. Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości składników majątkowych używanych w działalności kontynuowanej ujmuje się w tych kategoriach kosztów, które odpowiadają funkcji składnika aktywów, w przypadku którego stwierdzono utratę wartości.
Poprzednio ujęty odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości ulega odwróceniu wtedy i tylko wtedy, gdy od czasu ujęcia ostatniego odpisu aktualizującego nastąpiła zmiana wartości szacunkowych stosowanych do ustalenia wartości odzyskiwalnej danego składnika aktywów. W takim przypadku podwyższa się wartość księgową składnika aktywów do wysokości jego wartości odzyskiwalnej. Podwyższona kwota nie może przekroczyć wartości księgowej składnika aktywów, jaka zostałaby ustalona (po odjęciu umorzenia), gdyby w ubiegłych latach w ogóle nie ujęto odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości w odniesieniu do tego składnika aktywów. Odwrócenie odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości składnika aktywów ujmuje się niezwłocznie jako przychód w sprawozdaniu z zysków lub strat.
9.11. Koszty finansowania zewnętrznego
Koszty finansowania zewnętrznego są kapitalizowane jako część kosztu wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych. Na koszty finansowania zewnętrznego składają się odsetki oraz zyski lub straty z tytułu różnic kursowych do wysokości odpowiadającej korekcie kosztu odsetek.
Kapitalizację kosztów finansowania rozpoczyna się, gdy podjęte zostały działania niezbędne do przygotowania składnika aktywów do użytkowania. Na dany składnik aktywów ponoszone są nakłady i ponoszone są koszty finansowania zewnętrznego. W sytuacji, gdy inwestycja w składnik aktywów zostaje na dłuższy czas przerwana, następuje zawieszenie kapitalizacji kosztów finansowania zewnętrznego. Kapitalizacja zostaje zatrzymana, gdy zasadniczo wszystkie działania niezbędne do przystosowania składnika aktywów do użytkowania są zakończone.
Kapitalizowaniu podlegają bieżące koszty kredytów i pożyczek celowych pomniejszone o przychody z tymczasowego lokowania nadwyżek środków oraz odpowiednia część kosztów bieżących pożyczek i kredytów ogólnych, w sytuacji gdy wydatki na rzeczowe aktywa trwałe przekraczają wartość kredytów i pożyczek celowych. Koszty finansowania ogólnego kapitalizowane są w wysokości iloczynu stopy kapitalizacji i nadwyżki wydatków na rzeczowe aktywa trwałe nad wartością finansowania celowego. Stopa kapitalizacji ustalana jest jako średnia ważona kosztów finansowania zewnętrznego dotyczących pożyczek i kredytów stanowiących zobowiązania Grupy innych niż kredyty i pożyczki celowe. Kwota skapitalizowanych w okresie kosztów finansowania zewnętrznego nie przekracza kwoty kosztów finansowania zewnętrznego poniesionych w okresie.
9.12. Zapasy
Do zapasów zalicza się aktywa:
- przeznaczone do sprzedaży w toku zwykłej działalności gospodarczej,
- będące w trakcie produkcji w celu sprzedaży lub
- mające postać materiałów lub surowców zużywanych w procesie produkcyjnym lub w trakcie świadczenia usług,
- a także zarejestrowane świadectwa pochodzenia energii, efektywności energetycznej oraz prawa do emisji CO2. przeznaczone do sprzedaży
Zapasy są wyceniane według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia lub kosztu wytworzenia i możliwej do uzyskania wartości netto. Stosowane do wyceny na dzień kończący okres sprawozdawczy ceny nabycia nie mogą być wyższe od wartości netto tych składników możliwej do uzyskania. Przez wartość netto możliwą do uzyskania rozumie się różnicę między szacowaną ceną sprzedaży stosowaną w toku zwykłej działalności gospodarczej, a szacowanymi kosztami wykończenia i kosztami niezbędnymi do doprowadzenia sprzedaży do skutku.
Wartości rozchodu materiałów jednakowych albo uznanych za jednakowe, ze względu na podobieństwo ich rodzaju i przeznaczenie Grupa wycenia w następujący sposób:
- węgiel oraz prawa do emisji CO2 – według metody FIFO,
- materiały nabyte pod zlecenia – według metody szczegółowej identyfikacji ceny,
- pozostałe zapasy – według metody średniej ważonej.
Świadectwa pochodzenia energii
Świadectwa pochodzenia energii wytworzone we własnym zakresie lub zakupione i przeznaczone do sprzedaży poza Grupę ujmowane są jako zapasy.
Świadectwa pochodzenia dotyczące energii wytworzonej w okresie sprawozdawczym, na moment początkowego ujęcia wycenia się według wartości godziwej ustalonej na dzień zarejestrowania w Rejestrze Świadectw Pochodzenia. Przez wartość godziwą rozumie się średnioważoną cenę świadectw pochodzenia z danego miesiąca ustaloną na podstawie notowań na Towarowej Giełdzie Energii.
Zakupione świadectwa pochodzenia energii wycenia się w momencie początkowego ujęcia w cenie nabycia, a na koniec okresu sprawozdawczego w cenie nabycia lub możliwej do uzyskania cenie sprzedaży netto, w zależności od tego, która z kwot jest niższa.
9.13. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują:
- środki pieniężne w kasie i na bieżących rachunkach bankowych,
- inne środki pieniężne, w tym lokaty bankowe o terminie zapadalności nie dłuższym niż trzy miesiące.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Saldo środków pieniężnych i ich ekwiwalentów wykazane w skonsolidowanym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych składa się z określonych powyżej środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych, pomniejszonych o niespłacone kredyty w rachunkach bieżących.
Lokaty bankowe o pierwotnym okresie zapadalności przekraczającym trzy miesiące Grupa prezentuje jako lokaty i depozyty.
Grupa klasyfikuje środki pieniężne jako aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie z uwzględnieniem odpisów z tytułu utraty wartości ustalonych zgodnie z modelem strat oczekiwanych.
9.14. Pozostałe aktywa niefinansowe
Rozliczenia międzyokresowe
Rozliczenia międzyokresowe ustalane są w wysokości poniesionych, wiarygodnie ustalonych wydatków, jakie dotyczą przyszłych okresów i spowodują w przyszłości wpływ do jednostek korzyści ekonomicznych.
Odpisy czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów mogą następować stosownie do upływu czasu lub wielkości świadczeń. Czas i sposób rozliczenia uzasadniony jest charakterem rozliczanych kosztów z zachowaniem zasady ostrożności.
Grupa na koniec okresu sprawozdawczego dokonuje weryfikacji czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów w celu sprawdzenia czy stopień pewności co do osiągnięcia korzyści ekonomicznych przez jednostkę po upływie bieżącego okresu obrotowego jest wystarczający, aby można było daną pozycję wykazać jako składnik aktywów.
9.15. Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży
Aktywa trwałe i grupy do zbycia Grupa klasyfikuje jako przeznaczone do sprzedaży, jeśli ich wartość księgowa zostanie odzyskana raczej w wyniku transakcji sprzedaży niż w wyniku ich dalszego użytkowania. Warunek ten uznaje się za spełniony wyłącznie wówczas, gdy wystąpienie transakcji sprzedaży jest bardzo prawdopodobne, a składnik aktywów (lub grupa do zbycia) jest dostępny do natychmiastowego zbycia w swoim obecnym stanie (zgodnie z ogólnie przyjętymi warunkami handlowymi).
Klasyfikacja składnika aktywów jako przeznaczonego do sprzedaży zakłada zamiar dokonania transakcji zbycia w ciągu roku od momentu zmiany klasyfikacji.
Jeżeli Grupa ma zamiar dokonać zbycia, które prowadziłoby do utraty kontroli nad jednostką zależną, wszystkie aktywa i zobowiązania tej jednostki zależnej są klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży, jeżeli wszystkie wyżej wymienione kryteria są spełnione oraz niezależnie od tego czy Grupa zachowa udziały niedające kontroli po tej transakcji zbycia.
Aktywa trwałe i grupy do zbycia zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży wycenia się po niższej spośród dwóch wartości: wartości księgowej lub wartości godziwej, pomniejszonej o koszty związane ze sprzedażą.
9.16. Kapitał własny
Kapitał własny wykazywany jest według wartości nominalnej z podziałem na jego rodzaje i według zasad określonych przepisami prawa i postanowieniami statutu jednostki dominującej.
Kapitał podstawowy w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym wykazuje się w wysokości określonej w statucie jednostki dominującej.
Zyski zatrzymane obejmują wynik netto roku bieżącego, niepodzielone wyniki z lat ubiegłych, kapitały rezerwowe i zapasowe jednostek zależnych powstałe po dacie nabycia kontroli, korekty związane z przejściem na MSSF oraz korekty związane ze zmianą w udziale w spółkach zależnych po objęciu kontroli przez jednostkę dominującą.
9.17. Rezerwy na świadczenia na rzecz pracowników
Zgodnie z regulacjami obowiązującymi w poszczególnych spółkach pracownicy Grupy uprawnieni są do otrzymywania określonych świadczeń po okresie zatrudnienia oraz innych długoterminowych świadczeń pracowniczych - nagród jubileuszowych.
Grupa tworzy rezerwy na zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych w celu przyporządkowania kosztów do okresów, których dotyczą. Wartość bieżąca tych zobowiązań na koniec każdego okresu sprawozdawczego jest obliczana przez aktuariusza, przy zastosowaniu metody prognozowanych świadczeń jednostkowych. Naliczone zobowiązania są równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia i dotyczą okresu do dnia kończącego okres sprawozdawczy. Informacje demograficzne oraz informacje o rotacji zatrudnienia oparte są o dane historyczne.
Rezerwy na świadczenia emerytalne oraz inne programy określonych świadczeń po okresie zatrudnienia
Grupa tworzy rezerwy na następujące świadczenia po okresie zatrudnienia:
- odprawy emerytalno-rentowe wypłacane jednorazowo, w momencie przejścia na emeryturę/rentę,
- ekwiwalent pieniężny wynikający z taryfy pracowniczej dla pracowników przemysłu energetycznego,
- świadczenia z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych,
- odprawy pośmiertne.
Tworzone rezerwy ujmowane są w sprawozdaniu z zysków lub strat (odpowiednio koszty operacyjne lub koszty finansowe – odwijanie dyskonta), za wyjątkiem zysków i strat aktuarialnych. Zyski i straty z obliczeń aktuarialnych są rozpoznawane w całości w innym całkowitym dochodzie.
Rezerwa na nagrody jubileuszowe
Pracownicy spółek Grupy mają prawo do nagród jubileuszowych, wypłacanych po przepracowaniu określonej liczby lat.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Rezerwy tworzone na nagrody jubileuszowe ujmowane są w całości w sprawozdaniu z zysków lub strat (odpowiednio koszty operacyjne oraz koszty finansowe – odwijanie dyskonta).
Rezerwa na restrukturyzację zatrudnienia
W poprzednich okresach sprawozdawczych w spółkach Grupy uruchamiane były programy dobrowolnych odejść pracowników („PDO”) oraz zasady indywidualnych odejść („ZIO”). Jako rezerwy na restrukturyzację zatrudnienia Grupa ujmuje przede wszystkim rezerwy na świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy w następstwie PDO oraz pozostałych działań z zakresu restrukturyzacji zatrudnienia, w oparciu o przewidywaną liczbę pracowników, którzy zakończą pracę w spółkach Grupy oraz oszacowanej wartości odprawy lub odszkodowania. Rezerwy tworzone są w momencie podania do wiadomości zainteresowanych stron głównych elementów planu restrukturyzacji.
9.18. Pozostałe rezerwy
Grupa tworzy rezerwy wówczas, gdy na Grupie ciąży istniejący obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu korzyści ekonomicznych oraz można dokonać wiarygodnego oszacowania kwoty tego zobowiązania. Utworzone rezerwy zalicza się odpowiednio do kosztów operacyjnych, pozostałych kosztów operacyjnych, kosztów finansowych zależnie od okoliczności, z którymi się wiążą.
Jeżeli skutek zmiany wartości pieniądza w czasie jest istotny, kwota rezerwy odpowiada bieżącej wartości nakładów, które jak się oczekuje będą niezbędne do wypełnienia tego obowiązku. Stopę dyskontową ustala się przed opodatkowaniem, czyli odzwierciedla ona bieżącą ocenę rynku odnośnie wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko związane konkretnie z danym składnikiem zobowiązań. Stopy dyskontowej nie obciąża ryzyko, o które skorygowano szacunki przyszłych przepływów pieniężnych. Jeżeli zastosowana została metoda polegająca na dyskontowaniu, zwiększenie rezerwy w związku z upływem czasu jest ujmowane jako koszty finansowe.
Rezerwa na rekultywację oraz koszty likwidacji rzeczowych aktywów trwałych
Rezerwę na rekultywację terenu oraz przyszłe koszty likwidacji rzeczowych aktywów trwałych tworzy się w przypadkach, w których z przepisów prawa wynika obowiązek ich demontażu i usunięcia po zakończeniu użytkowania i przywrócenia do stanu pierwotnego miejsc, w których się znajdowały. Wzrost rezerwy związany z upływem czasu (odwijanie dyskonta) odnoszony jest w koszty finansowe. Zmiana stanu rezerwy wynikająca ze zmiany stopy dyskonta lub szacowanego kosztu rekultywacji/likwidacji koryguje wartość rzeczowych aktywów trwałych, których rezerwa dotyczy.
Rezerwa na zobowiązania z tytułu emisji gazów
Rezerwę na zobowiązania z tytułu emisji gazów tworzy się systematycznie w ciągu rocznego okresu sprawozdawczego na bazie wielkości rzeczywistej emisji CO2, z uwzględnieniem darmowych uprawnień do emisji CO2, wg następujących zasad i kolejności:
- w części pokrytej przyznanymi nieodpłatnymi uprawnieniami (proporcjonalnie do łącznej ilości nieodpłatnych uprawnień przyznanych dla danego roku) - w wartości zerowej,
- w części pokrytej uprawnieniami zakupionymi – w cenie nabycia,
- w części niepokrytej posiadanymi lub należnymi uprawnieniami – na podstawie zakontraktowanych cen zakupu uprawnień, a następnie na podstawie cen rynkowych uprawnień na dzień kończący okres sprawozdawczy.
Rezerwa z tytułu obowiązku dotyczącego praw majątkowych (art.52 ustawy OZE)
Rezerwę z tytułu obowiązku umorzenia świadectw pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej w źródłach odnawialnych, świadectw pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej w kogeneracji, a także świadectw efektywności energetycznej tworzy się:
- w części pokrytej posiadanymi na dzień kończący okres sprawozdawczy świadectwami pochodzenia – w wartości posiadanych świadectw,
- w części niepokrytej posiadanymi na dzień kończący okres sprawozdawczy świadectwami pochodzenia – w wartości wynikającej z zakontraktowanych praw majątkowych, a następnie wartości rynkowej świadectw niezbędnych do spełnienia obowiązku na dzień kończący okres sprawozdawczy lub w wysokości opłaty zastępczej.
Rezerwa na umowy rodzące obciążenia
Jeżeli Grupa jest stroną umowy, na podstawie której koszty wypełnienia obowiązku, które da się bezpośrednio przyporządkować do umowy przeważają nad korzyściami, które będą uzyskane na jej mocy, obecny obowiązek wynikający z umowy Grupa ujmuje i wycenia jako rezerwę. Na koszty wynikające z umowy składają się co najmniej koszty netto zakończenia umowy, odpowiadające kwocie niższej spośród kwot kosztów wypełnienia umowy i kosztów wszelkich odszkodowań lub kar wynikających z jej niewypełnienia.
9.19. Leasing
Grupa jako leasingobiorca
Umowy leasingu, na których mocy przekazuje się prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie, są ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej na dzień rozpoczęcia leasingu w wartości zdyskontowanych przyszłych opłat. Opłaty leasingowe są rozdzielane pomiędzy koszty finansowe i zmniejszenie salda zobowiązania z tytułu leasingu, w sposób umożliwiający uzyskanie stałej stopy odsetek od pozostałego do spłaty zobowiązania. Koszty finansowe są ujmowane bezpośrednio w sprawozdaniu z zysków lub strat.
Rzeczowe aktywa trwałe użytkowane na mocy umów leasingu są amortyzowane przez okres leasingu obejmujący nieodwołalny okres leasingu wraz z okresami, w których istnieje opcja przedłużenia leasingu (jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że spółka skorzysta z tej opcji) oraz okresami, w których istnieje opcja wypowiedzenia leasingu (jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że spółka nie skorzysta z tej opcji).
9.20. Zobowiązania z tytułu leasingu
Zobowiązania z tytułu leasingu są zobowiązaniami wynikającymi z umów leasingowych lub umów zawierających leasing.
Umowa jest leasingiem lub zawiera leasing, jeżeli na jej mocy przekazuje się prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Na dzień rozpoczęcia leasingu opłaty leasingowe zawarte w wycenie zobowiązania z tytułu leasingu obejmują następujące opłaty za prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów podczas okresu leasingu, które pozostają do zapłaty w tej dacie:
- stałe opłaty leasingowe (w tym zasadniczo stałe opłaty leasingowe) pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe,
- zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego indeksu lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia,
- kwoty, których zapłaty przez Grupę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej,
- cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że Grupa skorzysta z tej opcji,
- kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że Grupa może skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu.
Po dacie rozpoczęcia Grupa wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu poprzez:
- zwiększenie wartości bilansowej w celu odzwierciedlenia odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu,
- zmniejszenie wartości bilansowej w celu uwzględnienia zapłaconych opłat leasingowych,
- zaktualizowanie wyceny wartości bilansowej w celu uwzględnienia wszelkiej ponownej oceny lub zmiany warunków leasingu lub w celu uwzględnienia zaktualizowanych opłat leasingowych.
9.21. Zobowiązania z tytułu umów
Zobowiązania z tytułu umów zgodnie z zapisami MSSF 15 dotyczą obowiązku Grupy do przekazania na rzecz klienta dóbr lub usług, w zamian za które Grupa otrzymała wynagrodzenie (lub kwota wynagrodzenia jest należna) od klienta. Jeżeli klient dokonuje płatności wynagrodzenia lub jednostka ma prawo do kwoty wynagrodzenia, które jest bezwarunkowe (tj. należność), zanim jednostka przekaże dobra lub usługi klientowi, jednostka przedstawia umowę jako zobowiązanie z tytułu umowy w chwili dokonania płatności lub gdy płatność staje się należna (w zależności od tego, co nastąpi wcześniej).
9.22. Pozostałe zobowiązania
Pozostałe zobowiązania niefinansowe obejmują w szczególności zobowiązania z tytułu rozliczeń publiczno-prawnych oraz zobowiązania z tytułu otrzymanych zaliczek, które będą rozliczone poprzez dostawę towarów, usług lub rzeczowych aktywów trwałych. Pozostałe zobowiązania niefinansowe ujmowane są w kwocie wymagającej zapłaty.
9.23. Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów i rozliczenia międzyokresowe przychodów
Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów
Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów są zobowiązaniami przypadającymi do zapłaty za dobra lub usługi, które zostały otrzymane/wykonane, ale nie zostały opłacone, zafakturowane lub formalnie uzgodnione z dostawcą, łącznie z kwotami należnymi pracownikom. Mimo, iż czasami konieczne jest oszacowanie kwoty lub terminu zapłaty rozliczeń międzyokresowych biernych, stopień niepewności jest na ogół znacznie mniejszy niż w przypadku rezerw.
Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów w wysokości wiarygodnie oszacowanych, prawdopodobnych zobowiązań przypadających na bieżący okres sprawozdawczy wynikających ze świadczeń wykonanych na rzecz Grupy przez kontrahentów zewnętrznych prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako zobowiązania z tytułu dostaw i usług.
Rozliczenia międzyokresowe przychodów
Rozliczenia międzyokresowe przychodów dokonywane są z zachowaniem zasady ostrożności oraz współmierności przychodów i kosztów. Do rozliczeń międzyokresowych przychodów zalicza się:
- przyjęte nieodpłatnie rzeczowe aktywa trwałe oraz aktywa niematerialne. Odpisy tych przychodów dokonywane są w pozostałe przychody operacyjne, równolegle do odpisów amortyzacyjnych od otrzymanych aktywów trwałych,
- równowartość przyznanych praw majątkowych, świadectw efektywności energetycznej oraz praw do emisji CO2.
- otrzymane w formie dotacji środki pieniężne na sfinansowanie nabycia lub wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych. Rozliczenie następuje poprzez stopniowe zwiększanie pozostałych przychodów operacyjnych o kwotę odpowiadającą odpisom amortyzacyjnym od tych składników majątkowych w części sfinansowanej przez wspomniane środki pieniężne,
Dotacje ujmuje się w momencie, gdy istnieje wystarczająca pewność, że Grupa spełni warunki związane z dotacjami, oraz że dotacje będą otrzymane.
W przypadku, gdy Grupa otrzymuje kredyt lub pożyczkę od rządu, udzieloną na zasadach preferencyjnych, na dzień początkowego ujęcia dokonuje się wyceny takiego instrumentu finansowego w wartości godziwej, odpowiadającej wartości zdyskontowanych przepływów, z użyciem rynkowych stóp procentowych dla podobnych instrumentów. Różnicę między wyliczoną w ten sposób kwotą wyceny a wyceną według zamortyzowanego kosztu ujmuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako dotację i rozlicza liniowo przez okres spłaty zobowiązania w ciężar pozostałych przychodów operacyjnych w sprawozdaniu z zysków lub strat.
9.24. Instrumenty finansowe
9.24.1. Aktywa finansowe
Grupa identyfikuje następujące kategorie aktywów finansowych:
- 1) wyceniane po początkowym ujęciu w zamortyzowanym koszcie,
- 2) wyceniane po początkowym ujęciu w wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
- 3) wyceniane po początkowym ujęciu w wartości godziwej przez wynik finansowy.
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Składnik aktywów finansowych wyceniany jest w zamortyzowanym koszcie, jeśli spełnione są oba poniższe warunki:
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
- 1) składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy,
- 2) warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.
Kwota główna jest wartością godziwą składnika aktywów finansowych w momencie początkowego ujęcia. Odsetki obejmują zapłatę za wartość pieniądza w czasie, za ryzyko kredytowe związane z kwotą główną pozostałą do spłaty w określonym czasie i za inne podstawowe ryzyka i koszty związane z udzielaniem kredytów, a także marżę zysku.
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Składnik aktywów finansowych jest wyceniany w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeżeli spełnione są oba poniższe warunki:
- 1) składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowy oraz
- 2) warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty (tzw. SPPI – solely payment of principal and interest).
Kwota główna jest wartością godziwą składnika aktywów finansowych w momencie początkowego ujęcia. Odsetki obejmują zapłatę za wartość pieniądza w czasie, za ryzyko kredytowe związane z kwotą główną pozostałą do spłaty w określonym czasie i za inne podstawowe ryzyka i koszty związane z udzielaniem kredytów, a także marżę zysku. Przez inne całkowite dochody ujmuje się zyski lub straty wynikające ze zmian w wartości godziwej. Zyski lub straty z tytułu utraty wartości, zyski i straty z tytułu różnic kursowych oraz odsetki wyliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej są ujmowane w sprawozdaniu z zysków i strat.
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
Składnik aktywów finansowych jest wyceniany w wartości godziwej przez wynik finansowy, jeżeli nie jest wyceniany według zamortyzowanego kosztu lub w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.
Jednostka może w momencie początkowego ujęcia nieodwołalnie wyznaczyć składnik aktywów finansowych jako wyceniany w wartości godziwej przez wynik finansowy, jeśli w ten sposób eliminuje lub znacząco zmniejsza niespójność wyceny lub ujęcia (określaną czasami jako „niedopasowanie księgowe”), jaka w przeciwnym razie powstałaby na skutek wyceny aktywów lub zobowiązań bądź ujęcia związanych z nimi zysków lub strat według różnych zasad.
W sytuacji, gdy instrumenty nie są związane z finansowaniem działalności i inwestycjami Grupy, ale dotyczą działalności operacyjnej (np. kontrakty terminowe dotyczące sprzedaży/zakupu energii elektrycznej) wynik z ich wyceny ujmowany jest w ramach wyniku z działalności operacyjnej.
Instrumenty te są wyceniane w wartości godziwej na koniec okresu sprawozdawczego. Zysk lub strata na aktywach finansowych zaklasyfikowanych do portfela wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy są rozpoznawane w sprawozdaniu z zysków lub strat.
9.24.2. Utrata wartości aktywów finansowych
Grupa ujmuje odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na składnikach aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie (za wyjątkiem inwestycji w aktywa kapitałowe). Oczekiwane straty kredytowe są to straty kredytowe (ang. Expected Credit Loss - ECL) ważone prawdopodobieństwem wystąpienia niewykonania zobowiązania.
Grupa stosuje następujące modele wyznaczania odpisów z tytułu utraty wartości:
- model ogólny (podstawowy),
- model uproszczony.
Model ogólny
Model ogólny jest stosowany przez Grupę dla aktywów finansowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu – innych, niż należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności (dla których stosowany jest model uproszczony).
W modelu ogólnym Grupa monitoruje zmiany poziomu ryzyka kredytowego związanego z danym składnikiem aktywów finansowych oraz klasyfikuje aktywa finansowe do jednego z trzech etapów wyznaczania odpisów z tytułu utraty wartości w oparciu o obserwację zmiany poziomu ryzyka kredytowego w stosunku do początkowego ujęcia instrumentu.
W zależności od zaklasyfikowania do poszczególnych etapów, odpis z tytułu utraty wartości jest szacowany w horyzoncie 12-miesięcy (etap 1) lub w horyzoncie życia instrumentu (etap 2 oraz etap 3).
Na każdy dzień kończący okres sprawozdawczy Grupa dokonuje analizy wystąpienia przesłanek skutkujących zaklasyfikowaniem aktywów finansowych do poszczególnych etapów wyznaczania odpisu z tytułu utraty wartości, takich jak m.in. zmiany ratingu dłużnika, poważne problemy finansowe dłużnika, wystąpienie istotnej niekorzystnej zmiany w jego środowisku ekonomicznym, prawnym lub rynkowym.
Grupa uwzględnia informacje dotyczące przyszłości w stosowanych parametrach modelu szacowania strat oczekiwanych poprzez kalkulację parametrów prawdopodobieństwa niewypłacalności w oparciu o bieżące kwotowania rynkowe.
Grupa eliminuje ryzyko dla należności w postaci środków pieniężnych i ich ekwiwalentów poprzez lokowanie tych aktywów jedynie w bankach posiadających krótkoterminową ocenę ratingową dla depozytów na poziomie inwestycyjnym.
Model uproszczony
W Grupie dla kategorii należności z tytułu dostaw i usług stosuje się model oczekiwanych strat kredytowych zgodnie z uproszczoną metodą dopuszczalną do zastosowania przez MSSF 9. Uzasadnienie dla zastosowania powyższego modelu stanowią poniższe argumenty:
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
- należności posiadane przez Grupę nie zawierają istotnego elementu finansowania w rozumieniu zasad określonych w MSSF 15, czyli nie istnieje istotny komponent finansowania mogący korygować przyrzeczoną kwotę wynagrodzenia,
- należności spełniają warunek oczekiwania, że zostaną spłacone w okresie krótszym niż rok.
Uproszczony model pozwala na obliczanie strat kredytowych w całym okresie życia należności.
W związku z tym w odniesieniu do należności od odbiorców Grupa wydzieliła portfel kontrahentów strategicznych, co do których oczekuje się, że historyczne dane w zakresie spłacalności nie stanowią pełnej informacji w zakresie oczekiwanych strat kredytowych, na jakie narażona może zostać Grupa. Ryzyko niewypłacalności kontrahentów strategicznych zostało ocenione w oparciu o ratingi nadane kontrahentom z wykorzystaniem wewnętrznego modelu scoringowego, odpowiednio przekształcone na prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania.
W przypadku należności od pozostałych kontrahentów oczekuje się, że dane w zakresie historycznej spłacalności mogą odzwierciedlać ryzyko kredytowe, jakie ponoszone będzie w okresach przyszłych. Oczekiwane straty kredytowe dla tej grupy kontrahentów oszacowane zostały poprzez przypisanie do poszczególnych kategorii należności wskaźników procentowych pozwalających na oszacowanie wartości należności od odbiorców, co do których oczekuje się, że nie zostaną spłacone.
Z uwzględnieniem powyższej metodologii kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych, wartość należności może być aktualizowana również indywidualnie, w szczególności w odniesieniu do:
- należności od dłużników postawionych w stan likwidacji lub w stan upadłości,
- należności kwestionowanych przez dłużników oraz z których zapłatą dłużnik zalega, a według oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużnika spłata należności w umownej kwocie nie jest prawdopodobna (w takiej sytuacji odpis na należności wątpliwe może być utworzony w wysokości 100% wartości długu ujętego wcześniej),
- pozostałych należności przeterminowanych, a także należności nieprzeterminowanych, których ryzyko nieściągalności jest znaczne według indywidualnej oceny.
Koncepcja pomiaru ekspozycji na ryzyko kredytowe na rynku detalicznym opiera się na wyznaczeniu ekspozycji na ryzyko kredytowe, prawdopodobieństwie niewywiązania się klienta z jego zobowiązań umownych oraz wielkości straty w momencie niewywiązywania się klienta z zobowiązań umownych (Exposure at Default).
Strata w przypadku niedotrzymania warunków umownych przez klienta, wyrażona w części procentowej (%) należności, których nie uda się odzyskać w przypadku zaprzestania płatności przez klienta, jest ściśle związana ze stopą odzysku (Recovery Rate), która wskazuje, jaki procent ekspozycji na ryzyko kredytowe zostanie odzyskany.
Określana jest również stopa odzysku należności skierowanych na drogę postępowania sądowego.
Dane niezbędne do oszacowania wielkości oczekiwanej straty kredytowej są monitorowane i aktualizowane w cyklach miesięcznych i kwartalnych.
Brak spłacalności w Grupie rozumiany jest jako wartość oczekiwanej straty, wynikającej z nieterminowej lub niepełnej spłaty należności przez klientów, które są szacowane w okresie miesięcznym, dla wszystkich należności i w całym okresie życia należności. Niespłacalność w odniesieniu do wydarzeń rzeczywistych Grupa definiuje w momencie braku wywiązania się ze zobowiązania przez kontrahenta po upływie pierwszego dnia od terminu wymagalności należności.
Oczekiwana strata liczona jest na podstawie historycznego wskaźnika spłacalności należności w odniesieniu do należności ogółem z podziałem na należności na etapie przedsądowym i sądowym. Wskaźnik spłacalności aktualizowany jest co najmniej raz w roku.
9.24.3. Zobowiązania finansowe
Grupa identyfikuje następujące kategorie zobowiązań finansowych:
- 1) wyceniane według zamortyzowanego kosztu,
- 2) zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy.
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym instrumenty pochodne będące zobowiązaniami, wycenia się po początkowym ujęciu w wartości godziwej.
W momencie początkowego ujęcia jednostka może nieodwołalnie wyznaczyć zobowiązanie finansowe jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy w następujących przypadkach:
- 1) jeśli umowa zawiera jeden lub większą liczbę wbudowanych instrumentów pochodnych, a umowa zasadnicza nie jest składnikiem aktywów objętym zakresem MSSF 9, o ile:
- a) wbudowany instrument pochodny (wbudowane instrumenty pochodne) nie zmienia(ją) znacząco przepływów pieniężnych, które w przeciwnym razie byłyby wymagane zgodnie z warunkami umowy, lub
- b) jest rzeczą oczywistą bez przeprowadzania analizy lub po pobieżnej analizie przeprowadzonej podczas rozpatrywania po raz pierwszy podobnego hybrydowego instrumentu, że oddzielenie wbudowanego instrumentu pochodnego (wbudowanych instrumentów pochodnych) jest zabronione, jak na przykład w przypadku opcji wcześniejszej spłaty wbudowanej w pożyczkę i pozwalającej jej posiadaczowi na wcześniejszą spłatę pożyczki za kwotę zbliżoną do jej zamortyzowanego kosztu,
- 2) gdy prowadzi to do uzyskania bardziej przydatnych informacji, ponieważ:
- a) eliminuje to lub znacząco zmniejsza niespójność w zakresie wyceny lub ujmowania (określaną czasami jako „niedopasowanie księgowe”), jaka w przeciwnym razie powstałaby na skutek wyceny aktywów lub zobowiązań bądź ujęcia związanych z nimi zysków lub strat według różnych zasad, lub
- b) grupa zobowiązań finansowych bądź aktywów finansowych i zobowiązań finansowych jest zarządzana, a jej wyniki są oceniane w oparciu o wartość godziwą, zgodnie z udokumentowaną strategią zarządzania ryzykiem lub strategią inwestycyjną, a informacje o tej grupie przygotowane na tej podstawie są przekazywane wewnątrz Grupy kluczowemu personelowi kierowniczemu.
W momencie początkowego ujęcia są one ujmowane według wartości godziwej pomniejszonej o koszty transakcyjne. Po początkowym ujęciu są one wyceniane według zamortyzowanego kosztu, przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej.
Przy ustalaniu zamortyzowanego kosztu uwzględnia się koszty związane z uzyskaniem kredytu lub pożyczki oraz dyskonta lub premie uzyskane w związku z zobowiązaniem.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Przychody i koszty są ujmowane w sprawozdaniu z zysków lub strat z chwilą usunięcia zobowiązania ze sprawozdania z sytuacji finansowej, a także w wyniku rozliczenia metodą efektywnej stopy procentowej.
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy są wyceniane w wartości godziwej, uwzględniając ich wartość rynkową na koniec okresu sprawozdawczego bez uwzględnienia kosztów transakcji sprzedaży. Zmian w wartości godziwej tych instrumentów są ujmowane w sprawozdaniu z zysków lub strat jako koszty lub przychody finansowe.
W sytuacji, gdy instrumenty nie są związane z finansowaniem działalności i inwestycjami Grupy, ale dotyczą działalności operacyjnej (np. kontrakty terminowe dotyczące sprzedaży/zakupu energii elektrycznej) wynik z ich wyceny ujmowany jest w ramach wyniku z działalności operacyjnej.
Określając, które z posiadanych instrumentów finansowych związanych z działalnością operacyjną podlegają konieczności wyceny do wartości godziwej przez wynik finansowy, Grupa kieruje się istotnym profesjonalnym osądem.
Grupa wyłącza ze swojego sprawozdania z sytuacji finansowej zobowiązanie finansowe, gdy zobowiązanie wygasło – to znaczy, kiedy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł. Zastąpienie dotychczasowego instrumentu dłużnego przez instrument o zasadniczo różnych warunkach dokonywane pomiędzy tymi samymi podmiotami Grupa ujmuje jako wygaśnięcie pierwotnego zobowiązania finansowego i ujęcie nowego zobowiązania finansowego. Podobnie znaczące modyfikacje warunków umowy dotyczącej istniejącego zobowiązania finansowego Grupa ujmuje jako wygaśniecie pierwotnego i ujęcie nowego zobowiązania finansowego. Powstające z tytułu zamiany różnice odnośnych wartości księgowych wykazuje się w sprawozdaniu z zysków lub strat.
9.24.4. Rachunkowość zabezpieczeń
Dla celów rachunkowości zabezpieczeń Grupa stosuje w sposób ciągły MSR 39. Grupa może podjąć decyzję o desygnowaniu wybranych instrumentów pochodnych do rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych jako instrumentów zabezpieczających w ramach identyfikowanego powiązania zabezpieczającego. Grupa dopuszcza stosowanie rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych tylko w przypadku, gdy spełnione są określone kryteria, tzn.:
- w momencie ustanowienia zabezpieczenia Grupa formalnie wyznacza i dokumentuje powiązanie zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem oraz strategię ustanowienia zabezpieczenia. Sporządzana dokumentacja zawiera identyfikację instrumentu zabezpieczającego, pozycji zabezpieczanej, charakter zabezpieczanego ryzyka oraz sposób bieżącej oceny efektywności instrumentu zabezpieczającego w kompensowaniu zagrożenia zmianami przepływów pieniężnych związanych z zabezpieczanym ryzykiem,
- oczekuje się, że zabezpieczenie będzie wysoce efektywne w kompensowaniu zmian przepływów pieniężnych wynikających z zabezpieczanego ryzyka, zgodnie z udokumentowaną pierwotnie strategią zarządzania ryzykiem, dotyczącą tego konkretnego powiązania zabezpieczającego,
- planowana transakcja będąca przedmiotem zabezpieczenia, musi być wysoce prawdopodobna oraz musi podlegać zagrożeniu zmianami przepływów pieniężnych, które w rezultacie mogą wpływać na sprawozdanie z zysków lub strat,
- efektywność zabezpieczenia można wiarygodnie ocenić, tj. przepływy pieniężne związane z pozycją zabezpieczaną wynikające z zabezpieczanego ryzyka oraz wartość godziwa instrumentu zabezpieczającego, mogą być wiarygodnie wycenione,
- zabezpieczenie jest na bieżąco oceniane i stwierdza się jego wysoką efektywność we wszystkich okresach sprawozdawczych, na które zabezpieczenie zostało ustanowione.
Stosowane zasady rachunkowości dla instrumentów pochodnych desygnowanych jako instrumenty zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych
Zmiany w wycenie do wartości godziwej pochodnych instrumentów finansowych wyznaczonych jako instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne w części stanowiącej efektywne zabezpieczenie ujmuje się w innych całkowitych dochodach, natomiast nieefektywna część zabezpieczenia odnoszona jest do sprawozdania z zysków lub strat.
Kwoty skumulowanej zmiany wyceny do wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego, ujęte uprzednio w kapitale z aktualizacji wyceny, przenoszone są do sprawozdania z zysków lub strat w okresie lub okresach, w którym pozycja zabezpieczana wywiera wpływ na sprawozdanie z zysków lub strat.
Grupa zaprzestaje stosowania zasad rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych, gdy wystąpi jedno z poniższych zdarzeń:
- instrument zabezpieczający wygasa, zostaje sprzedany, rozwiązany lub wykonany (zastąpienia jednego instrumentu zabezpieczającego drugim lub przedłużenia terminu ważności danego instrumentu zabezpieczającego nie uważa się za wygaśnięcie lub rozwiązanie, jeśli takie zastąpienie lub przedłużenie terminu stanowi część udokumentowanej strategii zabezpieczania przyjętej przez jednostkę). W takim przypadku skumulowane zyski lub straty związane z instrumentem zabezpieczającym odnoszone w inne całkowite dochody przez okres, w którym zabezpieczenie było efektywne, ujmuje się dalej w odrębnej pozycji w kapitale własnym, aż do momentu zajścia planowanej transakcji,
- zabezpieczenie przestaje spełniać kryteria rachunkowości zabezpieczeń. W takim przypadku skumulowane zyski lub straty związane z instrumentem zabezpieczającym odnoszone w inne całkowite dochody przez okres, w którym zabezpieczenie było efektywne, ujmuje się dalej w odrębnej pozycji w kapitale własnym, aż do momentu zajścia planowanej transakcji,
- zaprzestano oczekiwać realizacji planowanej transakcji, wobec tego wszystkie skumulowane zyski lub straty związane z instrumentem zabezpieczającym odnoszone w inne całkowite dochody przez okres, w którym zabezpieczenie było efektywne, ujmuje się w sprawozdaniu z zysków lub strat. Realizacja planowanej transakcji, która przestaje być wysoce prawdopodobna, może być ciągle oczekiwana,
- Grupa unieważnia powiązanie zabezpieczające. W przypadku zabezpieczenia planowanych transakcji, skumulowane zyski lub straty związane z instrumentem zabezpieczającym odnoszone w inne całkowite dochody przez okres, w którym zabezpieczenie było efektywne, ujmuje się dalej w odrębnej pozycji w kapitale własnym, aż do momentu zajścia planowanej transakcji lub do momentu, kiedy zaprzestanie się oczekiwać jej realizacji. Jeśli zaprzestaje się oczekiwać realizacji transakcji, skumulowane zyski lub straty odniesione bezpośrednio na kapitał własny ujmuje się w sprawozdaniu z zysków lub strat.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Prezentacja
W związku z zastosowaniem rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych, Grupa stosuje następującą prezentację:
- efektywna część zmiany wyceny instrumentów zabezpieczających jest księgowana w pozostałych całkowitych dochodach i kumulowana w kapitale z aktualizacji wyceny,
- odsetki z tytułu instrumentów zabezpieczających są prezentowane w tej samej linii sprawozdania z zysków lub strat, w której prezentowany jest wynik odsetkowy na pozycji zabezpieczanej,
- rewaluacja instrumentów zabezpieczających jest odnoszona do tej samej linii sprawozdania z zysków lub strat, w której prezentowana jest rewaluacja walutowa pozycji zabezpieczanej,
- nieefektywna część zmiany wyceny instrumentów zabezpieczających jest odnoszona do wyniku z instrumentów finansowych.
9.25. Podatek dochodowy
Podatek dochodowy wykazany w sprawozdaniu z zysków lub strat obejmuje rzeczywiste obciążenie podatkowe za dany okres sprawozdawczy oraz zmianę stanu aktywów z tytułu podatku odroczonego oraz rezerwy na podatek odroczony nie rozliczanej z kapitałem własnym ani innymi całkowitymi dochodami.
Podatek bieżący
Rzeczywiste obciążenie podatkowe za dany okres sprawozdawczy, ustalane jest przez jednostki Grupy zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
W przypadku jednostek wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej (patrz nota 12.4) przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest osiągnięty w roku podatkowym dochód stanowiący nadwyżkę sumy dochodów wszystkich spółek tworzących grupę nad sumą ich strat.
Podatek odroczony
W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i zobowiązań a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, Grupa tworzy rezerwy i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego.
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego tworzy się w odniesieniu do wszystkich dodatnich różnic przejściowych, z wyjątkiem przypadków, gdy rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynika z:
- początkowego ujęcia wartości firmy albo składnika aktywów lub zobowiązań w ramach transakcji nie będącej połączeniem jednostek gospodarczych, zaś w momencie transakcji nie ma ona wpływu ani na wynik finansowy brutto, ani na dochód do opodatkowania (stratę podatkową), oraz
- dodatnich różnic przejściowych związanych z inwestycjami w jednostkach zależnych, jednostkach stowarzyszonych i udziałami we wspólnych przedsięwzięciach, w przypadku których możliwe jest kontrolowanie terminu odwracania się różnic przejściowych i prawdopodobne jest, że różnice przejściowe nie ulegną odwróceniu w możliwej do przewidzenia przyszłości.
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się w odniesieniu do wszystkich ujemnych różnic przejściowych do wysokości, do której jest prawdopodobne, iż osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania, który pozwoli na potrącenie ujemnych różnic przejściowych, za wyjątkiem:
- przypadków, gdy składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynika z początkowego ujęcia składnika aktywów lub zobowiązań w ramach transakcji nie będącej połączeniem jednostek gospodarczych, zaś w momencie transakcji nie ma ona wpływu ani na wynik finansowy brutto, ani na dochód do opodatkowania (stratę podatkową), oraz
- ujemnych różnic przejściowych związanych z inwestycjami w jednostkach zależnych, jednostkach stowarzyszonych i udziałami we wspólnych przedsięwzięciach, w przypadku których aktywa z tytułu odroczonego podatku ujmuje się tylko w takim zakresie, w jakim prawdopodobne jest, że różnice przejściowe ulegną odwróceniu w możliwej do przewidzenia przyszłości oraz dostępny będzie dochód do opodatkowania, który pozwoli na zrealizowanie ujemnych różnic przejściowych.
Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej po skompensowaniu na poziomie poszczególnych jednostek wchodzących w skład Grupy.
9.26. Przychody ze sprzedaży produktów, towarów i usług
Przychody ze sprzedaży ujmuje się w momencie oraz w stopniu odzwierciedlającym spełnienie przez Grupę zobowiązania do wykonania świadczenia (realizacji usługi) lub dostawy towaru. Spełnienie zobowiązania następuje w momencie uzyskania przez klienta kontroli nad przekazanym składnikiem aktywów.
Przychody są ujmowane w taki sposób, aby odzwierciedlić przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz klienta w kwocie, która odzwierciedla wynagrodzenie, do którego – zgodnie z oczekiwaniami jednostki – będzie ona uprawniona w zamian za te dobra lub usługi.
Grupa ujmuje przychód z umowy z klientem tylko wówczas, gdy spełnione są wszystkie następujące kryteria:
- Strony umowy zawarły umowę (w formie pisemnej, ustnej lub zgodnie z innymi zwyczajowymi praktykami handlowymi) i są zobowiązane do wykonania swoich obowiązków,
- Spółka jest w stanie zidentyfikować prawa każdej ze stron dotyczące dóbr lub usług, które mają zostać przekazane;
- Spółka jest w stanie zidentyfikować warunki płatności za dobra lub usługi, które mają zostać przekazane,
- Umowa ma treść ekonomiczną,
- Jest prawdopodobne, że jednostka otrzyma wynagrodzenie, które będzie jej przysługiwało w zamian za dobra lub usługi, które zostaną przekazane klientowi.
W zależności od spełnienia określonych w MSSF 15 „Przychody z umów z klientami” kryteriów, przychody mogą być ujmowane jednorazowo (w momencie, gdy kontrola nad dobrami i usługami jest przeniesiona na klienta) albo mogą być rozkładane w czasie w sposób obrazujący wykonanie świadczenia – szczególnie w przypadku umów świadczonych w czasie.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Większość przychodów generowanych przez Grupę rozpoznawana jest w miarę upływu czasu. Informacje dotyczące podziału przychodów na przychody powstające w miarę upływu czasu oraz powstające w określonym momencie zostały przedstawione w nocie 10.
Grupa przedstawia wszelkie bezwarunkowe prawa do otrzymania wynagrodzenia oddzielnie jako należność. Prawo do wynagrodzenia jest bezwarunkowe, jeśli jedynym warunkiem wymagalności wynagrodzenia jest upływ określonego czasu.
Do przychodów zalicza się w szczególności:
- 1) kwoty należne za sprzedane: energię elektryczną, ciepło, świadectwa pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej w źródłach odnawialnych, świadectwa wytworzenia energii elektrycznej w kogeneracji, uprawnienia do emisji, usługi dystrybucyjne i przesyłowe oraz usługi działalności podstawowej ustalone w oparciu o cenę netto, po skorygowaniu o udzielone rabaty i upusty oraz o podatek akcyzowy,
- 2) kwoty należne za sprzedane materiały i towary w oparciu o cenę netto, po skorygowaniu o udzielone rabaty i upusty.
W zakresie sprzedaży energii elektrycznej, ciepła oraz usług dystrybucyjnych klientami są odbiorcy końcowi energii (indywidualni i biznesowi). Sprzedaż energii elektrycznej wytworzonej w Grupie realizowana jest w większości za pośrednictwem giełdy. Świadectwa pochodzenia energii sprzedawane są w większości wewnątrz Grupy.
Za przychody z umów z klientami Grupa uznaje również wpływy z tytułu rekompensat przysługujących przedsiębiorstwom energetycznym z uwagi na stosowanie w rozliczeniach z odbiorcami energii elektrycznej, cieplnej i gazu, cen maksymalnych, których poziom określają powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Przykładem takich przychodów są rekompensaty otrzymywane z Funduszu Wypłat Różnicy Ceny. Grupa powyższe rekompensaty traktuje jako przychody z umów z klientami zgodnie z MSSF15 i ujmuje je jako przychód oraz należność z tego tytułu.
Za moment sprzedaży uważa się datę wykonania świadczenia zgodnie z umową kupna - sprzedaży (wysyłki lub postawienia do dyspozycji odbiorcy dostawy, odbioru usługi), przy sprzedaży detalicznej zapłatę gotówką, kartą kredytową lub czekiem, zaś w przypadku sprzedaży energii elektrycznej oraz ciepła za moment sprzedaży przyjmuje się dostarczenie energii do odbiorcy.
Przychody ze sprzedaży energii zakupionej przez jednostki na Rynku Bilansującym prezentowane są jako przychody ze sprzedaży towarów.
Przychody z tytułu opłat przyłączeniowych ujmowane są w okresie, w którym są one należne. Usługi w zakresie przyłączenia do sieci są odrębnym zobowiązaniem do wykonania świadczenia.
Przychody z wykonania niezakończonej usługi w okresie od dnia zawarcia umowy do końca okresu sprawozdawczego po odliczeniu przychodów, które wpłynęły na wynik finansowy w ubiegłych okresach sprawozdawczych ustala się proporcjonalnie do stopnia jej realizacji, jeżeli stopień ten można ustalić w sposób wiarygodny.
Przychody z tytułu wynajmu oraz z tytułu leasingu operacyjnego ujmowane są metodą liniową przez okres wynajmu w stosunku do otwartych umów.
Przychody z tytułu refaktur ujmuje się jako przychody z podstawowej działalności operacyjnej.
Korekty przychodów ze sprzedaży są zaliczane do okresu, którego dotyczą do momentu zatwierdzenia sprawozdania finansowego do publikacji.
W ramach wynagrodzenia Grupa nie identyfikuje części zmiennej wynagrodzenia.
W Grupie występuje głównie sprzedaż z odroczonym terminem płatności. W umowach z klientami w większości stosowane są terminy płatności nieprzekraczające 30 dni. Umowy z klientami nie zawierają istotnego elementu finansowania.
9.27. Koszty działalności operacyjnej
Do kosztu własnego sprzedaży zalicza się:
- koszt wytworzenia produktów i świadczenia usług poniesiony w danym okresie sprawozdawczym, skorygowany o zmianę stanu produktów oraz skorygowany o koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby,
- wartość sprzedanej energii elektrycznej i materiałów wg cen nabycia,
- utworzenie/rozwiązanie odpisów aktualizujących zapasy,
- wartość przyznanych praw majątkowych obniżająca koszty.
Koszty sprzedaży obejmują koszty związane z obsługą i pozyskaniem klientów, koszty marketingu i reklamy oraz koszty utworzenia rezerwy na obowiązek dotyczący praw majątkowych.
Koszty ogólnego zarządu obejmują koszty związane z zarządzaniem i administrowaniem Grupą jako całością oraz spółkami wchodzącymi w skład Grupy.
9.28. Pozostałe przychody i koszty operacyjne
Do pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych zaliczane są w szczególności pozycje związane:
- ze zbyciem rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych,
- z utworzeniem i rozwiązaniem rezerw, z wyjątkiem rezerw związanych z operacjami finansowymi lub odnoszonymi w koszty operacyjne,
- z przekazaniem lub otrzymaniem nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny aktywów, w tym także środków pieniężnych,
- z odszkodowaniami, karami i grzywnami oraz innymi kosztami nie związanymi ze zwykłą działalnością,
- z utworzeniem/rozwiązaniem odpisów aktualizujących wartość rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych, aktywów z tytułu prawa do użytkowania, należności z tytułu dostaw i usług.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
9.29. Przychody i koszty finansowe
Przychody i koszty finansowe obejmują w szczególności przychody i koszty dotyczące:
- przychodów z tytułu udziału w zyskach innych jednostek,
- odsetek,
- zmian w wysokości rezerwy wynikających z faktu przybliżania się terminu poniesienia kosztu (efekt odwracania dyskonta),
- różnic kursowych będących wynikiem operacji wykonywanych w ciągu okresu sprawozdawczego oraz wycen księgowych aktywów i zobowiązań na koniec okresu sprawozdawczego, za wyjątkiem różnic kursowych ujętych w wartości początkowej rzeczowego aktywa trwałego, w stopniu w jakim są uznawane za korektę kosztów odsetek,
- pozostałych pozycji związanych z działalnością finansową.
Przychody i koszty z tytułu odsetek są ujmowane sukcesywnie w miarę ich narastania z uwzględnieniem metody efektywnej stopy procentowej w stosunku do wartości księgowej netto danego instrumentu finansowego przy uwzględnieniu zasady istotności.
Dywidendy są ujmowane w momencie ustalenia praw akcjonariuszy lub udziałowców do ich otrzymania.
9.30. Zysk/strata netto na akcję
Zysk/strata netto na akcję dla każdego okresu jest obliczony poprzez podzielenie zysku/straty netto przypadającego dla akcjonariuszy jednostki dominującej za dany okres przez średnią ważoną liczbę akcji w danym okresie sprawozdawczym. W przypadku scalenia lub podziału akcji, do kalkulacji stosuje się retrospektywnie liczbę akcji po ich scaleniu lub podziale.
9.31. Rachunek przepływów pieniężnych
Rachunek przepływów pieniężnych sporządzany jest metodą pośrednią.
9.32. Zmiany zasad rachunkowości i korekta danych lat ubiegłych
W bieżącym okresie sprawozdawczym Grupa dokonała zmiany w zakresie prezentacji w skonsolidowanym sprawozdaniu z zysków i strat wyniku na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Wynik ten został zaprezentowany w ramach pozostałej działalności operacyjnej, natomiast w sprawozdaniu rocznym za 2021 rok w działalności podstawowej. Dane porównywalne zostały przekształcone, co zostało zaprezentowane poniżej:
Okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2021 (dane poprzednio raportowane) | Zmiana prezentacji | Okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2021 (dane przekształcone) | |
Przychody ze sprzedaży | 14 016 | (225) | 13 791 |
Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | (324) | 324 | - |
Koszt własny sprzedaży | (10 971) | - | (10 971) |
Zysk brutto ze sprzedaży | 2 721 | 99 | 2 820 |
Pozostałe przychody operacyjne | 214 | - | 214 |
Koszty sprzedaży | (953) | - | (953) |
Koszty ogólnego zarządu | (325) | - | (325) |
Pozostałe koszty operacyjne | (379) | (99) | (478) |
Przychody finansowe | 74 | - | 74 |
Koszty finansowe | (268) | - | (268) |
Udział w zysku/(stracie) jednostek wykazywanych metodą praw własności | 185 | - | 185 |
Zysk brutto | 1 269 | - | 1 269 |
Podatek dochodowy | (332) | - | (332) |
Zysk netto | 937 | - | 937 |
Przypadający na: | |||
Właścicieli jednostki dominującej | 968 | - | 968 |
Udziały niekontrolujące | (31) | - | (31) |
Powyższa zmiana ma na celu wierniejsze odwzorowanie zdarzeń gospodarczych występujących w Grupie, a także dostosowanie do zasad wynikających z polityki rachunkowości przyjętej w Grupie ORLEN.
W celu dostosowania prezentacji danych w skonsolidowanym rachunku przepływów pieniężnych z wytycznymi obowiązującymi w Grupie ORLEN, Grupa wprowadziła następujące przekształcenia danych porównawczych za okres od 1 stycznia 2021 roku do 31 grudnia 2021 roku:
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2021 (dane poprzednio raportowane) | Zmiana prezentacji | Okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2021 (dane przekształcone) | |||||||||
Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej | |||||||||||
Zysk/(strata) brutto | 1 269 | - | 1 269 | ||||||||
Korekty o pozycje: | |||||||||||
Udział w (zysku)/stracie jednostek wykazywanych metodą praw własności | (185) | - | (185) | ||||||||
(Zysk)/strata z tytułu różnic kursowych | (3) | - | (3) | ||||||||
Amortyzacja | 1 079 | - | 1 079 | ||||||||
Odsetki i dywidendy, netto | 216 | - | 216 | ||||||||
(Zysk)/strata na działalności inwestycyjnej | 688 | (564) | 124 | ||||||||
Zmiana stanu rezerw | 419 | 788 | 1 207 | ||||||||
Pozostałe korekty | - | 45 | 45 | ||||||||
Zmiana stanu kapitału pracującego: | |||||||||||
Zmiana stanu należności | (75) | 75 | - | ||||||||
Zmiana stanu należności krótkoterminowych i rozliczeń międzyokresowych czynnych krótkoterminowych | - | (78) | (78) | ||||||||
Zmiana stanu zapasów | 30 | - | 30 | ||||||||
Zmiana stanu zobowiązań z wyjątkiem kredytów i pożyczek | 399 | (399) | - | ||||||||
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu umów | 164 | (164) | - | ||||||||
Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych | 3 | (3) | - | ||||||||
Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych z wyjątkiem kredytów i pożyczek oraz rozliczeń międzyokresowych biernych krótkoterminowych | - | 300 | 300 | ||||||||
4 004 | - | 4 004 | |||||||||
Podatek dochodowy (zapłacony) | (345) | - | (345) | ||||||||
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej | 3 659 | - | 3 659 | ||||||||
Powyższe zmiany zostały wprowadzone w części operacyjnej rachunku przepływów pieniężnych i dotyczyły:
- Uwzględnienia w części przepływów pieniężnych dotyczących kapitału obrotowego jedynie krótkoterminowych zmian należności, czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów, zobowiązań krótkoterminowych, międzyokresowych biernych rozliczeń. Pozycja Zmiana stanu zapasów nie uległa przekształceniu.
- Przeniesienia do korekt prezentowanych powyżej kapitału obrotowego zmian stanu przepływów pieniężnych wynikających z części długoterminowych należności, rozliczeń międzyokresowych czynnych, zobowiązań z wyjątkiem kredytów i pożyczek, rozliczeń międzyokresowych biernych oraz całościowych zmian dotyczących zobowiązań z tytułu umów, rozliczeń przychodów przyszłych okresów, rezerw i pozostałych korekt.
- Przeniesienia korekty wynikającej z umorzenia uprawnień do emisji CO2 z pozycji (Zysk)/strata na działalności inwestycyjnej, w tym odpis wartości firmy do pozycji Zmiana stanu rezerw zgodnie ze sposobem prezentacji niniejszych zmian przez Grupę ORLEN.
- Przeniesienia ze zmiany stanu należności oraz zmiany stanu zobowiązań korekt sald dotyczących instrumentów pochodnych. Korekty związane ze zmianą sald instrumentów pochodnych wycenianych poprzez kapitały własne zostały przeniesione do pozycji Pozostałe korekty, natomiast korekty związane ze zmianą sald instrumentów pochodnych wycenianych poprzez rachunek zysków i strat zostały przeniesione do pozycji (Zysk)/strata na działalności inwestycyjnej, w tym odpis wartości firmy.
Całkowite saldo środków pieniężnych z działalności operacyjnej nie uległo zmianie w porównaniu do danych zaraportowanych pierwotnie na dzień 31 grudnia 2021 roku.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SEGMENTÓW OPERACYJNYCH
10. Linie biznesowe (Segmenty działalności)
Grupa prezentuje informacje dotyczące segmentów działalności zgodnie z MSSF 8 „Segmenty operacyjne” za bieżący oraz porównywalne okresy sprawozdawcze. Organizacja i zarządzanie Grupą odbywają się w podziale na segmenty wydzielone ze względu na rodzaj oferowanych produktów. Podział sprawozdawczości Grupy opiera się na trzech segmentach oraz pozostałej działalności nazywanych według terminologii Grupy liniami biznesowymi:
- Dystrybucja - dystrybucja energii elektrycznej przez Energa-Operator SA (Operatora Systemu Dystrybucyjnego), a także działalność bezpośrednio związana z dystrybucją prowadzoną przez inne spółki Grupy,
- Wytwarzanie – wytwarzanie energii elektrycznej ze źródeł konwencjonalnych i odnawialnych, wytwarzanie oraz dystrybucja energii cieplnej, a także działalność serwisowo - remontowa bezpośrednio związana z wytwarzaniem energii,
- Sprzedaż – handel energią elektryczną (obrót hurtowy i sprzedaż detaliczna) oraz usługi oświetlenia,
- Pozostała działalność – centra usług wspólnych w obszarach księgowym, kadrowo-płacowym, administracyjnym oraz teleinformatycznym, a także działalność finansowa, zarządzanie nieruchomościami oraz logistyka, zaopatrzenie i ochrona. Do linii biznesowej pozostałe zakwalifikowano działalność jednostki dominującej.
Podstawowymi miernikami, na bazie których Zarząd Energa SA dokonuje oceny wyników działalności linii biznesowych jest wynik netto oraz EBITDA, tj. zysk/(strata) z działalności operacyjnej (obliczony jako zysk/strata brutto skorygowany o udział w zysku/(stracie) jednostek wykazywanych metodą praw własności, przychody finansowe oraz koszty finansowe) powiększony o amortyzację i odpisy aktualizujące niefinansowe aktywa trwałe.
Zasady stosowane do ustalenia wyników linii biznesowych oraz pomiaru aktywów i zobowiązań linii biznesowych są zgodne z zasadami stosowanymi dla celów sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Udział w wyniku jednostek wycenianych metodą praw własności jest przypisywany do wyłączeń i korekt konsolidacyjnych.
Transakcje pomiędzy liniami biznesowymi rozliczane są na warunkach rynkowych.
Grupa nie prezentuje informacji w podziale na segmenty geograficzne, gdyż jej działalność prowadzona na rzecz klientów zagranicznych oraz aktywa zagraniczne nie mają znaczącego wpływu na działalność Grupy.
W poniższych tabelach przedstawione zostało przyporządkowanie do poszczególnych segmentów sprawozdawczych przychodów i kosztów za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 roku oraz aktywów i zobowiązań finansowych wg stanu na dzień 31 grudnia 2022 roku wraz z odpowiednimi danymi porównywalnymi.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku lub na dzień 31 grudnia 2022 roku | Dystrybucja | Sprzedaż | Wytwarzanie | Pozostała działalność | Wyłączenia i korekty konsolidacyjne | Działalność ogółem |
Przychody | ||||||
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych | 4 672 | 12 320 | 2 865 | 238 | - | 20 095 |
Sprzedaż między liniami biznesowymi | 65 | 81 | 622 | 622 | (1 390) | - |
Przychody z Funduszu Wypłat Różnicy Ceny | - | 349 | - | - | - | 349 |
Przychody linii biznesowej ogółem | 4 737 | 12 750 | 3 487 | 860 | (1 390) | 20 444 |
EBITDA | 2 118 | (317) | 843 | (69) | (2) | 2 573 |
Amortyzacja | 916 | 56 | 149 | 28 | (15) | 1 134 |
Odpisy aktualizujące wartość niefinansowych aktywów trwałych | - | - | 72 | - | - | 72 |
Zysk lub strata z działalności operacyjnej | 1 202 | (373) | 622 | (97) | 13 | 1 367 |
Przychody/ koszty finansowe netto | (279) | 6 | (83) | 113 | (18) | (261) |
Udział w zysku/(stracie) jednostek wykazywanych metodą praw własności | - | - | - | - | 71 | 71 |
Zysk lub strata brutto | 923 | (367) | 539 | 16 | 66 | 1 177 |
Podatek dochodowy | (171) | 50 | (30) | (16) | (1) | (168) |
Zysk lub strata netto | 752 | (317) | 509 | - | 65 | 1 009 |
Aktywa i zobowiązania | ||||||
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 7 | 141 | 145 | 807 | - | 1 100 |
Aktywa ogółem | 16 173 | 4 384 | 5 680 | 16 442 | (15 431) | 27 248 |
Zobowiązania finansowe | 5 299 | 23 | 770 | 5 640 | (4 228) | 7 504 |
Pozostałe informacje dotyczące linii biznesowej | ||||||
Nakłady inwestycyjne | 1 648 | 77 | 443 | 1 109 | (17) | 3 260 |
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku (dane przekształcone) lub na dzień 31 grudnia 2021 roku | Dystrybucja | Sprzedaż | Wytwarzanie | Pozostała działalność | Wyłączenia i korekty konsolidacyjne | Działalność ogółem |
Przychody | ||||||
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych | 4 369 | 7 455 | 1 802 | 165 | - | 13 791 |
Sprzedaż między liniami biznesowymi | 61 | 49 | 357 | 491 | (958) | - |
Przychody linii biznesowej ogółem | 4 430 | 7 504 | 2 159 | 656 | (958) | 13 791 |
EBITDA | 2 048 | 343 | 112 | (63) | 9 | 2 449 |
Amortyzacja | 875 | 49 | 139 | 27 | (11) | 1 079 |
Odpisy aktualizujące wartość niefinansowych aktywów trwałych | - | 2 | 90 | - | - | 92 |
Zysk lub strata z działalności operacyjnej | 1 173 | 292 | (117) | (90) | 20 | 1 278 |
Przychody/ koszty finansowe netto | (152) | (6) | (54) | 206 | (188) | (194) |
Udział w zysku/(stracie) jednostek wykazywanych metodą praw własności | - | - | - | - | 185 | 185 |
Zysk lub strata brutto | 1 021 | 286 | (171) | 116 | 17 | 1 269 |
Podatek dochodowy | (241) | (56) | (45) | 13 | (3) | (332) |
Zysk lub strata netto | 780 | 230 | (216) | 129 | 14 | 937 |
Aktywa i zobowiązania | ||||||
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 5 | 151 | 40 | 144 | - | 340 |
Aktywa ogółem | 15 083 | 2 985 | 4 245 | 14 275 | (15 350) | 21 238 |
Zobowiązania finansowe | 4 906 | 24 | 838 | 4 882 | (4 537) | 6 113 |
Pozostałe informacje dotyczące linii biznesowej | ||||||
Nakłady inwestycyjne | 1 526 | 64 | 233 | 299 | (15) | 2 107 |
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku | Dystrybucja | Sprzedaż | Wytwarzanie | Pozostała działalność | Wyłączenia i korekty konsolidacyjne | Działalność ogółem |
Przychody ze sprzedaży towarów, produktów i materiałów, w tym: | 176 | 12 034 | 3 321 | 553 | (1 023) | 15 061 |
Energia elektryczna | 173 | 11 751 | 2 874 | - | (656) | 14 142 |
Gaz | - | 319 | - | - | (1) | 318 |
Pozostałe towary, produkty i materiały | 3 | 6 | 447 | 553 | (366) | 643 |
Podatek akcyzowy | - | (42) | - | - | - | (42) |
Przychody ze sprzedaży usług, w tym: | 4 561 | 367 | 166 | 307 | (367) | 5 034 |
Usługi dystrybucyjne i tranzytowe | 4 403 | - | 35 | - | (53) | 4 385 |
Opłaty za przyłączanie odbiorców | 76 | - | - | - | - | 76 |
Pozostałe usługi | 82 | 367 | 131 | 307 | (314) | 573 |
RAZEM | 4 737 | 12 401 | 3 487 | 860 | (1 390) | 20 095 |
w tym: | ||||||
Przychody z towarów, produktów i materiałów przekazywanych lub usług świadczonych w sposób ciągły | 4 576 | 12 028 | 2 909 | - | (710) | 18 803 |
Przychody z towarów, produktów i materiałów przekazywanych lub usług świadczonych w określonym momencie | 161 | 373 | 578 | 860 | (680) | 1 292 |
Rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku (przekształcone) | Dystrybucja | Sprzedaż | Wytwarzanie | Pozostałe | Wyłączenia i korekty konsolidacyjne | Działalność ogółem |
Przychody ze sprzedaży towarów, produktów i materiałów, w tym: | 24 | 7 215 | 2 039 | 348 | (600) | 9 026 |
Energia elektryczna | 19 | 7 079 | 1 666 | - | (384) | 8 380 |
Gaz | - | 199 | - | - | - | 199 |
Pozostałe towary, produkty i materiały | 5 | 5 | 373 | 348 | (216) | 515 |
Podatek akcyzowy | - | (68) | - | - | - | (68) |
Przychody ze sprzedaży usług, w tym: | 4 406 | 289 | 120 | 308 | (358) | 4 765 |
Usługi dystrybucyjne i tranzytowe | 4 214 | - | 87 | - | (42) | 4 259 |
Opłaty za przyłączanie odbiorców | 119 | - | - | - | - | 119 |
Pozostałe usługi | 73 | 289 | 33 | 308 | (316) | 387 |
RAZEM | 4 430 | 7 504 | 2 159 | 656 | (958) | 13 791 |
w tym: | ||||||
Przychody z towarów, produktów i materiałów przekazywanych lub usług świadczonych w sposób ciągły | 4 233 | 7 210 | 1 753 | - | (426) | 12 770 |
Przychody z towarów, produktów i materiałów przekazywanych lub usług świadczonych w określonym momencie | 197 | 294 | 406 | 656 | (532) | 1 021 |
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z ZYSKÓW LUB STRAT
11. Przychody i koszty
11.1. Koszty działalności według rodzaju
Rok zakończony 31 grudnia 2022 | Rok zakończony 31 grudnia 2021 | |
Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych i aktywów z tytułu praw do użytkowania | 1 134 | 1 079 |
Zużycie materiałów i energii | 1 843 | 951 |
Usługi obce | 1 570 | 1 373 |
Podatki i opłaty | 2 046 | 1 604 |
Koszty świadczeń pracowniczych | 1 308 | 1 172 |
Odpis aktualizujący zapasy | 3 | - |
Pozostałe koszty rodzajowe | 99 | 83 |
Przyznane prawa majątkowe | (75) | (108) |
Zmiana stanu produktów | (15) | 7 |
Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby jednostki | (330) | (255) |
Wartość sprzedanych towarów i materiałów | 11 595 | 6 343 |
Razem koszty operacyjne | 19 178 | 12 249 |
w tym: | ||
Koszt własny sprzedaży | 17 798 | 10 971 |
Koszty sprzedaży | 983 | 953 |
Koszty ogólnego zarządu | 397 | 325 |
11.2. Koszty amortyzacji ujęte w sprawozdaniu z zysków lub strat
Rok zakończony 31 grudnia 2022 | Rok zakończony 31 grudnia 2021 | |
Pozycje ujęte w koszcie własnym sprzedaży: | 1 068 | 1 025 |
Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych i aktywów z tytułu prawa do użytkowania | 1 035 | 985 |
Amortyzacja aktywów niematerialnych | 33 | 40 |
Pozycje ujęte w kosztach sprzedaży: | 50 | 43 |
Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych i aktywów z tytułu prawa do użytkowania | 27 | 28 |
Amortyzacja aktywów niematerialnych | 23 | 15 |
Pozycje ujęte w kosztach ogólnego zarządu: | 16 | 11 |
Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych i aktywów z tytułu prawa do użytkowania | 11 | 8 |
Amortyzacja aktywów niematerialnych | 5 | 3 |
11.3. Koszty świadczeń pracowniczych
Rok zakończony 31 grudnia 2022 | Rok zakończony 31 grudnia 2021 | |
Wynagrodzenia | 966 | 898 |
Koszty ubezpieczeń społecznych | 180 | 168 |
Świadczenia po okresie zatrudnienia oraz nagrody jubileuszowe | 7 | (33) |
Pozostałe koszty świadczeń pracowniczych, w tym: | 155 | 139 |
Taryfa energetyczna - koszty bieżące | 12 | 15 |
ZFŚS - odpisy za bieżący rok obrotowy | 33 | 29 |
Pracowniczy Program Emerytalny | 48 | 45 |
Szkolenia pracownicze | 6 | 5 |
Wydatki związane z BHP | 3 | 6 |
Pozostałe | 53 | 39 |
RAZEM | 1 308 | 1 172 |
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
11.4. Pozostałe przychody operacyjne
Rok zakończony 31 grudnia 2022 | Rok zakończony 31 grudnia 2021 (przekształcone) | |
Zysk ze zbycia środków trwałych/ aktywów niematerialnych | 3 | 3 |
Otrzymane kary, grzywny, odszkodowania | 117 | 52 |
Dotacje | 28 | 24 |
Rozwiązanie odpisów aktualizujących należności z tytułu dostaw i usług | 58 | 36 |
Rozwiązanie odpisów aktualizujących wartość aktywów trwałych | 6 | 36 |
Rozwiązanie rezerw (np. na sprawy sądowe) | 41 | 22 |
Zwrot podatków | 4 | 9 |
Zwrot kosztów postępowania sądowego | 9 | 9 |
Umorzone zobowiązania | 1 | - |
Przychody dotyczące nielegalnego poboru energii | 5 | 5 |
Nieodpłatnie otrzymana infrastruktura | 21 | 7 |
Nadpłaty | 3 | 4 |
Rozliczenie i wycena instrumentów finansowych ryzyko operacyjne | 637 | - |
Pozostałe | 12 | 7 |
RAZEM | 945 | 214 |
11.5. Pozostałe koszty operacyjne
Rok zakończony 31 grudnia 2022 | Rok zakończony 31 grudnia 2021 (przekształcone) | |
Strata ze zbycia/ likwidacja rzeczowych aktywów trwałych/ aktywów niematerialnych | 5 | - |
Koszty usuwania szkód losowych | 166 | 76 |
Darowizny | 12 | 7 |
Utworzenie odpisów aktualizujących należności z tytułu dostaw i usług | 128 | 69 |
Utworzenie odpisów aktualizujących wartość aktywów trwałych | 78 | 117 |
Utworzenie rezerw | 45 | 78 |
Odszkodowania | 4 | 2 |
Koszty dotyczące nielegalnego poboru energii | 2 | 1 |
Koszty postępowania spornego | 12 | 13 |
Odpis wartości firmy | - | 11 |
Rozliczenie i wycena instrumentów finansowych ryzyko operacyjne | 390 | 99 |
Pozostałe | 2 | 5 |
RAZEM | 844 | 478 |
11.6. Przychody finansowe
Rok zakończony 31 grudnia 2022 | Rok zakończony 31 grudnia 2021 | |
Przychody z tytułu instrumentów finansowych, w tym: | 129 | 67 |
Przychody odsetkowe | 44 | 53 |
Aktualizacja wartości aktywów finansowych (w tym rozwiązanie odpisów aktualizujących) | 69 | - |
Różnice kursowe | 16 | 2 |
Pozostałe | - | 12 |
Wynik ze sprzedaży udziałów jednostek zależnych | - | (15) |
Pozostałe przychody finansowe | 39 | 22 |
Aktualizacja wartości inwestycji wycenianej metodą praw własności | 34 | 21 |
Pozostałe | 5 | 1 |
RAZEM | 168 | 74 |
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
11.7. Koszty finansowe
Rok zakończony 31 grudnia 2022 | Rok zakończony 31 grudnia 2021 | |
Koszty z tytułu instrumentów finansowych, w tym: | 290 | 178 |
Koszty odsetkowe | 256 | 176 |
Aktualizacja wartości aktywów finansowych (w tym utworzenie odpisów aktualizujących) | 21 | - |
Różnice kursowe | 13 | 2 |
Pozostałe koszty finansowe, w tym: | 139 | 90 |
Aktualizacja wartości inwestycji wycenianej metodą praw własności | 34 | - |
Odsetki leasingowe | 44 | 41 |
Odsetki aktuarialne i inne odsetki | 44 | 25 |
Pozostałe | 17 | 24 |
RAZEM | 429 | 268 |
12. Podatek dochodowy
12.1. Obciążenia podatkowe
Główne składniki obciążenia podatkowego za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku przedstawiają się następująco:
Rok zakończony 31 grudnia 2022 | Rok zakończony 31 grudnia 2021 | |
Sprawozdanie z zysków lub strat | ||
Bieżące obciążenie z tytułu podatku dochodowego | (315) | (292) |
Korekty dotyczące bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych | (17) | (1) |
Odroczony podatek dochodowy | 164 | (39) |
Obciążenie podatkowe wykazane w sprawozdaniu z zysków lub strat | (168) | (332) |
Sprawozdanie z całkowitych dochodów | ||
Odroczony podatek dochodowy | 1 | (59) |
Obciążenie podatkowe/Korzyść podatkowa wykazana w sprawozdaniu z całkowitych dochodów | 1 | (59) |
W zakresie podatku dochodowego Grupa co do zasady podlegała w roku 2022 przepisom ogólnym. Za wyjątkiem Podatkowej Grupy Kapitałowej Energa (patrz opis w nocie 12.4), nie wystąpiły inne przypadki, które różnicowałyby zasady określania obciążeń podatkowych w stosunku do przepisów ogólnych w tym zakresie.
Termin upływu prawa do rozliczenia straty podatkowej przez spółki Grupy Energa przypada najpóźniej na dzień 31 grudnia 2027 roku.
Wartość nierozliczonej straty podatkowej, na którą nie zostało utworzone aktywo z tytułu podatku odroczonego wg stanu na 31 grudnia 2022 roku wynosi 437 mln zł.
12.2. Uzgodnienie efektywnej stawki podatkowej
Uzgodnienie podatku dochodowego od wyniku finansowego brutto przed opodatkowaniem według ustawowej stawki podatkowej, z podatkiem dochodowym liczonym według efektywnej stawki podatkowej Grupy przedstawia się następująco:
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Rok zakończony 31 grudnia 2022 | Rok zakończony 31 grudnia 2021 | |
Zysk lub strata brutto przed opodatkowaniem | 1 177 | 1 269 |
Obciążenie podatkowe według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce, wynoszącej 19% | (224) | (241) |
Korekty dotyczące bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych | (17) | (1) |
Obciążenie podatkowe od kosztów trwale niestanowiących kosztów uzyskania przychodów | (32) | (63) |
Obciążenie podatkowe od przychodów trwale niebędących podstawą do opodatkowania | 25 | 6 |
Obciążenie podatkowe od udziału w zysku (stracie) jednostek wykazywanych metodą praw własności | 13 | 35 |
Straty podatkowe | (69) | 18 |
Różnice przejściowe dla których nie utworzono aktywa na podatek odroczony | 136 | (86) |
Obciążenie podatkowe według efektywnej stawki podatkowej w sprawozdaniu z zysków lub strat | (168) | (332) |
Bieżące obciążenie podatkowe jest obliczane na podstawie obowiązujących przepisów podatkowych. Zastosowanie tych przepisów różnicuje zysk (stratę) podatkową od księgowego zysku (straty) netto, w związku z wyłączeniem przychodów niepodlegających opodatkowaniu i kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów oraz pozycji kosztów i przychodów, które nigdy nie będą podlegały opodatkowaniu. Obciążenia podatkowe są wyliczane w oparciu o stawki podatkowe obowiązujące w danym roku obrotowym. W latach 2022 oraz 2021 obowiązywała stawka 19%. Obecne przepisy nie zakładają zróżnicowania stawek podatkowych dla przyszłych okresów.
Rok podatkowy jak i okres, za który sporządzone jest niniejsze sprawozdanie finansowe pokrywają się z rokiem kalendarzowym.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
12.3. Odroczony podatek dochodowy
Odroczony podatek dochodowy wynika z następujących pozycji:
Stan na 31 grudnia 2022 | Zmiana ujęta w wyniku finansowym | Zmiana ujęta w innych całkowitych dochodach / kapitale | Przeniesienie do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży | Stan na 31 grudnia 2021 | |
Aktywa z tytułu podatku odroczonego | 1 063 | 314 | (6) | (4) | 759 |
Od różnicy pomiędzy podatkową a księgową wartością rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych i zapasów | 125 | 7 | - | - | 118 |
Od różnicy pomiędzy podatkową a księgową wartością aktywów i zobowiązań finansowych | 276 | (1) | - | - | 277 |
Od rezerw na świadczenia po okresie zatrudnienia | 67 | (1) | (6) | - | 74 |
Od rezerw na nagrody jubileuszowe | 41 | (5) | - | - | 46 |
Od rezerw z tytułu obowiązku dotyczącego praw majątkowych | 27 | (4) | - | - | 31 |
Od rezerw na rekultywację oraz koszty likwidacji rzeczowych aktywów trwałych | 19 | - | - | - | 19 |
Od rezerw na zobowiązania z tytułu emisji gazów | 47 | 2 | - | - | 45 |
Niewypłacone wynagrodzenia i świadczenia dla pracowników | 5 | 1 | - | - | 4 |
Od pozostałych rezerw | 264 | 213 | - | (1) | 52 |
Naliczone koszty | 142 | 80 | - | (3) | 65 |
Inne zobowiązania i przychody przyszłych okresów | 12 | 2 | - | - | 10 |
Straty podatkowe | 22 | 10 | - | - | 12 |
Pozostałe | 16 | 10 | - | - | 6 |
Kompensata | (645) | (117) | (5) | (1) | (522) |
Aktywa z tytułu podatku odroczonego po uwzględnieniu kompensaty | 418 | 237 |
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Stan na 31 grudnia 2021 | Zmiana ujęta w wyniku finansowym | Zmiana ujęta w innych całkowitych dochodach / kapitale | Sprzedaż jednostki zależnej | Przeniesienie do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży | Stan na 31 grudnia 2020 | |
Aktywa z tytułu podatku odroczonego | 759 | 72 | (35) | (4) | (2) | 728 |
Od różnicy pomiędzy podatkową a księgową wartością rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych i zapasów | 118 | 4 | - | (1) | - | 115 |
Od różnicy pomiędzy podatkową a księgową wartością aktywów i zobowiązań finansowych | 277 | 27 | (22) | - | - | 272 |
Nieodpłatnie otrzymana infrastruktura energetyczna | - | (2) | - | - | - | 2 |
Od rezerw na świadczenia po okresie zatrudnienia | 74 | (5) | (12) | - | - | 91 |
Od rezerw na nagrody jubileuszowe | 46 | (8) | - | - | - | 54 |
Od rezerw z tytułu obowiązku dotyczącego praw majątkowych | 31 | 8 | - | - | - | 23 |
Od rezerw na rekultywację oraz koszty likwidacji rzeczowych aktywów trwałych | 19 | (2) | - | - | - | 21 |
Od rezerw na zobowiązania z tytułu emisji gazów | 45 | 8 | - | - | - | 37 |
Niewypłacone wynagrodzenia i świadczenia dla pracowników | 4 | - | - | (1) | - | 5 |
Od pozostałych rezerw | 52 | 4 | - | (1) | (1) | 50 |
Naliczone koszty | 65 | 21 | - | - | (1) | 45 |
Inne zobowiązania i przychody przyszłych okresów | 10 | 10 | - | - | - | - |
Straty podatkowe | 12 | 6 | - | - | - | 6 |
Pozostałe | 6 | 1 | (1) | (1) | - | 7 |
Kompensata | (522) | (16) | 15 | - | - | (521) |
Aktywa z tytułu podatku odroczonego po uwzględnieniu kompensaty | 237 | 207 |
Łączna kwota różnic przejściowych związanych z inwestycjami w jednostki zależne, w przypadku których nie ujęto aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, na dzień 31 grudnia 2022 roku wynosi 1 498 mln zł a na dzień 31 grudnia 2021 roku 1 846 mln zł. Aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie zostało utworzone, ponieważ Grupa nie planuje sprzedaży tych inwestycji lub nie przewiduje odwrócenia tych różnic przejściowych w przyszłości.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Stan na 31 grudnia 2022 | Zmiana ujęta w wyniku finansowym | Zmiana ujęta w innych całkowitych dochodach/kapitale | Przeniesienie do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży | Stan na 31 grudnia 2021 | |
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego | 1 576 | 150 | (7) | 1 | 1 432 |
Od różnicy pomiędzy podatkową a księgową wartością rzeczowych aktywów trwałych oraz aktywów niematerialnych | 1 154 | 18 | - | 1 | 1 135 |
Naliczone przychody | 59 | 16 | - | - | 43 |
Od różnicy pomiędzy podatkową a księgową wartością praw majątkowych pochodzenia energii | 5 | (4) | - | - | 9 |
Od różnicy pomiędzy podatkową a księgową wartością aktywów i zobowiązań finansowych z tytułu naliczonych odsetek, niezrealizowanych różnic kursowych, wyceny instrumentów. | 197 | 22 | (8) | - | 183 |
Inne należności i rozliczenia międzyokresowe kosztów | 33 | 3 | - | - | 30 |
Inne zobowiązania i przychody przyszłych okresów | 64 | 37 | - | - | 27 |
Od rezerw na świadczenia po okresie zatrudnienia | 5 | - | 1 | - | 4 |
Pozostałe | 59 | 58 | - | - | 1 |
Kompensata | (645) | (117) | (5) | (1) | (522) |
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego po uwzględnieniu kompensaty | 931 | 910 |
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Stan na 31 grudnia 2021 | Zmiana ujęta w wyniku finansowym | Zmiana ujęta w innych całkowitych dochodach/kapitale | Sprzedaż jednostki zależnej | Przeniesienie do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży | Stan na 31 grudnia 2020 | |
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego | 1 432 | 111 | 26 | (3) | - | 1 298 |
Od różnicy pomiędzy podatkową a księgową wartością rzeczowych aktywów trwałych oraz aktywów niematerialnych | 1 135 | 55 | - | (2) | - | 1 082 |
Naliczone przychody | 43 | 7 | - | - | - | 36 |
Od różnicy pomiędzy podatkową a księgową wartością praw majątkowych pochodzenia energii | 9 | 3 | - | - | - | 6 |
Od różnicy pomiędzy podatkową a księgową wartością aktywów i zobowiązań finansowych z tytułu naliczonych odsetek, niezrealizowanych różnic kursowych, wyceny instrumentów. | 183 | (9) | 21 | - | - | 171 |
Inne należności i rozliczenia międzyokresowe kosztów | 30 | 30 | - | - | - | - |
Inne zobowiązania i przychody przyszłych okresów | 27 | 27 | - | - | - | - |
Od rezerw na świadczenia po okresie zatrudnienia | 4 | - | 4 | - | - | - |
Pozostałe | 1 | (2) | 1 | (1) | - | 3 |
Kompensata | (522) | (16) | 15 | - | - | (521) |
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego po uwzględnieniu kompensaty | 910 | 777 |
Łączna kwota różnic przejściowych związanych z inwestycjami w jednostki zależne, w przypadku których nie ujęto zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego, na dzień 31 grudnia 2022 roku wynosi 4 384 mln zł a na dzień 31 grudnia 2021 roku 3 756 mln zł. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie została utworzona gdyż Grupa nie planuje sprzedaży tych inwestycji, a więc różnice przejściowe nie odwrócą się w przyszłości.
12.4. Podatkowa Grupa Kapitałowa ENERGA
W dniu 9 listopada 2020 roku zawarto nową umowę pod nazwą PGK ENERGA 2021. Umowę zawarto na trzy lata podatkowe od 1 stycznia 2021 do 31 grudnia 2023 roku. Umowa została zarejestrowana przez Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w dniu 10 grudnia 2020 roku.
W skład nowej PGK weszły spółki: Energa SA, Energa-Operator SA, Energa-Obrót SA, Energa Wytwarzanie SA, Energa Informatyka i Technologie Sp. z o.o., Energa Logistyka Sp. z o.o. oraz Energa Oświetlenie Sp. z o.o.
Spółka Energa SA została wyznaczona jako spółka reprezentująca PGK ENERGA 2021 w zakresie obowiązków wynikających z ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz przepisów ustawy Ordynacja Podatkowa.
Przedmiotem opodatkowania PGK podatkiem dochodowym jest suma dochodów z dwóch źródeł przychodów tj. dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych przychodów. Dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy dochodów wszystkich spółek tworzących PGK uzyskanych z danego źródła przychodów nad sumą ich strat poniesionych z tego źródła przychodów.
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ
13. Rzeczowe aktywa trwałe
Grunty własne | Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej | Urządzenia techniczne i maszyny | Środki transportu | Inne rzeczowe aktywa trwałe | Rzeczowe aktywa trwałe w budowie | Razem | |
Wartość brutto | |||||||
Na dzień 1 stycznia 2022 roku | 113 | 15 840 | 8 048 | 399 | 1 235 | 1 141 | 26 776 |
Zakup bezpośredni | - | - | - | - | - | 3 051 | 3 051 |
Rozliczenie rzeczowych aktywów trwałych w budowie | 57 | 889 | 381 | 16 | 177 | (1 520) | - |
Sprzedaż, zbycie | - | (1) | (7) | (6) | - | - | (14) |
Likwidacja | - | (65) | (91) | - | (114) | - | (270) |
Nieodpłatne otrzymanie | - | 20 | 1 | - | - | - | 21 |
Przemieszczenia między grupami | - | - | (5) | - | - | 4 | (1) |
Wykup | 77 | - | - | - | - | - | 77 |
Skapitalizowane koszty finansowania | - | - | - | - | - | 22 | 22 |
Przeniesienie do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży | - | - | - | - | - | 6 | 6 |
Rezerwa na rekultywację oraz koszty likwidacji | - | 6 | 4 | - | - | - | 10 |
Pozostałe zmiany wartości | - | - | (6) | - | - | - | (6) |
Na dzień 31 grudnia 2022 roku | 247 | 16 689 | 8 325 | 409 | 1 298 | 2 704 | 29 672 |
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) oraz odpisy aktualizujące | |||||||
Na dzień 1 stycznia 2022 roku | (1) | (6 493) | (3 871) | (293) | (747) | (90) | (11 495) |
Amortyzacja i wartość netto likwidacji | 1 | (544) | (310) | (25) | (121) | (9) | (1 008) |
Utworzenie odpisów aktualizujących | - | (24) | (54) | - | - | - | (78) |
Pozostałe zwiększenia odpisów aktualizujących | - | - | (12) | - | - | - | (12) |
Rozwiązanie odpisów aktualizujących | - | 5 | - | - | - | 1 | 6 |
Pozostałe zmniejszenia odpisów aktualizujących | - | 5 | 43 | - | - | 12 | 60 |
Sprzedaż, zbycie | - | - | 6 | 6 | - | - | 12 |
Likwidacja | - | 60 | 49 | - | 114 | - | 223 |
Przemieszczenia między grupami | - | - | 1 | - | - | - | 1 |
Pozostałe zmiany wartości | - | - | 5 | - | - | - | 5 |
Na dzień 31 grudnia 2022 roku | - | (6 991) | (4 143) | (312) | (754) | (86) | (12 286) |
Wartość netto na dzień 1 stycznia 2022 roku | 112 | 9 347 | 4 177 | 106 | 488 | 1 051 | 15 281 |
Wartość netto na dzień 31 grudnia 2022 roku | 247 | 9 698 | 4 182 | 97 | 544 | 2 618 | 17 386 |
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Grunty własne | Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej | Urządzenia techniczne i maszyny | Środki transportu | Inne rzeczowe aktywa trwałe | Rzeczowe aktywa trwałe w budowie | Razem | |
Wartość brutto | |||||||
Na dzień 1 stycznia 2021 roku | 108 | 15 070 | 7 515 | 382 | 1 101 | 997 | 25 173 |
Zakup bezpośredni | - | - | 1 | - | - | 1 783 | 1 784 |
Rozliczenie rzeczowych aktywów trwałych w budowie | 7 | 823 | 558 | 20 | 210 | (1 618) | - |
Sprzedaż, zbycie | - | - | (2) | (7) | - | - | (9) |
Likwidacja | (1) | (28) | (37) | - | (73) | - | (139) |
Nieodpłatne otrzymanie | - | 9 | 24 | - | - | - | 33 |
Przemieszczenia między grupami | (4) | (4) | (2) | 1 | - | (1) | (10) |
Wykup | - | - | - | 3 | - | - | 3 |
Przeniesienie z aktywów inwestycyjnych | 4 | 6 | - | - | - | - | 10 |
Skapitalizowane koszty finansowania | - | - | - | - | - | 12 | 12 |
Przeniesienie do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży | - | (2) | (1) | - | (1) | (32) | (36) |
Sprzedaż jednostki zależnej | (1) | (5) | (2) | - | (2) | - | (10) |
Rezerwa na rekultywację oraz koszty likwidacji | - | (28) | (6) | - | - | - | (34) |
Pozostałe zmiany wartości | - | (1) | - | - | - | - | (1) |
Na dzień 31 grudnia 2021 roku | 113 | 15 840 | 8 048 | 399 | 1 235 | 1 141 | 26 776 |
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) oraz odpisy aktualizujące | |||||||
Na dzień 1 stycznia 2021 roku | - | (5 906) | (3 509) | (272) | (698) | (223) | (10 608) |
Amortyzacja i wartość netto likwidacji | (1) | (527) | (294) | (25) | (107) | (6) | (960) |
Utworzenie odpisów aktualizujących | - | (44) | (42) | - | (6) | (24) | (116) |
Pozostałe zwiększenia odpisów aktualizujących | - | (72) | (78) | - | (13) | - | (163) |
Rozwiązanie odpisów aktualizujących | - | 26 | 10 | - | - | - | 36 |
Pozostałe zmniejszenia odpisów aktualizujących | - | - | - | - | - | 163 | 163 |
Sprzedaż, zbycie | - | - | 2 | 7 | - | - | 9 |
Likwidacja | - | 27 | 37 | - | 74 | - | 138 |
Wykup | - | - | - | (2) | - | - | (2) |
Przemieszczenia między grupami | - | 2 | 2 | (1) | - | - | 3 |
Przeniesienie do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży | - | - | 1 | - | 1 | - | 2 |
Przeniesienie z aktywów inwestycyjnych | - | (1) | - | - | - | - | (1) |
Sprzedaż jednostki zależnej | - | 1 | - | - | 2 | - | 3 |
Pozostałe zmiany wartości | - | 1 | - | - | - | - | 1 |
Na dzień 31 grudnia 2021 roku | (1) | (6 493) | (3 871) | (293) | (747) | (90) | (11 495) |
Wartość netto na dzień 1 stycznia 2021 roku | 108 | 9 164 | 4 006 | 110 | 403 | 774 | 14 565 |
Wartość netto na dzień 31 grudnia 2021 roku | 112 | 9 347 | 4 177 | 106 | 488 | 1 051 | 15 281 |
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Testy na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych
II półrocze 2022 roku
W II półroczu 2022 roku dokonano oceny wystąpienia wewnętrznych i zewnętrznych przesłanek utraty wartości odzyskiwalnej posiadanych rzeczowych aktywów trwałych.
W związku z wystąpieniem przesłanek mogących skutkować spadkiem wartości aktywów trwałych niektórych spółek Grupy Energa, przeprowadzono testy na utratę wartości ośrodków wypracowujących środki pieniężne (CGU – ang. cash generating unit), w celu określenia ich wartości użytkowej. Testy przeprowadzono wykorzystując metodę dochodową w oparciu o zdyskontowaną wartość szacowanych przepływów z działalności operacyjnej, z uwzględnieniem m.in. następujących założeń:
- datą testu jest 31 grudnia 2022 roku,
- przyjęte do stosowania założenia makroekonomiczne w zakresie: dedykowanych dla źródeł cen energii elektrycznej, ceny węgla kamiennego i gazu ziemnego, ceny świadectw pochodzenia oraz ceny uprawnień do emisji dwutlenku węgla na podstawie raportu „Długoterminowe prognozy cen energii elektrycznej dla polskiego systemu elektroenergetycznego na lata 2022-2050”; prognozy zostały przygotowane do 2040 roku włącznie; w zakresie cen biomasy zastosowano prognozy spółki Energa Kogeneracja Sp. z o.o. dla okresu 2023-2028; ścieżki zakładają zmianę miksu energetycznego, w tym przede wszystkim zmniejszenie produkcji i wycofanie jednostek węglowych w długim terminie,
- ilość darmowych uprawnień do emisji CO2 na lata 2021-2025 zgodnie z wykazem opublikowanym przez Ministra Środowiska RP,
- prognozowana cena praw do emisji CO2 dla roku 2023 kształtuje się na poziomie 70 EUR/t. W kolejnych latach prognozy rosną do poziomu 147 EUR/t w roku 2033. Na kształtowanie się prognoz cen uprawnień do emisji CO2 największy wpływ miały prace legislacyjne związane z reformą EU ETS w ramach pakietu Fit for 55,
- nakłady inwestycyjne o charakterze odtworzeniowym na poziomie zapewniającym utrzymanie zdolności produkcyjnych istniejących aktywów trwałych, w tym nakłady na dostosowanie poziomów emisji przemysłowych do wymogów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 roku, w sprawie emisji przemysłowych oraz decyzji wykonawczej Komisji UE 2021/2326 w sprawie konkluzji najlepszych dostępnych technik (BAT) opublikowanej dnia 30 listopada 2021 roku,
- utrzymanie wsparcia dla produkcji z istniejących odnawialnych źródeł energii w postaci przychodu z praw majątkowych oraz uwzględnienie dla części instalacji wygranych aukcji na sprzedaż energii elektrycznej z odnawianych źródeł energii i przychodu z mechanizmu FIT/FIP, zgodnie z Ustawą z dnia 20 lutego 2015 roku o odnawialnych źródłach energii wraz z jej późniejszymi zmianami (Dz.U. z 2017 poz. 1148),
- przychody z rynku mocy zgodne z przepisami Ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o rynku mocy, z późniejszymi zmianami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1854, z 2022 r. poz. 2243), przy czym stawki zostały przyjęte na podstawie przeprowadzonych i wygranych w latach 2018-2022 aukcji oraz dla lat wykraczających poza zakontraktowany okres – na podstawie ścieżek cenowych (ceny wieloletnich kontraktów mocowych są corocznie waloryzowane zgodnie z regulacjami rynku mocy),
- oszacowanie wpływu pakietu regulacji mających na celu przeciwdziałanie nadmiernemu wzrostowi cen energii elektrycznej i wprowadzające szereg rozwiązań, dotyczących przedsiębiorstw energetycznych oraz odbiorców energii elektrycznej, takich jak: (i) zasady mrożenia cen energii elektrycznej z taryf zatwierdzonych w 2022 roku, (ii) limity zużycia energii elektrycznej dla odbiorców indywidualnych w 2023 roku, (iii) zasady stosowania tzw. cen maksymalnych, (iv) zasady obliczania odpisów na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny przez wytwórców energii elektrycznej oraz spółki obrotu, a także (v) zasady przyznawania i rozliczania rekompensat z Funduszu Wypłaty Różnicy Ceny dla spółek obrotu z tytułu stosowania tzw. cen maksymalnych. Kluczowe akty prawne wchodzące w skład wskazanego powyżej pakietu regulacji to:
- ustawa z dnia 7.10.2022 roku o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej, z późn. zm. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2127, 2243, 2687),
- ustawa z dnia 27.10.2022 roku o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku, z późn. zm. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2243, 2687),
- rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8.11.2022 roku w sprawie sposobu obliczania limitu ceny (Dz. U. z 2022 r. poz. 2284),
- rozporządzenie z dnia 9.12.2022 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu obliczania limitu ceny (Dz. U. z 2022 roku poz. 2631),
- długość prognoz finansowych poszczególnych CGU określona została w taki sposób, aby przepływy pieniężne służące do kalkulacji wartości rezydualnej były jak najbardziej zbliżone do spodziewanych przepływów w latach kolejnych,
- do ekstrapolacji prognozy przepływów na potrzeby kalkulacji wartości rezydualnej zastosowano stopę wzrostu wynoszącą 2,0%, co nie przewyższa średnich długoterminowych stóp inflacji w Polsce.
W oparciu o wyniki przeprowadzonych testów nie stwierdzono konieczności utworzenia odpisów aktualizujących wartość rzeczowych aktywów trwałych.
I półrocze 2022 roku
W I półroczu 2022 roku, w ramach dokonanej oceny wystąpienia wewnętrznych i zewnętrznych przesłanek utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych spółek Grupy Energa, zidentyfikowano przesłanki mogące skutkować istotnym spadkiem wartości aktywów trwałych spółki Energa Kogeneracja Sp. z o.o. W związku z tym stwierdzono konieczność przeprowadzenia testów na utratę wartości, w celu określenia ich wartości użytkowej.
Testy przeprowadzono wykorzystując metodę dochodową w oparciu o zdyskontowaną wartość szacowanych przepływów z działalności operacyjnej, z uwzględnieniem m.in. następujących założeń:
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
- datą testu jest 30 czerwca 2022 roku,
- przyjęte przez Zarząd Energi SA do stosowania założenia makroekonomiczne, w tym w zakresie: dedykowanych dla źródeł cen energii elektrycznej, ceny węgla kamiennego i gazu ziemnego, ceny świadectw pochodzenia oraz ceny uprawnień do emisji dwutlenku węgla na podstawie raportu przygotowanego przez niezależny podmiot; prognozy zostały przygotowane do 2050 roku włącznie; w zakresie cen biomasy zastosowano prognozy spółki dla okresu 2022-2030,
- ilość darmowych uprawnień do emisji CO2 na lata 2021-2025 zgodnie z wykazem opublikowanym przez Ministra Środowiska RP
- nakłady inwestycyjne o charakterze odtworzeniowym na poziomie zapewniającym utrzymanie zdolności produkcyjnych istniejących aktywów trwałych, z uwzględnieniem nakładów wynikających z prowadzonych obecnie obligatoryjnych dla spółki inwestycji rozwojowych,
- utrzymanie wsparcia dla produkcji z istniejących odnawialnych źródeł energii w postaci przychodu z praw majątkowych,
- długość prognoz finansowych poszczególnych CGU określona została w taki sposób, aby przepływy pieniężne służące do kalkulacji wartości rezydualnej były jak najbardziej zbliżone do spodziewanych przepływów w latach kolejnych,
- do ekstrapolacji prognozy przepływów na potrzeby kalkulacji wartości rezydualnej zastosowano stopę wzrostu wynoszącą 2,0%, co nie przewyższa średnich długoterminowych stóp wzrostu inflacji w Polsce.
Wyniki testów wskazujących na konieczność dokonania odpisu wartości majątku zaprezentowano poniżej.
Elektrociepłownia Elbląg wraz z instalacją BB20 („CGU EC Elbląg”)
Kalkulacje do ustalenia wartości użytkowej przeprowadzono w oparciu o projekcje finansowe dla pełnego okresu ekonomicznej użyteczności jednostki, tj. lipiec 2022 – grudzień 2049 roku, z uwzględnieniem przepływów wynikających z prowadzonych obecnie obligatoryjnych dla spółki inwestycji rozwojowych, polegających na wycofaniu jednostek węglowych i zastąpieniu ich jednostkami gazowymi. Stopa dyskontowa ustalona w oparciu o wysokość średnioważonego kosztu kapitału (WACC) po opodatkowaniu przyjęta do kalkulacji wyniosła 11,55% z uwzględnieniem dodatkowej premii za ryzyko projekcji. Stopa dyskontowa przyjęta do kalkulacji w 2021 roku wyniosła 7,55%.
W oparciu o wyniki przeprowadzonego testu stwierdzono konieczność utworzenia odpisu aktualizującego wartość CGU EC Elbląg w wysokości 64,3 mln zł. Wartość odzyskiwaną ustalono na poziomie 223,7 mln zł.
Elektrociepłownia Kalisz („CGU EC Kalisz”)
Kalkulacje do ustalenia wartości użytkowej przeprowadzono w oparciu o projekcje finansowe dla pełnego okresu ekonomicznej użyteczności jednostki, tj. lipiec 2022 – grudzień 2048 roku, z uwzględnieniem przepływów wynikających z prowadzonych obecnie obligatoryjnych dla spółki inwestycji rozwojowych, polegających na wycofaniu jednostek węglowych i zastąpieniu ich jednostkami gazowymi. Stopa dyskontowa ustalona w oparciu o wysokość średnioważonego kosztu kapitału (WACC) po opodatkowaniu przyjęta do kalkulacji wyniosła 13,22% z uwzględnieniem dodatkowej premii za ryzyko projekcji. Stopa dyskontowa przyjęta do kalkulacji w 2021 roku wyniosła 8,88%.
W oparciu o wyniki przeprowadzonego testu stwierdzono konieczność utworzenia odpisu aktualizującego wartość CGU EC Kalisz w wysokości 6,6 mln zł. Wartość odzyskiwaną ustalono na poziomie 19,7 mln zł.
Ciepłownia w Żychlinie („CGU Żychlin”)
Kalkulacje do ustalenia wartości użytkowej przeprowadzono w oparciu o projekcje finansowe dla okresu lipiec 2022 – grudzień 2031 roku oraz wartość rezydualną. Standardowy okres projekcji wydłużono w związku z pozyskiwanymi do roku 2030 roku dotacjami dla przedsięwzięć wykorzystujących do produkcji energii elektrycznej technologię ORC. Stopa dyskontowa ustalona w oparciu o wysokość średnioważonego kosztu kapitału (WACC) po opodatkowaniu przyjęta do kalkulacji wyniosła 9,88%. Stopa dyskontowa przyjęta do kalkulacji w 2021 roku wyniosła 6,23%.
W oparciu o wyniki przeprowadzonego testu stwierdzono konieczność utworzenia odpisu aktualizującego wartość CGU Żychlin w wysokości 7,5 mln zł. Wartość odzyskiwaną ustalono na poziomie 12,5 mln zł.
Analiza wrażliwości
Poniżej przedstawiono szacowany wpływ zmiany wybranych parametrów na łączną wycenę wskazanych powyżej aktywów testowanych na dzień 30 czerwca 2022 roku. Przeprowadzona analiza wrażliwości wskazuje, iż czynnikami wpływającymi w największym stopniu na szacunek wartości użytkowej przetestowanych CGU są stopy dyskontowe, ceny ciepła, ceny energii elektrycznej, ceny biomasy oraz ceny gazu. Ich zmiana, uwzględniona w całym okresie prognozy, mogłaby skutkować koniecznością dokonania odpisów bądź ich odwrócenia w oszacowanych poniżej wartościach. W związku z tym należy mieć na uwadze, że w przypadku zmiany uwarunkowań rynkowych istnieje ryzyko przeszacowania lub niedoszacowania wartości aktywów.
. Parametr | Wartość | Wpływ na wartość z wyceny CGU [mln PLN] | Zmiana wartości odpisu / odwrócenia odpisu [mln PLN] | |
i kierunek zmiany | Zwiększenie wartości | Zmniejszenie wartości | ||
Stopy dyskontowe | [+ 0,5 p.p.] | -20,4 | -20,4 | |
[- 0,5 p.p.] | 22,1 | 22,1 | ||
Ceny ciepła | [+ 1%] | 12,9 | 12,9 | |
[- 1%] | -12,9 | -12,9 | ||
Ceny energii elektrycznej | [+ 1%] | 8,4 | 8,4 | |
[- 1%] | -8,4 | -8,4 | ||
Ceny biomasy | [+ 1%] | -4,9 | -4,9 | |
[- 1%] | 4,9 | 4,9 | ||
Ceny gazu | [+ 1%] | -3,8 | -3,8 | |
[- 1%] | 3,8 | 3,8 | ||
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
14. Aktywa niematerialne
Koszty prac rozwojowych | Oprogramowanie, licencje i patenty | Prawa majątkowe | Inne aktywa niematerialne | Aktywa niematerialne nieoddane do użytkowania | Razem | |
Wartość brutto | ||||||
Na dzień 1 stycznia 2022 roku | 1 | 911 | 703 | 71 | 82 | 1 768 |
Zakup bezpośredni | - | 1 | 1 611 | - | 76 | 1 688 |
Rozliczenie aktywów niematerialnych nieoddanych do użytkowania | - | 57 | - | 5 | (62) | - |
Sprzedaż, zbycie | - | - | (11) | - | - | (11) |
Likwidacja | - | (6) | - | (1) | - | (7) |
Przemieszczenia między grupami | - | 1 | - | (1) | - | - |
Darowizny i nieodpłatnie otrzymane | - | - | 71 | - | - | 71 |
Umorzenie praw majątkowych | - | - | (1 175) | - | - | (1 175) |
Na dzień 31 grudnia 2022 roku | 1 | 964 | 1 199 | 74 | 96 | 2 334 |
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) oraz odpisy aktualizujące | ||||||
Na dzień 1 stycznia 2022 roku | - | (719) | - | (48) | (27) | (794) |
Amortyzacja i wartość netto likwidacji | - | (58) | - | (3) | - | (61) |
Likwidacja | - | 6 | - | 2 | - | 8 |
Przemieszczenia między grupami | - | (1) | - | 1 | - | - |
Na dzień 31 grudnia 2022 roku | - | (772) | - | (48) | (27) | (847) |
Wartość netto na dzień 1 stycznia 2022 roku | 1 | 192 | 703 | 23 | 55 | 974 |
Wartość netto na dzień 31 grudnia 2022 roku | 1 | 192 | 1 199 | 26 | 69 | 1 487 |
| Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku (w milionach złotych) |
Koszty prac rozwojowych | Oprogramowanie, licencje i patenty | Prawa majątkowe | Inne aktywa niematerialne | Aktywa niematerialne nieoddane do użytkowania | Razem | |
Wartość brutto | ||||||
Na dzień 1 stycznia 2021 roku | 2 | 883 | 684 | 72 | 79 | 1 720 |
Zakup bezpośredni | - | 19 | 695 | - | 72 | 786 |
Rozliczenie aktywów niematerialnych nieoddanych do użytkowania | - | 67 | - | 3 | (70) | - |
Sprzedaż, zbycie | - | - | (13) | - | - | (13) |
Likwidacja | - | (51) | - | (4) | - | (55) |
Przemieszczenia między grupami | - | - | - | - | 1 | 1 |
Darowizny i nieodpłatnie otrzymane | - | - | 125 | - | - | 125 |
Umorzenie praw majątkowych | - | - | (788) | - | - | (788) |
Przeniesienie do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży | (1) | (3) | - | - | - | (4) |
Sprzedaż jednostki zależnej | - | (4) | - | - | - | (4) |
Na dzień 31 grudnia 2021 roku | 1 | 911 | 703 | 71 | 82 | 1 768 |
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) oraz odpisy aktualizujące | ||||||
Na dzień 1 stycznia 2021 roku | - | (721) | - | (48) | (25) | (794) |
Amortyzacja i wartość netto likwidacji | - | (52) | - | (4) | (2) | (58) |
Zwiększenie odpisów aktualizujących | - | (1) | - | - | - | (1) |
Zmniejszenie odpisów aktualizujących | - | - | - | 1 | - | 1 |
Likwidacja | - | 51 | - | 3 | - | 54 |
Przeniesienie do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży | - | 2 | - | - | - | 2 |
Sprzedaż jednostki zależnej | - | 2 | - | - | - | 2 |
Na dzień 31 grudnia 2021 roku | - | (719) | - | (48) | (27) | (794) |
Wartość netto na dzień 1 stycznia 2021 roku | 2 | 162 | 684 | 24 | 54 | 926 |
Wartość netto na dzień 31 grudnia 2021 roku | 1 | 192 | 703 | 23 | 55 | 974 |
|